18. (RVE) Rapport in huisstijl transitieplan omgevingsplan voor het college 26 april 2021.pdf

TRANSITIEPLAN VOOR HET OMGEVINGSPLAN 26 april 2021

Inhoudsopgave Inhoudsopgave .......................................................................................... 1 1. Inleiding .............................................................................................. 2 1.1 Aanleiding ....................................................................................... 2 1.2 Het omgevingsplan ........................................................................... 2 1.3 Opgaven onder het (tijdelijke) omgevingsplan ..................................... 3 1.4 Doel transitieplan ............................................................................. 4 1.5 Leeswijzer ....................................................................................... 5 2. Voorbereidingsfase ............................................................................... 6 2.1 Strategie ......................................................................................... 6 2.2 Stappenplan .................................................................................... 6 2.3 Planning ........................................................................................ 11 2.4 Randvoorwaarden .......................................................................... 11 3. Fase tot aan vaststelling omgevingsvisie ................................................

13 3.1 Strategie ....................................................................................... 13 3.2 Stappenplan .................................................................................. 13 3.3 Planning ........................................................................................ 15 4. Fase tot aan afronding integraal gebiedsdekkend omgevingsplan .............. 16 4.1 Strategie ....................................................................................... 16 4.1.2 Stappenplan .............................................................................. 16 4.3 Planning ........................................................................................ 17 5. Financiële aspecten ............................................................................... 18 5.1 Kosten fase 1 en 2 ........................................................................... 18 5.2 Kosten fase 3, het opstellen van het omgevingsplan voor heel Vijfheerenlanden ................................................................................... 18 6. Samenvattend .................................................................................... 19

Transitieplan voor het omgevingsplan

1

1.

Inleiding

1.1 Aanleiding Op 1 januari 2022 treedt de Omgevingswet in werking. De Omgevingswet bundelt en moderniseert alle bestaande wetten van de fysieke leefomgeving. Denk hierbij aan wetten op het gebied van wonen, milieu, mobiliteit, natuur en water. Het doel van de Omgevingswet is simpel: het moet eenvoudiger en beter. Om dit te bewerkstelligen heeft de wetgever vier concrete verbeterdoelen benoemd.

Met de komst van de Omgevingswet gaan er daarom zaken veranderen. De wet zorgt voor een ander wetgevingsprincipe, vraagt om een andere manier van werken, kent een nieuw (ruimtelijk) instrumentarium en maakt gebruik van moderne digitale mogelijkheden. Eén van deze nieuwe instrumenten is het omgevingsplan. In dit instrument komen straks alle lokale regels voor de fysieke leefomgeving samen en bestaat uit: alle bestemmingsplannen, de verordeningen en de gedecentraliseerde rijksregels (de zgn. bruidsschat). Dit transitieplan ziet erop dat de transitie van het werken met bestemmingsplannen (c.q. beheersplannen, wijzigingsplannen, etc.) en de overige regels naar het omgevingsplan in goede banen wordt geleid.

1.2 Het omgevingsplan Onder de Omgevingswet beschikt iedere gemeente op termijn over één omgevingsplan. In het omgevingsplan stelt een gemeente regels ten aanzien van activiteiten die gevolgen hebben of kunnen hebben voor de fysieke leefomgeving. Denk hierbij aan regels voor wonen of bouwen, aan regels over het kappen van bomen of regels ter bescherming van veiligheid en gezondheid. Regels die we nu al kennen (vaak normstellend), open normen, zorgplichten of waarden waaraan we kunnen toetsen. Het omgevingsplan kent een bredere reikwijdte dan de bestaande ruimtelijke plannen. Dit komt doordat een omgevingsplan niet de begrenzing van ‘een goede ruimtelijke ordening’ kent, maar uitgaat van een ‘evenwichtige toedeling van functies aan locaties’. Daarom kan het regels over de gehele fysieke leefomgeving bevatten. Gemeenten hebben tot uiterlijk 31 december 2029 de tijd om tot een grondgebied dekkend omgevingsplan te komen, dat voldoet aan de eisen van de Omgevingswet.

Transitieplan voor het omgevingsplan

2

Wanneer de Omgevingswet op 1 januari 2022 in werking treedt, beschikt iedere gemeente automatisch over een omgevingsplan van rechtswege. Dit noemen we het tijdelijke omgevingsplan. Het tijdelijke omgevingsplan is een samenvoeging van de regels uit de op dat moment geldende ruimtelijke plannen (o.a. bestemmingsplannen, wijzigingsplannen en uitwerkingsplannen), gemeentelijke verordeningen over erfgoed, geur en afvoer van regen- en grondwater en de bruidsschat. De periode tot aan 31 december 2029 wordt de transitiefase genoemd.

1.3 Opgaven onder het (tijdelijke) omgevingsplan Onder de Omgevingswet is het de bedoeling dat regels niet langer zonder een beleidsmatig doel in het omgevingsplan belanden. Het instrumentarium dat gemeenten met de Omgevingswet aangereikt krijgen werkt namelijk als een cyclus (zie hiernaast). Zonder duidelijke ambities en beleidsmatig afgewogen keuzes (en eventueel ook nadere uitwerking hiervan) is het lastig om op een goede manier inhoudelijk invulling te geven aan het nieuwe deel van het omgevingsplan. De ambities en strategische keuzes van de gemeente moeten een plek krijgen in de op te stellen omgevingsvisie die vervolgens als beleidsmatige onderlegger zal gelden voor het omgevingsplan. De transitie van de huidige naar de nieuwe praktijk brengt verschillende opgaven met zich mee. Zo bevriest het tijdelijke omgevingsplan de ruimtelijk-juridische situatie. Dat wil zeggen dat de regels die in het tijdelijke omgevingsplan staan op 1 januari 2022 niet meer in dit plan aangepast kunnen worden, ook niet op ondergeschikte punten. Om die reden is het erg belangrijk dat gemeenten kritisch hebben gekeken naar hun bestaande planvoorraad, de drie eerder genoemde verordeningen (als deze aanwezig zijn binnen de gemeente) en de bruidsschat. De regels uit deze documenten maken samen het tijdelijke omgevingsplan op.

Transitieplan voor het omgevingsplan

3

Dit wil echter niet zeggen dat gemeenten tot 2030 hun regels niet meer kunnen aanpassen. Gemeenten kunnen in de transitiefase regels voor een bepaalde locatie waarvan de gemeente zelf mag bepalen hoe groot deze locatie is, middels een wijzigingsbesluit omzetten, schrappen, toevoegen, wijzigen of behouden. Deze wijziging komt dan in het nieuwe deel van het omgevingsplan. Dit kan uiterst nuttig zijn wanneer gewenste ontwikkelingen (zoals de nieuwbouw van woningen) in strijd zijn met het tijdelijke omgevingsplan en daardoor geen doorgang kunnen vinden. Het is echter noodzakelijk dat de gemeente weet hoe zij met deze wijzigingsbesluiten om wil gaan. Hier schuilt namelijk het risico dat het nieuwe deel van het omgevingsplan in de transitiefase op uiteenlopende manieren wordt gevuld en uiteindelijk niet resulteert in één uniform omgevingsplan voor de gehele gemeente. Daarnaast bestaat er nog een andere mogelijkheid om initiatieven die in strijd zijn met het tijdelijke deel van het omgevingsplan te realiseren. Onder de Omgevingswet blijft het namelijk mogelijk om met een omgevingsvergunning buitenplans af te wijken van het omgevingsplan, ook wel de buitenplanse omgevingsplanactiviteit genoemd.

Gelet op de verschuiving van ‘een goede ruimtelijke ordening’ naar een ‘evenwichtige toedeling van functies aan locaties’ als criterium voor initiatieven in de fysieke leefomgeving, moet de gemeente Vijfheerenlanden echter wel gaan nadenken over de wijze waarop zij afwijkende initiatieven (gaat) beoordelen.

1.4 Doel transitieplan Het doel van dit transitieplan is om de aanpak vast te stellen ten aanzien van het (tijdelijk) omgevings-plan. Als gemeente Vijfheerenlanden willen we ervoor zorgen dat het tijdelijk omgevingsplan een geschikt beoordelingskader vormt om de transitiefase mee te overbruggen. Om direct na 1 januari 2022 (bijvoorbeeld) mee te kunnen werken aan initiatieven. Tegelijkertijd willen we efficiënt en gestructureerd aan het nieuwe omgevingsplan werken. In dit document wordt de transitiefase in drie fasen opgedeeld en wordt ten aanzien van deze fasen stapsgewijs een route uitgestippeld, waarbij onder andere wordt ingegaan op het beoogde tijdspad, eventuele keuzemogelijkheden, bijbehorende bestuurlijke besluiten en randvoorwaarden. Het gaat om de volgende fasen: 1. De voorbereidingsfase. Dit is de fase vanaf vaststelling van dit transitieplan tot de inwerkingtreding van de Omgevingswet. In deze fase is er nog geen tijdelijk omgevingsplan en kunnen alleen voorbereidingen worden getroffen voor het werken met het (tijdelijke) omgevingsplan. 2.

De fase tot aan vaststelling omgevingsvisie. Dit is de fase vanaf de inwerkingtreding van de Omgevingswet tot aan het vaststellen van de omgevingsvisie. In deze fase zijn er veel oude regels uit bestemmingsplannen, verordeningen en de bruidsschat maar nu is de Omgevingswet van kracht. We hebben ook nog geen helder beleidsmatig kader, maar er kunnen zich wel de eerste aanvragen voor het afwijken van of wijzigen van het omgevingsplan voordoen.

3.

De fase tot aan afronding integraal gebiedsdekkend omgevingsplan. Dit is de fase vanaf de vaststelling van de omgevingsvisie tot aan de afronding van het grondgebied dekkende omgevingsplan. In deze fase zijn de beleidskaders helder en wordt aan het nieuwe omgevingsplan gewerkt.

Transitieplan voor het omgevingsplan

4

Dit transitieplan is bedoeld als werkdocument voor het projectteam Omgevingsplan, voor de directie ter verantwoording, voor college en raad ter informatie aangaande hun bevoegdheden en verantwoordelijkheden en voor inwoners ter verduidelijking.

1.5 Leeswijzer In de nu volgende delen van het transitieplan worden de drie fasen verder toegelicht en uitgewerkt. Hierbij wordt zowel gekeken naar het werken met het tijdelijke omgevingsplan als de uiteindelijke invulling van het definitieve omgevingsplan. Afsluitend vatten we de transitie naar het omgevingsplan nog eenmaal samen en plaatsen we hem in de context van de totale implementatie van de Omgevingswet in de gemeente Vijfheerenlanden.

Transitieplan voor het omgevingsplan

5

2.

Voorbereidingsfase

2.1 Strategie In de voorbereidingsfase is het gezien de nog resterende tijd verstandig te kiezen voor een consoliderende strategie. Dat wil zeggen dat we terughoudend zijn met aanpassingen in beleid en regels. We zien de inwerkingtreding van de Omgevingswet niet als aanleiding om bestaande regels spreekwoordelijk ‘op zijn kop te zetten’. Aanpassingen worden geleidelijk gemaakt als daar (vanuit maatschappelijke opgaven) aanleiding voor is en zullen op een later moment voortkomen uit het parallel lopende omgevingsvisie-traject waarin het gesprek over de (toekomstige) ambities voor onze gemeente plaatsvindt. In de voorbereidingsfase richten we ons vooral op het realiseren van de minimale vereisten voor implementatie van de Omgevingswet. We zorgen ervoor dat onze medewerkers, systemen, informatievoorzieningen, processen en beleidsinstrumenten op tijd klaar zijn. Vanaf 1 januari 2022 kunnen dan omgevingsvergunningen en afwijkingen van het tijdelijk omgevingsplan conform de wettelijke vereisten worden afgehandeld.

2.2 Stappenplan In deze paragraaf zetten wij de verschillende stappen uiteen om in ieder geval (in het kader van het omgevingsplan) te voldoen aan de minimale vereisten voor de implementatie van de Omgevingswet.

Fase 1 Voorbereiding op 1 januari 2022 Raadsbesluiten College voorstellen

Gem. Adv Cie.

Casco structuur instructie

Plansoftware gereed

Vullen DSO

Aanbesteding onderst. casco Afst. Odru, VRU, etc

Lokaal Afwegingskader

Stap 1: Voorsorteren op het tijdelijke omgevingsplan Met het tijdelijk omgevingsplan worden de regels uit de nu geldende ruimtelijke plannen, de bruidsschat en de geur-, afvoer van regen- en grondwater- en erfgoedverordening van rechtswege samengevoegd voor het gehele gemeentelijke grondgebied. Het is daarom belangrijk om na te gaan of de regels uit deze documenten (nog) wenselijk en bruikbaar zijn. Voor zowel de verordeningen als de ruimtelijke plannen is dit het geval.

Transitieplan voor het omgevingsplan

6

Onze gemeente beschikt niet over een verordening voor de afvoer van regen- en grondwater. De geur- en erfgoedverordening zijn het afgelopen jaar nog geactualiseerd. Onder de Omgevingswet vervalt overigens de actualisatieplicht voor bestemmingsplannen. Een aandachtspunt bij de regels uit deze bestemmingsplannen is wel dat deze nog verwijzen naar wijzigingsbevoegdheden en uitwerkingsplichten die onder de Wro vervallen. Als gemeente onderzoeken wij hoe, op basis van het tijdelijk omgevingsplan, nog van deze wijzigingsbevoegdheden en uitwerkingsplichten gebruik kan worden gemaakt. Het eventueel opnemen van deze flexibiliteitsbepalingen in het definitieve omgevingsplan komt aan bod in fase 3 van de transitiefase. De regels uit de bruidsschat zijn een ander verhaal. Dit zijn voormalige rijksregels met een sterk milieukundig karakter. Deze regels gaan bijvoorbeeld over geur, horeca of lozingen. In regionaal verband (en specifiek met de Omgevingsdienst regio Utrecht) bekijken wij hoe wij de bruidsschat in het tijdelijk omgevingsplan opnemen. Later bekijken wij hoe wij die regels integreren in het definitieve omgevingsplan. De Omgevingsdienst ondersteunt ons in het maken van deze lokale keuzen. De afspraken met de Omgevingsdienst worden vastgelegd, omdat ze ook dienen als input voor het jaaruitvoeringsprogramma.

Actiepunten

Deadline

Onderzoek naar de gevolgen van het vervallen van wijzigingsbevoegdheden en uitwerkingsplichten

01-06-2021

Afspraken maken met omgevingsdienst over omgang met bruidsschatregels

01-10-2021

Stap 2: Kunnen beoordelen van omgevingsplanactiviteiten Onder de Omgevingswet kan van het (tijdelijk) omgevingsplan worden afgeweken. Voor die activiteiten is dan wel een vergunning nodig. Onder de Omgevingswet noemen we dit geen afwijking meer, maar een omgevingsplanactiviteit, kortweg OPA. Soms zijn er bepalingen opgenomen in het omgevingsplan (zoals in onze huidige bestemmingsplannen) waaraan aan de OPA getoetst kan worden, we spreken dan over een binnenplanse OPA. Met een buitenplanse omgevingsplanactiviteit kunnen initiatieven die niet passen, maar wel gewenst zijn, toch met een omgevingsvergunning (al dan niet onder voorwaarden) worden vergund. Met de Omgevingswet moeten strijdige initiatieven vanuit een bredere invalshoek beoordeeld worden. Dit komt doordat de Omgevingswet nadrukkelijkere waarden geeft aan o.a. gezondheid, duurzaamheid en veiligheid. Om deze reden wordt in de voorbereidingsfase een lokaal afwegingskader Ow opgesteld om omgevingsplanactiviteiten die we moeten toetsen aan het tijdelijk omgevingsplan, in lijn met de Omgevingswet te kunnen beoordelen. Dit afwegingskader wordt hiermee een belangrijk handvat in het intakeproces van ruimtelijke initiatieven. Het is de bedoeling dat het lokaal afwegingskader Ow wordt gevormd vanuit de bestaande beleidskaders. In dit afwegingskader moet rekening gehouden worden met de beoordeling van minder

Transitieplan voor het omgevingsplan

7

omvangrijke initiatieven; initiatieven die in de huidige systematiek onder artikel 4 bijlage II van het Bor of onder vergunningsvrij bouwen zouden vallen. Ook de resultaten uit het onderzoek naar de bestaande flexibiliteitsbepalingen (uitwerkingsplichten en wijzigingsbevoegdheden) moeten in dit afwegingskader worden opgenomen. Daarnaast moet worden geïnventariseerd of de gemeente nog andere handvatten nodig heeft om buitenplanse initiatieven vanaf 1 januari 2022 gedegen te kunnen beoordelen. De gemeenteraad kan onder de Omgevingswet gevallen aanwijzen waarin het college een bindend advies nodig heeft van de gemeenteraad voordat zij buitenplans mogen afwijken van het (tijdelijk) omgevingsplan. Dit adviesrecht is vergelijkbaar met de huidige verklaring van geen bedenkingen. Met het adviesrecht wijst de raad gevallen aan waarvoor zij juist wel adviesrecht wenst. Daarnaast is het raadzaam dat de gemeenteraad ook gevallen aanwijst waarvoor zij vindt dat een participatieverplichting moet gelden. Deze verplichting kan, conform de Omgevingswet, enkel van toepassing worden verklaard op buitenplanse omgevingsplanactiviteiten.

Actiepunten

Deadline

Behoefte aan andere handvatten inventariseren om buitenplanse opa’s te kunnen beoordelen

01-06-2021

Voorstel voor adviesrecht bij buitenplanse opa’s

01-09-2021

Voorstel voor participatieverplichting bij buitenplanse opa’s

01-09-2021

Voorstel voor vaststellen lokaal afwegingskader

01-10-2021

Stap 3: Kunnen wijzigen van het omgevingsplan Naast buitenplanse omgevingsplanactiviteiten is het ook mogelijk om een gedeelte van het tijdelijk omgevingsplan te wijzigen. Met het wijzigen van het tijdelijk omgevingsplan worden alle planregels voor een bepaalde locatie aangepast conform de eisen van de Omgevingswet. Om te grote variëteit in de opzet van dergelijke kleine wijzigingen van het omgevingsplan te voorkomen en om te werken aan een uniform nieuw deel van het omgevingsplan, wordt in de voorbereidingsfase een structuur voor het omgevingsplan opgesteld om, als dat echt nodig is, af te kunnen wijken van het tijdelijk omgevingsplan. In deze stap 3 leggen we op deze manier een basis voor het latere omgevingsplan. Deze basis bestaat uit een structuur op hoofdlijnen, samenhang in definities, een aantal overgangsbepalingen etc. In de volgende fase zullen wij deze basis verder uitwerken tot het lokaal casco omgevingsplan.

Actiepunten

Deadline

Voorstel voor (vaststellen) eerste deel lokaal casco omgevingsplan

31-10-2021

Optioneel: Pilot wijziging omgevingsplan

n.v.t.

Transitieplan voor het omgevingsplan

8

Stap 4: Delegatie, mandaat en procedurekeuze Er komt een moment aan dat er, in het kader van de overgang naar de Omgevingswet, keuzes gemaakt moeten worden over de te doorlopen procedures voor initiatieven. Deze keuze is tweeledig. Vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet moeten we ons afvragen hoe lang wij gebruik willen blijven maken van de procedures uit het bestaande regime. Als de wet eenmaal in werking is getreden is het voor initiatieven de vraag welke ‘nieuwe’ procedure (omgevingsvergunning voor een opa of een wijzigingsbesluit omgevingsplan) het meest geschikt is. Om die reden stellen wij een notitie op waarin de aanpak wordt beschreven hoe wij met deze vraagstukken om gaan. Een besluit dat hiermee sterk samenhangt, is het delegatiebesluit. Door middel van het delegatiebesluit kan het college de bevoegdheid krijgen van de raad om delen van het omgevingsplan te wijzigen. Ook het aanpassen van het mandaatregister hoort hierbij. Deze besluiten moeten voor inwerkingtreding van de Omgevingswet genomen worden.

Actiepunten

Deadline

Voorstel voor gebruik maken bestaande regiem

01-05-2021

Voorstel delegatie

31-10-2021

Voorstel mandaatregister

31-10-2021

Voorstel voor procedurekeuze na 31-12-2021

01-06-2021

Stap 5: Instellen van gemeentelijke adviescommissie ruimtelijke kwaliteit Onder de Omgevingswet is een adviescommissie verplicht voor het beoordelen van aanvragen voor een omgevingsvergunning die betrekking hebben op rijksmonumenten. In aansluiting op de huidige praktijk, beleggen wij ook andere adviesrollen bij deze commissie. De gemeenteraad heeft recent een verordening vastgesteld waarin de instelling van de adviescommissie en andere adviseurs voor de omgevingskwaliteit is geregeld. Deze verordening dient echter op onderdelen aangepast te worden om te voldoen aan de eisen van de Omgevingswet.

Actiepunten

Deadline

Voorstel voor aanpassen: ‘Verordening gemeentelijke adviescommissie ruimtelijke kwaliteit’

31-10-2021

Transitieplan voor het omgevingsplan

9

Stap 6: Technisch kunnen werken met het tijdelijke omgevingsplan Als gemeente moeten wij beschikken over en kunnen werken met de software waarmee wij volgens de nieuwe technische standaarden plannen kunnen maken en die kunnen koppelen aan het Digitale Stelsel Omgevingswet-Landelijke Voorziening. Om met deze plansoftware te kunnen werken moeten de medewerkers worden opgeleid. Zij kunnen dan via de plansoftware wijzigingen in het omgevingsplan beheren en bekendmaken via de landelijke voorziening. Ook moeten wij in staat zijn nieuwe indieningsvereisten of toepasbare regels in het landelijke systeem in te voegen. Alle nieuw opgestelde planregels en indieningsvereisten moeten namelijk ook bij een vergunningcheck of formele aanvraag in het DSO vindbaar zijn. De plansoftware is aangeschaft en geïnstalleerd. Opleiden, inregelen en oefenen nemen we ter hand.

Actiepunten

Deadline

Leren werken met nieuwe software

01-11-2021

Stap 7: Communicatieplan opstellen met betrekking tot het (tijdelijk) omgevingsplan Inwoners en ondernemers moeten tijdig geïnformeerd worden over de nieuwe werkwijze onder de Omgevingswet. Dit betreft in ieder geval het tijdelijk omgevingsplan, het nieuwe omgevingsplan, de nieuwe digitale ondersteuning (landelijke voorziening) en omgevingsplanactiviteiten. Om die reden wordt er een communicatieplan opgesteld waarin wordt vastgelegd op welke momenten en via welke kanalen bepaalde informatie wordt gedeeld.

Actiepunten

Deadline

Voorstel voor communicatieplan

31-08-2021

Stap 8: Marktverkenning, aanbesteding e n selectieprocedure Er is een marktverkenning uitgevoerd naar de inhoudelijke ondersteuning bij het schrijven van het lokaal casco omgevingsplan, het opstellen van het plan omzetting naar omgevingsplan om te komen tot een gebiedsdekkend omgevingsplan en voor de benodigde raamcontracten voor het tussentijds wijzigen van het omgevingsplan. Deze informatie is de basis voor een aanbesteding van deze ondersteuning. Dit proces moet in juni en november afgerond worden.

Actiepunten

Deadline

Marktverkenning voor het ontwikkelen van het lokale casco omgevingsplan en het opstellen van een plan omzetting naar omgevingsplan Omgevingsplan Vijfheerenlanden

03-2021

Transitieplan voor het omgevingsplan

10

Aanbesteding- en selectieprocedure ontwikkelen lokaal casco omgevingsplan en overige ondersteuning

30-06-2021

Aanbesteding- en selectieprocedure tussentijdse wijzigingen op het omgevingsplan

30-11-2021

2.3 Planning Maart 2021: 

Marktverkenning uitvoeren.

Mei 2021: 

Voorstel voor gebruik maken huidig regiem strategie procedurekeuze.

Juni 2021: 

Behoefte aan andere handvatten dan het lokale afwegingskader inventariseren (bij de intaketafel) voor het gedegen kunnen beoordelen van omgevingsplanactiviteiten.



Gevolgen

van

de

vervallen

wijzigingsbevoegdheden

en

uitwerkingsplichten

onderzoeken.

 

Voorstel voor strategie procedurekeuze na 31-12-2021. Aanbesteding- en selectieprocedure voor het ontwikkelen van een lokaal casco omgevingsplan en plan omzetting naar omgevingsplan

Augustus 2021  

Voorstel voor communicatieplan.

September 2021 

Voorstel voor adviesrecht bij buitenplanse opa’s. 

Voorstel voor participatieverplichting bij buitenplanse opa’s.

Oktober 2021 

Overeenkomst sluiten met de Omgevingsdienst over hoe om te gaan met bruidsschatregels.



Voorstel voor lokaal afwegingskader.



Voorstel voor eerste deel lokaal casco omgevingsplan.



Voorstel delegatie



Aanpassen mandaatregister



Voorstel voor aanpassen ‘gemeentelijke adviescommissie Vijfheerenlanden’.

November 2021 

Aanbesteding- en selectieprocedure wijzigingen op het omgevingsplan.



Leren werken met nieuwe software.

2.4 Randvoorwaarden Om bovenstaande stappen en planning te halen, moeten de volgende acties (parallel aan het traject van het omgevingsplan) worden uitgevoerd en afgerond: 

Toepasbare regels kunnen opstellen en aanleveren;



Kunnen ontvangen van aanvragen en meldingen;



Proces voor het behandelen van vergunningaanvragen en meldingen inrichten;

Transitieplan voor het omgevingsplan

11



Indieningsvereisten kunnen aanleveren;



Vergunningverlening aanpassen op de Wet kwaliteitsborging;



Proces voor het verkennen van initiatieven is ingericht;



Kunnen publiceren van planbesluiten en omgevingsdocumenten (STOP/TPOD);



Aanpassen legesverordening aan nieuwe werkprocessen;



Herinrichten kostenverhaal, voorkeursrecht en onteigening.

Bovenstaande acties vallen buiten de scope van dit transitieplan. Voor een uitgebreide beschrijving van deze acties kan de lijst met minimale acties Omgevingswet van de VNG geraadpleegd worden.

Transitieplan voor het omgevingsplan

12

3.

Fase tot aan vaststelling omgevingsvisie

3.1 Strategie De focus ligt in deze fase op het opstellen van het lokaal casco Omgevingsplan. Dit is de kern van de lokale herregulering, die volgt op het landelijke wetgevingstraject. Inhoudelijk wordt enerzijds gebaseerd op door de raad te maken reguleringskeuzen, anderzijds op de Omgevingsvisie.

3.2 Stappenplan In deze paragraaf zetten wij de verschillende stappen uiteen om met het tijdelijk omgevingsplan te kunnen werken.

Fase 2 Tot vaststelling Omgevingsvisie Voorbereiding op Omgevingsplan VHL Bijhouden afwijkingen Reguleringskeuzen

Uitwerking Visie Plan

Uitwerking inhoud Casco PvA Omzetting BP s

Stap 1: Werken met het tijdelijk omgevingsplan In het kader van initiatieven in de fysieke leefomgeving kunnen zich de volgende situaties voordoen: 

Een ontwikkeling past binnen het tijdelijk omgevingsplan;



Er wordt van het tijdelijk omgevingsplan afgeweken door middel van een buitenplanse opa;



Een deel van het tijdelijk omgevingsplan wordt gewijzigd.

Aan deze mogelijke situaties dient een geschikte invulling te worden gegeven op basis van eerder aangehaald afwegingskader en het lokaal casco omgevingsplan. Het is belangrijk dat tijdens het werken met het tijdelijk omgevingsplan zoveel mogelijk feedback uit de uitvoeringspraktijk wordt verzameld en vervolgens wordt verwerkt in zowel het afwegingskader als het casco. Hiertoe wordt een document ontwikkeld waarin alle afwijkingen en wijzigingen van het omgevingsplan worden bijgehouden.

Actiepunten

Deadline

Document voor het bijhouden van afwijkingen en wijzigingen van het omgevingsplan

31-12-2021

Transitieplan voor het omgevingsplan

13

Stap 2: Reguleringskeuzen Eenvoudiger en meer vrijheid, minder regels, zijn doelen van de Omgevingswet. Om dit te realiseren, zullen lokaal keuzen gemaakt moeten worden. Over de mate waarin je dingen nog wil regelen, hoeveel vrijheid en op welke manier processen uitgevoerd moeten worden. We vatten deze keuzen samen onder ‘reguleringskeuzen’. We bereiden dit voor met een analyse van de huidige (Wabo/Wro) uitvoeringspraktijk en zoeken voorbeelden van andere manieren van regelen en van deregulering. De raad kan op deze manier richting geven aan het omgevingsplan.

Actiepunten

Deadline

Voorbereiden reguleringsdiscussie en raadsbesluit.

31-11-2021

Stap 3: Uitwerken lokaal casco omgevingsplan We werken toe naar één, voor de hele gemeente dekkend, omgevingsplan, waarin alle lokale regels die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving terecht moeten komen. Dat zijn regels die we nu lokaal al hebben, in verordeningen, uitvoeringsregels, algemene bepalingen en regels die wij er bij krijgen van het Rijk (de zgn. bruidsschat). Hoewel we de nodige vingeroefeningen van delen van het omgevingsplan krijgen aangereikt, is het in belangrijke mate een lokaal product, gebaseerd op lokale keuzen en gericht op de lokale situatie. Naast het integreren van de regels, het heroriënteren op de bedoeling en eisen van de Omgevingswet moeten wij met het omgevingsplan uitwerking geven aan de omgevingsvisie en de lokale reguleringskeuzen. Stap 3 wordt opgeknipt in ca. 10 deelacties, workshops met voorbereiding en uitwerking, waarin we de onderscheidenlijke delen van de regels van het omgevingsplan uitwerken. Dit product heet het lokaal casco omgevingsplan.

Actiepunten

Deadline

Voorstel voor (vaststellen) tweede deel lokaal casco omgevingsplan

01-05-2022

Stap 4: Plan omzetting naar omgevingsplan Vijfheerenlanden In deze fase wordt begonnen aan een plan omzetting naar omgevingsplan waarin de strategische lijn voor het vullen van het nieuwe deel van het omgevingsplan uiteen wordt gezet. Voor de structuur van het plan omzetting naar omgevingsplan kan gebruik worden van onderstaande vragen: 

Wat: Wat voor activiteiten willen we regelen? Een antwoord op deze vraag levert belangrijke inzichten op voor de strategische koers die we willen varen. Willen we als gemeente graag de regie pakken en voor zoveel mogelijk activiteiten regelingen

Transitieplan voor het omgevingsplan

14

treffen of willen we liever de touwtjes uit handen geven? Dit is een vraag die niet zomaar is beantwoord. Het antwoord op deze vraag zal namelijk per activiteit verschillen. Het is echter wel zaak om dit gesprek met elkaar te voeren en uit te vinden wat wij als gemeente belangrijk vinden. 

Waar: Waar moeten activiteiten worden geregeld en waar is dit het meest urgent? Door deze vragen te beantwoorden wordt duidelijk in welke gebieden regelgeving belangrijk en/of noodzakelijk is. Dit is van belang voor de structuur van het omgevingsplan (werken met deelgebieden of met thema’s) en de prioritering (met welke deelgebieden of thema’s wordt gestart).



Waarom: Waarom is het belangrijk dat activiteiten (op deze locatie) geregeld worden? Een antwoord op deze vraag vergt een goede inventarisatie van ruimtelijke ontwikkelingen binnen de gemeente en van de lokale, (boven)regionale en nationale kaders en ambities met betrekking tot de fysieke leefomgeving. Dit is nodig om de doelen voor het omgevingsplan te formuleren en daarmee helder te krijgen waarom bepaalde regelingen worden getroffen.



Wanneer: Wanneer moeten de activiteiten geregeld worden? Hoewel de Omgevingswet ons van een deadline heeft voorzien (31 december 2029), zijn er wellicht argumenten (ruimtelijke ontwikkelingen die vragen om een omgevingsplan, verbeteren dienstverlening, uniforme regelgeving, etc.) om eerder te komen tot een nieuwe deel van het omgevingsplan.

Uit werksessies met de afdeling is gebleken dat bepaalde deelgebieden en/of thema’s meer urgentie vereisen. Wij wensen deze informatie een plaats te geven in het plan omzetting naar omgevingsplan.

Actiepunten

Deadline

Voorstel voor vaststellen plan omzetting naar omgevingsplan Vijfheerenlanden

01-03-2022

3.3 Planning November 2021 

Voorbereiding reguleringsregiem.

December 2021 

Document voor het bijhouden van afwijkingen en wijzigingen van het omgevingsplan ontwikkeld.

Maart 2022 

Voorstel voor plan omzetting naar omgevingsplan Vijfheerenlanden.

Mei 2022 

Voorstel Lokaal casco omgevingsplan.

December 2022 

Start volgende fase.

Transitieplan voor het omgevingsplan

15

4. Fase tot aan afronding integraal gebiedsdekkend omgevingsplan 4.1 Strategie De transitie van het tijdelijk deel van het omgevingsplan naar het nieuwe omgevingsplan wordt in deze fase volledig uitgevoerd. De strategie die in deze fase gevolgd wordt (en de stappen die gezet worden), zijn afhankelijk van het plan omzetting naar omgevingsplan van Vijfheerenlanden.

4.1.2 Stappenplan In deze paragraaf wordt de stap gezet om een integraal gebiedsdekkend omgevingsplan vaststellen. Fase 3 Tot 31-12-2029 Overgang naar Omgevingsplan Pilot gebiedsplan

Oefenen regels kaart

Opstellen A

Inventarisatie A

Besluiten A Opstellen B Inventarisatie B

Besluiten B Opstellen C Inventarisatie C

Besluiten C Opstellen D

Inventarisatie D

Besluiten D

Stap 1: Werken aan integraal gebiedsdekkend omgevingsplan Zodra het plan omzetting naar omgevingsplan is vastgesteld, wordt zo snel mogelijk gestart met het definitief en gestructureerd overzetten van regels uit het tijdelijke omgevingsplan naar het nieuwe omgevingsplan. Tijdens deze exercitie wordt automatisch antwoord gegeven op de hoe-vraag: Hoe moeten activiteiten worden geregeld? Kan dat bijvoorbeeld het beste met een verbod of is een algemene regel beter geschikt? Onder de Omgevingswet zijn voor dit technische vraagstuk verschillende nieuwe instrumenten beschikbaar. Kennis van deze instrumenten is een vereiste voor dit actiepunt. Tijdens deze fase is het van belang oog te houden voor de integraliteit van het omgevingsplan en de processtappen. Om dit te borgen wordt het proces op gezette tijden tegen het licht gehouden. Verder worden omstreeks 2028 de praktische kanten

Transitieplan voor het omgevingsplan

16

van het gebruik van het omgevingsplan bekeken, zodat hierop indien nodig kan worden bijgestuurd.

Actiepunten

Deadline

Opstellen integraal gebiedsdekkend omgevingsplan

Vanaf eind 2022.

Vaststellen integraal gebiedsdekkend omgevingsplan

2023 t/m 2029

Tussentijdse evaluaties

2023 t/m 2029

4.3 Planning December 2029 

Vaststellen integraal gebiedsdekkend omgevingsplan

Transitieplan voor het omgevingsplan

17

5. Financiële aspecten De kosten van de voorbereiding op het omgevingsplan zijn onderdeel van het programma invoering Omgevingswet en worden geboekt op kostensoort 438201 en kostenplaats 68102001. Het gebied voor gebied uitwerken en vaststellen van de deelgebiedsomgevingsplannen neemt zes à zeven jaar in beslag, waarvoor een apart budget nodig is.

5.1 Kosten fase 1 en 2 Het maken van het omgevingsplan, op de in dit transitieplan beschreven wijze, is in het programma invoering Omgevingswet doorgerekend op benodigde inzet in uren en budget behoefte voor externe ondersteuning en overige middelen. Uit de aard van de zaak zijn dit ramingen, die ook in het geheel van de voorbereiding op de Omgevingswet gezien moeten worden. In het programma invoering is ingeschat dat voor het project omgevingsplan, tot en met de voorbereiding op het eerste deelgebied omgevingsplan, ca. 3000 uur en €250.000 aan budget nodig is. Dit is voor 2021 en 2022. Een deel van dit bedrag is voorzien in het programma budget invoering Omgevingswet dat al beschikbaar is gesteld. In de vervolg budget aanvraag voor de invoering Omgevingswet (op basis van het geactualiseerde plan omzetting naar omgevingsplan) voor 2022 zal voor het hele invoeringsprogramma extra budget worden gevraagd, dat is inclusief de voorbereiding op het omgevingsplan.

5.2 Kosten fase 3, het opstellen van het omgevingsplan voor heel Vijfheerenlanden Op basis van de ervaring met ‘volledige herzieningen’ van bestemmingsplannen en de aanpak die we voor ogen hebben bij het maken van het omgevingsplan, is een eerste inschatting gemaakt van de hiermee gemoeide kosten en inspanning. We zijn hierbij uitgegaan van 12 à 14 deelgebieden, die geïnventariseerd moeten worden, opnieuw digitaal in kaart gebracht, regels naar de kaart gebracht, Omgevingsvisie en andere ontwikkelingen in verwerkt, bestuurlijke afstemming, participatie en zienswijzen verwerkt en overgangsbepalingen gemaakt. De ruwe raming is dat dit ca. €200.000 per deelgebied gaat kosten (extern) en 1000 uur begeleiding intern vraagt. Deze raming is nog te grof om er op te kunnen begroten. We werken de aanpak van fase 3 verder uit (in plan omzetting naar omgevingsplan), om later een goed onderbouwd voorstel te kunnen doen. In de kadernota zullen we wel een budget opnemen om met het eerste deelgebied te kunnen beginnen in 2022.

Transitieplan voor het omgevingsplan

18

6.

Samenvattend

In dit transitieplan zijn drie fasen uiteengezet die de periode vanaf vaststelling van dit transitieplan tot de afronding van het integrale gebiedsdekkend omgevingsplan op uiterlijk 31 december 2029 bestrijkt. In de eerste fase - nog voor de invoering van de Omgevingswet – wordt voorbereid op het werken met het tijdelijke omgevingsplan. In de tweede fase - tussen invoering van de Omgevingswet en vaststelling van de omgevingsvisie – wordt beleidsneutraal met het tijdelijke omgevingsplan gewerkt en wordt een plan omzetting naar omgevingsplan afgerond. In de derde en laatste fase – vanaf vaststelling omgevingsvisie tot afronding van het nieuwe omgevingsplan - wordt de transitiefase afgerond en het uiteindelijk omgevingsplan opgesteld. Het resultaat is een integraal omgevingsplan dat het gehele grondgebied van de gemeente Vijfheerenlanden bestrijkt. Voor het bereiken van onderliggende doelstellingen van de Omgevingswet is echter meer nodig dan invulling geven aan de minimumeisen. De gewenste ontwikkeling vraagt niet alleen het 'technisch' aanpassen van regels, processen en werkwijzen, maar (vooral) om een verdergaande ontwikkeling van o.a. cultuur, vaardigheden, gedrag en gedeelde waarden. Het is van belang dat we de verdere organisatieontwikkeling vormgeven en/of faciliteren. Deze ontwikkeling vraagt duurzaam aandacht tot 2029 (en wellicht daarna).

Transitieplan voor het omgevingsplan

19