16. (WOS) Raadsinformatiebrief mei 2021 Avres.pdf

RAADSINFORMATIEBRIEF MEI 2021 Via deze raadsinformatiebrief informeert Avres u over een aantal recente ontwikkelingen, waaronder de gevolgen van de Coronacrisis op de dienstverlening en ondersteuning. Coronadienstverlening: Tozo Op 31 maart jl. eindigde het derde pakket aan (financiële) steun- en herstelmaatregelen vanuit de Rijksoverheid om de economische gevolgen van de Coronacrisis op te kunnen vangen. Daarmee kwam ook een einde aan de looptijd (en het juridische kader) van de Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandig Ondernemers (Tozo) 3. Als opvolger van Tozo 1 en 2, is Tozo 3 op 1 oktober 2020 in werking getreden en tot en met 31 maart 2021 is er door zelfstandigen in totaal 600 maal een aanvraag voor Tozo 3 ingediend. Daarvan zijn 568 aanvragen toegekend en 32 aanvragen afgewezen1. De Tozo is een dynamisch bestand. Dat wil zeggen dat er tijdens de looptijd van de regeling(en) zelfstandigen instromen, omdat zij op enig moment geen of onvoldoende inkomsten uit werkzaamheden (meer) konden verkrijgen. Of juist uitstroomden, omdat zij door het opheffen van beperkende maatregelen - bijvoorbeeld voor contactberoepen - hun werkzaamheden weer konden hervatten. In de maand maart hebben in totaal 442 zelfstandig ondernemers een beroep op Tozo 3 gedaan. Aan het einde van 2020 was al duidelijk dat Tozo 3 zou worden opgevolgd door Tozo 4.

De inhoud van Tozo 4 is exact gelijk aan Tozo 3. Tozo 4 heeft een looptijd van 1 april 2021 tot 1 juli 2021. Omdat het een nieuwe regeling betreft, is door het Rijk bepaald dat zelfstandig ondernemers opnieuw een aanvraag moeten indienen om in aanmerking te kunnen komen voor een uitkering Tozo 4. Om de administratieve belasting voor zelfstandigen zo laag mogelijk te houden, heeft Avres het gehele bestand van 442 zelfstandigen dat in maart een beroep deed op Tozo 3 een verkort aanvraagformulier toegestuurd. Hierdoor kan de inkomensondersteuning aan zelfstandigen die nog steeds van Tozo afhankelijk zijn, op een effectieve en efficiënte wijze worden gecontinueerd. In de eerste maand van de looptijd - april 2021 - hebben 240 inwoners een uitkering Tozo 4 ontvangen. Net als bij de voorgaande regelingen vergoedt het Rijk de uitkeringskosten van Tozo 4 volledig en wordt ook (opnieuw) een tegemoetkoming voor de uitvoeringskosten beschikbaar gesteld. Op dit moment is nog niet duidelijk of Tozo 4 na 1 juli as. een vervolg krijgt in Tozo 5. Tonk Een nieuw onderdeel van het derde steunpakket betreft de Tonk-regeling (= Tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten). Deze regeling is van toepassing voor alle huishoudens, inclusief zelfstandigen, waarbinnen er een forse inkomensdaling heeft plaatsgevonden die is gerelateerd aan (de gevolgen van) de coronamaatregelen.

De noodzakelijke kosten waar deze regeling zich (landelijk) op focust zijn met name de woonkosten, zoals huur en hypotheek, elektriciteit, gas en water. De Tonk heeft een looptijd (met terugwerkende kracht) van 1 januari 2021 tot en met 30 juni 2021. Het Rijk heeft de uitvoering van de Tonk gekoppeld aan de uitvoering van de bijzondere bijstand. Nadat het beleidskader in februari jl. landelijk is uitgerold, heeft Avres in overleg met de gemeenten en de cliëntenraad beleidsregels opgesteld, waarna zij begin maart is gestart met de uitvoering van de Tonk. Aan deze start is via publicaties op websites, in kranten en social media, alsmede via een meer persoonlij-

1

Per gemeente: Gorinchem 238 aanvragen, 224 toekenningen en 14 afwijzingen; Molenlanden 120 aanvragen, 118 toekenningen en 2 afwijzingen; en Vijfheerenlanden 242 aanvragen, 228 toekenningen en 14 afwijzingen.

ke benadering van een deel van de mogelijke doelgroep2, kennis gegeven door Avres. Ook de Rijksoverheid heeft de Tonk-regeling via een voorlichtingscampagne onder de aandacht gebracht. In de periode maart t/m april zijn er 82 aanvragen ingediend, waarvan er 75 zijn toegekend en 7 zijn afgewezen. Ontwikkeling bijstandsbestand Sinds het begin van de Coronacrisis is de omvang van het bijstandsbestand gestegen van 1870 uitkeringen (maart 2020) naar 1948 uitkeringen (maart 2021). In absolute zin betekent dit een stijging van 78 uitkeringen en 4.2 %. Deze ontwikkeling wijkt licht nadelig af van de landelijke cijfers3. Bij aanvang van de uitbraak van de Coronacrisis was de stijging van de omvang van het bijstandsbestand het grootst. De stijging van de instroom stabiliseert vervolgens vanaf het begin van de zomer en daalt daarna in het najaar licht. Vanaf het einde van vorig jaar is weer een stijging zichtbaar en inmiddels valt in de omvang van het bestand weer een daling te constateren. Deze fluctuaties in de omvang van het uitkeringsbestand lopen min of meer parallel aan de tijdstippen van het instellen / afschaffen van de beperkende maatregelen in de samenleving. Bedoelde beperkende maatregelen hebben ook hun invloed gehad op de situatie op de arbeidsmarkt.

Omdat niet alle economische activiteiten konden worden voortgezet, verloren mensen hun werk en moesten zij - voor zover zij geen beroep konden doen op voorliggende of ondersteunende voorzieningen voor hun inkomen een beroep doen op een bijstandsuitkering. Daarnaast was het door de omstandigheden op de arbeidsmarkt voor inwoners met een bijstandsuitkering minder eenvoudig om betaald werk te aanvaarden en uit de uitkering uit te stromen. Het voorgaande blijkt ook uit het saldo van de instroom in de uitkering wegens beëindiging werkzaamheden / studie en de uitstroom uit de uitkering wegens aanvaarding werk / aanvang studie. Bedoelde instroom bedroeg (in de periode maart 2020 - maart 2021) 219 en de bedoelde uitstroom in diezelfde periode bedroeg 153; per saldo dus een hogere instroom van 66 ten opzichte van de uitstroom. Uit landelijke analyses blijkt dat met name flexwerkers en jongeren een toenemend beroep op een bijstandsuitkering hebben gedaan. Ook hierin volgt Avres de landelijke trend. Omdat deze twee doelgroepen veelal onvoldoende rechten op voorliggende voorzieningen hebben opgebouwd of geen gebruik kunnen maken van de ondersteunende maatregelen uit de herstelpakketten, zijn zij voor hun inkomenssituatie aangewezen op een bijstandsuitkering. In de Coronaperiode is bijvoorbeeld het aandeel van de jongeren in het bijstandsbestand toegenomen met 14 %.

Het totale aandeel jongeren in de bijstand bedraagt bijna 12 %, echter dit aandeel is inmiddels wel dalend. Schulddienstverlening Bij de aanvang van de Coronacrisis was de verwachting dat er een toenemend beroep op schulddienstverlening (SDV) plaats zou gaan vinden omdat veel mensen werk en inkomen zouden verliezen en hierdoor met schulden zouden worden geconfronteerd. Dit te verwachte effect van de crisis heeft zich bij de dienstverlening door Avres op het terrein van schulddienstverlening echter niet voortgedaan. Integendeel, het beroep op nieuwe ondersteuning van inwoners in het kader van schulddienstverlening is het afgelopen jaar (maart 2020 - maart 2021) met ruim een kwart gedaald. De geconstateerde daling in onze regio is overigens overeenkomstig het landelijke beeld. Uit de landelijke monitor schulddienstverlening van de NVVK en de koepelorganisatie Divosa blijkt namelijk dat er overal in Nederland een daling van de inzet van instrumenten / trajecten SDV heeft plaatsgevonden. Een verklaring hiervoor kunnen de NVVK en Divosa nog niet geven4; Mogelijk is coulance van schuldeisers hier een oorzaak van. Wel verwachten beide organisaties een mogelijke toename van het beroep op schulddienstverlening als de ondersteuningsmaatregelen vanuit het Rijk worden afgebouwd en/of worden beëindigd.

De wijziging van de Wet gemeentelijke schulddienstverlening per 1 januari 2021 maakt het inmiddels ook mogelijk om dienstverlening en ondersteuning te bieden aan zelfstandig ondernemers. Deze wetswijziging heeft verder geleid tot een verbreding van de inzet van instrumenten in het kader van vroegsignale2

Bijvoorbeeld alle zelfstandigen die een beroep hebben gedaan op de Tozo, hebben een brief vanuit Avres ontvangen. 3 Divosa: Effecten Coronacrisis: ontwikkelingen bijstand en Tozo-uitkeringen 4 De economische gevolgen van de Corona-crisis zijn ook in andere opzichten onvoorspelbaar. Zo is het aantal faillissementen - waarschijnlijk door de ondersteuningsmaatregelen van het Rijk - in 2020 historisch laag en blijkt uit persberichten ook dat deurwaarders het minder druk hebben en er minder incassoactiviteiten plaatsvinden.

ring. Vroegsignalering betreft een preventieve aanpak van schulden. Door signalen van schulden / betalingsachterstanden tijdig in beeld te krijgen, kan worden voorkomen dat met name met betrekking tot vaste lasten grotere financiële problemen ontstaan. Avres heeft zich daartoe aangesloten bij een landelijk convenant met leveranciers van gas, water en energie en op regionaal niveau zijn daartoe afspraken gemaakt met woningcorporaties. Crisisdienstverlening Om de (financiële en economische) gevolgen van de Coronacrisis nu en in de toekomst op te kunnen vangen heeft het kabinet inmiddels het zogeheten “Sociaal Pakket” ontwikkeld en reeds (gedeeltelijk) uitgerold. De uitvoering van dit Sociaal Pakket zal op het niveau van de arbeidsmarktregio’s worden vormgeven onder coördinatie en verantwoordelijkheid van het zogeheten Regionale Mobiliteitsteam (RMT). In dit RMT participeren werkgevers, vakbonden, het onderwijs, het UWV en gemeenten, ieder vanuit hun eigen bevoegdheden en verantwoordelijkheden. Ook Avres zal in het kader van deze crisisdienstverlening een rol krijgen: Van inkomensondersteuning, schulddienstverlening, toeleiding naar werk en ondersteuning van specifieke doelgroepen, zoals zelfstandigen en jongeren.

Zo is Avres vanuit het adviespunt zelfstandigen inmiddels (al) gestart met adviesgesprekken voor ondernemers in verband met de aanpak van (eventuele) financiële problemen en heroriëntatie op ander werk / omscholing. Ook is er voor ondernemers met het oog op een dergelijke omscholing een individueel maatwerkbudget beschikbaar. Daarnaast zet Avres bijvoorbeeld een financieel jongerencoach in om jongeren met schulden beter te kunnen begeleiden. Het voert te ver om in deze nieuwsbrief op alle maatregelen in te gaan. In het jaarplan 2022 van Avres dat in het kader van de begrotingsprocedure ter zienswijze aan de raden is / wordt aangeboden, wordt in hoofdstuk 2 evenwel uitgebreid ingegaan op deze crisisdienstverlening. Graag verwijst het bestuur van Avres u naar genoemd document. Op 23 juni as. om 20:00 uur vindt er een raadsinformatiebijeenkomst plaats over de crisisdienstverlening in de arbeidsmarktregio. U zult hiervoor een uitnodiging ontvangen. Coronabesmettingen In de voorgaande nieuwsbrief is aangegeven dat Avres al eerder is geconfronteerd met een aantal besmettingsgevallen op locaties waar doelgroepmedewerkers werkzaam zijn. Door hier zeer snel op te schakelen via een intern protocol (sneltesten en quarantainemaatregelen) heeft Avres bij constatering van een besmettingsgeval grote uitbraken onder doelgroepmedewerkers weten te voorkomen.

In voorkomende gevallen dat een medewerker met het virus besmet is, kan door toepassing van dit protocol niet alleen de gezondheid van overige medewerkers het best worden gewaarborgd, maar hoeven bovendien de werkzaamheden van deze overige medewerkers niet langer te worden opgeschort dan (strikt) noodzakelijk is, waardoor hen ook de gewenste structuur in hun dagelijks functioneren kan worden geboden. Financieel jaarresultaat Uit de jaarrekening - die inmiddels door de accountant is geaccordeerd - blijkt dat Avres over 2020 een bijzonder mooi financieel resultaat heeft gerealiseerd. Het boekjaar wordt namelijk afgesloten met een positief saldo van € 4,7 mln. Dit is een aanzienlijke verbetering ten opzichte van het begrote resultaat dat nog uitging van een negatief saldo van ruim € 800 K. In de winternota van Avres is uw raad al gewezen op de verwachting dat Avres 2020 zou afsluiten met een positief financieel resultaat. Aan het realiseren van het positieve saldo ligt een aantal oorzaken ten grondslag. In eerste instantie had Avres vanwege de Coronacrisis een omzetverlies voor het Ontwikkelbedrijf ingecalculeerd. Dit verlies is grotendeels opgevangen door een ruime compensatieregeling vanuit het Rijk. Daarnaast betaalde het Rijk ook hogere budgetten uit voor het bekostigen van de bijstandsuitkeringen.

Men verwachtte dat de coronacrisis zou leiden tot een sterke toename van mensen in de bijstand. Die toename is vooralsnog uitgebleven. Tenslotte hebben de medewerkers van Avres het afgelopen jaar ontzettend hard gewerkt om alle bestaande en nieuwe dienstverlening, zoals de Tozo regeling, effectief en efficiënt uit te kunnen voeren. Dit maakte dat Avres de tegemoetkoming in bijvoorbeeld de uitvoeringskosten Tozo voor het grootste deel ten gunste van het jaarresultaat kon brengen. De extra uitbetalingen door het Rijk hebben allemaal met de coronasituatie te maken. Dit betekent dat dit positieve resultaat eenmalig is en derhalve niet structureel. Avres reserveert een deel van het positieve resultaat voor crisisdienstverlening in de komende twee jaar. Een ander deel voegt Avres toe aan de rese-

verves, als buffer om de langetermijneffecten van de coronacrisis op te vangen. Voor verdere informatie over dit onderwerp verwijst Avres u naar de jaarrekening die in het traject van zienswijze is gebracht. Kringloopwinkel In een speciale raadsinformatiebrief heeft Avres u in december al geïnformeerd over de voortgang van de Kringloopwinkel. De verbouwwerkzaamheden van het pand “De Lingeloods” aan de Spijksedijk vinden zich op dit moment in een afrondende fase. Na ontvangst van de sleutel (medio juni) zal samenwerkingspartner ’t Goed starten met de inrichting van de locatie en kan vervolgens worden gestart met het “proefdraaien” / inwerken van de doelgroepmedewerkers in de winkel. De officiële opening van de winkel is voorzien rond 1 oktober as.. Nieuwe directeur Avres. Met ingang van 15 april jl. is de nieuwe directeur van Avres, de heer Patrick van Uitert, in dienst getreden. De heer Van Uitert was hiervoor directeur van Voorne Putten Werkt, het leer- en ontwikkelbedrijf in de regio Voorne Putten. https://www.avres.nl/home/nieuws_41882/item/patrick-van-uitert-nieuwedirecteur-avres_11209.html