15. (RVE) 20210730 EWLB v1.0 bulletin 44.pdf

Vereniging Eigenwoningbezit Leerdam Nummer 44

Sinds 11 december 1976

31 JULI 2021 Vereniging

Eigen Woningbezit Leerdam Penningmeester: Loosdorp 7 4143 LS Leerdam e-mail: kpwilms@hotmail.com

Contributie: 7,50 euro per kalenderjaar IBAN Rekeningnummer NL 65 INGB 0003 8768 13 t.n.v. Eigenwoningbezit Leerdam te Leerdam Vereniging Eigenwoningbezit Leerdam Sinds 11 december 1976 De vereniging streeft naar een steeds beter leef, woon en werkomgeving voor haar leden door behartiging van sociale/maatschappelijke en economische/ecologische belangen van haar leden in hun kwaliteit als particulier huiseigenaar. De doelen worden gerealiseerd door te participeren in lokaal en regionaal bestuur, werk- en adviesgroepen op diverse private en publieke terreinen. Adres redactie: Loosdorp 15 4143 LS Leerdam e-mail: sanheut@gmail.com

Inhoud EWL Bulletin 44 1.

Van Crisis naar Combinatieperspectief

blz. 2

2.

Natuurvriendelijke oevers (NVO) in Leerdam?

blz. 3

3.

Eksterlaan en Ooievaarlaan: Natuurvriendelijke oever

blz. 4

4.

Eksterlaan en Ooievaarlaan: NVO zones

blz. 5

5.

Eksterlaan en Ooievaarlaan: Slootvegetatie

blz. 6

6.

De Oevercheck

blz. 7

7.

EWL zienswijze, d.d. 4 april 2021: concept Oeverbeleidsplan 5HL

blz. 8

8.

Vragen van raadsleden over EWL zienswijze: antwoord 5HL en reactie EWL blz. 10

9.

Gespreksverslag EWL en 5HL, d.d. 20 mei 2021

blz. 11

10.

Van NVO generatie 1.0 naar NVO generatie 2.0?

blz. 12

EWL Suggestief

Vereniging Eigenwoningbezit Leerdam

Pagina 2

Sinds 11 december 1976 Van Crisis naar Combinatieperspectief

EWL

Beste leden van EWL,

Vervolg “Snipperstrookactie”

Gemeente Vijfheerenlanden neemt deel aan de activiteiten van de samenwerkingsverbanden U16 en U10. U16 is een samenwerkingsverband van de 16 Utrechtse gemeenten en U10 is een samenwerkingsverband tussen 10 Utrechtse gemeenten met overeenkomstige kenmerken.

Het oeverbeleidsplan van Vijfheerenlanden legt nadruk op het verbeteren van de biodiversiteit door het realiseren van “natuurvriendelijke oevers (NVO)”.

Halverwege 2021 begint de nieuwe gemeente Vijfheerenlanden op stoom te komen. Het college van Vijfheerenlanden laat zien onderdeel te zijn van de provincie Utrecht. Veel nota’s, verordeningen en verleende (omgevings-)vergunningen bereiken de raadsleden, het bedrijfsleven en de ingezetenen. Commissievergaderingen en raadsvergadering lopen bijna altijd uit. De langst lopende rechtszaak in Nederland, meer dan 40 jaar, over de misgang tussen de lokale overheid en een industriële onderneming (Niemans) wordt definitief beëindigd door het betalen van een boetebedrag van ongekende hoogte. Een onvoorstelbaar hoog bedrag van meer dan 90 miljoen euro in een periode, dat de economie door de wereldwijde Corona-pandemie onder druk staat. Gelukkig lijkt het hoogtepunt van de pandemie gepasseerd te zijn. Burgers en bedrijven beginnen voorzichtig weer perspectief te zien in een betere toekomst. Er is werk aan de winkel: de woningnood in de provincie Utrecht moet worden opgelost, de toenemende armoede laat haar tandvlees zien, de klimaatdoelen worden in 2030 niet gehaald, de energietransitie stagneert, de stikstofcrisis wordt ingehaald, de “milieuvriendelijke stal” redt het niet bij de rechter. Shell, ‘s wereld grootste vervuiler, wordt ook al door de rechter gecorrigeerd. Meer bedrijven zullen volgen. Maar, het verscherpt toezicht van de provincie Utrecht bij Vijfheerenlanden is opgeheven.

Onverwachts ontstaat bij de gemeente Vijfheerenlanden een nieuwe fase met een nieuwe strategie: combinatieperspectief. Dank zij of door een lening van meer dan 100 miljoen euro. Nieuwe projecten gaan als rijpe appels uit de lucht vallen. Wie gaat dat betalen? Wij gaven u een half jaar geleden al een voorzet over een mogelijk besluit voor uitbreiding van de woningvoorraad in de polder Loosdorp en wijk Groot Ter Leede. Voor Leerdam gaat “Broekgraaf Noord” het reële toekomstperspectief worden. Uw voorzitter a.i., Sander Heutink

Hieraan voorafgaand besloot de gemeente Leerdam in 2018 over te gaan tot een “snipperstrokenverkoop”. Vrijwel alle stukken grond betroffen beschermingsstroken van een watergang en in eigendom van de gemeente en/ of het Waterschap. De actie moest voor 1 januari 2019 zijn afgerond. De groenstroken werden aangeboden voor 45 euro/m2, de helft van de gangbare prijs. Bij aankoop van de groenstrook werd de nieuwbakken perceeleigenaar ongevraagd door het waterschap Rivierenland benoemd tot “aangelande”. Het betekende “onderhoudsplichtige” van de aangrenzende watergang met vooralsnog onbekende onderhoudsverplichtingen. Het schoonhouden en baggeren van de aangrenzende watergang werd zijn deel. Acceptatie van een aanwezige (vergane) beschoeiing in de sloot maakte deel uit van de aanbieding! Dank zij interventie van EWL werd een verkooptransactie “om niet” afgesproken. De bestaande beschoeiing werd eigendom van de “aangelande” en de opbouw van reeds bestaande objecten op de beschermingsstrook zal door het waterschap worden gedoogd. De gemeente Leerdam stimuleerde de aanleg van een natuurvriendelijke oever, maar aangelanden mogen zelf beslissen welke oeverbescherming zij realiseren. Het beloofde Oeverbeleidsplan VHL periode 2021 -2025 is recentelijk door de raad goedgekeurd. EWL heeft daarop een zienswijze ingediend waarin een aantal prangende vragen over kritieke succesfactoren opgenomen.

Nadien is er een conveniërend gesprek geweest met de verantwoordelijke wethouder Christa Hendriksen en haar ambtenaren. EWL heeft daarin een uitnodiging ontvangen om te reageren op het onlangs gelanceerde NVO-project te Leerdam langs de Eksterlaan en de Ooievaarlaan in Leerdam Graag ontvangen wij een reactie van u op onze zienswijze oeverbeleid en uw mening over het NVO project. Veel leesplezier, Sander Heutink en Piet Wilms

EWL Suggestief Pagina 3

Vereniging Eigenwoningbezit Leerdam Sinds 11 december 1976

Eksterlaan en Ooievaarlaan: Natuurvriendelijke oever (NVO)

EWL

Bron VHL-flyer: Leerdam: Natuurvriendelijke oevers

Aanleg van een natuurvriendelijke oever voor vergroten biodiversiteit Langs de waterpartijen van de Eksterlaan en Ooievaarlaan in Leerdam-noord ligt een breed groengebied. Het gebied is nu nog grotendeels ingericht als grasgebied. Dit groengebied biedt mogelijkheden voor het ontwikkelen van een ecologische zone. Nu zijn er al veel verschillende planten en dieren aanwezig. De gemeente gaat de biodiversiteit nog verder vergroten door het aanleggen van een natuurvriendelijke oever (NVO). Hierdoor wordt er een betere leefomgeving gecreëerd voor dieren (denk aan libellen, amfibieën, vissen) en planten. In de toelichtingsvideo ((2) Natuurvriendelijke Oevers langs de Eksterlaan en de Ooievaarslaan in Leerdam - YouTube ) ziet u wat het doel van het project is en wie hierbij betrokken zijn. De rode lijnen op de kaart hieronder geven de locatie aan waar de natuurvriendelijke oevers aangelegd gaan worden aan de Ooievaarslaan en de Eksterlaan.

Waar kunt u over meedenken?

Hoe kunt u reageren?

In de schets ligt de indeling voor de NVO grotendeels vast. Dit betekent dat de ontwikkeling van de NVO met de 3 zones tussen 1 meter vanaf wandelpad en het water gaat plaatsvinden. De exacte indeling van de 3 zones (plasdras, bloemrijkgrasland, moeraszone) staan nog niet vast.

U kunt uw suggesties voor het ontwerp toesturen naar de gemeente door een e-mail te sturen naar duurzaam@vijfheerenlanden.nl onder vermelding van NVO Eksterlaan Ooievaarlaan. VHL ontvangt uw reactie graag vóór 15 augustus 2021.

Dat betekent dat uw suggesties hierover meegenomen worden in het definitieve ontwerp. U kunt ook meedenken over bijvoorbeeld de locatie van de bankjes en prullenbakken langs de NVO. Daarnaast kunt u aangeven wat u goed vindt aan het ontwerp en wat er beter kan. Kortom: VHL hoort graag wat u van het schetsontwerp vindt en waar in het definitieve ontwerp rekening mee moet houden. Uw reacties willen wij graag bundelen en aanbieden aan de verantwoordelijke wethouder.

Planning en vervolg Alle reacties worden verzameld en geanalyseerd. VHL verwacht in september 2021 het definitief ontwerp aan u te kunnen presenteren en terug te koppelen. Op welke wijze VHL dit doet, is afhankelijk van de coronamaatregelen. Mogelijk wordt een bewonersavond georganiseerd. Na dit moment wordt het ontwerp technisch uitgewerkt en een aannemer geselecteerd. De uitvoering van de werkzaamheden zullen naar verwachting plaatsvinden in de winter van 2021/2022 en zal ongeveer 3 tot 4 maanden in beslag nemen. VHL streeft er naar om vóór mei 2022 de NVO klaar te hebben.

EWL Suggestief

Vereniging Eigenwoningbezit Leerdam

Pagina 4

Sinds 11 december 1976 Eksterlaan en Ooievaarlaan: Natuurvriendelijke oever

“Het ontwerp ligt eigenlijk al in grote delen vast. Daar waar het gaat over het gebied tussen het huidige wandelpad en de oever is er nog wel mogelijkheid om na te denken over. Bijvoorbeeld de positionering van bankjes, prullenbakken; meubilair zoals we dat noemen. Maar dat zijn eigenlijk de puntjes op de i die we aan de omgeving vragen.”

EWL

“De biodiversiteit betekent dat we beter gaan zorgen voor planten, dieren, insecten… noem maar op, eigenlijk alles wat leeft. Dat gaat niet goed en dat willen we dus versterken en waar mogelijk uitbreiden.”

“Heel deze oever van bijna een kilometer lang gaan we natuurvriendelijk inrichten. Vanaf het voetpad wat je hier ziet, een meter daarbuiten, gaan we hem oppakken tot aan de watergang en dat gaan we natuurvriendelijk inrichten. Daarvoor maken we drie verschillende zones. Elke zone heeft zijn eigen waardes en er komen andere planten en dierensoorten voor.”

“Wij als wijkraad willen heel graag deze plannen, waar wij heel vroeg bij betrokken zijn, delen met alle bewoners in Noord. Want wij weten nu wat er staat te gebeuren, maar de bewoners weten het nog niet. En dus is het heel goed dat de plannen voor iedereen zichtbaar worden.

Dat er ook ruimte komt om met elkaar over die plannen te praten. En ja, op een of andere manier moeten we dat organiseren. En dat kan op allerlei manieren, maar dat weten we nog niet, dat komt vanzelf.”

“Wij vinden het zelf heel fijn dat we hier bij betrokken worden. Het is natuurlijk onze naaste omgeving, vlakbij de school, en het is gewoon fijn dat wij als jeugd ook betrokken worden bij wat de gemeente nu eigenlijk doet hier in onze omgeving. Er komt natuurlijk hier een oever naast school, een natuurvriendelijke oever, en deze weg wordt vaak gebruikt om naar de supermarkt lopen, dus wij vinden het belangrijk dat er wel wordt geïnformeerd dat dit een natuurvriendelijke oever is en wat het inhoudt.” “Ja, waardoor er waarschijnlijk ook minder wordt vervuild of minder snel iemand hier de hond laat poepen. Dus dat er echt wel rekening mee wordt gehouden, ook door de bewoners. “

EWL Suggestief Pagina 5

Vereniging Eigenwoningbezit Leerdam Sinds 11 december 1976 Eksterlaan en Ooievaarlaan: NVO zones

EWL

EWL Suggestief

Vereniging Eigenwoningbezit Leerdam

Pagina 6

Sinds 11 december 1976 Eksterlaan en Ooievaarlaan: Slootvegetatie

EWL

Natuurlijker, OOK DE SLOOT!

Slootvegetatie - bioloog Jacqueline Henrot

Goed en wel bekomen van de introductie van het lang verwachte oeverbeleid van de gemeente Vijfheerenlanden, bleek het oeverbeleid direct al de kapstok te zijn voor de aanleg van een 1.000 meter natuurvriendelijke oever aan de Eksterlaan en Ooievaarlaan.

“Een gewone sloot kan veel natuurlijker.”

De gemeente wenst de biodiversiteit nog verder vergroten door het aanleggen van een nat NVO. Het brede grasgebied biedt mogelijkheden voor het ontwikkelen van een ecologische zone. U hebt inmiddels kennis genomen van het schetsontwerp op de vorige pagina’s. In de toelichtingsfilm merkt procesleider Cyril Parchomow fijntjes op dat het ontwerp al in grote delen vast ligt en er nagedacht mag worden over de positionering van de bankjes en de prullenbakken.

Ook Berry Verwijmeren van de wijkraad Noord geeft aan dat er ruimte komt om met elkaar over die plannen te praten: “We weten nog niet hoe, maar dat komt vanzelf.” Of dit initiatief met ecologische zones in het stedelijk gebied ons zal redden in een Nederland met een drastisch overschot aan stikstof en nutriënten in de lucht is een belangrijke, maar nog steeds onbeantwoorde vraag. Deskundigen geven aan dat eerst de lucht schoon moet zijn. De grootste veroorzakers van onze vuile lucht zijn de grootste industriële bedrijven en in het buitengebied de intensieve landbouw. Zij moeten eerst aangezet worden om drastische maatregelen te nemen door te zorgen voor “Schone Lucht”. Gemeente Vijfheerenlanden moet daarom tevens laten zien dat zij het beleid van NVO serieus neemt door zich aan te sluiten bij het nationale programma “Schone Lucht” van demissionair staatssecretaris Stientje van Veldhoven. De provincie Utrecht heeft als één van de eersten haar handtekening voor deelname al gezet. De grootste vervuilers moesten eerst door de rechter gedwongen worden om het beter te gaan doen en al in 2030 resultaten tonen. Gemeente Vijfheerenlanden laat het niet zover komen! Neemt niet weg dat het NVO-initiatief als “pilot” prima gerealiseerd kan worden met uw hulp als “aangelande” in het slootonderzoek. Het onderzoek kan vergelijkbaar of onderdeel zijn van het onderzoek van Jacqueline Henrot.

Als verantwoordelijke huiseigenaar voor een deel van de sloot grenzend aan mijn woningperceel op Loosdorp trok het artikel in dagblad Trouw, d.d. 15 juli 2021, de aandacht van uw voorzitter a.i.. Bioloog Jacqueline Henrot is gastonderzoeker bij biodiversiteitscentrum Naturalis in Leiden. Inventarisatie moet aantonen hoe slootkanten erbij liggen en op welke manier de natuur kan worden geholpen. Omdat veel gegevens nodig zijn, nodigt bioloog Jacqueline de hulp van u in via het “Citizens Science - project Oeverplanten. Riet, brandnetel en wilde bramen wijzen op een voedselrijke bodem. Daar hoef je niets bijzonders te verwachten. Het zijn woekeraars, die geen ruimte laten aan zeldzamere planten, die sowieso minder bemesting willen, zoals orchideeën, ratelaars of echte koekoeksbloemen. Dat geldt ook voor de woekerende waterplanten in de sloot. Met een goed beheer kan de natuurlijke rijkdom worden opgekrikt. Hemrots onderzoek richt zich op de oevers binnen de driehoek Leiden-GoudaHaarlem. De grond is meestal van veen en het landschap bestaat uit polders. Dus vergelijkbaar met ons gebied. Doel van dit project is de gemeente gegevens aan te leveren van de NVO, zodat de gemeente de slootoever beter kan verzorgen. Aandachtspunt is het baggeren van de sloot. Bij het uitbaggeren van de sloot wordt bagger en kroos op de oever gegooid en vaak enige dagen achtergelaten.

Dat verrijkt teveel de bodem. De zeldzamere bloemen hebben het daardoor veel moeilijker. In het overbemeste Nederland zijn de planten, die van een schrale grond houden, minder algemeen. Boomaanplant brengt schaduw en een harde beschoeiing (nodig bij stromend en golvend water) betekent een drogere oever. Hoe kunnen aangrenzende bewoners meehelpen met een slootkantonderzoek, vergelijkbaar met het project van Jacqueline Henrot? Het is niet ingewikkeld of tijdrovend: een oevercheck op de standaardmaat van 40 meter kost 10 tot 20 minuten. Je kunt deze stukken inventariseren. De informatie en beschrijving van de planten zijn te vinden op: www.mijnoeverplanten.nl EWL kan coördineren bij het opzetten van een lokaal project. Laat het ons weten!

EWL Suggestief Pagina 7

Vereniging Eigenwoningbezit Leerdam Sinds 11 december 1976 De Oevercheck

EWL Suggestief

Vereniging Eigenwoningbezit Leerdam

Pagina 8

Sinds 11 december 1976 EWL zienswijze, d.d. 4 april 2021: concept Oeverbeleidsplan 5HL

Geachte leden van de commissie RVE, Vereniging Eigenwoningbezit Leerdam heeft als gevolg van de Snipperstrook verkoopactie (2017/2018) met de gemeente Leerdam afgesproken om het toekomstig concept Oeverbeleidsplan van gemeente Vijfheerenlanden met een consultatieronde bespreekbaar te maken. Helaas moeten wij vaststellen, dat het boven aangehaald plan zonder consultatie vooraf door onze vereniging aan de leden van de commissie RVE is aangeboden. Wij hebben gemeend, vanwege het wederzijdse belang, het concept Oeverbeleidsplan ongevraagd te voorzien van onze zienswijze op basis van ontbrekende kritieke succesfactoren. Wij stellen voor het onderwerp door te schuiven naar een volgend moment voor het raadsbesluit, zodat eerst vooroverleg over het onderwerp plaats vindt, zoals toegezegd in het verleden. DOEL Het oeverbeleidsplan Vijfheerenlanden is een richtinggevend document voor de uitvoering van de beheer- en onderhoudstaken; het beschrijft eenduidig het beleid en de regelgeving, legt de (beheer-)uitgangspunten vast en de manier waarop de gemeentelijke beheerders haar taken uitvoeren met betrekking tot gemeentelijke oevers.

Vraag 1: Welke impact heeft het oeverbeleidsplan op het belang van de particuliere perceeleigenaren in het stedelijk gebied? Vraag 2: Worden zonder vooroverleg de oevers van de gemeente aangepast, zoals dat in het verleden in Leerdam ook heeft plaatsgevonden? Vraag 3: Vindt bij aansluiting op de privébeschoeiingen en bestaande oevervoorzieningen overleg plaats over de aan te brengen overgang naar één van de verschillende varianten, conform de Keur van het Waterschap en zijn de kosten voor gemeente Vijfheerenlanden? SITUATIE De gemeente Vijfheerenlanden heeft een grote diversiteit en hoeveelheid aan oevers binnen de gemeentegrenzen. De grote diversiteit brengt verschillende manieren van onderhoud met zich mee om ervoor te zorgen dat de oevers veilig, schoon en compleet blijven. Momenteel heeft de gemeente Vijfheerenlanden 132 kilometer aan oever in haar beheer, variërend van kademuur tot natuurvriendelijk. Vraag 4: Wat is door het oeverplan de rol en zeggenschap van de burger en in het bijzonder van die van de particuliere huiseigenaar over de invulling van het beleid en onderhoudsplicht en -verplichtingen van de aangrenzende watergang aan zijn perceel? ONTWIKKELINGEN Voordat de fusie van de gemeente Vijfheerenlanden afgerond was, kwam vanuit de voormalige gemeente Leerdam de behoefte voor een nieuw oeverbeleid, mede dank zij de bemoeienis van de vereniging EWL!

EWL

Burgerparticipatie gaat met de komst van de nieuwe omgevingswet een grotere rol innemen, net als het vergroten van het waterbewustzijn onder de inwoners. Een schoon en gezond watersysteem is het uitgangspunt waarbij het water moet voldoen aan de Europees vastgestelde KRW-normen. Het concept-oeverbeleidsplan gaat ten onrechte voorbij aan de volgende zaken:

Een schoon en gezond watersysteem in de wijk Noord van Leerdam is onmogelijk, tenzij de afhankelijkheid van het vermengen van water uit het landelijkgebied met het stedelijk water van de wijk Noord van Leerdam wordt opgeheven. Volgens Karel Meijdam, ambtenaar rioleringszaken, is de wijk Noord, de enige wijk van Leerdam met niet afgekoppelde riooloverstorten. Ondanks vele verzoeken over de jaren is nog steeds niet duidelijk hoeveel riooloverstorten per locatie per jaar binnen of buiten de vergunde aantallen liggen. Recent is een overzicht nog weer toegezegd. Terwijl in 2008 door het Waterschap per brief werd aangegeven dat zwemmen in het water vanwege de slechte kwaliteit dringend ongewenst was, werd een jaar later het licht op groen gezet, omdat zonder correctieve actie de norm naar boven was bijgesteld. Nog steeds blijft deze situatie onduidelijk en is het wenselijk de classificatie van watergangen aan te passen, zodat de watergangen in de wijk Noord onder volledige verantwoordelijkheid van het waterschap Rivierenland komen en/of blijven, zolang deze tegenstrijdige situatie in stand wordt gehouden. BELEID Een omslag in het huidige beleid is daarom gewenst en om die reden is een voorkeursbeleid opgenomen bij de aanleg of het vervangen van een oever.

Bij een nieuwe oever of de vervanging van een “harde” oever wordt eerst gekeken of een natuurvriendelijke oever aangelegd kan worden. Het beleidsplan omvat een periode van vijf jaar, hierna dient het gehele plan herzien te worden. Wij zijn van mening dat dit beleidsplan ongepast is zonder consultatie van bewonersgroepen, zeker vanwege het uitstellen van de nieuwe Omgevingswet. Tevens heeft de wethouder Huib Zevenhuizen aangegeven, dat tot het moment van in werking treding van de Omgevingswet een burgerparticipatie niet aan de orde is. Dit in tegenspraak met het coalitieakkoord dat aangeeft dat bij elk besluit de inbreng van burgers of burgergroepen noodzakelijk en gewenst is. RESULTAAT Hiermee wordt er bijgedragen aan een kwalitatief beter en gezonder watersysteem met een meer diverse ecologie. Door de lokale ecologie te bevorderen draagt dit bij aan een gezond systeem waar kroos in de zomer minder kans krijgt en er geen ‘dood’/stinkend water ontstaat. Vanuit ecologisch oogpunt is het gewenst om oevers natuurvriendelijk in te richten.

EWL Suggestief Pagina 9

Vereniging Eigenwoningbezit Leerdam Sinds 11 december 1976

EWL zienswijze, d.d. 4 april 2021: concept Oeverbeleidsplan 5HL Dit draagt bij aan de verbetering van de waterkwaliteit, vergroot de biodiversiteit en de waterberging. Het verbeteren van de biodiversiteit draagt bij aan de beleving van het water en de waterkwaliteit. ACTOREN De belangrijkste betrokkenen voor de oevers in de gemeente Vijfheerenlanden zijn: • Gemeente Vijfheerenlanden • Waterschap Rivierenland • De bedrijven • De inwoners (verenigd en onverenigd) REGELGEVING De gemeente Vijfheerenlanden draagt de verantwoordelijkheid voor het onderhouden van de openbare ruimte en daarmee ook voor oeverbescherming grenzend aan gemeentegrond, zoals beschreven in het beleid van het waterschap Rivierenland. De gemeente moet voldoen aan een aantal wettelijke kaders en richtlijnen: • WABO, • Burgerlijk Wetboek, • Waterwet, • Legger en Keur (van Waterschap Rivierenland) • Wet Natuurbescherming 2017. WATERSCHAP RIVIERENLAND (WSRL) Gemeente Vijfheerenlanden valt binnen het beheergebied van WSRL. De inwoners van de gemeente Vijfheerenlanden (solidariteit), maar vooral particuliere huiseigenaren en bedrijven (profijt organisaties) hebben van doen met het door het waterschap Rivierenland opgestelde beleid, inclusief de uitvoering. Daarnaast bestaat er een waslijst van uitzonderingsituaties.

EWL

Per ingreep wordt bepaald of kan worden volstaan met een melding of dat een vergunning nodig is. Als hiervan wordt afgeweken dan gaat Waterschap Rivierenland bij voorkeur in overleg over de juiste uitwerking van een oever. De voorkeur gaat daarbij uit naar een natuurvriendelijke inrichting van de oever. De wens is de vader van de gedachte. Het Waterschap heeft ook nog een beschermingsstrook van ca. 5 meter nodig bij A-type watergangen. In veel gevallen is deze ruimte niet beschikbaar in het stedelijk gebied. De keur geeft uitsluitsel over de profielen, zie figuur 1 t/ m 4 in de bijlage Keur van WSRL.

Een aantal standaardeisen is van toepassing, namelijk de oever heeft een flauw talud (1:3, bij een 3 meter brede oever met een hoogteverschil van 1 meter en dat er een grote diversiteit aan plantensoorten is aangeplant. De beschermingsstrook is in het beleidsplan niet benoemd. De onderhoudsplicht en onderhoudsverplichtingen van de gemeente Vijfheerenlanden en de aangelanden in het stedelijk gebied zijn niet gespecificeerd. WSRL BIJZONDERE TOETSINGSCRITERIA UIT KEUR:

Het WSRL bepaalt het beleid van het watersysteem, waterveiligheid en waterketen. Het beleid van het waterbeheer in stedelijk en landelijk gebied van de regio Rivierenland benoemt de onderhoudsplicht, inclusief de onderhoudsverplichtingen. Deze worden deels door het Waterschap en aangelanden (aangrenzende perceeleigenaren) ingevuld. In het landelijk- en stedelijk gebied en voor alle watergangen bepaalt WSRL op basis van de keur, legger en algemene regels of bepaalde oevers aangelegd mogen of moeten worden. Dat geldt ook als ingrepen in het watersysteem uitgevoerd mogen/moeten worden. Per ingreep wordt bepaald of kan worden volstaan met een melding of dat er een vergunning nodig is. Voor de stedelijke watergangen, type A geldt dat het waterschap uitvoering geeft aan de onderhoudsplicht en alle onderhoudsverplichtingen. Alleen in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden geldt/gold nog een gedeelde onderhoudsplicht voor aangelanden. Voor type B en type C ligt de onderhoudsplicht en de onderhoudsverplichtingen bij de aangelanden, de aangrenzende perceeleigenaar.

Uit bovenstaande tekst (punt 2) valt op te maken dat een aantal watergangen nog herbenoemd moeten worden i.v.m. met de nog in gebruik zijnde riooloverstorten! Dit beleidsplan is in strijd met Legger en Keur van het waterschap Rivierenland en als zodanig niet acceptabel voor goedkeuring door de raad. Ook al is het doel van het plan oprecht en te waarderen. Tot slot wordt aanbevolen de gemeente-doctrine voor beleidszaken in lijn te brengen met de beloofde burgerparticipatie in besluitvorming, zoals bedoeld conform het coalitieakkoord.

EWL Suggestief Pagina 10

Vereniging Eigenwoningbezit Leerdam Sinds 11 december 1976

Vragen van raadsleden over EWL zienswijze: antwoord 5HL en reactie EWL Technische vragen inzake Natuurlijke oeverbescherming watergangen etc. 1. Een schoon en gezond watersysteem in de wijk Noord van Leerdam is onmogelijk, tenzij de afhankelijkheid van het vermengen van water uit het landelijkgebied met het stedelijk water van de wijk Noord van Leerdam wordt opgeheven.

EWL

3. Is er nog steeds geen duidelijkheid hoeveel riooloverstorten per locatie per jaar binnen of buiten de vergunde aantallen liggen? Hoeveel riooloverstorten per jaar liggen buiten de vergunde aantallen? Antwoord 5HL: Alle overstorten vanuit gemeentelijk riool zijn vergund.

Vraag: Is deze opmerking juist?

Reactie EWL:

Antwoord 5HL:

Daarbij is vastgelegd hoeveel overstorten per jaar mogen plaatsvinden. De vraag om een overzicht van het aantal jaarlijkse overstorten per overstortinstallatie te ontvangen is tot op de dag van vandaag niet beantwoord, ondanks vele toezeggingen.

Dat is niet juist. Het enkel opheffen van het vermengen van water uit landelijk gebied met het stedelijk gebied, resulteert niet persé in een schoon en gezond watersysteem. Samen met het waterschap kijken we naar het verbeteren van de ecologische waterkwaliteit in de wijk Noord van Leerdam. Reactie EWL:

Een riooloverstort wordt vergund door het Waterschap met een limiet voor het aantal overstorten per jaar. De elementaire vraag wordt niet beantwoord. Al vele malen is toegezegd een antwoord te zullen geven.

De gemeente VHL erkent het vermengen van water uit het landelijk gebied in de wijk Noord. Het statement van EWL is, dat daarmee het onmogelijk wordt om schoon en gezond water te realiseren in wijk Noord. Daarmee is de ontkoppeling van het oppervlaktewater uit het landelijk gebied een kritieke succesfactor (KSF).

De heer Karel Meijdam heeft recentelijk bevestigd aan EWL met een antwoord te zullen komen.

In 2021 worden de laatste hydraulische maatregelen uitgevoerd. De totale wateropgave van VHL Is 1,5 ha, waarvan 0,86 niet is gehaald. In 2022 wordt de monitoring van de waterkwaliteit bekend gemaakt.

In de legger van het waterschap is opgenomen wie onderhoudsplichtig is voor de watergangen. Dit kan verschillen per watergang.

De restopgave wordt in 2021 en 2022 volgens memo, d.d. februari 2021, in VHL niet gerealiseerd. Het Waterschap adviseert (intern) deze mee te nemen in de klimaataanpak. Aan het Waterschapbestuur wordt voorgesteld de waterplanmaatregelen af te sluiten. 2. Volgens een ambtenaar is de wijk Noord, de enige wijk van Leerdam met niet afgekoppelde riool overstorten. Vraag: is dit juist wat opgenoemd wordt bij punt 2? Antwoord 5HL: Een niet afgekoppelde riool overstort interpreteren wij als een overstort van een gemengd stelsel. Dan is het antwoord: nee, ook in andere delen van Leerdam bevinden zich gemengde overstorten. Reactie EWL: Bron van bovenstaande opmerking is de heer Karel Meijdam rioolambtenaar van gemeente Vijfheerenlanden. Alle riooloverstorten moeten in principe worden ontmanteld. Bij huidige nieuwbouw worden geen riooloverstorten meer gebouwd.

Door de verandering van het klimaat wordt het warmer en droger in Nederland. Afgelopen jaren laten dit ook zien. Regenbuien zijn heftiger en duren korter. Gevolg is dat riooloverstorten vaker voorkomen. Het antwoord maakt de situatie erger en meer urgent voor een korte termijn oplossing. Dus, alle B-watergangen met riooloverstorten omzetten naar A-watergangen, zie Legger!

4. Zijn de watergangen in de wijk Noord de verantwoordelijkheid van het Waterschap Rivierenland?

Antwoord 5HL:

Reactie EWL: Open deur antwoord! Inhoud “Keur en Legger” van waterschap Rivierenland is dwingend en maatgevend. De huidige diepte van de watergangen in de wijk Noord is 70 cm. Het lijkt erop dat met het nieuwe oeverbeleid wordt gekozen voor een diepte van 100 cm. Bestaande oerver-invullingen moeten dan worden vernieuwd! Dat is vragen om problemen aan de aanwezige “harde” oeverbescherming! 5. En is het wenselijk de classificatie van de watergangen aan te passen, zodat de watergangen in de wijk Noord zolang deze tegenstrijdige situatie in stand gehouden wordt? Antwoord 5HL: Het is onduidelijk naar welke tegenstrijdige situatie wordt verwezen in de vraag. Reactie EWL: Het waterschap heeft aangegeven de typologie van de B-watergangen te wijzigen na installatie van een aantal duikers in Leerdam wijk Noord. Een riool mag alleen overstorten in een A-watergang.

EWL Suggestief

Vereniging Eigenwoningbezit Leerdam

Pagina 11

Sinds 11 december 1976 Verslag gesprek EWL en 5HL, d.d.20 mei 2021

Deelnemers: Gemeente Vijfheerenlanden 1. Wethouder Christa Hendriksen-van der Mijden 2. Tjibbe Kerkhof - beleidsadviseur openbare ruimte 3. Marion Speksnijder - programmamanager Duurzaamheid EWL 1. Piet Wilms - penningmeester 2. Sander Heutink - voorzitter Samenvatting van het prettige gesprek: Nadat de rollen van de deelnemers aan de vergadering waren toegelicht werd het Oeverbeleidsplan geïntroduceerd door wethouder Hendriksen. Het oeverbeleidsplan is richtinggevend voor de uitvoering van beheer– en onderhoudstaken van gemeentelijke oevers. Het legt de uitgangspunten vast en de wijze waarop de gemeente haar taken in deze uitvoeren. Als voorkeurstrategie wordt bij de aanleg of vervanging van een oever door de gemeente VHL uitgegaan van het aanbrengen van een natuurvriendelijke oever. Daarnaast is er een omvormingsambitie om jaarlijks 500 meter aan oeverbescherming naar natuurvriendelijke oever opgenomen. Het doel is een eenduidig beleid voor de gemeentelijke oevers voor de komende 5 jaar te creëren om de biodiversiteit te verbeteren. Daarna worden de uitgangspunten en de ontwikkelingen geëvalueerd. Bij grotere projecten worden belanghebbenden betrokken in een afzonderlijk participatietraject. Voor het opzetten van het oeverbeleidsplan is gekozen om geen participatie– en inspraaktraject te houden, omdat de impact voor belanghebbenden minimaal werd geacht.

De kredieten voor vervanging van de oeverbescherming zijn in het Gemeentelijk Rioleringsplan 2021-2025 al meegenomen in de rioolheffing. Betrokken bewoners en verenigingen krijgen uiteraard in de toekomst gelegenheid te participeren bij vervanging of nieuw aanleg van een watergang. EWL heeft haar betrokkenheid in het verleden bij de snippergroenverkoop aangegeven, waarbij is toegezegd te kunnen consulteren bij de ontwikkeling van het nieuwe oeverbeleid van de gemeente. Daarnaast is deelname aan de Waterschapsverkiezingen in 2008 toegelicht, waarbij de vereniging werd vertegenwoordigd in het Algemeen Bestuur van het waterschap Rivierenland door de fractie Huiseigenaren. Al snel werd duidelijk dat het belang van Natuurvriendelijke oevers werd gedeeld, waarbij wel rekening gehouden moest worden dat het Waterschap de zeggenschap heeft over de oever en daarvoor een goedkeurende vergunning verstrekt.

EWL

EWL is voor ecologisch/economisch verantwoorde oevers, daar waar het kan. Maar ook dient rekening gehouden te worden met overige maatregelen, zoals de gevolgen van wijzigen van de watergangdiepte van 70 cm naar een diepte van 1 meter. Zonder additionele maatregelen bestaat het risico dat de bestaande “harde” oever op relatief korte termijn nadelig schadelijke gevolgen kan ondervinden.

Particuliere huiseigenaren zijn over het algemeen onbekend met de situatie, maar vergeten wordt dat deze categorie huiseigenaren voor meer dan 90% het watersysteem financiert! EWL is volgens de verordening niet welkom in het buitengebied. Vandaar dat we hebben benadrukt, dat in het buitengebied formeel voor particuliere huiseigenaren geen belangenvertegenwoordigers zijn. In 2007 zijn de huiseigenaren uit de Waterschapswet geschrapt. Natuurvereniging worden in het stedelijk gebied wel gehoord. Wellicht is het goed om na te denken over nut en noodzaak van het onderscheiden van stedelijk gebied en landelijk gebied in één gemeente. Gelukkig is EWL, juridisch gesproken, wel ontvankelijk in zowel het stedelijk, als landelijk gebied door de uitspraak Raad van State in 2015. EWL heeft veel meer kennis van kritieke succesfactoren, vandaar ook onze gratis reactie op het concept oeverbeleidsplan. Dat is burgerparticipatie ten top. Zolang de natuurvriendelijke oevers van de VHL niet zijn opgenomen in de Legger van het waterschap Rivierenland is er (nog) geen sprake van vergunningverlening door het Waterschap. In de wijk Noord is het resultaat te zien van de spoeling/ doorstroming in de watergangen, ook vanwege regelmatig functionerende riooloverstorten door zeer heftige regenbuien. Bovendien kalven oevers af door veenoxidatie als gevolg van waterniveauverschillen.

Een kostbare situatie bij bestaande woningbouw. Daarbij is er een extra last van bodemdaling, vanwege toenemende droogte. De meeste watergangen in Noord behoren geclassificeerd te worden als A-watergangen, vanwege de aanwezigheid van riooloverstorten. Dat zal ook het geval zijn in andere wijken. Het volledige onderhoud van de watergang komt dan voor rekening het Waterschap. Zie toetsingscriteria kader blz. 4 van onze schriftelijke reactie op het oeverbeleid. Tot slot werd EWL uitgenodigd om te reageren op het NVO-plan Eksterlaan en Ooievaarlaan en wederkerige waardering werd uitgesproken voor samenwerking in toekomstige situaties. Met een goed gevoel werd de vergadering afgesloten. “Het probleem zit niet in beleid, maar in de uitvoering!” Quote van formateur Herman Tjeenk Willink.

EWL Suggestief Pagina 12

Vereniging Eigenwoningbezit Leerdam Sinds 11 december 1976 Van NVO generatie 1.0 naar NVO generatie 2.0?

EWL