13. (AZ) RIB inzake maartbrief Gemeentefonds.pdf

Aan: Gemeente Vijfheerenlanden T.a.v. de leden van de Gemeenteraad Postbus 11 4140 AA Leerdam

Ons kenmerk

: 419255

Onderwerp

: Raadsinformatiebrief maartbrief Datum gemeentefonds

: 4 mei 2022

Geachte leden van de raad, Het kabinet heeft op 6 april jongstleden de zogenaamde “maartbrief” gestuurd. Deze brief geeft een eerste beeld van de gevolgen voor individuele gemeenten van de belangrijkste maatregelen uit het coalitieakkoord die betrekking hebben op het gemeentefonds. Daarnaast wordt in deze brief een indicatie gegeven van het bedrag dat individuele gemeenten ontvangen vanuit de middelen die het kabinet beschikbaar heeft gesteld om in het kalenderjaar 2022 een eenmalige energietoeslag toe te kennen aan huishoudens met een laag inkomen. Verder gaat deze brief in op het besluit van de fondsbeheerders om de nieuwe verdeling van het gemeentefonds per 1 januari 2023 in te voeren. Bij voorjaarsnotabesluitvorming door het Rijk vindt een actualisatie van het accres plaats en wordt meer inzicht worden gegeven in andere posten uit het coalitieakkoord die voor gemeenten relevant zijn. Over de gevolgen hiervan voor individuele gemeenten worden we geïnformeerd via de meicirculaire 2022. Via deze raadsinformatiebrief wordt u geïnformeerd over de voorlopige uitwerking van de maartbrief. 1) Het accres Op basis van het trap op, trap af-principe stijgt de omvang van het gemeentefonds mee met de relevante uitgaven van het Rijk. Hieruit volgt ook een hogere algemene uitkering voor Vijfheerenlanden.

Uit de maartbrief blijkt, dat een groter deel van dit accres vrij aanwendbaar is (en dus niet bestaat uit taakmutaties). In het overdrachtsdossier is het vrij aanwendbare deel geraamd op € 1,5 miljoen structureel. Uit de maartbrief blijkt dat dit vrij aanwendbare deel oploopt tot € 4,7 miljoen in 2025 (en daarna weer daalt tot € 1,9 miljoen vanaf 2026). 2) Schrappen oploop opschalingskorting Het kabinet heeft besloten deze kabinetsperiode voor zowel gemeenten als provincies de oploop van de opschalingskorting te schrappen. Concreet betekent dit dat de korting voor de jaren tot en met 2025 wordt bevroren, maar in 2026 weer wordt hervat. Hiermee ontstaat voor 2026 vooralsnog wel een (fors) nadeel. Dit onderwerp staat hoog op de agenda van gemeenten en provincies, omdat de opschaling (uitgangspunt dat gemeenten minimaal een omvang van 100.000 inwoners hebben) al enkele jaren niet meer wordt nagestreefd, maar de efficiencykorting nog steeds niet definitief van de baan is.

Gemeente Vijfheerenlanden / Postbus 11, 4140 AA Leerdam / 088 – 599 7000 / vijfheerenlanden.nl / info@vijfheerenlanden.nl

3) Herverdeeleffect herijking gemeentefonds Het Rijk blijft voornemens om de herijking van het gemeentefonds inhoudelijk onveranderd door te voeren, maar stelt voor het eerste jaar het maximale effect (voor- of nadelig) bij tot € 7,50 per inwoner. Daarnaast wordt de ingroeiperiode beperkt tot drie jaar (voorheen vier jaar). Het Rijk en de VNG onderzoeken de komende periode wat de herijking voor gevolgen heeft voor gemeenten en hoe moet worden omgegaan met het vierde jaar. Voorlopig is het vierde jaar losgelaten. Als gevolg hiervan wordt het maximale totaal nadelige effect voor Vijfheerenlanden dus € 1.350.000 lager dan eerder in het overdrachtsdossier (voor het jaar 2026) was geraamd. Het ministerie van BZK heeft een toezegging gedaan om voor een beperkte groep gemeenten met beperkte financiële draagkracht een aangepast ingroei-pad van de herverdeeleffecten mogelijk te maken. Vijfheerenlanden zal zich, gelet op de effecten van de Niemans-claim, daarvoor aanmelden. 4) Energietoeslag In maart is het wetsvoorstel eenmalige energietoeslag lage inkomens ingediend bij de Tweede Kamer. Met het wetsvoorstel krijgen gemeenten de bevoegdheid om dit jaar via categoriale bijzondere bijstand een eenmalige tegemoetkoming voor de gestegen energieprijzen toe te kennen aan huishoudens met een laag inkomen. Het betreft een budget van € 1.350.000 voor de gemeente Vijfheerenlanden.

Via de 1e Bestuursrapportage krijgt u een voorstel omtrent de besteding hiervan. Resumé De onderwerpen uit de maartbrief leiden concreet tot de volgende uitkomsten (een positief bedrag is een meevaller, een negatief bedrag een tegenvaller): X € 1.000

2022

2023

2024

2025

Accres

2.020

4.087

4.704

Schrappen oploop opschalingskorting

1.213

1.622

2.046

Herverdeeleffect herijking gemeentefonds

-450

-1.350

-2.250

Energietoeslag

2026 1.946 -2.250

1.350

De bijdrage voor de energietoeslag wordt zoals aangegeven via de eerste bestuursrapportage 2022 verwerkt. In de jaren 2023-2025 ontstaan vooralsnog grote voordelen. Deze worden betrokken bij de afwegingen omtrent de Kadernota. Daarbij wordt ook de meicirculaire van het gemeentefonds betrokken. Daarin worden deze maatregelen daadwerkelijk bekrachtigd (de maartbrief is een voorlopige verkenning en heeft niet de status van een gemeentefondscirculaire). Daarnaast is de meicirculaire een bijstellingsmoment voor de ontwikkeling van loon- en prijsstijging. Voor het jaar 2026 laat de maartbrief een grote teruggang in het accres zien. Dit kent twee grote oorzaken. Doordat vanaf 2026 de opschalingskorting weer, in volle omvang, wordt hervat worden we geconfronteerd met een nadeel van € 2 miljoen. Daarnaast worden de positieve effecten van het regeerakkoord slechts doorberekend voor de duur van de regeerperiode. Daarna, vanaf 2026, laat de maartbrief een beeld zien zonder de effecten van dat regeerakkoord. Voor de VNG is deze financiële onduidelijkheid na 2026 onacceptabel. De inzet zal worden dat er ook vanaf 2026 compensatie komt (door 'de koek

groter te maken').

Recent heeft het kabinet bekend gemaakt dat de korting van 0,5 miljard op het budget jeugdzorg na 2025. De meicirculaire zal meer duidelijkheid geven omtrent de realiteit hiervan. Daarmee komt het weer terug in de Kadernota. Met vriendelijke groet, het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden, de loco-secretaris,

de loco-burgemeester,

{{signer1}} 05/05/2022 15:51:11 CEST

{{signer2}} 05/05/2022 19:38:18 CEST

Signed By: s.vreeburg@vijfheerenlanden.nl ID: cc095e7a-f61c-482a-bd1a-604fb1843714 Auth: Consent

S.N.J. (Stefan) Vreeburg

Signed By: m.verweij@vijfheerenlanden.nl ID: cc095e7a-f61c-482a-bd1a-604fb1843714 Auth: Consent

M.F.M. (Marcel) Verweij