12. (RVE) RIB inzake visie binnenstad Leerdam.pdf

Aan: Gemeente Vijfheerenlanden T.a.v. de leden van de Gemeenteraad Postbus 11 4140 AA Leerdam

Ons kenmerk

: 359378

Onderwerp

: Visie binnenstad Leerdam

Datum

: 16 december 2021

Geachte leden van de raad, De binnenstad in Leerdam kent een groeiende leegstand en kan wel een oppepper gebruiken. Tegelijkertijd is er een grote belangstelling voor nieuwe woningen. De gemeente heeft afgelopen jaar een detailhandelsvisie laten opstellen. Eén van de actiepunten daaruit is een visie voor de binnenstad van Leerdam. Graag informeren we u in deze brief over de stand van zaken. Achtergrond De Wijkraad Centrum Leerdam heeft in 2020 een notitie opgesteld om de binnenstad te verbeteren en heeft een enquête gehouden over de Hoogstraat. Eind 2020/begin 2021 heeft de Wijkraad samen met onderzoeksbureau DTNP enquêtes onder inwoners en ondernemers gehouden. Deze zomer zijn vastgoedeigenaren en bezoekers van de binnenstad van Leerdam bevraagd. Voor het visietraject is bureau BRO nu aan de slag. Aan de hand van de verschillende belangen en wensen wordt een visie en uitvoeringsprogramma opgesteld om de kwaliteit van de binnenstad te verbeteren. Bedoeling is dat de visie en het uitvoeringsprogramma in het voorjaar van 2022 gereed komt en aan de raad ter besluitvorming wordt aangeboden. De benodigde informatie voor de visie en het plan van aanpak komt niet alleen uit de enquêtes, maar ook uit interviews en werksessies met bewoners, ondernemers en vastgoedeigenaren en andere betrokkenen.

Daarnaast is een klankbordgroep van vertegenwoordigers van belanghebbenden uit de stad samengesteld, die adviseert en meeleest. Stand van zaken proces Het visietraject bestaat uit drie fasen: analyse, visievorming en uitvoeringsprogramma. De analysefase is nu afgerond, vanaf nu start (Q4 2021)de visiefase. De afgelopen maanden stonden in het teken van ophalen:  Bestuderen van bestaande onderzoeken (waaronder de door de Wijkraad uitgevoerde onderzoeken)  De relevante beleidskaders in beeld brengen  Het uitzetten van een enquête onder vastgoedeigenaren in de binnenstad  Een schouw in de binnenstad  Gesprekken met het ambtelijk pop-up team  Interviews met diverse belanghebbenden uit de stad  Samenstellen van en gesprekken met de klankbordgroep

Gemeente Vijfheerenlanden / Postbus 11, 4140 AA Leerdam / 088 – 599 7000 / vijfheerenlanden.nl / info@vijfheerenlanden.nl

Werksessie met bewoners, ondernemers en vastgoedeigenaren en andere betrokkenen (22 september 2021) Analyse  De Leerdamse binnenstad is op sommige dagen al een redelijk bruisende omgeving, met een mooi aanbod van winkels, cultuur en recreatiemogelijkheden in een historische omgeving aan het water. Tegelijkertijd komt het beeld naar voren van ‘onbenutte potentie’, met name door gebrek aan (kwaliteit van) aanbod en een rommelige uitstraling van panden en buitenruimte. 



Daarnaast staat de regionale winkelfunctie van de stad onder druk, mede door afnemende bezoekersaantallen en minder aanbod. Die zijn weer het gevolg van bijvoorbeeld toenemend internetwinkelen (een trend die verder versneld is in coronatijd) en gebrek aan bedrijfsopvolging (veel voorkomend in plaatsen met een hoog aandeel zelfstandig ondernemers).



Daardoor is er de komende jaren een transformatie-opgave van ca. 5.500 – 6.750 m² bvo. Volgens de laatste Locatus-tellingen staan er momenteel 22 panden leeg (3.500 m²). Een deel van die panden wordt al getransformeerd naar andere functies. Hoewel de leegstand lager is dan in benchmarkplaatsen is een verdere toename verwachten.



Tegelijkertijd zijn er kansen te benutten om zowel de aantrekkelijkheid van de stad en de leefbaarheid te vergroten, als de lokale economie en werkgelegenheid te versterken. Hiervoor is het zaak enerzijds de lokale en sociale functie van de binnenstad te omarmen: het inwonertal van Leerdam neemt de komende jaren nog flink toe. Anderzijds is het wenselijk de toeristisch-recreatieve kwaliteiten verder te benutten.



De functie en uitstraling van de binnenstad als ontmoetingsgebied kunnen versterkt worden (met name rondom de Kerk en de Haven / waterfront) en het aanbod aan publieke functies mag diverser, binnen een compacter openbaar gebied. Daarnaast zijn impulsen in de ruimtelijke kwaliteit gewenst: in de verblijfskwaliteit, openbare ruimte, gevelkwaliteit en ruimte voor groen en spelen. Dat wordt ondersteund door het aantal verzoeken om geveltuinen en bloembakken vanuit de inwoners. Binnen het bovenstaande zijn gezondheid en duurzaamheid belangrijke aspecten.



Wat betreft het winkelaanbod is het zaak in te zetten op zoveel mogelijk winkels naast elkaar zonder leegstand ertussen. Met aanbod onderscheidend op kwaliteit, deskundigheid , nabijheid en sociale functie. Waarbij de moderne supermarkten gekoesterd worden en er ruimte is voor versterking van het (vers)speciaalaanbod.



Binnen het publieksgerichte gebied is het wenselijk een zo divers mogelijk voorzieningenaanbod en levendig straatbeeld te realiseren, met naast winkels meer ruimte voor meer kwaliteit in horeca, recreatie en leisure. En aan de randen ook maatschappelijke voorzieningen en werkfuncties. Daarnaast zijn er op diverse plekken volop kansen voor wonen.



Vanuit de ambitie van de nieuwe functiemix en de binnenstad als ontmoetingsplek is er een druk op de ruimte en zijn keuzes nodig. Autoverkeer, fietsers, voetgangers en geparkeerde auto’s, groen, terrassen en evenementen (waaronder de weekmarkt) ‘strijden’ immers om dezelfde ruimte. Gezocht moet worden naar een balans in mobiliteitsvormen, met waar nodig aanpassing van routing en parkeerregime. Leefbaarheid, aantrekkelijkheid, veiligheid, toegankelijkheid en duurzaamheid zijn hierin belangrijke aspecten. Ten aanzien van parkeren is een oplossing van belang die voorkomt dat parkeerdruk doorschuift naar omliggende woongebieden. Met name de wijken Oost en Varsseveld hebben hier last van.



Ruimtelijk gezien lijkt de ‘ankerstructuur’ van de eerdere binnenstadsvisie achterhaald. Mede door gebrek aan een publiekstrekker heeft het Dr. Reilinghplein zich niet ontwikkeld tot een ontmoetingsplein, zoals beoogd. Er zijn vooralsnog meerdere mogelijkheden, ideeën en meningen over de programmatische invulling van dit plein. Hierin zullen in de loop van het proces verdere keuzes in gemaakt moeten worden.

Als belangrijkste opgaven zien wij vooralsnog:  De binnenstad als ontmoetings- en verblijfsplek met aantrekkelijk verblijfsklimaat, met focus op lokale inwoners, regio en toerisme;  Werken aan een compact publiek gebied en transformatie naar diversiteit aan functies;  Keuzes maken in verkeer en parkeren, zoeken naar een balans in modaliteiten  Werken aan een duurzame, leefbare, gezonde en toegankelijke binnenstad.  Meer glans vanuit recreatie en toerisme (extra bezoekers). Vervolg Volgend op deze analyse worden in de vervolgstap de eerste contouren voor de visie uitgewerkt. In februari 2022 worden de eerste contouren van de visie getoetst bij stakeholders. Hiervoor worden diverse bijeenkomsten georganiseerd: met de klankbordgroep, werksessies die open staan voor een breed publiek en daarnaast met de raadscommissie. De reacties van de belanghebbenden worden vervolgens verwerkt in de visie en het uitvoeringsprogramma. Zie de procesplanning in de bijlage voor meer informatie over de planning. Met vriendelijke groet, het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden, de secretaris,

de burgemeester,

{{signer1}} 16/12/2021 13:06:56 CET

{{signer2}} 16/12/2021 13:10:51 CET

Signed By: S. (Sjors) Fröhlich <s.frohlich@vijfheerenlanden.nl> ID: 5eb35229-07d4-41be-8d9d-13a877f10a8b Auth: Scribble

N. (Nanette) van Ameijde-Poortman

Signed By: Nanette van Ameide ID: 5eb35229-07d4-41be-8d9d-13a877f10a8b Auth: Scribble

S. (Sjors) Fröhlich

Bijlagen  Inventarisatie en analyse rapport  Presentatie en stellingen 22 september  Verslag 22 september  Planning