10. (AZ) Boekje RMA.pdf

“GRENZELOOS SAMENWERKEN IN EN OM DE ALBLASSERWAARD EN VIJFHEERENLANDEN”

Regionaal Maatschappelijke Agenda DECEMBER 2021

Regionaal Maatschappelijke Agenda

3

INLEIDING In februari 2018 is, na het vormgeven van de eerste versie van de Regionaal Maatschappelijke Agenda, de eerste versie van dit boekje uitgekomen. In deze eerste versie werden 15 opgaven benoemd waaraan de gemeenten in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden gezamenlijk met provincies, waterschap, maatschappelijke organisaties, bedrijven, inwoners en omliggende gemeenten en samenwerkingsverbanden wilden gaan werken. Inmiddels zijn we 3,5 jaar verder en hebben we goede resultaten met de opgaven bereikt. Tijdens de verschillende regionale bijeenkomsten en conferenties zijn deze resultaten uitgebreid aan de orde komen. Maar zo af en toe is het ook goed om de agenda weer even tegen het licht te houden en te bepalen of de opgaven nog steeds van belang zijn en of er wellicht nieuwe opgaven zijn ontstaan. In deze nieuwe versie van het “RMA-boekje” is de geactualiseerde agenda weergegeven. Het aantal opgaven is, door clustering en afronding, beperkt tot 10 opgaven. Daarmee kan met nog meer focus worden gewerkt aan opgaven die velen van ons raken en waaraan belang wordt gehecht om deze samen aan te pakken en op te lossen. Samen willen we werken aan een aantrekkelijk en leefbaar, economisch krachtig en klimaatrobuust gebied.

Heeft u belangstelling in een of meer van deze opgaven en wilt u een bijdrage leveren? Dan horen we graag van u! U kunt uw interesse melden via info@regioav.nl. Alvast dank! Namens de samenwerkende gemeenten in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden: Gorinchem, Molenlanden en Vijfheerenlanden Theo Segers, bestuurlijk trekker Grenzeloos Samenwerken Peter Verheij, ambtelijk trekker Grenzeloos Samenwerken

INHOUDSOPGAVE THEMA LEEFBAAR EN AANTREKKELIJK OPGAVE 1 OPGAVE 2 OPGAVE 3 OPGAVE 4

LANDSCHAPSONTWIKKELING 5 WONEN 7 BEREIKBAARHEID & VERKEERSVEILIGHEID 10 ZORG 15

THEMA ECONOMISCH KRACHTIG OPGAVE 5 OPGAVE 6 OPGAVE 7 OPGAVE 8

18

TOEKOMSTBESTENDIGE LANDBOUW 19 ECONOMIE & INNOVATIE 21 VRIJETIJDSECONOMIE 23 ARBEIDSMARKT 24

THEMA KLIMAAT ROBUUST OPGAVE 9 OPGAVE 10

04

WATER EN RUIMTE VERBINDEN KLIMAATADAPTATIE

27 28 30

THEMA

LEEFBAAR EN AANTREKKELIJK We willen ervoor zorgen dat onze streek, ondanks demografische en klimaat-ontwikkelingen, leefbaar blijft. Dit houdt in de aantrekkelijkheid van ons landschap behouden, een goed aanbod van woningen, een optimale bereikbaarheid en verkeersveiligheid in het gebied en goede zorg tegen aanvaardbare kosten.

4

Regionaal Maatschappelijke Agenda

OPGAVE 1 LANDSCHAPSONTWIKKELING Uitdaging (urgentie en belang)

Het landschap van de Alblasserwaard-Vijfheerenlanden is door de eeuwen heen gevormd, niet alleen door de natuur, maar ook door de mens. Door dijken, inpoldering en ruilverkaveling heeft het landschap de uiterlijke kenmerken gekregen die het nu heeft. Een echt Hollands landschap van groene weiden met koeien, pittoreske stadjes en dorpjes, molens en water. Door grote ontwikkelingen als energietransitie, bodemdaling, klimaatadaptatie, circulaire landbouw, etc. staat het landschap onder druk. Laten we deze ontwikkelingen ons landschap dicteren of blijven we aan het roer ervan staan om met elkaar een landschap te (blijven) creëren waarin we met elkaar graag wonen, werken en recreëren?

Ambitie

De ambitie van deze opgave is om gezamenlijk met alle betrokken partijen in de regio te werken aan de ontwikkeling van het landschap in de gezamenlijk gewenste richting. Dit door het uitvoeren van projecten op korte, middellange en lange termijn gericht. We werken met elkaar aan een gedeelde visie op hoe het landschap er over 30 jaar uit zou moeten zijn als leidraad bij de uitvoering van deze projecten. Op deze manier werken we gezamenlijk aan het creëren van het AV-landschap van de toekomst.

Relatie met andere (RMA-)opgaven

• • • • •

Toekomstbestendige landbouw; Recreatie & Toerisme; Waterveiligheid; Klimaatadaptatie; Energietransitie.

PROJECT 1: UITVOERING “GEBIEDSDEAL 4” (2017-2022) Doelstelling De doelstelling van dit project is het uitvoering geven aan het met de provincie Zuid-Holland afgesproken subsidiekader in het kader van “Groen Verbindt”. Binnen dit kader wordt een groot aantal projecten tot uitvoering gebracht waarbij de coördinatie en aansturing wordt vormgegeven vanuit de Gebiedscoalitie Alblasserwaard-Vijfheerenlanden. Dit traject loopt van 2017 t/m 2022. Eind 2022 dienen alle projecten te zijn afgerond en vindt een eindverantwoording naar de provincie Zuid-Holland plaats. Verwachte resultaten • Realisatie van de binnen dit programma vormgegeven projecten (uiterlijk eind 2022); • Opleveren van een eindverantwoording naar de provincie Zuid-Holland (eind 2022).

• Wonen; • Bereikbaarheid & Verkeersveiligheid;

Regionaal Maatschappelijke Agenda

5

Samenwerkingspartners Gebiedscoalitie Alblasserwaard-Vijfheerenlanden, Gemeente Gorinchem, gemeente Molenlanden, gemeente Vijfheerenlanden, provincie Zuid-Holland, waterschap Rivierenland, vele maatschappelijke organisaties (waaronder Blauwzaam), bedrijven (zoals de Kaasfabriek), onderwijsinstellingen, vrijwilligers.

PROJECT 2: ONTWIKKELING EN UITVOERING VAN “GEBIEDSDEAL 5” (2022-2027) Doelstelling De doelstelling van dit project is het ontwikkelen van en uitvoering geven aan “Gebiedsdeal 5”. Deze nieuwe Gebiedsdeal is in aard en opzet een vervolg op de voorgaande gebiedsdeals. Echter met een groot verschil: de provincie Zuid-Holland is afgestapt van het mechanisme om een grote subsidiepot ter beschikking te stellen, maar bepaalt op projectniveau of en hoeveel men wil bijdragen. Bovendien is nu ook de provincie Utrecht actief betrokken bij de vormgeving. Omdat de financiering ingewikkelder is, vergt het samenstellen en financieren van deze gebiedsdeal veel werk. Verwachte resultaten • Opleveren van het plan van aanpak “Gebiedsdeal 5” (voorjaar 2021); • Zorgdragen voor financiering (medio 2021); • Uitvoering geven aan de projecten in deze gebiedsdeal (najaar 2021-2026). Samenwerkingspartners Gebiedscoalitie Alblasserwaard-Vijfheerenlanden, Gemeente Gorinchem, gemeente Molenlanden, gemeente Vijfheerenlanden, provincie Zuid-Holland, provincie Utrecht, waterschap Rivierenland, vele maatschappelijke organisaties (waaronder Blauwzaam), bedrijven (zoals de Kaasfabriek),

6

Regionaal Maatschappelijke Agenda

onderwijsinstellingen, vrijwilligers. Omdat het plan nog niet is vastgesteld is er nog alle ruimte voor partijen om hierop aan te sluiten.

PROJECT 3: ONTWIKKELING LANGE TERMIJN VISIE LANDSCHAP AV Doelstelling De doelstelling van dit project is om te komen tot een breed gedragen regionale visie op de toekomst van het landschap van de AV, welke zal worden doorvertaald naar een door alle bestuurlijke en maatschappelijke partijen gedragen aanbod aan het Rijk met ontwerpoplossingen voor ons platteland en onze woon -en leefgebieden van morgen. De basis hiervan wordt gevormd door de verkenningen die zijn uitgevoerd in het kader van de Eo Wijers Prijsvraag. Als deze visie is vastgesteld is de volgende belangrijke stap om in samenspraak met provincies, waterschap en rijk gekomen tot een ontwikkelingsprogramma voor het gebied en daarbij ook financiering te realiseren. Verwachte resultaten • Ontwikkelen van een breed regionaal gedragen visie op het toekomstig landschap van de AV (eind 2022); • Opstellen van een ontwikkelingsprogramma in samenspraak met belangrijke partijen als de provincies, waterschap en het rijk (eind 2023). Samenwerkingspartners Rijk, provincies, waterschap, gemeenten, inwoners, maatschappelijke organisaties, bedrijfsleven.

OPGAVE 2 WONEN Uitdaging (urgentie en belang)

Er is een enorme krapte op de huidige woningmarkt. Vele groepen woningzoekenden hebben het moeilijk; zoals bijvoorbeeld starters. De doorstroming stokt waardoor deze groep moeilijk kan instromen. Voor alle gemeenten ligt er een enorme uitdaging om meer woningen te bouwen. Maar dit willen we wel goed doen, met behoud van de kwaliteit van de woningen en van het gebied met oog op de toekomst. De verschillende regionale belangen moeten daarbij goed worden afgewogen gericht op het streven naar een evenwichtige woningmarkt. Meerwaarde voor de regio als geheel, en de gemeenten als onderdeel daarvan, ontstaat bij regionale samenwerking en afstemming en niet bij concurrentie tussen de gemeenten onderling.

Ambitie

De ambitie van deze opgave is om een aantrekkelijk en onderscheidend woongebied te creëren dat ligt in de directe nabijheid van de randstad. Met behoud van een gezonde en veilige leefomgeving willen we in onze streek zorgen voor een aantrekkelijk en onderscheidend aanbod van woningen voor zowel nieuwe als huidige inwoners. We sluiten daarbij goed aan op de gedifferentieerde behoefte die er is en hebben aandacht voor zowel de stad als voor de dorpen en het landelijk gebied. De steden en het ommeland vullen elkaar aan en we benutten de verschillen om aan te sluiten bij de verschillende woonbehoeften die er zijn. Ook is er aandacht voor onder meer de verduurzaming van woningen en de woonomgeving, het op een veilige en comfortabele

wijze langer zelfstandig thuis wonen en de huisvesting van kwetsbare doelgroepen en arbeidsmigranten.

Relatie met andere (RMA-)opgaven • • • • •

Landschapsontwikkeling; Bereikbaarheid & Verkeersveiligheid; Zorg: iedereen doet mee!; Waterveiligheid; Klimaatadaptatie.

PROJECT 1: WONINGBOUWPROGRAMMERING KERN ALBLASSERWAARD Doelstelling Op verzoek van provincie Zuid Holland bereiden de gemeenten Gorinchem en Molenlanden een gemeenschappelijke woningbouwplanning voor. Bij deze programmering zullen ook (proces)afspraken worden gemaakt over monitoring en programmasturing, wat tevens een vervolgopgave zal zijn. Gestreefd wordt naar een bestuurlijk akkoord van de provincie op dit gezamenlijke woningbouwprogramma vóór 1 juli 2021. Deze gemeenschappelijke programmering is nodig als basis om een goede invulling te kunnen (blijven) geven aan de bouwopgave in deze gemeenten. Dit proces staat los van de woningmarktregio Woongaard. Vijfheerenlanden is niet bij dit proces betrokken, deze

Regionaal Maatschappelijke Agenda

7

gemeente stemt haar woningbouwprogramma af met de provincie Utrecht. Hardinxveld-Giessendam is aangesloten bij de Drechtsteden voor het regionale woningbouwprogramma van die regio. In aansluiting op dit proces om te komen tot een goedgekeurd gemeenschappelijke woningbouwprogrammering, zal in de tweede helft van 2021 worden beoordeeld op welke wijze we de samenwerking binnen de woningmarktregio Alblasserwaard-Vijfheerenlanden verder willen vormgeven. Dit betreft niet alleen de gemeenten Gorinchem en Molenlanden, maar ook de afstemming met Vijfheerenlanden en Hardinxveld-Giessendam blijft hierbij van belang. Deze nieuwe werkwijze komt dan naar verwachting in de plaats van de huidige regionale woonvisie, die niet meer geheel past bij de huidige bestuurlijke indeling van de regio. Daarnaast stemmen Hardinxveld-Giessendam en Vijfheerenlanden hun woningbouwplannen af in respectievelijk de regio Drechtsteden en de provincie Utrecht (U16). De woningbouwaantallen worden voor die gemeenten ook in dat verband afgestemd. Samenwerkingspartners Gemeente Gorinchem, gemeente Molenlanden, gemeente Vijfheerenlanden en gemeente Hardinxveld-Giessendam.

PROJECT 2: FLEXIBELE HUISVESTING ALLIANTIE KERNEN ZUID HOLLAND Doelstelling De doelstelling van dit project is het toevoegen van flexwoningen zodat er een soort “flexibele schil” rondom de woningmarkt gecreëerd wordt. Hier kunnen verschillende groepen woningzoekenden gebruik van maken, zoals bijvoorbeeld de spoedzoekers die niet urgent zijn, starters en statushouders. Het idee is om een of meer (kleinschalige)

8

Regionaal Maatschappelijke Agenda

locaties met flexwoningen in onze regio te realiseren die passen bij de schaal van onze steden en dorpen. Er wordt nu aandacht besteed aan het uitwisselen van ervaringen en het leren van succesvolle initiatieven in andere gemeenten. Er wordt lokaal gekeken naar mogelijke locaties en partijen. Indien er geen locaties beschikbaar komen voor de pilot, kan de pilot niet worden voortgezet. Verwachte resultaten • Opzetten van de eerste kleinschalige locatie in de regio (in 2021); • Besluit over voortzetting van dit project (in 2021). Samenwerkingspartners Gemeente Gorinchem, gemeente Molenlanden en gemeente Hardinxveld-Giessendam. De pilot wordt ondersteund door het Ministerie van BZK die onder meer de begeleiding financiert en kennisuitwisseling tussen verschillende regio’s en provincies faciliteert.

PROJECT 3: HUISVESTING ARBEIDSMIGRANTEN Doelstelling De doelstelling van dit project is om te komen tot regionale beleidsuitgangspunten voor het huisvesten van arbeidsmigranten, waarbij ruimte is voor lokale verschillen. In juli 2020 is het projectplan vastgesteld tijdens de Bestuurlijke Tafel Wonen. Daarin worden de vervolgacties omschreven op onderdelen die een rol spelen in het proces om te komen tot de regionale beleidsuitgangspunten. Deze zien onder meer op: • de samenwerking (tussen gemeenten en met stakeholders); • het in beeld brengen van de arbeidsmigranten; • het verkennen en eventueel ontwikkelen van registratiemogelijkheden;

• • • •

de huisvesting (o.a. kwalitatieve voorwaarden); de toezicht en handhaving; de deelname in de samenleving; de informatie en communicatie.

Verwachte resultaten • Ten aanzien van de subonderdelen die direct zijn opgepakt is een planning opgenomen in het projectplan, deze wordt via de bestuurlijke tafel(s) bewaakt. Dat geldt ook voor subonderdelen die nog opgepakt zullen worden. Na afronding van het projectplan (naar verwachting eind 2021), zal naar verwachting de regionale samenwerking buiten de RMA kunnen worden voortgezet. Samenwerkingspartners Gemeente Gorinchem, gemeente Molenlanden, gemeente Vijfheerenlanden, gemeente Hardinxveld-Giessendam.

Regionaal Maatschappelijke Agenda

9

OPGAVE 3 BEREIKBAARHEID & VERKEERSVEILIGHEID Uitdaging (urgentie en belang)

Door de komende werkzaamheden aan A15 en A27 staat de bereikbaarheid van onze regio de komende 10 jaar stevig onder druk. Dit veroorzaakt een grote druk op het onderliggende wegennet door sluipverkeer en congestie op de doorgaande provinciale wegen. Omdat vele partijen hierbij een rol spelen is het voor de regio van groot belang om de krachten te bundelen en de regionale belangen goed en aan de juiste tafels onder het voetlicht te brengen. Daarbij blijft het werken aan een goed openbaar vervoer en fiets netwerk voor de bereikbaarheid en leefbaarheid van het landelijk en stedelijk gebied. Daarnaast maken de gestaag toenemende verkeersstromen, veranderende vervoersvormen en gedrag van verkeersdeelnemers het hard nodig om de veiligheid in het verkeer te bevorderen door verbetering van infrastructuur en een regionaal pakket aan verkeersveiligheidsmaatregelen.

Ambitie

De ambitie van deze opgave is te werken aan een betere bereikbaarheid in onze regio door versterking van het bestaande wegennet, het verbeteren van het openbaar vervoer, het bevorderen van duurzame oplossingen voor vervoer en het zorgdragen voor veiligheid in het verkeer. Ook willen we richting 2030 het verkeer minder vervuilend en meer natuur- en milieuvriendelijk maken en de regio voorbereiden op bijpassende infrastructuur, bijv. elektrische laadinfrastructuur.

10

Regionaal Maatschappelijke Agenda

Relatie met andere (RMA-)opgaven • • • •

Landschapsontwikkeling; Wonen; Zorg: iedereen doet mee!; Economie & Innovatie.

PROJECT 1: REGIONALE GEBIEDSAGENDA MOBILITEIT 2030 Doelstelling De doelstelling van de Gebiedsagenda Mobiliteit is om te komen tot strategische mobiliteitskeuzes in de regio om de bereikbaarheid te verbeteren om de regio meer economisch krachtig te maken en daarbij voldoende verkeersveiligheid in acht te nemen om de regio leefbaar en aantrekkelijk te houden. Ieder jaar wordt bepaald welke projecten vanuit de regio naar voren worden geschoven om in aanmerking te komen voor een SRM-subsidie. Het regionaal ter beschikking staande budget wordt over deze projecten verdeeld. Het resultaat is een regionaal gedragen gebiedsagenda en overzicht van de subsidies voor de subsidie mobiliteit (met een doorkijk naar 2030). Verwachte resultaten • Vaststelling van de regionale projecten die naar voren worden geschoven om in aanmerking te komen voor provinciale subsidie (juni);

• Goedkeuring voor de aangevraagde subsidies (september/ oktober). Samenwerkingspartners Rijkswaterstaat ZWN, Projectteam A27 Houten – Hooipolder, Verkeersonderzoek A15 Goederencorridor Oost, BEREIK!, provincies Utrecht en Zuid-Holland, regio Drechtsteden, Platform Samen Bereikbaar Drechtsteden, Waterschap Rivierenland, Programma Goederenvervoercorridor Oost- en Zuidoost, Transport en Logistiek Nederland (TLN); Cumela Qbuzz, vervoerder DMG-concessie; ANWB, VVN, ROV-ZH, politie, Waterbus en Riveer en andere veerbedrijven.

PROJECT 2: SAMENWERKING OV EN KETENMOBILITEIT Doelstelling en verwachte resultaten Het doelstelling van dit project is om een goede samenwerking van alle vormen van openbaar vervoer te realiseren (DMG-concessie, trein, bus, Buurtbus, Molenhopper en taxibedrijf), het realiseren van diverse openbaar vervoer maatregelen en het voeren van een gezamenlijke lobby op een aantal dossiers. Het resultaat van deze samenwerking uit zich in het creëren van meer vervoerwaarde. De regio neemt deel aan het concessieoverleg en stemt naar aanleiding van deze overleggen af met de betrokken gemeenten. De regio brengt de gemeentelijke/bestuurlijke wensen van de gemeenten en regio in deze overleggen in. Onderwerpen die in dit overleg worden besproken zijn: bediening van de firsten last mile (bijv. deelsystemen) en de doorontwikkeling van de MerwedeLingelijn. Verwacht resultaat • Continue afstemming van gemeentelijke wensen met de partijen die actief zijn in het concessieoverleg gedurende de looptijd van de concessie.

Samenwerkingspartners Rijkswaterstaat ZWN, Projectteam A27 Houten – Hooipolder, Verkeersonderzoek A15 Goederencorridor Oost, BEREIK!, provincies Utrecht en Zuid-Holland, Regio Drechtsteden, Waterschap Rivierenland, taxibedrijf Juijn, Programma Goederenvervoercorridor Oost- en Zuidoost, Qbuzz, vervoerder DMG-concessie; Waterbus, Riveer, BV MerwedeLingelijn.

PROJECT 3: A15 Doelstelling De doelstelling van dit project is om de doorstroming op de A15 te verbeteren om zo de overlast van sluipverkeer op het onderliggende wegennet tegen te gaan. Inzet is de doorstroming op de A15 te verbeteren om het onderliggend wegennet niet extra te belasten. Gestreefd wordt naar een gezamenlijke aanpak voor onder anderen onderhoud en wegverbeteringen, verkeersmanagement en aanvullende maatregelen als mobiliteitsmanagement. Ook worden inspanningen verricht om de toename van verkeersbewegingen te verminderen. Daarbij wordt het onderwerp bereikbaarheid benaderd vanuit het geheel van ketenmobiliteit en ook andere mogelijkheden worden aangepakt om de bereikbaarheid te verbeteren (zoals vormen van (openbaar)vervoer en gedragsveranderingen, stimuleren telewerken en mobiliteitsmanagement). De regiogemeenten zijn aangesloten op de activiteiten die uitgevoerd worden in het kader van het programma Goederencorridor Oost (o.a. Korte Termijn Maatregelen A15 en MIRT-verkenning A15) en leveren daarvoor input. De regio is deelnemer aan het afstemoverleg van provincie, Rijkswaterstaat, regio Alblasserwaard en Drechtsteden, stemt af met de gemeenten in de AV en informeert de bestuurders in de regio actief. Ook lobbyt de regio voor flankerend beleid.

Regionaal Maatschappelijke Agenda

11

Verwachte resultaten • Continu afstemming van de gemeentelijke wensen en deze inbrengen in de diverse overleggen met betrokken partijen. De werkzaamheden van dit project lopen tot naar verwachting 2025. Samenwerkingspartners Regio’s Alblasserwaard-Vijfheerenlanden en Drechtsteden, provincie Zuid-Holland, Rijkswaterstaat en ministerie Infrastructuur en Waterstaat, Platform Samen Bereikbaar Drechtsteden, Waterschap Rivierenland, Programma Goederenvervoercorridor Oost- en Zuidoost, Transport en Logistiek Nederland (TLN) en Qbuzz, vervoerder DMGconcessie.

PROJECT 4: A27 / BGU Doelstelling De doelstelling van dit project is om zowel op de korte, middellange als lange termijn zorg te dragen voor een snelle, comfortabele en betrouwbare OV-verbinding BredaGorinchem-Utrecht (BGU). Door het verbeteren van deze verbinding wordt een reductie van het autoverkeer beoogt waardoor de verkeersdruk op de A27 en de zijtakken (oostwest verbindingen als A15 en N214) wordt verminderd. Deze doelstelling wordt extra belangrijk tijdens de komende werkzaamheden (tot en met 2028) aan de A27. Gekeken wordt naar optimalisaties van de huidige vervoerswijze op de kortere termijn als ook naar innovatieve oplossingen voor de langere termijn. Deze activiteiten voert de regio uiteraard niet zelf uit, maar heeft hierbij te maken met het Rijk, de provincies, belanghebbende gemeenten en Rijkswaterstaat. Werkzaamheden verlopen onder meer via de regiegroep BGU, via een lobbytraject gericht op de HUB Gorinchem West, Meerkerk A27 en Vianen-Lekburg. De regionale samenwerking richt zich op het inbrengen van de regionale belangen aan de daarvoor relevante tafels, zoals BO MIRT-overleg.

12

Regionaal Maatschappelijke Agenda

Verwachte resultaten • Continu afstemming van de gemeentelijke wensen en deze inbrengen in de diverse overleggen met betrokken partijen. Samenwerkingspartners Gemeente Breda, gemeente Gorinchem, gemeente Molenlanden, gemeente Vijfheerenlanden, U10, provincie Noord-Brabant, provincie Utrecht en provincie Zuid-Holland, Rijkswaterstaat en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.

PROJECT 5: REGIONAAL MOBILITEITSPLAN Doelstelling en verwachte resultaten De doelstelling van dit project is om, als gevolg van een van de afspraken in het klimaatakkoord, te komen tot een Regionaal Mobiliteitsplan voor onze regio. Het programma is een instrument om op regionaal schaalniveau toekomstbestendige bereikbaarheidsoplossingen te realiseren die bijdragen aan de transitie naar een duurzaam en zorgeloos mobiliteitssysteem. Het gaat om slimmer (bijvoorbeeld met autodelen), anders (bijvoorbeeld met de fiets) en schoner (bijvoorbeeld elektrisch) reizen. Daarbij is het ontwikkelen van een laadvisie en plaatsingsbeleid ten aanzien van elektrische oplaadpunten voor alle modaliteiten een belangrijk onderdeel. De regio AV is in dat kader lid van het kernteam Regionale Aanpak Laadinfrastructuur Zuidwest (RAL ZW). Samenwerkingspartners Gemeenten Gorinchem en Molenlanden, provincie ZuidHolland en Regionale Aanpak Laadinfrastructuur Zuidwest (RAL ZW), Stichting Duurzaam Molenlanden.

PROJECT 6: VISITORSMANAGEMENT KINDERDIJK Doelstelling De doelstelling van dit project is het reguleren van de stroom van bezoekers (visitorsmanagement) waarbij gebruik wordt gemaakt van de rivieren om toeristen aan te voeren (waterbus, cruiseschepen en veren) en te parkeren op afstand van het Werelderfgoed, aangevuld met first en last-mile oplossingen voor fiets, auto en Openbaar Vervoer. Het Nederlands icoon Werelderfgoed Kinderdijk mag zich verheugen in een gestaag toenemend stroom (internationale) bezoekers. De historisch gekozen ligging op het punt waar Lek en Noord elkaar treffen kent zijn beperkingen voor verkeer over land. Tevens ontbreekt de ruimte om voertuigen te parkeren zonder de leefbaarheid van de kernen of het omliggende Natura 2000 gebied aan te tasten. Verwachte resultaten • Inbrengen van de regionale wensen ten aanzien van het beter reguleren van de stroom van bezoekers aan Kinderdijk in de diverse overlegvormen in dit kader. Samenwerkingspartners Gemeente Molenlanden, gemeente Alblasserdam, gemeente Gorinchem, gemeente Vijfheerenlanden, provincie Zuid-Holland, Stichting Werelderfgoed Kinderdijk, Belangenvereniging Leefbaarheid Kinderdijk, U10, regio Drechtsteden, Waterbus, Rijkswaterstaat.

PROJECT 7: FIETS Doelstelling De doelstelling van dit project is het verbeteren van de fietsinfrastructuur om het gebruik van de fiets in onze regio de stimuleren. Fietsen is een basis vervoerwijze in de regio. Het aantal afgelegde fietskilometers neemt elk jaar toe. Gebruikelijk is een actieradius van ongeveer 7,5 kilometer

goed te doen op een traditionele fiets. De fiets is echter de afgelopen decennia verder ontwikkeld met hulpmiddelen (bijv. elektrische fiets en speed pedelec) waardoor de actieradius is vergroot tot afstanden van 15 a 30 kilometer. Door de grotere actieradius kan de fiets steeds vaker een aantrekkelijk alternatief voor de auto vormen (en daarmee bijdragen aan het verminderen van congestie). De fiets als alternatief voor de auto vraagt om een eigen netwerk van overstappunten en (snel)fietsroutes in de regio langs autosnelwegen (F15 en F27) en provinciale wegen (F214 en F216). De Nationale Toekomstagenda Fiets (NTF) biedt hierbij met 2040 op de horizon voldoende perspectief en kansen voor de regio. Verwachte resultaten Maar aandacht voor fietsroute en meer doorstroom routes voor fietsers, bijvoorbeeld langs provinciale en rijkwegen en veilige fietsroutes in en tussen de regio’s. Nationale Toekomstbeeld Fiets zal najaar 2021 worden vastgesteld en in de komende jaren worden ook ontwikkeld Gemeentelijk Toekomstbeeld Fiets en Provinciaal Toekomstbeeld Fiets bij start van bestuursperiode na reguliere verkiezingen. Samenwerkingspartners Gemeente Gorinchem, gemeente Molenlanden, gemeente Vijfheerenlanden, waterschap Rivierenland, Fietsersbond, ANWB, provincie Utrecht en provincie Zuid-Holland.

PROJECT 8: VERKEERSVEILIGHEID Doelstelling Het doel van dit project is halvering aantal verkeersslachtoffers in de regio in 2030 en tot nul verkeerslachtoffers te komen in 2050. We beogen ‘het menselijk leed’ in de regio ten gevolge van vermijdbare verkeersongevallen te voorkomen en tegelijkertijd daarmee maatschappelijk kosten te reduceren. Deze worden in de Alblasserwaard-Vijfheerenlanden geraamd op circa 25 miljoen euro per jaar.

Regionaal Maatschappelijke Agenda

13

Verwachte resultaten • Uitvoering van het jaarlijkse Regionaal Programma Verkeersveiligheid en gemeenten te adviseren en ondersteunen om aanpassingen aan infrastructuur te doen; • Streven naar gemiddeld 36 verkeersdoden in 2030 (in 2020 waren dat nog 72 verkeersdoden).

14

Regionaal Maatschappelijke Agenda

Samenwerkingspartners Gemeente Gorinchem, gemeente Molenlanden, waterschap Rivierenland, provincie Zuid-Holland, regio Drechtsteden, Regionaal Ondersteuningsbureau Verkeersveiligheid (ROV) Zuid-Holland, politie en maatschappelijke partners. De gemeente Vijfheerenlanden voert haar verkeersveiligheidsprogramma uit in de provincie Utrecht.

OPGAVE 4 ZORG Uitdaging (urgentie en belang)

De uitdaging is om met elkaar de zorg zodanig te organiseren dat de ondersteuning dichter bij de burger wordt georganiseerd en er meer mogelijkheden zijn om maatwerk te leveren, afgaande op de vraag van de inwoner en dat we dit zodanig doen dat het zorgsysteem duurzaam houdbaar is.

Ambitie

De ambitie van deze opgave is om de zorg en ondersteuning zodanig te organiseren dat die helemaal gericht is en past op de individuele behoeften van de inwoner. Door dit maatwerk zorgen we ervoor dat de inwoner krijgt wat hij of zij nodig heeft. We doen dit door zorgprojecten integraal en “ontschot” op te pakken. Aan de “achterkant” zorgen we ervoor dat (administratieve) processen zo efficiënt mogelijk worden ingericht.

via de zogenaamde “Transformatietafel” waar belangrijke zorgpartners zoals cliëntenraden, zorgpartijen, DG&J, AVRES, huisartsen, onderwijs, corporaties en gemeenten met elkaar aan tafel zitten. Aan deze tafel wordt concreet invulling gegeven aan de gewenste ontwikkelingen om te komen tot een sluitend aanbod in zorg, beter samenwerking en meer efficiëntie aan de achterkant. Er lopen op dit moment twee concrete projecten: ”De Clientreis 75+” en een onderzoek naar voorzieningen Wonen/zorg gericht op zelfstandigheid voor de doelgroep 16-25-jarigen. Verwachte resultaten • Onderzoek naar verbeteringen in “De Cliëntreis 75+”. Resultaten daarvan worden … verwacht; • Onderzoek naar woon/zorg-voorzieningen gericht op zelfstandigheid voor de doelgroep 16-25-jarigen.

Relatie met andere (RMA-)opgaven

Samenwerkingspartners Gemeente Gorinchem, gemeente Molenlanden, gemeente Vijfheerenlanden, zorgaanbieders, zorgverzekeraar, AVRES, corporaties, cliëntenraden, huisartsen, onderwijs, GGD.

PROJECT 1: TRANSFORMATIE VAN DE ZORG

PROJECT 2: SAMENWERKING ZORGVERZEKERAAR, ZORGKANTOOR EN GEMEENTEN

• Wonen; • Bereikbaarheid & Verkeersveiligheid; • Arbeidsmarkt.

Doelstelling De doelstelling van dit project is om ervoor te zorgen dat de zorg steeds beter gaat aansluiten op de behoeften van de specifieke doelgroepen. Hieraan wordt uitvoering gegeven

Doelstelling De doelstelling van dit project is het verbeteren van de samenwerking tussen zorgverzekeraar, zorgkantoor en

Regionaal Maatschappelijke Agenda

15

gemeenten. Uiteindelijk doel is om samen beter in staat te zijn om de zorg te leveren waaraan behoefte is. Samen met de Zorgverzekeraar VGZ en de Drechtsteden wordt er gewerkt aan een samenwerkingsagenda. Dit naar aanleiding van de opdracht van het ministerie van VWS aan zorgverzekeraars, zorgkantoor én gemeenten om de samenwerking op te zoeken. Dit doen we met cliëntenraden, zorgaanbieders en andere partijen. Als de uitgewerkte samenwerkingsagenda is vastgesteld is het de bedoeling deze onder te brengen bij de transformatietafel. Verwachte resultaten • Een uitgewerkte samenwerkingsagenda is gereed in juni 2021. Samenwerkingspartners VGZ, gemeente Gorinchem, gemeente Molenlanden, gemeente Vijfheerenlanden, Drechtsteden, zorgaanbieders, cliëntenraden, GGD.

PROJECT 3: ACUTE ZORG Doelstelling Dit project heeft twee doelstellingen: 1) de spoedeisende hulp voor het Beatrix en de regio behouden en 2) door preventie en verbetering van de samenwerking te voorkomen dat mensen naar de acute zorg/spoedeisende hulp moeten. In dit kader wordt samengewerkt met gemeenten in de functionele regio / verzorgingsgebied van het Beatrix Ziekenhuis. Verder wordt er op dit moment landelijk gekeken naar de inrichting van de Acute Zorg in Nederland. Gezamenlijk wordt er gereageerd op initiatieven vanuit het ministerie. Verder wordt er ook samengewerkt met andere gemeenten met een algemeen ziekenhuis onder leiding van Winterswijk. Onder meer door het oprichten van een commissie lokaal bestuur om zo invloed uit te oefenen op dit landelijke proces en hierin mee te denken. De burgemeester van Gorinchem zal hierin zitting nemen om de belangen van onze regio te vertegenwoordigen. Verwachte resultaten • Behoud spoedeisende hulp in het Beatrixziekenhuis; • Goed werkende samenwerkingsketen waarbij onnodige vraag op de spoedeisende hulp wordt voorkomen. Samenwerkingspartners Rivas, Huisarts en Zorg, zorgaanbieders, welzijn, gemeenten in verzorgingsgebied van het Beatrixziekenhuis, etc.

PROJECT 4: STATUSHOUDERS EN INVOERING WET INBURGERING Doelstelling De doelstelling van dit project is om te komen tot een gezamenlijke invoering van nieuwe taken in kader van de wet inburgering inclusief pilots. In kader van de nieuwe wet inburgering krijgen de gemeenten nieuwe

16

Regionaal Maatschappelijke Agenda

verantwoordelijkheden. Samen met partners wordt er gekeken hoe de inburgering zo goed mogelijk te organiseren. Verwachte resultaten • Dit project is gereed op 1-1-2023. Samenwerkingspartners Gemeente Gorinchem, gemeente Molenlanden, gemeente Vijfheerenlanden, AVRES, Vluchtelingenwerk, etc.

PROJECT 5: TAALPACT Doelstelling De doelstelling van dit project is iedereen te laten beschikken over de basisvaardigheden of de kennis waar hulp en ondersteuning is te vinden. Dit hebben we uitgewerkt in een drietal ambities: 1. Op 1 maart 2024 beschikt 100% van de jongeren op het einde van de leerplichtige leeftijd over de basisvaardigheden.

2. Op 1 maart 2024 weet iedereen waar hij/zij terecht kan voor het aanleren van basisvaardigheden. 3. Op 1 maart 2024 beschikken in onze regio tenminste 500 extra NT1’ers en 1500 NT2’ers over de basisvaardigheden. Er zijn ook in onze regio namelijk mensen die niet over deze basisvaardigheden of kennis beschikken die nodig zijn om volwaardig mee te kunnen doen. In de Aanpak laaggeletterdheid, Regionaal plan arbeidsmarktregio Gorinchem worden deze doelstelling vertaald naar acties die we regionaal gaan inzetten om dit te bereiken. Deze zal aan binnenkort ter besluitvorming worden voorgelegd in alle gemeenten. Verwachte resultaten • Het project is gereed in maart 2024. Samenwerkingspartners Gemeente Gorinchem, gemeente Molenlanden, gemeente Vijfheerenlanden, scholen, taalaanbieders, AVRES, etc.

Regionaal Maatschappelijke Agenda

17

THEMA

ECONOMISCH KRACHTIG We willen werken aan een krachtige toekomst voor de agrarische sector en onze economie in brede zin versterken en innovatiever maken. Een belangrijk aandachtspunt voor de economie als geheel is het ervoor zorgen dat er voldoende gekwalificeerd personeel is voor de bedrijven in onze streek en dat het onderwijs daar goed op aansluit.

18

Regionaal Maatschappelijke Agenda

OPGAVE 5 TOEKOMSTBESTENDIGE LANDBOUW Uitdaging (urgentie en belang)

De agrarische sector is van oudsher een belangrijke sector in de regio. De landbouw is een belangrijke economische drager voor de regio en de agrariërs zijn de makers en beheerders van het (cultuur)landschap. Zoals bekend heeft Nederland met verschillende opgaven te maken die onze boeren raken en impact hebben op het landelijke gebied. Hierbij kunt u denken aan de opgaven op het gebied van klimaatverandering, energietransitie, waterbeheer, biodiversiteit, bodemdaling en de stikstofproblematiek. De agrarische sector wordt momenteel ook nog eens sterk getroffen door de COVID 19 crisis die grote impact heeft op de sector en op sectoren die met de landbouw samenwerken. Het is van belang dat de diversiteit aan opgaven integraal worden aangepakt. De boeren vervullen een sleutelrol bij het oppakken van deze opgaven en dit biedt nadrukkelijk ook een kans voor de agrarische sector.

Ambitie

De ambitie van deze opgave is om te werken aan een goede toekomst voor de agrarische sector en het verder brengen van duurzame landbouw. We zetten in op een sterke toekomstbestendige landbouw. Dat geldt zowel voor de economische kracht van de sector, als voor de weerbaarheid van het ecosysteem.

Relatie met andere (RMA-)opgaven • Landschapsontwikkeling; • Klimaatadaptatie; • Energietransitie.

PROJECT 1: PILOT DRUKDRAINAGE Doelstelling De doelstelling van dit project is het verkennen van en bijdragen aan de kennis over het effect van drukdrainage op de bodem in de AV, het watersysteem en de biodiversiteit. Drukdrainage wordt momenteel gezien als een van de potentiële oplossingen om bodemdaling te verminderen / vertragen. Het effect van drukdrainage verschilt erg per bodemtype. Verspreid over het Groene Hart worden verschillende pilot projecten uitgevoerd vanuit het Nationaal Kennisprogramma Bodemdaling om het effect per bodemtype te onderzoeken. Klei op Veen wordt hier nog niet in meegenomen en daar draagt deze pilot aan bij. Daarnaast voert dit project ook proeven uit om in combinatie met drukdrainage doelen te behalen in het watersysteem zoals biodiversiteit en KRW. Het groen blauw onderwijs wordt nadrukkelijk in dit project betrokken ten einde jongeren inzicht te geven in de problematiek die speelt in de regio. De opgedane kennis wordt ook gedeeld in het Nationaal Kennisprogramma Bodemdaling. Verwachte resultaten • Eerste resultaten van aangelegde drainage-buizen (oktober 2020) worden eind 2021 verwacht. Het totale project loopt naar verwachting tot en met 2023. Samenwerkingspartners Deelnemers zijn Stichting Blauwzaam, VIC, Kennis Transfer

Regionaal Maatschappelijke Agenda

19

Centrum (KTC) Zegveld, Know H2O, Wellant College, lokale boeren, provincie ZH, mogelijk provincie Utrecht, Waterschap, gemeente Molenlanden en gemeente Vijfheerenlanden.

Verwachte resultaten • Vaststellen gezamenlijke ontwikkelprincipes voor de landbouw (start 2e kwartaal 2021).

PROJECT 2: IMPULSGELDEN KLIMAATAKKOORD

Samenwerkingspartners Er is inmiddels een regiegroep gevormd bestaande uit vertegenwoordigers van WSRL, gemeente VHL, gemeente Molenlanden, PZH, LTO AV, Zuivelfabriek de Graafstroom, Groene Cirkel Kaas, AJK, Agrarisch Collectief, Blauwzaam, Den Haneker. Uitwisseling vindt plaats met gebiedscommissie Utrecht-West.

Doelstelling De doelstelling van dit project is om via bodembeperkende maatregelen vanuit het klimaatakkoord (impulsgelden) de CO2-uitstoot uit de bodem te beperken. Vanuit dit project wordt de regie gevoerd over deze maatregelen. We voeren minimaal 2 gebiedsprocessen uit van minimaal 250 hectare per gebied. We zetten in op het realiseren van waterinfiltratiesystemen en kavelruilprojecten in het proces tot duurzaam landgebruik en toekomstbestendige landbouw. Het is van belang om te komen tot breed gedragen oplossingen voor de veenweiden in de Alblasserwaard. De middelen voor de uitvoering zijn afkomstig uit een budget van €22 mln. beschikbaar gesteld door het Rijk aan de provincie Zuid-Holland. Toedeling van deze middelen aan gebieden zal plaatsvinden op basis van een voorstel/bod vanuit deze gebieden. De impulsgelden moeten bijdragen aan de ontwikkeling van een vitale en volhoudbare landbouw op lange termijn (2050). Ontwikkelingen en activiteiten worden op provinciaal en interprovinciaal niveau afgestemd. In dit geval met de gemeente Vijfheerenlanden en provincie Utrecht. We verbinden dit traject aan de beleidsprocessen die plaatsvinden in de gemeente Molenlanden en Vijfheerenlanden. In Molenlanden is het “visiedocument landbouw” inmiddels vastgesteld en ook in Vijfheerenlanden wordt aan nieuw beleid gewerkt.

Op basis daarvan willen we in het 2e kwartaal gaan komen tot gezamenlijke ontwikkelprincipes voor de landbouw.

20

Regionaal Maatschappelijke Agenda

PROJECT 3: VRIJKOMENDE AGRARISCHE BEBOUWING Doelstelling en verwachte resultaten Het VAB Beleid is vastgesteld op 24 november 2020 door de gemeente Molenlanden. Doelstelling is om het beleid in meerdere gemeenten in de regio vast te stellen. Veel agrarische bebouwing gaat de komende jaren haar functie verliezen. Beleid is in samenwerking met LTO, Gebiedsplatform en Boerderij & Erf tot stand gekomen. Doel is komen tot een passende vervolgfunctie voor voormalige agrarische bedrijfslocaties, met oog voor behoud van de agrarische uitstraling en omgeving bij locaties aan de ruilverkavelingswegen. Het beleid heeft een looptijd van drie jaar en zal nadien geëvalueerd worden. Doel is om het vrijkomen van agrarische bebouwing zoveel mogelijk te beperken. Het is de bedoeling om te komen tot een coachingsteam van deskundigen die reeds bekend zijn met het gebied. Samenwerkingspartners LTO, Gebiedsplatform AV, Boerderij & Erf, gemeente Molenlanden, gemeente Vijfheerenlanden.

OPGAVE 6 ECONOMIE & INNOVATIE Uitdaging (urgentie en belang)

Doel van deze nieuwe opgave is om onderling af te stemmen, kennis te delen, verbinding te houden over ontwikkelingen in de (maritieme) maakindustrie, kernpunten uit de verschillende regionale en gemeentelijke visies en strategieën op te halen en te delen. Het moet gaan over onderwerpen uit een bredere economische opgave. De komende tijd zal worden gebruikt om de uitdaging verder te concretiseren en aan te geven hoe we de economische visie voor onze regio kunnen aanscherpen mede in relatie tot de aangrenzende regio’s en hun visies.

Zoals aangegeven wordt binnen dit thema ingezet op het versterken en toekomstbestendig houden van de krachtige economische sectoren. Dit zijn m.n. de maritieme industrie en de maakindustrie. En om deze ontwikkeling te kunnen faciliteren zijn voldoende bedrijventerreinen nodig, die bovendien van het juiste kwaliteitsniveau moeten zijn.

Relatie met andere (RMA-)opgaven • Bereikbaarheid & Verkeersveiligheid; • Arbeidsmarkt.

Ambitie

Centraal in de nieuwe opgave staat het versterken van onze regionale economie, en dan vooral van de positie van de (maak)industrie daarbinnen. Het streven naar een robuuste economie die tegen een stootje kan en zich richt op de toekomst. Het kunnen beschikken over voldoende en juist gekwalificeerd personeel is daarbij van groot belang. Maar ook andere aspecten van ons vestigingsklimaat zoals de interne en externe bereikbaarheid, het aanbod aan bedrijfskavels, het woningaanbod, het voorzieningenniveau, etc. Dit vraagt om een brede insteek, een insteek die gericht moet zijn op meerdere economische sectoren, waarbij de (maak) industrie en daarbinnen specifiek de maritieme sector, een dominante rol vervult. Deze brede opzet sluit ook goed aan op de inzet van het thema ‘Economisch krachtig’ zoals dat is geformuleerd in de agenda ‘Grenzeloos samenwerken’.

Regionaal Maatschappelijke Agenda

21

PROJECT 1: UITWERKING RAPPORT ‘ECONOMISCHE STRATEGIE AV’

PROJECT 3: NAAR EEN REGIONALE BEDRIJVENTERREINENVISIE

Doelstelling In het rapport “Economische Strategie AV”, dat eind 2020 gereed is gekomen, zijn een drietal ontwikkelscenario’s geschetst. Deze scenario’s geven aan waar economisch gezien kansen liggen voor de regio AV. Om onze kansen te verzilveren is afstemming met visies van aangrenzende regio’s van groot belang.

Doelstelling Nadat de nieuwe behoefteraming bedrijventerreinen is vastgesteld door Provinciale Staten zullen de regio’s gevraagd worden een eigen regionale bedrijventerreinenvisie op te stellen binnen deze provinciale kaders. De verwachtte vraag naar bedrijventerreinen en het aanbod aan bedrijfskavels spelen hierin een centrale rol.

Verwachte resultaten • Komen tot een nieuwe invulling met concrete doelstellingen voor deze opgave.

Verwachte resultaten • Opstellen van een regionale bedrijventerreinenvisie.

Samenwerkingspartners Gemeenten Gorinchem, Molenlanden en Vijfheerenlanden.

PROJECT 2: SAMENWERKING MARITIEME REGIO VAN GORINCHEM TOT ROTTERDAM Doelstelling Onderkend wordt dat onze maritieme regio onderdeel is van het veel grotere geheel van Drechtsteden en Rotterdam. Samenwerking op dat niveau is daarom van groot belang. De versterking van de gehele keten en van het cluster staan hierin centraal. Verwachte resultaten • Komen tot een nieuwe invulling met concrete doelstellingen voor deze opgave. Samenwerkingspartners Gemeenten Gorinchem, Molenlanden, Altena, HardinxveldGiessendam, Krimpen a/d IJssel en Krimpenerwaard.

22

Regionaal Maatschappelijke Agenda

Samenwerkingspartners Gemeenten Gorinchem en Molenlanden.

OPGAVE 7 VRIJETIJDSECONOMIE Uitdaging (urgentie en belang)

De regio Alblasserwaard-Vijfheerenlanden vormt voor de toeristisch-recreatief bezoeker een integraal gebied waarin de verschillende iconen, het landschap en de kernen een onlosmakelijk geheel vormen. Het blijft dan ook van belang om de ontwikkelingen op het gebied van Recreatie & Toerisme in breder regionaal perspectief te volgen en erop te acteren. Als gevolg van de corona crisis is de reiswereld aan het veranderen. Nederlanders herwaarderen vakantie in eigen land en zijn op zoek naar unieke belevingen. Daarnaast is de verwachting dat de komende jaren het internationaal toerisme weer op gang komt. De regio heeft zowel de binnenlandse als buitenlandse bezoeker veel te bieden als het gaat om een unieke totaalbeleving. Het is belangrijk dat het aanbod aansluit bij de behoeften van de bezoekers, een geheel vormt en bekend is. Druk en draagkracht van de omgeving en de inwoners mag hierbij niet uit het oog worden verloren.

Ambitie

Binnen de opgave Vrijetijdseconomie is op dit moment geen concrete ambitie geformuleerd. Het huidige doel van de opgave is afstemmen en kennis delen. Dit gebeurt aan de hand van 5 focuspunten en uitwisseling van informatie die opgehaald is uit de verschillende toeristisch, recreatieve samenwerkingsverbanden waarin de gemeenten elkaar vertegenwoordigen. Periodieke afstemming binnen RMAverband is daarom gewenst.

Relatie met andere (RMA-)opgaven • Bereikbaarheid & Verkeersveiligheid; • Water & Ruimte verbinden. • Landschapsontwikkeling

PROJECTEN: Het laatste jaar zijn er geen concrete projecten gestart binnen de opgave en is er ook geen zicht op een gezamenlijke activiteit. Wel zijn er 5 focuspunten vastgesteld waar tijdens de overleggen extra bij wordt stilgestaan: 1. Oude Hollandse Waterlinie 2. Het Groene Hart 3. Fiets-, Wandel- en Vaarroutes 4. Verbindingen en toegankelijkheid toeristische voorzieningen 5. Riviercruises De portefeuillehouders hebben een goede werkrelatie en vertegenwoordigen elkaar over en weer in de verschillende bestuurlijke overleggen zoals onder andere het Groene Hart en het Pact van Loevestein in verband met capaciteit en efficiëntievoordelen. De uitwisseling van informatie uit deze overleggen en uit de eigen gemeenten wordt als waardevol ervaren.

Regionaal Maatschappelijke Agenda

23

OPGAVE 8 ARBEIDSMARKT Uitdaging (urgentie en belang)

De arbeidsmarkt vraagt een stevig fundament waarop werknemers kunnen terugvallen als het even tegenzet, maar die ook de werknemers in positie brengt als de economie weer aantrekt. Een dergelijke infrastructuur biedt in tijden van hoogconjunctuur kansen en mogelijkheden aan werkenden om hun kennis op peil te houden (waar ook de werkgever baat bij heeft), vergroot - na het volgen van opleidingen/ cursussen/trainingen - de kans op een baanswitch; biedt werkzoekenden de kans om na omscholing met passende opleidingen en/of geleerde vaardigheden de overstap te maken naar werkgebieden waar wel werk/vacatures zijn; en biedt inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt of arbeidsbeperkten de kans om zichzelf tot een niveau te ontwikkelen dat betaald werk voor hen mogelijk wordt en blijft.

Ambitie

De ambitie van deze opgave is om mensen duurzaam aan het werk te krijgen en te houden. Daarvoor is het nodig dat werkenden en werkzoekenden over de kennis en vaardigheden beschikken waar behoefte aan is. En dat zij die kennis en vaardigheden kunnen ontwikkelen en op peil houden. De ambitie van deze opgave (en de Arbeidsmarktregio Gorinchem) is om het aanbod van arbeid te verbeteren en te vergroten. Dat aanbod van arbeid bestaat uit alle mensen die kunnen en willen werken. Mensen (weer) aan het werk helpen is economisch en sociaal belangrijk en moet daarom veel

24

Regionaal Maatschappelijke Agenda

aandacht krijgen. Minstens zo belangrijk is het om te zorgen dat mensen duurzaam aan het werk blijven. Ze moeten op niveau toegerust en geschoold blijven. Bijscholing en omscholing zijn speerpunten in het bij de les houden van de werkenden van vandaag. Een leven lang ontwikkelen! Doel is om de werkloosheid rondom het streefgetal van ca. 2% te houden.

Relatie met andere (RMA-)opgaven • Economie & Innovatie.

PROJECT 1: CRISISDIENSTVERLENING Doelstelling De doelstelling van dit project is het bieden van ondersteuning aan werknemers en bedrijven om het hoofd te kunnen bieden aan de effecten van de Corona-maatregelen. Dit project is gestart naar aanleiding van de Corona-pandemie en omvat een aantal activiteiten die tot doel hebben om instroom in de bijstand en faillissementen te voorkomen. Het gaat dan om: • TOZO; • uitbreiding werkgeversdienstverlening; • bestrijding jeugdwerkloosheid. Het gaat hier dus om crisisdienstverlening die blijft bestaan zolang de pandemie duurt en het Rijk daarvoor financiën ter beschikking stelt. In tijden van laagconjunctuur biedt een dergelijke infrastructuur (of crisissituaties aan “werkfitte”

ontslagen werkzoekenden de kans om na bij-of omscholing weer snel aan het werk te gaan. Extra aandacht is er daarbij voor de werkloosheid onder de jeugd die tijdens deze crisis moeilijk aan de slag kunnen komen. Verder proberen we te voorkomen dat veel bedrijven failliet gaan omdat zij niet zijn opgewassen tegen de crisismaatregelen. Verwachte resultaten • Bieden van crisisdienstverlening gedurende de pandemie. Aan te stellen kwartiermaker zal onderzoeken of er een aanvulling op de bestaande basisstructuur nodig is. Vanuit het Rijk zijn er financiën beschikbaar gesteld om benodigde aanvullende maatregelen voortvarend uit te voeren. Samenwerkingspartners Avres, UWV, VNO NCW, ondernemersorganisaties, SBB (Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven).

PROJECT 2: WERKGEVERSDIENSTVERLENING Doelstelling De doelstelling van dit project is om bedrijven dienstverlening te bieden om, bij veranderingen in de economische omstandigheden en daarmee in vraag en aanbod van personeel, toch in staat te zijn opnieuw de juiste medewerkers te kunnen aantrekken. Het is voor onze economie van groot belang dat vraag en aanbod van werk met elkaar in evenwicht zijn. Bedrijven zoeken mensen die over de kwaliteiten beschikken om in hun (veranderende) werkprocessen aan de slag te kunnen gaan en blijven. Activiteiten die in dit kader plaatsvinden zijn: • uitbreiding werkgeversdienstverlening; • hulp aan ondernemers bij vinden medewerkers; • jobcoaches; • Economische Transformatie Monitor.

Verwachte resultaten • Realiseren van allerlei ondersteunende activiteiten om bedrijven te helpen. Dit kan zijn omdat bedrijven te veel of te weinig personeel. Dienstverlening bestaat eruit Samenwerkingspartners Werkgevers Service Punt AV-regio, UWV, Avres, gemeente Gorinchem, gemeente Molenlanden, gemeente Vijfheerenlanden, leden Werkbedrijf RAP, VNO NCW, ondernemersorganisaties.

PROJECT 3: LEVEN LANG ONTWIKKELEN Doelstelling en verwachte resultaten De doelstelling van dit project is om ervoor te zorgen dat iedereen beschikt over een startkwalificatie voordat hij of zij begint aan een arbeidzaam leven. Het hebben van voldoende kennis en vaardigheden om een beroep te kunnen uitoefen is belangrijk. Hierbij is het belangrijk om ervoor te zorgen dat de vraag vanuit bedrijven helder wordt gemaakt en het onderwijs daar goed op inspringt. Daarbij streven we naar maximale participatie; we willen dat zoveel mogelijk mensen actief aan de arbeidsmarkt kunnen deelnemen. In dit kader worden verschillende activiteiten uitgevoerd: • Het IAC; • Taalonderwijs; • Het digitaal platform WIJIJ; • SITY Academy; • Het leerwerkloket; • Uitbreiding werkgeversdienstverlening. Verwachte resultaten Realiseren van allerlei activiteiten om medewerker te helpen een startkwalificatie te bemachtigen. Voor de jongeren is het eerste doel om een studie af te ronden, mocht dit niet lukken dan alternatief aanbieden van (duaal) praktijkonderwijs. Niet omdat ze de praktijk niet kennen, maar juist omdat ze wel

Regionaal Maatschappelijke Agenda

25

praktijkvaardig zijn, maar niet bij algemene leerstof. Daarvoor is de praktijkverklaring uitgevonden. Samenwerkingspartners Stichting School & Bedrijf regio AV, Leerwerkloket AV, Arbeidsmarktregio Gorinchem, UWV, Techniek Pact.

PROJECT 4: WERKNEMERSDIENSTVERLENING Doelstelling De doelstelling van dit project is om mensen die al langere tijd afhankelijk zijn van een uitkering (niet geparticipeerd hebben op de arbeidsmarkt) te activeren en ontwikkelen richting werk, vrijwilligerswerk of andere vormen van participatie. In uitzendkrachten, tijdelijke krachten en oudere werknemers hebben niet of veel minder kans om zich via bedrijven te ontwikkelen. Deze dienstverlening wordt werknemers aangeboden. Zo mogelijk met betrokkenheid van de werkgevers vormgegeven omdat dat de resultaten ten goede komt. Activiteiten die in dit kader worden uitgevoerd zijn: • Bijstaanders; • Anderstaligen in de zorg; • Taalonderwijs; • Participatie. Verwachte resultaten • Realiseren van allerlei activiteiten om potentiële werknemers te helpen bij het vinden van werk, vrijwilligerswerk of andere vormen van participatie. Samenwerkingspartners WIJIJ, ondernemers, H!ve, Leerwerkloket, CNV Vakmensen, FNV Academie, O&O fondsen, SBB, bibliotheken, welzijnsstichtingen, het participatietraject ‘Jij bent in beeld’ (Molenlanden).

26

Regionaal Maatschappelijke Agenda

THEMA

KLIMAAT ROBUUST We bereiden ons goed voor op de klimaatontwikkelingen die reeds gaande zijn en die zullen doorgaan. We willen ervoor zorgen dat we veilig kunnen blijven wonen en werken, dat onze streek niet vol met water loopt en we duurzaam omgaan met onze energiebronnen.

Regionaal Maatschappelijke Agenda

27

OPGAVE 9 WATER EN RUIMTE VERBINDEN Uitdaging (urgentie en belang)

In het Deltaprogramma werd duidelijk dat er in dijkring 16 een grote waterveiligheidsopgave lag. Dat was de reden voor een MIRT-onderzoek om te verkennen naar meekoppelkansen vanuit het dijkversterkingsprogramma voor economie en ruimte en de samenwerking te zoeken tussen alle verschillende overheden: gemeenten, regio’s, provincie, waterschap en Rijk. Waterschap Rivierenland toetst in de Alblasserwaard en de Vijfheerenlanden of de dijken aan deze normen voldoen. Dit resulteert bij afkeuring van de dijk in opname in het HWBP (hoogwaterbeschermingsprogramma). In dit programma worden de werkzaamheden langs dijktrajecten in de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden meerjarig (per 6 jaar met een doorkijk naar 12 jaar, af te ronden in 2050) geprogrammeerd. De opgave voor waterveiligheid in relatie tot ruimtelijke en economische ontwikkeling is ondergebracht bij de Gebiedsraad A5H. De Gebiedsraad heeft daarin een verkennende, afstemmende en adviserende bestuurlijke rol rond het oppakken van de kansen die dijkversterkingen bieden en het voorkomen van knelpunten met andere opgaven. Bovendien vormt de Gebiedsraad de formele gebiedsvertegenwoordiging binnen het Delta Programma Rijnmond-Drechtsteden.

Ambitie

De ambitie van de RMA-9 opgave is om ontwikkelingen die nodig zijn om de waterveiligheid in de regio te vergroten te koppelen aan ruimtelijke ontwikkelingskansen die naar voren komen in andere opgaven en vice versa. Het werken aan Waterveiligheid biedt kansen voor natuur, recreatie, wonen,

28

Regionaal Maatschappelijke Agenda

mobiliteit, cultureel erfgoed, ruimtelijke (her)ontwikkellocaties, etc. Daarnaast leiden belangrijke integrale thema’s als klimaatadaptatie en de transitie naar een duurzame landbouw tot ruimtelijke ontwikkelrichtingen voor het gehele gebied die wellicht kansen bieden voor meekoppelen met waterveiligheid. Bij de opgave Water & Ruimte Verbinden streven we naar het vinden van meekoppelkansen met de lopende en geplande dijkversterkingen. Om die kansen op het netvlies te krijgen en bespreekbaar te maken is er de Gebiedsraad waarin gemeenten, waterschap en provincies elkaar treffen. Een mooie vertegenwoordiging vanuit veel achtergronden die proberen dezelfde taal te spreken en verschillende planning-horizonnen aan elkaar verbinden. Samenstelling Gebiedsraad: gemeente HardinxveldGiessendam, gemeente Alblasserdam, gemeente Molenlanden, gemeente Vijfheerenlanden, gemeente Gorinchem, gemeente Papendrecht, gemeente Sliedrecht, gemeente West-Betuwe (agendalid), waterschap Rivierenland, provincie Utrecht, provincie Zuid-Holland

Relatie met andere (RMA-)opgaven • Landschapsontwikkeling; • Bereikbaarheid & Verkeersveiligheid; • Toekomstbestendige landbouw; • Vrijetijdseconomie; • Klimaatadaptatie; • Energietransitie; • Regiodeal Drechtsteden/Gorinchem (ikv oeververbindingen).

PROJECT 1: ACTUALISEREN MEEKOPPELKANSENKAART Doelstelling De doelstelling van dit project is het actualiseren van de “meekoppelkansenkaart”. De meekoppelkansenkaart (vormt input voor het HWBP) is bedoeld om in een vroeg stadium kansen te identificeren om andere thema’s en opgaven in de uitvoering van een dijkversterking mee te koppelen. Daarnaast wordt verkend of er kansen zijn waarbij een ruimtelijke ontwikkeling er voor zorgt dat de planning van dijkversterking verandert. Bij het aanscherpen van de kansenkaart is onder meer aandacht voor relaties met: • Regiodeal Drechtsteden-Gorinchem (oeverlocaties); • Groenblauw Verbindt (oeverlocaties); • Cultureel erfgoed (o.a. Kinderdijk); • Ruimtelijke (her)ontwikkellocaties langs de dijken. Verwachte resultaten • De actualisatie van de meekoppelkansenkaart is gereed in juli 2021 Samenwerkingspartners Gemeenten dijkring 16, waterschap, provincies, maatschappelijke partijen, ondernemers.

PROJECT 2: VERBINDEN RUIMTELIJKE ONTWIKKELINGEN EN WATERVEILIGHEID Doelstelling De doelstelling van dit project is het verbinden van maatregelen in het kader van de waterveiligheid met gewenste ruimtelijke ontwikkelingen. Door deze aan elkaar te koppelen is winst, zowel kwalitatief als financieel, te realiseren. In de Gebiedsraad A5H wisselen de partijen kennis en ervaring uit op het gebied van ruimtelijke ontwikkelingen en waterveiligheid. Dat gebeurt aan de hand van een aantal lopende projecten of initiatieven: • SAFE (dijkversterking Streefkerk, Ameide, Fort Everdingen)

is onderdeel van het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP) en valt onder het Deltaprogramma van het Rijk. In tegenstelling tot een traditionele aanpak van dijkversterking (integrale versterking) wordt hier gericht gekeken op welke manier het beoogd realisatiebudget het meest effectief besteed kan worden. De dijk wordt stapsgewijs versterkt, totdat alle delen aan de norm voor waterveiligheid voldoen (partiele versterking). De delen die voor SAFE geselecteerd zijn, zijn tevens de delen die het meest kwetsbaar zijn. Deze aanpak, partiele versterking op basis van veiligheidsrendement is een nieuwe manier van invulling geven aan een dijkversterkingsopgave. Binnen de Gebiedsraad wordt dit traject gevolgd met als doel ervan te leren; • Impact van overstromingen: de veiligheidsregio ZHZ heeft een impact analyse gemaakt. Veiligheidsregio Utrecht kijkt (in samenwerking met provincies, gemeenten en waterschap) naar de mogelijkheden om de gevolgen van een overstroming te beperken. Door de resultaten van beide trajecten te delen ontwikkelen we voor deze regio nieuwe kennis over het aanpakken van overstromingen.

Ook de betekenis van en mogelijkheden voor samenredzaamheid worden verkend; • In 2021 wordt samen met de partners in de Gebiedsraad onderzocht waar nog aanvullende kansen liggen om de verbinding te leggen tussen ruimtelijke ontwikkelingen en waterveiligheid; • Bespreken en afstemmen hoe verschillende partijen bij de dijkversterkingsopgaven en mee te koppelen kansen kunnen worden betrokken. Verwachte resultaten • Verdere zoektocht naar meekoppelkansen in de Gebiedsraad (2021) via diverse overleggen rond de beschreven gerelateerde opgaven. Samenwerkingspartners Gemeenten dijkring 16, waterschap, provincies, Rijkswaterstaat en veiligheidsregio’s.

Regionaal Maatschappelijke Agenda

29

OPGAVE 10 KLIMAATADAPTATIE Uitdaging (urgentie en belang)

Het klimaat verandert en zorgt ook in Nederland voor extremere weersituaties. Het zichtjaar is 2050. Concreet betekent dit dat we vaker te maken krijgen met hoosbuien, langere periodes van droogte en hitte. Daarnaast neemt de afvoer in de rivier toe. Vanuit het landelijke Deltaprogramma wordt heel Nederland gevraagd zich hierop voor te bereiden, zo ook de regio Alblasserwaard Vijfheerenlanden.

Ambitie

De ambitie van deze opgave is om een gedragen strategie op te stellen om de regio voor te bereiden en aan te passen aan de gevolgen van het veranderende klimaat. Deze strategie vormt het startpunt van een proces waarin we als regio de komende jaren gezamenlijk blijven nadenken en bijsturen over de te volgen koers om de regio voor te bereiden op de verwachtte weersextremen. Het proces begint eigenlijk pas bij het hebben van de strategie. Uiteindelijk gaan we als regio ook met concrete maatregelen aan de slag. Deze maatregelen worden opgenomen in een regionale uitvoeringsagenda, voortkomend uit de regionale strategie. Medio 2021 wordt de regionale strategie vastgesteld, het uitvoeringsprogramma volgt daarna.

Relatie met andere (RMA-)opgaven • • • • •

30

Landschapsontwikkeling; Wonen; Toekomstbestendige landbouw; Economie & Innovatie (bedrijventerreinen); Waterveiligheid.

Regionaal Maatschappelijke Agenda

PROJECT 1: REGIONALE ADAPTATIE STRATEGIE (RAS) Doelstelling De doelstelling van dit project is het opleveren van een Regionale Adaptatie Strategie. Weten (2019) In 2019 is de klimaatatlas opgeleverd waarin de effecten van klimaatverandering in de Alblasserwaard Vijfheerenlanden voor iedereen in te zien zijn. Willen (2020/2021) De volgende stap is het voeren van interne en externe risicodialogen, waarin het gesprek gevoerd wordt over de te verwachten effecten. Zijn deze acceptabel? Willen we hier wat aan doen? Wat kunnen wij er in onze regio aan doen? De interne risicodialoog heeft betrekking op gemeenten, waterschap en provincies. De externe risicodialoog wordt gevoerd met de gebiedspartners via online werkplaatsen. Verwachte resultaten • Oplevering klimaatatlas (2019); • Voeren van een risicodialoog (2021); - Symposium in samenwerking met Blauwzaam (4-3-2021); - Vaststelling Regionale Adaptatie Strategie (medio 2021). Samenwerkingspartners Gemeenten dijkring 16, stichting Blauwzaam, provincie Zuid-Holland, provincie Utrecht, waterschap Rivierenland en andere gebiedspartners.