1. (RWD) RIB inzake voorrang aan eigen inwoners voor een sociale nieuwbouw koopwoning.pdf

Gemeente Vijfheerenlanden T.a.v. de leden van de Gemeenteraad Postbus 11 4140 AA LEERDAM

Ons kenmerk

: 488824

Onderwerp

: Voorrang aan eigen inwoners voor een sociale nieuwbouw koopwoning.

Datum: 20 september 2022

Geachte leden van de raad, Op 10 februari van dit jaar heeft u een motie aangenomen. De motie luidt: Onderzoek doen op welke wijze de gemeente Vijfheerenlanden, in navolging van de gemeente Utrechtse Heuvelrug, de woningzoekenden uit de eigen gemeente een grotere kans kan geven op een betaalbare woning. De uitkomsten hiervan voor de zomer van 2022 met de raad te delen. Daarnaast is in het coalitieakkoord ‘Samen zijn wij Vijfheerenlanden’ de doelstelling opgenomen dat bij de toewijzing van woningen voorrang wordt gegeven aan eigen inwoners of aan mensen die economisch of maatschappelijk verbonden zijn met Vijfheerenlanden. Het college wil maximaal gebruik gaan maken van de mogelijkheden van de nieuwe Huisvestingswet om huur- en (sociale) koopwoningen toe te wijzen aan inwoners van de gemeente Vijfheerenlanden of aan mensen met een economische of maatschappelijke binding. Met deze raadsinformatiebrief informeren wij u over de mogelijkheden op dit moment. Hierbij willen wij onze excuses aanbieden voor het te laat delen van de uitkomsten. De reden hiervoor was het gebrek aan ambtelijke capaciteit. Wettelijk kader 2022 Op dit moment zijn er een drietal regelingen die het mogelijk maken de toewijzing/verkoop van woningen te reguleren.

Op grond van de Huisvestingswet 2014 kan, met een huisvestingsverordening, de toewijzing van huurwoningen gereguleerd worden en kan een opkoopbescherming voor koopwoningen worden ingevoerd. Op grond van het Besluit ruimtelijke ordening kan, met een doelgroepenverordening, de doelgroep, op basis van inkomen, voor sociale en midden huurwoningen en voor sociale koopwoningen worden vastgelegd. Zowel de Huisvestingswet als het Besluit ruimtelijke ordening geven op dit moment echter nog niet de mogelijkheid daarbij regels op te nemen voor (sociale) koopwoningen die de voorrang voor eigen inwoners of mensen met een economische of maatschappelijke binding regelen. Privaatrechtelijk kan eventueel gebruik gemaakt worden van afspraken over voorrang in een anterieure overeenkomst. Hierbij gaat het dan om afspraken per individueel plan en op

Gemeente Vijfheerenlanden / Postbus 11, 4140 AA Leerdam / 088 – 599 7000 / vijfheerenlanden.nl / info@vijfheerenlanden.nl

basis van vrijwillige medewerking van initiatiefnemer. Van deze mogelijkheid wordt voor verschillende plannen al gebruik gemaakt in Vijfheerenlanden. Toekomstig wettelijk kader Op 12 september is bekend geworden dat er een wetsvoorstel voor wijziging van de Huisvestingswet is ingediend bij de Tweede Kamer. In het voorstel worden niet alleen de lokale bindingsmogelijkheden voor de sociale huur verruimd, maar wordt het ook mogelijk om voor goedkope koop een voorrangsregeling in te voeren, op basis van binding aan de kern of gemeente. De inwerkingtreding wordt 1 januari of 1 juli 2023 verwacht. Voorrangsbeleid betaalbare koopwoningen eigen inwoners van de gemeente Utrechtse Heuvelrug. In de motie wordt verwezen naar de regeling die de gemeente Utrechtse Heuvelrug heeft ingesteld. De gemeenteraad daar heeft in afwijking van de wettelijke regelgeving wel een regeling ingesteld om voorrang te geven aan eigen inwoners. Met de regeling Sociale koopwoningen Woningzoekenden krijgen inwoners in principe voorrang om in aanmerking te komen voor een sociale koopwoning in hun gemeente. Andere woningzoekenden krijgen na dertien weken alsnog de mogelijkheid om te reageren. Hieronder het gedeelte dat van toepassing is op uw vraag, uit deze regeling: De maximale koopprijs van een sociale koopwoning is € 200.000,-.

Daarnaast is een antispeculatiebeding en een zelfbewoningsplicht van 10 jaar van toepassing. Te allen tijde geldt een maximale inkomensgrens voor het (gezamenlijk) huisinkomen van € 50.000,- (prijspeil 2020). De nieuwe sociale koopwoningen worden bij de start van de verkoop de eerste 13 weken door de bouwer/ontwikkelaar aangeboden aan woningzoekenden waarvoor het volgende geldt:  Op de eerste plaats komen in aanmerking: De woningzoekenden die nu in een sociale huurwoning in deze gemeente wonen;  Op de tweede plaats: starters uit de gemeente;  Op de derde plaats woningzoekende(n) met een economische binding aan de gemeente zonder een sociale huurwoning, maar met een passend inkomen aan bod;  Tot slot (als er daarna nog woningen beschikbaar zijn): iedere woningzoekende die aan de inkomensnorm voldoet. Op deze manier wordt niemand uitgesloten, maar maken woningzoekenden uit de gemeente wel de grootste kans op een betaalbare koopwoning. Bij veel belangstelling en meer inschrijvingen dan woningen, kan een notaris worden ingeschakeld voor loting en verdeling van het aantal beschikbare woningen. Afweging voor de gemeente Vijfheerenlanden De gemeente Utrechtse Heuvelrug geeft met deze regeling voorrang aan eigen inwoners voor een sociale koopwoning.

Door een algemene regel in te stellen nemen zij een zeker risico, want er is nu geen wettelijke onderbouwing voor deze voorrangsregeling. De gemeente Utrechtse Heuvelrug loopt hiermee vooruit op een eventuele wetgeving waarmee het ook voor andere categorieën woningen mogelijk wordt om publiekrechtelijk voorrangsregels te stellen. In de Doelgroepenverordening koopwoningen Vijfheerenlanden 2022 is vastgelegd hoe de sociale koopwoningen bij de doelgroep (op inkomen) terecht moeten komen en hoe deze

woningen minstens 10 jaar beschikbaar blijven voor de doelgroep. Het inkomen van de potentiële koper wordt daarbij door de notaris getoetst. Met deze regels hebben wij inkomen en instandhouding al geregeld. We kennen daarmee echter dus geen regels voor eigen inwoners. Bij bijvoorbeeld een woningbouwproject in Ameide, is anterieur geregeld dat een percentage van de woningen met voorrang voor eigen inwoners beschikbaar gesteld werd. De afspraken die Utrechtse Heuvelrug vastgelegd heeft in een regeling, zijn door ons voor elk project apart te maken met de projectontwikkelaar. Daarmee kunnen we spelen met de hoogte van de koopprijs en het type bewoner dat u in deze nieuwbouwwoningen zou willen vestigen. Denk hierbij aan starters, gezinnen of ouderen. Dit kan per project en dorp of wijk anders zijn. U kunt als gemeente maatwerk leveren. In juni 2023 verloopt de huidige Huisvestingsverordening Gemeente Vijfheerenlanden van rechtswege. Samen met de regiogemeenten zijn wij aan het inventariseren hoe de vervangende Huisvestingsverordening eruit moet gaan zien. Daarbij wordt meegenomen dat de Huisvestingswet 2014 gewijzigd zal worden. We verwachten dan ook de voorrang voor eigen inwoners voor koopwoningen te kunnen meenemen.

Zodra de wet het toelaat zullen wij met de wijziging van de huisvestingsverordening ook de mogelijkheden meenemen om uitvoer te geven aan de motie en de afspraken uit het coalitieakkoord. Wij stellen voor om nu niet vooruit te lopen met een regeling zoals is opgesteld bij de gemeente Utrechtse Heuvelrug. We hebben de voor nu beschikbare handvatten aangegeven. Dit zijn de Doelgroepenverordeningen Huur en Koop en de afspraken die we anterieur maken met projectontwikkelaars. In de Huisvestingsverordening gemeente Vijfheerenlanden 2023 en verder kunnen we met elkaar een afgewogen keuze maken voor de in te zetten instrumenten. De af te wegen instrumenten zullen we aan u presenteren in het eerste kwartaal van 2023. Met vriendelijke groet, het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden, de secretaris, Signed By: n.van.ameijde@vijfheerenlanden.nl

20/09/2022 19:44:19 CEST {{signer1}}

de burgemeester, Signed By: s.frohlich@vijfheerenlanden.nl

20/09/2022 19:53:04 CEST {{signer2}}

Id: fc2a8bd2-1728-4b79-9bb2-ba528c98dfa2

Id: fc2a8bd2-1728-4b79-9bb2-ba528c98dfa2

Auth: Consent

Auth: Consent

N. (Nanette) van Ameijde-Poortman

S. (Sjors) Fröhlich