Voortgangsrapportage Venray Vergroent

Venray Vergroent (Duurzaamheid) Bestuurlijk opdrachtgever

Erik van Daal

Ambtelijk opdrachtgever

Mariska Versleijen

Projectleider/Opdrachtnemer

Mat van den Beuken/ Hanny van Dinther

Projectfase

Uitvoeringsfase

Startdatum Project

17 september 2019

Looptijd Project

Betreft een proces, looptijd nog niet duidelijk

Datum

8 september 2023

Onderdelen

Status

Beschrijving en doel project

Rapportage Zowel internationaal (Klimaatakkoord van Parijs), als nationaal (klimaatakkoord), maar zeker ook provinciaal, regionaal en lokaal, is er het besef dat duurzaamheid een van de grote opgaven is voor de komende decennia. Een opgave die (lokale) overheden, partners / organisaties en inwoners raakt. Als we het hier hebben over duurzaamheid, bedoelen we: • energietransitie • klimaatadaptatie • circulaire economie Het uiteindelijke doel van dit proces is een duurzame Venrayse samenleving, die: • CO2-neutraal met compensatie is in 2030 en volledig energieneutraal is in 2050; • klimaatadaptief is in 2035; • de circulaire werkwijze in 2035 als normaal ziet. Deze doelen zijn als zodanig ook opgenomen in het collegeprogramma 2022-2026. Het is duidelijk dat het proces veel beleidsterreinen raakt en dat het van zowel de interne organisatie als onze inwoners en partners veel gaat vragen. Via het proces Venray Vergroent hebben we structuur aangebracht waarmee we overzicht en samenhang aanbrengen. Maar ook bewaken we hiermee een juiste fasering en prioritering en een effectieve en efficiënte inzet van middelen.

Eindresultaat en kwaliteit

We zijn als gemeente in staat om de noodzakelijke omslag ten aanzien van onze duurzaamheidsopgaven te faciliteren met visie, beleid, expertise, stimuleringsmaatregelen en door het goede voorbeeld te geven met zaken waar we rechtstreeks invloed op hebben.

Opdracht verloopt conform plan Opdracht moet bijgesteld worden (+ maatregel en noodzakelijk besluit) Opdracht in gevaar (+ maatregel en noodzakelijk besluit)

Venray Vergroent (Duurzaamheid)

Onderdelen

Status

Relatie met andere projecten

Activiteiten en planning

Rapportage Er is een duidelijke relatie met het majeure project Omgevingswet. Onze visies en uitvoeringsprogramma’s gaan onderdeel uitmaken van de producten van de omgevingswet (visie, plan, programma’s). Daarnaast raakt duurzaamheid veel andere beleidsterreinen, projecten en activiteiten als het gaat om het geven van uitvoering aan het speerpunt duurzaamheid. Denk bijvoorbeeld aan het afvalbeleid, de programma’s Landelijk gebied en Wonen, het verduurzamen van bedrijfsgebouwen, ons eigen vastgoed, onderwijshuisvesting, maatschappelijke accommodaties of aan een onderwerp als financiën (bijv. revolverend fonds, investering in duurzame opwek, betaalbaarheid duurzaamheidsmaatregelen) of ook cultuur (het circulaire selfiemuseum APPIE). Door af te stemmen en waar nodig te participeren in de genoemde en andere beleidsontwikkelingen, wordt bewaakt dat Venray Vergroent een goede plek krijgt binnen deze ontwikkelingen en vice versa. Ook bewaken we hiermee dat er goede afstemming is op het moment dat we inwoners en partners benaderen. In de vergadering van de stuurgroep Venray Vergroent in november 2022 is een nieuw procesplan ‘Venray Vergroent vastgesteld. Via een raadsinformatiebrief is de gemeenteraad eind januari 2023 hierover geïnformeerd. Voor de drie inhoudelijke thema’s, energietransitieklimaatadaptatie-circulaire economie, zijn deelopdrachten uitgewerkt.

Per deelopdracht zijn visies en uitvoeringsprogramma’s opgesteld waarin is benoemd wat we de komende jaren gaan doen. Hierna per deelopdracht kort de belangrijkste activiteiten. Energietransitie. Zoals in het collegeprogramma opgenomen zijn we aan de slag met het herijken van de ambitie en doelstelling van de Energiestrategie. Deze ambitie en doelstelling worden naar verwachting aangepast; sinds 2013 is er veel veranderd. Het is in ieder geval duidelijk dat er nog een flinke opdracht aan lokale hernieuwbare opwek is. De wenselijkheid van het opstellen van een gebiedsvisie waarbinnen een opdracht hernieuwbare opwek kan landen wordt onderzocht. Dit betreft dan een doelstelling binnen de nog vast te stellen energiestrategie. Wat daarbij een belangrijke overweging is, is dat bij het opstellen van een gebiedsvisie inwoners nauw betrokken worden. De reeds uitgevoerde gebiedsverkenning buitengebied Venray West (Vredepeel Ysselsteyn) alsmede de evaluatie van KODE en mogelijke verbinding met overige opgaves vormen de basis voor het onderzoek. Op basis van de herijking Energiestrategie gaan we ook kijken naar wat dit (eventueel) betekent voor de programma’s die voortvloeien uit de energiestrategie. Zoals KODE en de Transitievisie Warmte. Acties die verder lopen dan wel opgepakt worden zijn (niet limitatief):

Venray Vergroent (Duurzaamheid)

•

De input vanuit de evaluatie KODE maar ook vanuit de herijking energiestrategie en de brede dialoog (zie volgend bolletje), wordt meegenomen bij KODE 2.0. • Aanvullend op de gestarte brede dialoog zijn de energiestrategie en de onderdelen van het toekomstig energiesysteem besproken met inwoners. Deze input wordt meegenomen bij de herijking. De mogelijkheden voor het verder betrekken van inwoners bij de energietransitie wordt onderzocht en krijgt bij de te herijken energiestrategie verder invulling. Een mogelijkheid is dat in de herijkte energiestrategie een doelstelling gebiedsvisie komt te staan. Samen met inwoners wordt dan een gebiedsvisie voor buitengebied Venray West opgesteld waarbinnen een opdracht hernieuwbare opwek kan landen. • Er is een intentieovereenkomst gesloten met gemeente Bergen over participatie in Wells Meer. T.z.t. vindt nader onderzoek plaats naar mogelijkheden en voorwaarden voor de werkelijke participatie in Wells Meer. • Verduurzamen gemeentehuis en andere gemeentelijke gebouwen, scholen, accommodaties, bedrijfsgebouwen etc. • Uitvoering gegeven aan diverse projecten als het gaat om het tegengaan van de energiearmoede. Onder andere het stimuleren en subsidiëren van kleine energiebesparende maatregelen, een witgoedactie voor minima en isolatiesubsidie voor minima met een eigen (lage label) Woning.

• Het Uitvoeringsprogramma Warmte en Besparen is op 20 december 2022 door het college vastgesteld. De uitvoering hiervan loopt. • Met Wonen Limburg zijn prestatieafspraken gemaakt over duurzaamheid t.a.v. hun woningbezit. • Actieve adviesfunctie aan inwoners op het gebied van energiebesparing in/aan huis. Organisatie voorlichtingsbijeenkomsten in de kernen. • Er is een energieloket voor inwoners ingericht waar zij met al hun vragen en vervolgstappen voor verduurzaming terecht kunnen. Aan de hand van het uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie wordt gewerkt aan onder andere: • maatregelen ter bescherming en verbetering kwaliteit natuur buiten de Natura 2000-gebieden, • vergroenen schoolpleinen circa 6 per jaar (3 planvorming en 3 uitvoering), • projecten in het kader van Steenbreek, aanleg geveltuinen, • stimuleren natuurinclusief en klimaatadaptief bouwen, • voortzetten afkoppelsubsidie hemelwater, • onderzoeken mogelijkheden aanplant 45.000 extra bomen en circa 150 ha bos, en in de pijplijn de aanleg van ca 30 ha bos, • Afkoppelen en bufferen van regenwater op golfterrein Geijsteren, • opzetten biodiversiteitsmonitor en natuurwaardenkaarten.

Venray Vergroent (Duurzaamheid)

Op een grotere schaal werken we samen met andere partijen in een gebiedsgerichte aanpak om de natuurlijke systemen te herstellen waardoor er op grotere schaal water kan worden opgevangen en vastgehouden en nieuwe natuur wordt ontwikkeld. De nadruk ligt op de beekdalen en een zone rondom de Natura 2000-gebieden. Circulaire economie. Binnen dit thema is het creëren van bewustwording over wat circulaire economie is een belangrijke eerste stap. We zijn aan de slag met het als organisatie circulair in te kopen waar mogelijk. Daarnaast is vanuit circulaire economie een pilot monitoring is gestart waarvan de opbrengst waarschijnlijk breder toegepast kan worden binnen Venray Vergroent en daarbuiten. Verder willen we ondernemers en inwoners stimuleren en faciliteren. Daartoe starten we een platform waar samengewerkt en gebrainstormd kan worden. In januari 2023 is de nieuwe Subsidieverordening Venray Vergroent door de gemeenteraad vastgesteld. Conform afspraak is deze halverwege 2023 tussentijds geëvalueerd. De gemeenteraad is medio september geïnformeerd over de uitkomst van deze tussenevaluatie en hoe verder. Vanuit circulaire economie lopen tot slot een aantal verkenningen naar • het stimuleren van kringlooplandbouw in samenwerking met Omgevingsprogramma landelijk gebied, • het aanleggen van een grondstoffendossier en maken roadmap CE openbare ruimte, • circulair bouwen.

Energieadvies intern en extern. Naast de inhoudelijke deelopdrachten kijken we ook naar wat er aan duurzaamheidsmaatregelen mogelijk is, kijkend naar onze eigen opdrachten en ons eigen vastgoed. Denk bijvoorbeeld aan de openbare verlichting, het verduurzamen van ons gemeentehuis of inkoop energie. Het opstellen van een zogeheten Duurzaamheids Meerjaren Onderhoudsplan en het vervangen van de binnenverlichting door ledarmaturen is/wordt opgepakt door het team gemeentelijk vastgoedbeheer.

Venray Vergroent (Duurzaamheid)

Financiën (en evt. afwijkingen)

In onze meerjarenbegroting zijn structurele bedragen opgenomen voor het speerpunt duurzaamheid. Dit betreft middelen voor formatie, projecten en proces, maar ook om zaken aan te jagen. Daar waar de middelen ingezet zijn voor uitbreiding van de formatie, zijn de middelen overgeheveld naar het betreffende team. Daarnaast maken we zoveel mogelijk gebruik van beschikbare subsidies, zoals voor de Isolatiesubsidie Energiearmoede, Transitievisie Warmte en circulaire economie. Begin dit jaar is door het Rijk duidelijkheid gegeven over de middelen die de gemeenten met ingang van 2023 structureel gaan ontvangen als het gaat om het uitvoeren van het Klimaatakkoord. Hierover is de gemeenteraad via de raadsinformatiebrief n.a.v. het nieuwe procesplan geïnformeerd. Inmiddels hebben als gemeente Venray deze middelen aangevraagd en toegekend gekregen. Daarnaast komen er op korte termijn nog een tweetal andere SPUK-regelingen waarvoor we een aanvraag in gaan dienen. Dit zijn:

1. Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie. 2. Nationaal Isolatieprogramma (NIP) aanvragen vóór 31 oktober 2023. Capaciteit (en evt. afwijkingen)

Risico’s

Communicatie en burgerparticipatie

Venray Vergroent (Duurzaamheid)

De benodigde capaciteit is opgenomen in het procesplan en de uitgewerkte deelopdrachten. Op dit moment zijn er geen afwijkingen of bijzonderheden te melden. Wel hebben we te maken met verloop van personeel. Maar tot nog toe slagen we erin om, ondanks de krapte op de arbeidsmarkt, voor de vacatures die ontstaan nieuwe medewerkers te vinden. Daar waar knelpunten ontstaan lossen we dit op door gericht voor opdrachten in te huren. Het grootste deel van de opgave zal door de samenleving gerealiseerd moeten worden. Door het goede voorbeeld te geven kunnen we dit aanjagen en waar nodig en mogelijk kunnen we faciliteren, maar aan de andere kant kent onze rol ook grenzen. We merken, zeker bij de uitvoering van de energiestrategie en in het bijzonder de aanleg van wind- en zonneparken, dat we vaak tegen sterke weerstand aanlopen. Hiermee lopen we het risico dat het behalen van onze ambitie en doelen in gevaar komt. De regionale samenwerking en afstemming die nodig is op de verschillende onderdelen. Bijvoorbeeld bij het verder uitwerken van de Regionale Energie Strategie (RES). Het vinden het behouden van de benodigde capaciteit om onze ambities en doelstellingen te kunnen behalen. Er is eind 2022 een nieuw communicatieplan ‘Venray Vergroent’ opgesteld waarin we hebben verwoord hoe we met de communicatie en burgerparticipatie in het kader van ‘Venray Vergroent omgaan.

Het nieuwe communicatieplan richt zich op de fase van doorontwikkeling en uitvoering waarin we nu zitten. Er is en wordt extra aandacht besteed aan bewustwording en stimulering van energiebesparing bij huishoudens. Daarnaast informeren we door middel van raadsavonden

Besluitvorming en overige informatie

Venray Vergroent (Duurzaamheid)

actief de Venrayse politiek en andere geïnteresseerden. Ook worden er met betrekking tot diverse deelonderwerpen bijeenkomsten georganiseerd en wordt nadrukkelijk ook qua communicatie waar nodig en mogelijk de verbinding gelegd met andere projecten en activiteiten. Verder maken we actief gebruik van (social) media die tot onze beschikking staan en is veel informatie beschikbaar via onze website: www.venray.nl/venray-vergroent. We werken al geruime tijd met het concept Groene Strijders. Het eerste tastbare resultaat vanuit dit concept is de website www.groenestrijders.nl, met bijbehorende duurzame verhalen van Venrayse groene strijders. Op basis van een evaluatie en het nieuwe procesplan en communicatieplan is een start gemaakt met de doorontwikkeling van de campagne Groene Strijders, waarbij onder andere de website en social media steeds meer wordt ingezet als platform voor groene strijders. Op dit moment loopt het proces m.b.t. de herijking van de Energiestrategie. Hierbij is de raad via een raadsavond op 9 maart betrokken. Besluitvorming door college en raad is eind 2023 voorzien.