V-Bijlage 5 Inventarisatie beschermden natuurwaarden
Tekst van het document
Inventarisatie beschermde natuurwaarden Prins Bernhardkwartier, Venray 2019
Bureau Meervelt, Ecologisch onderzoek en advies
Inventarisatie beschermde natuurwaarden Prins Bernhardkwartier, Venray 2019 Status: Definitief, 22 oktober 2019 In opdracht van:
Contactpersoon:
Bureau Meervelt, Ecologisch onderzoek en advies
Ing. Projectnummer: 18-096 Foto omslag: Zicht op onderzoeksgebied
INHOUDSOPGAVE 1
INLEIDING ..................................................................................................................... 1 1.1 Aanleiding ................................................................................................................................................. 1 1.2 Beschrijving van het plangebied................................................................................................................ 1 1.3 Voorgenomen ontwikkeling ....................................................................................................................... 1
2
METHODE VAN ONDERZOEK ..................................................................................... 2 2.1 Data veldbezoeken ................................................................................................................................... 2 2.2 Methode vleermuizen ................................................................................................................................ 2 2.3 Methode broedvogels................................................................................................................................ 2
3
RESULTATEN ONDERZOEK ........................................................................................ 3 3.1 Resultaten vleermuizen............................................................................................................................. 3 3.2 Resultaten broedvogels ............................................................................................................................ 5 3.3 Resultaten overige beschermde soorten ................................................................................................... 6
4
CONCLUSIES EN TE NEMEN VERVOLGSTAPPEN..................................................... 7 4.1 Conclusies vleermuizen ............................................................................................................................ 7 4.2 Conclusies broedvogels ............................................................................................................................ 7 4.3 Conclusies overige beschermde soorten .................................................................................................. 8
5
LITERATUUR EN ACHTERGRONDINFORMATIE ......................................................... 9
Bureau Meervelt
1
Inventarisatie beschermde natuurwaarden Prins Bernhardkwartier Venray
INLEIDING
1.1 Aanleiding In Venray worden de woningen Prins Bernhardstraat 32 - 36 & 46 - 68 gesloopt. Het betreft respectievelijk 6 en 12 woningen. In 2019 is een onderzoek uitgevoerd naar de aanwezigheid van beschermde natuurwaarden in en rond de woningen. Hierbij is specifiek onderzocht of deze woningen dienstdoen als vaste rust- en verblijfsplaats voor broedvogels en vleermuizen. Te verwachten soorten waren Gewone dwergvleermuis en Laatvlieger, Huismus, Gierzwaluw en Huiszwaluw. Het vleermuizenonderzoek is uitgevoerd op basis van de te verwachten soorten met het vleermuizenprotocol als richtlijn. Deze rapportage bevat de resultaten van het onderzoek en beschrijft eventueel te nemen vervolgstappen.
1.2 Beschrijving van het plangebied Het plangebied ligt in het stedelijk gebied van Venray, ten oosten van het centrum en westelijk van de Oostsingel. De woningen hebben een pannendak en aan de achterzijde een tuin; een deel van de woningen heeft ook een voortuin.
1.3 Voorgenomen ontwikkeling De voorgenomen ontwikkeling betreft het gedeeltelijk slopen van de bestaande bebouwing, saneren van de grond en bouwrijp maken om vervolgens een aantal nieuwe woningen en voorzieningen te ontwikkelen.
Figuur 1: Ligging onderzoeksgebied in Venray (in verdere figuren ook met rood aangegeven).
Figuur 2 en 3: Impressie omgeving te slopen opstallen.
1
Bureau Meervelt
2
Inventarisatie beschermde natuurwaarden Prins Bernhardkwartier Venray
METHODE VAN ONDERZOEK
2.1 Data veldbezoeken Door het vroege tijdstip van opdrachtverlening en de gewenste doorlooptijd konden in 2019 vier bezoeken worden gebracht. Tijdens de veldbezoeken is specifiek aandacht besteed aan het voorkomen van vaste rust- en verblijfsplaatsen van vleermuizen en aanwezigheid van broedvogels. Ook alle andere (sporen van) beschermde planten- en/of diersoorten zijn genoteerd. Tabel 1: Overzicht veldbezoeken. Bezoek
Datum
Bijzonderheden
Bezoek in
Tijdsbesteding
1
16/5
Warme avond, uitstekende omstandigheden
Avond
21.10 - 23.30
2
25/6
Warme avond, uitstekende omstandigheden
Avond
21.30 - 23.15
3
21/8
Warme avond, uitstekende omstandigheden
Avond
21.20 - 23.30
4
4/9
Warme avond, uitstekende omstandigheden
Avond
21.05 - 23.10
2.2 Methode vleermuizen Het onderzoek is gericht op alle soorten vleermuizen, en specifiek op de aanwezigheid van kraam- en zomerverblijven, paarverblijven, winterverblijven in de te slopen opstallen en (essentiële) vliegroutes1. Het onderzoeksgebied werd iedere ronde doorkruist door twee personen. Bij zichtwaarnemingen van vleermuizen zijn de exemplaren zo lang als mogelijk gevolgd om vliegroutes en eventueel aanwezige vaste rust- of verblijfplaatsen in beeld te krijgen. Tijdens de veldbezoeken is gebruik gemaakt van een batdetector (Echometer Touch 2 Pro) en verrekijker.
2.3 Methode broedvogels Tijdens de vier veldbezoeken zijn waarnemingen van soorten met een jaarrond beschermde broedplaats2 (voor zover aanwezig) genoteerd en ingevoerd in een openbaar raadpleegbare dataset. Het vaststellen van aan- of afwezigheid van deze soorten in het plangebied gebeurde op basis van geluid en zichtwaarnemingen (verrekijker). In stedelijke omgeving gaat het in de meeste gevallen om Huismus, Huiszwaluw en Gierzwaluw. Bij aanwezigheid is gericht gezocht naar nestlocaties door vogels te volgen. Andere soorten met een jaarrond beschermd nest of soorten waarvoor getoetst moet worden of voldoende functioneel leefgebied aanwezig blijft, komen normaal gesproken niet voor in bebouwing in een stedelijke omgeving. Nesten van andere soorten broedvogels zijn buiten het gebruik voor de voortplanting (dus buiten het broedseizoen) niet beschermd. Deze soorten maken vaak elk jaar een nieuw nest en kunnen zich vestigen in alle geschikte groene elementen (struiken, bomen, heggen) of vogelhuisjes. Het gaat dan om algemeen voorkomende soorten als Winterkoning, Kool- en Pimpelmees, Heggenmus, Merel en Houtduif. Deze soorten zijn niet meegenomen in het onderzoek. Wel worden voor deze soorten mitigerende maatregelen opgenomen in hoofdstuk 4.
1
Voor uitleg essentieel zie Uitspraak Raad van State: 201708426/1/R2, ECLI:NL:RVS:2019:2169
2 Voor de lijst met jaarrond beschermde soorten is uitgegaan van bijlage 3, tabel 1 van de Beleidsregels ten behoeve van de
passieve soortenbescherming onder de Wet natuurbescherming in Limburg.
2
Bureau Meervelt
3
Inventarisatie beschermde natuurwaarden Prins Bernhardkwartier Venray
RESULTATEN ONDERZOEK
3.1 Resultaten vleermuizen In het onderzoeksgebied zijn twee soorten vleermuizen aangetroffen (zie tabel 2). Tabel 2: Overzicht van aangetroffen soorten vleermuizen per veldbezoek. 16/5
25/6
21/8
4/9
Gewone dwergvleermuis
X
X
X
X
Ruige dwergvleermuis
-
-
-
X
In onderstaande kaartjes zijn de locaties van waarnemingen per soort opgenomen.
Figuur 4: Waarnemingen van Gewone dwergvleermuis.
3
Bureau Meervelt
Inventarisatie beschermde natuurwaarden Prins Bernhardkwartier Venray
Figuur 5: Waarnemingen van Ruige dwergvleermuis. Verblijfsplaatsen Van geen van de aangetroffen vleermuizen werden verblijfsplaatsen vastgesteld in de te slopen opstallen. Een zomerverblijfplaats werd aangetroffen aan de noordkant van de Prins Bernhardstraat. Tijdens het bezoek van 21 augustus 2019 werd op enkele plaatsen de baltsroep (sociaal gedrag) van Gewone dwergvleermuizen gehoord. Dit (goed herkenbare) geluid wordt voortgebracht door mannetjes en hiermee wordt de locatie/grens van het territorium en/of de baltsplaats aangegeven. Baltsplaatsen zijn geen (deel van) vaste rust- en verblijfsplaatsen. Foerageergebied/vliegroutes De verschillende soorten vleermuizen werden jagend en/of overvliegend waargenomen langs de te slopen woningen aan de Prins Bernhardstraat. De gehele straat en de tuinen werden gebruikt als vlieggebied en foerageergebied.
4
Bureau Meervelt
Inventarisatie beschermde natuurwaarden Prins Bernhardkwartier Venray
3.2 Resultaten broedvogels Tijdens de veldbezoeken zijn twee soorten broedvogels met jaarrond beschermde nestplaatsen aangetroffen in de het onderzoeksgebied: Huismus en Gierzwaluw.
Figuur 6: Waarnemingen van Huismus.
Figuur 7: Waarnemingen van Gierzwaluw.
5
Bureau Meervelt
Inventarisatie beschermde natuurwaarden Prins Bernhardkwartier Venray
Verblijfsplaatsen Van Huismus werden in het onderzoeksgebied in totaal acht waarnemingen gedaan van roepende/zingende mannetjes. Het gaat om één nest-indicatieve waarneming op Prins Bernhardstraat 56 en om zeven waarnemingen van mannetjes in geschikt broedbiotoop (waaronder Prins Bernhardstraat 56) in de periode 1 april tot en met 20 juni. Op basis hiervan is aangetoond dat nesten aanwezig zijn3. De exacte nestlocaties zijn niet bekend maar op basis van de waarnemingen is het zeer waarschijnlijk dat onder het dak van Prins Bernhardstraat 56 een nest aanwezig is. Gezien de aanwezigheid van meerdere mannetjes in de huizenrij tussen de Prinses Marijkestraat en de Prinses Margrietstraat is het aannemelijk dat in totaal maximaal vier nesten in deze huizenrij aanwezig is (dus inclusief het nest van Prins Bernhardstraat 56). Meer zekerheid kon tijdens de veldbezoeken niet verkregen worden. Tabel 3: Waarnemingen Huismus in onderzoeksgebied. Datum
Aantal
Geslacht
Gedrag
16-05
7
mannetje
roepend
26-06
1
mannetje
roepend en waarschijnlijke nestplaats bezoekend (onder dak van Bernhardstraat 56)
Van Gierzwaluw werden twee territoria (naar gevel vliegende vogels, nestindicatieve waarneming) binnen het onderzoeksgebied vastgesteld. De nestlocaties bleker echter niet in de te slopen panden aanwezig.
3.3 Resultaten overige beschermde soorten Tijdens de veldbezoeken werden Merel en Groenling waargenomen. Deze soorten kunnen broeden in de tuinen in het onderzoeksgebied. Overige beschermde soorten of sporen daarvan werden niet aangetroffen in of nabij de te slopen opstallen. De tuinen zijn niet onderzocht; mogelijk komen hier nog enkele algemeen voorkomende soorten voor als Mol en enkele soorten muizen.
3 Het Kennisdocument Huismus van BIJ12 maakt een onderscheid tussen nestindicatieve waarnemingen en waarnemingen in
potentieel broedbiotoop.
6
Bureau Meervelt
4
Inventarisatie beschermde natuurwaarden Prins Bernhardkwartier Venray
CONCLUSIES EN TE NEMEN VERVOLGSTAPPEN
4.1 Conclusies vleermuizen In het plangebied zijn twee soorten vleermuizen (Gewone dwergvleermuis en Ruige dwergvleermuis) aangetroffen. Vaste rust- en verblijfplaatsen zijn niet in de te slopen woningen vastgesteld. De aanwezige groene elementen in het onderzoeksgebied fungeren als vlieg- en foerageergebied. Tijdens en na het slopen behoudt het onderzoeksgebied de functie van foerageergebied. Een ontheffingsaanvraag Wet natuurbescherming (onderdeel soorten) voor vleermuizen is niet nodig. Gezien de waarnemingen van in de omgeving verblijvende Gewone en Ruige dwergvleermuizen én de aanwezige vliegroute in de Prins Bernhardstraat verdient het aanbeveling om in de nieuw te bouwen huizen verblijfsvoorzieningen voor vleermuizen op te nemen in de vorm van plaatsing van enkele inbouwstenen. Geschikte verblijfsplaatsen blijven hierdoor aanwezig en kunnen al dienen als alternatieve verblijfplaats in geval van toekomstige te slopen, te renoveren of te isoleren woningen in de omgeving.
4.2 Conclusies broedvogels Jaarrond beschermde broedvogels Huismus Nesten van Huismus zijn zeer waarschijnlijk aanwezig in de te slopen panden (minimaal een, maximaal vier nesten). Voor het wegnemen of vernietigen van nesten van Huismus is een ontheffing Wet natuurbescherming nodig en zijn mitigerende en compenserende maatregelen nodig. Voor de soorten die vallen onder het beschermingsregime van de Vogelrichtlijn zoals Huismus zijn de voorwaarden voor het verkrijgen van een ontheffing vastgelegd in lid 4 van artikel 3.3 van de Wet natuurbescherming. Een ontheffing of vrijstelling wordt uitsluitend verleend indien is voldaan aan een aantal voorwaarden waaronder: - er bestaat geen nadere bevredigende oplossing; - de ontwikkeling is nodig in het belang van de volksgezondheid en openbare veiligheid of in het belang van het luchtverkeer; - de maatregelen leiden niet tot verslechtering van de staat van instandhouding van de desbetreffende soort. In de ontheffingsaanvraag dient ook te worden aangegeven op welke manier in mitigerende en compenserende maatregelen wordt voorzien. Gierzwaluw In de te slopen woningen zijn geen verblijfplaatsen van Gierzwaluwen vastgesteld. Een ontheffingsaanvraag Wet natuurbescherming (onderdeel soorten) voor Gierzwaluwen is niet nodig.
Indien mogelijk verdient het aanbeveling in de nieuw te bouwen woningen enkele nestlocaties Gierzwaluw op te nemen door het plaatsen van Gierzwaluwdakpannen. Overige broedvogels In het onderzoeksgebied komen naar verwachting enkele andere soorten algemeen voorkomende broedvogels voor in de tuinen. Het verstoren van broedende vogels en/of het vernietigen van in gebruik zijnde nesten is niet toegestaan. Om overtredingen op grond van de Wet natuurbescherming te voorkomen zijn maatregelen nodig. - Broeden op ongewenste locaties kan voorkomen worden door voorafgaand aan het broedseizoen begroeiing te verwijderen (indien deze toch verwijderd moet worden).
7
Bureau Meervelt
Inventarisatie beschermde natuurwaarden Prins Bernhardkwartier Venray
- De werkzaamheden dienen gestart voorafgaand aan het broedseizoen4, deze kunnen vervolgens doorlopen tot in het broedseizoen. Storingsgevoelige soorten vestigen zich in dat geval niet in de invloedssfeer van de werkzaamheden. - Als tijdens het broedseizoen werkzaamheden moeten worden uitgevoerd op een locatie waar nog niet gestart is met de sloopwerkzaamheden, dan moet zekerheid bestaan dat er geen broedgevallen aanwezig zijn in op deze locatie. Mits bovenstaande maatregelen genomen worden is voor de overige broedvogels geen ontheffing nodig op grond van de Wet natuurbescherming.
4.3 Conclusies overige beschermde soorten Overige beschermde natuurwaarden (of sporen daarvan) zijn niet waargenomen in het plangebied. Mogelijk komen wel algemene soorten voor als Mol en enkele soorten muizen. Voor het vernielen van verblijfsplaatsen van deze soorten geldt een vrijstelling bij ruimtelijke ingrepen op basis van de Beleidsregel ten behoeve van de passieve soortenbescherming onder de Wet natuurbescherming in Limburg en een zorgplicht. Deze houdt in dat zo mogelijk maatregelen getroffen worden om doden van dieren te voorkomen. Een ontheffing voor overige soorten is niet nodig.
4
Een indicatie voor het broedseizoen is 15 maart - 1 augustus. Let op: ook buiten dit indicatief aangegeven broedseizoen kunnen
broedende vogels aanwezig zijn, deze zijn ook dan beschermd.
8
Bureau Meervelt
5
Inventarisatie beschermde natuurwaarden Prins Bernhardkwartier Venray
LITERATUUR EN ACHTERGRONDINFORMATIE
BIJ12. Kennisdocument Gewone dwergvleermuis (Pipistrellus pipistrellus). Versie 1.0, juli 2017. BIJ12. Kennisdocument Gierzwaluw (Apus apus). Versie 1.0, juli 2017. Limpens H., K. Mostert & W. Bongers, 1997. Atlas van de Nederlandse vleermuizen. Raad van State, 2019. 201708426/1/R2, ECLI:NL:RVS:2019:2169 Vleermuisvakberaad Netwerk Groene Vleermuisprotocol 2013, 27 maart 2013.
Bureaus,
Zoogdiervereniging
en
Gegevensautoriteit
Voor meer informatie over natuurinclusief bouwen zien onder meer https://www.rvo.nl/onderwerpen/duurzaam-ondernemen/gebouwen/technieken-beheer-eninnovatie/natuurinclusief-bouwen
onderstaande
Natuur,
link:
Voor meer informatie over vleermuisvriendelijk bouwen zie onderstaande link: http://www.zoogdiervereniging.nl/sites/default/files/imce/nieuwesite/Zoogdiersoorten/Vleermuizen%20algemeen/d ownloads/Brochure%20Vleermuisvriendelijk%20Bouwen%20(2).pdf
9