Samenwerking Venray - Algemene Beschouwingen - Programmabegroting 2022

Algemene beschouwingen bij de Programmabegroting 2022 (en MUIP 2023-2025)

“Samen verder…”

Beste inwoners van Venray, College van Burgemeester en Wethouders, collega raadsleden, geïnteresseerden,

Is het nog nodig om aan het begin van deze algemene beschouwingen terug te blikken op de voorbije turbulente periode? De coronapandemie, De Spurkt, het gedwongen vertrek van een wethouder en een andere wethouder die in zijn kielzog haar functie neerlegt? Naar de zeven partijen die samen de schouders eronder gezet hebben in hun Samenwerkingsakkoord? Naar de niet-in-Venrayse stijl-vergadering waarin een nieuwe wethouder werd beëdigd? Om maar eens wat voorbeelden te noemen. Of gaan we gewoon over naar de (politieke) realiteit van dit moment? In de raad van Venray zijn over en weer harde woorden gevallen, worden wonden gelikt en lijkt de verdeeldheid tussen politieke partijen door het uitvergroten van “hun en wij” groter dan ooit. In het belang van Venray moeten we wel verder, en verder met elkaar. Dat is niet met alleen met zeven maar als het aan Samenwerking Venray ligt met alle fracties in de gemeenteraad. Constructief, met open vizier, respectvol voor elkaars mening en standpunt en op inhoud. De Venrayse burgers verlangen dat van ons, en terecht! Zoals in het logo van onze partij steken wij onze hand uit en nodigen anderen nadrukkelijk uit dat ook te doen. In het belang van Venray. Samen verder… ----In de programmabegroting worden uiteraard ook de ontwikkelingen beschreven die spelen op het beleidsterrein “Wonen”. De beperkingen door de Covid19 epidemie worden benoemd.

De geschetste ontwikkeling op het gebied van wonen zal door de enorme prijsstijgingen van bouwmaterialen, energie en het tekort aan bouwmaterialen nog bijgesteld moeten worden. Gelukkig is door de grote behoefte aan woningen het contigentenbeleid volledig verdwenen en kunnen burgers de onzinnige bijdragen hiervoor gebruiken voor het verduurzamen van hun woning. Helaas zorgen de prijsstijgingen en de schaarste aan bouwmaterialen voor een vertraging bij realisering van de bouw van de benodigde woningen. Wat Samenwerking Venray betreft zal er bij de woningcoöperaties meer gestuurd moeten worden op het realiseren van sociale huurwoningen, goedkope starterswoningen en het verduurzamen van de bestaande woningvoorraad. Dit hoort, volgens Samenwerking Venray, weer helemaal de kerntaak te worden van de woningcoöperaties. Hierover zouden bindende prestatieafspraken gemaakt moeten worden. Evenals als een verplichting om ook in de (kleine)dorpen de prestatieafspraken na te komen. Samenwerking Venray bepleit dat er aan elke bouwvergunning een realisatietermijn wordt gekoppeld zodat de bouw ook werkelijk wordt uitgevoerd en niet in de la terecht komt. We voorkomen daarmee dat er plannen niet gerealiseerd worden en andere ontwikkelingen vanwege verleende vergunningen geen doorgang kunnen vinden.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Algemene beschouwingen programmabegroting 2022 “Samen verder…” - Samenwerking Venray Blz. 2

Intrekken van een vergunning wordt daardoor een automatisme en niet een langlopende en kostbare procedure voor de gemeente. De methode van ophalen van reststromen gaat volgend jaar (eindelijk) in. Wij hopen dat dit voldoende effect heeft ten aanzien van een betere scheiding van de reststromen. Als het aan Samenwerking Venray ligt zou ook het restafval gratis opgehaald worden. Wij verwachten dat door het instant houden van deze betaalde reststroom de rest van de stromen vervuild zal blijven en dat dumping van de (rest)stromen in openbare afvalemmers en openbare ruimte het gevolg zal zijn. We hopen dat het nieuwe ophaalsysteem binnen een jaar geëvalueerd wordt waarmee aangetoond kan worden of opruimen van vervuilde stromen niet meer kost als de opbrengst van het restafval. Ook dit jaar is ongedierte en plagenbestrijding weer onbenoemd gebleven in de programmabegroting. Nogmaals willen we erop wijzen dat een schone en bijgehouden omgeving essentieel is voor zowel gezondheid als veiligheid. Overlast door bevers, zwarte rat, wolven, wilde zwijnen is niet eens benoemd en ontwikkeling van beleid om de overlast te beperken is niet in de verschillende visies opgenomen. Wij vinden het belangrijk dat er gehandhaafd wordt, zeker daar waar de veiligheid in het geding is.

Naar de mening van Samenwerking Venray wordt er te vaak geen controle uitgevoerd omdat er te weinig capaciteit is, en er dus geprioriteerd moet worden. Helaas wordt nog steeds niet bij elk beleidsveld een volledige paragraaf toezicht en handhaving meegenomen. Pas als je weet wat je nodig hebt aan capaciteit om nieuw beleid te controleren en te handhaven dan kan je dit ook plannen en die benodigde capaciteit begroten. In de programmabegroting is de transitie van het landelijk gebied opgenomen: “Bij het opstellen van de omgevingsvisie is het landelijk gebied een van de deelprogramma’s”. Er wordt gesproken over de beschikbare ruimte. Het grootste deel van het landelijk gebied wordt gebruikt voor landbouw en voor natuur. Te gemakkelijk wordt een beslag gelegd op het areaal landbouw. Bij ontwikkeling van een woonwijk of een industriegebied wordt het dubbele van de benodigde ruimte geclaimd van het landbouwgebied. De nieuwe functie wonen of werken moet plaats krijgen en eenzelfde hoeveelheid wordt geclaimd om natuurcompensatie te kunnen verzorgen. De waarde van de landbouwgrond als kwaliteitsfactor voor het landelijk gebied wordt niet gewaardeerd. Het is blijkbaar te veel een vanzelfsprekendheid geworden dat de landbouwgrond wordt opgeofferd voor de nieuwe functie. Samenwerking Venray blijft een tegenstander van het onttrekken van landbouwgrond voor het aanleggen van zonneparken.

Energietransitie, klimaatadaptatie en circulaire economie zijn de drie speerpunten die genoemd worden om de duurzaamheid te bevorderen. Bij klimaatadaptatie zien we dat al veel bereikt is door gebiedsontwikkelingen uit de laatste decennia. Beekdalreconstructies, Maaswerken zoals Ooijen-Wanssum en afkoppelen van het hemelwater. -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Algemene beschouwingen programmabegroting 2022 “Samen verder…” - Samenwerking Venray Blz. 3

Bij energietransitie zien we dat de ‘Kode Venray’ niet de gewenste ontwikkeling heeft omdat er alleen gefocust wordt op zonneparken in spoor 4 terwijl spoor 1, 2 en 3 niet ontwikkeld worden omdat deze duurder zijn als spoor 4 en 5. Wat Samenwerking Venray betreft moeten vooral de sporen 1, 2 en 3 gestimuleerd worden. Er kan dus naar ons idee ook geen sprake zijn van deelnemen aan het project Wellsmeer. Het geld van de Venrayse Burger moet gebruikt worden om in Venray de doelen te behalen. Kode Venray moet zo snel als mogelijk herzien worden en duidelijke criteria moeten worden doorgevoerd. Een voorbeeld daarvan is wat ons betreft: een zonneveld groter als 2 ha minimaal 500 m van een woonkern zonder de verwarrende toevoeging: “tenzij er voldoende draagvlak is”. Circulaire economie is altijd van toepassing alleen hoe klein het cirkeltje moet of mag zijn zal nog moeten worden bepaald. Het sociaal domein houdt de gemoederen aardig bezig. Helaas is er veel onduidelijkheid en moeten we ook wachten op landelijke besluitvorming. Hierdoor verblijven we continue in de wachtstand. Samenwerking Venray roept dan ook het College van Burgemeester en Wethouders op om continue onze Haagse collega’s te stimuleren tot voortvarendheid.

De onduidelijkheden in het sociaal domein, de jeugdzorg, de hulp bij het huishouden enzovoort nopen ons om continue de druk te houden op de landelijke besluitvorming. Sinds 2018 is er de roep uit de gemeenteraad om te komen tot een inclusie-agenda, Ook voor Samenwerking Venray geldt: “iedereen in onze samenleving telt mee en moet kunnen meedoen”. Overigens ook in de politiek. Er is nu eindelijk begonnen om samen te komen tot een opstelling van een inclusie agenda. Deze ‘agenda’ dient geen archiefstuk te worden die in de bureaula of digitale archief belandt van ambtenaren. Nee, de inclusie agenda dient continue aandacht te hebben. Ook van de politiek. Begin 2020 zijn wij geconfronteerd met het coronavirus met grote effecten op de samenleving. Duidelijk werd ook de afhankelijkheid van elkaar. Jammer is het dat we moeten constateren dat enerzijds het voor elkaar zorgen niet meer vanzelfsprekend is, waardoor het sociaal domein steeds meer onder druk komt te staan. Anderzijds dat er steeds minder ‘betaalde’ zorg wordt geleverd waardoor er een grote sociale druk ontstaat. Ook is er sprake van uitgestelde zorg en is de mentale weerbaarheid van onze inwoners danig op de proef gesteld. Het is dan ook de vraag of de naasten straks nog instaat zijn om zorgtaken (deels) weer op te kunnen oppakken.

De huidige wachttijden voor een gesprek met een WMO-consulent en de afdoening van een aanvraag zijn voor Samenwerking Venray is het onacceptabel. Daarnaast dient er een (voor burgers heldere) spoedprocedure te komen waarbij in schrijnende en onvoorziene gebeurtenissen in enkele dagen een aanvraag kan worden afgewikkeld. Want soms overkomt een ziekte of handicap je plotseling en kun je in de thuissuatie geen 8 of 12 weken wachten op een oplossing. Als gevolg van corona is er een vertraging ontstaan bij de pilot van het participatienetwerk. Een samenwerking van de gemeente Venray, UWV en enkele lokale instellingen met als doel ervaringsplekken te creëren om mensen zo te laten groeien op de participatieladder. Samenwerking Venray pleit voor het verlengen van deze pilot. -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Algemene beschouwingen programmabegroting 2022 “Samen verder…” - Samenwerking Venray Blz. 4

Jeugdzorg baart ons al jaren zorgen. Mogelijk heeft de coronaperiode geleidt tot onderwijsachterstanden, psychisch leed en blijven we tot in lengte van jaren hiervan de gevolgen ondervinden. De tekorten van de jeugdzorg voor gemeenten worden incidenteel gecompenseerd. Dat geeft lucht. Maar we zijn er nog niet, we moeten echt op zoek naar structurele oplossingen. Het systeem van ‘Beschermd wonen’ gaat per 1 januari 2022 over in de handen van de gemeenten en dit baart ons zorgen. Dit lijkt weer op het afschuiven door de Rijksoverheid naar gemeenten. We staan aan de lat om voldoende aanbod van woningen beschikbaar te hebben om aan de vraag te kunnen voldoen. Het project ‘Schoon door de Poort’ is vanwege de coronacrisis verlengd met één jaar. We worden allen geconfronteerd met de prijsverhogingen en wij roepen dan ook de organisaties op om spoedig hun plannen in te dienen en anderen, die toestemming hebben gekregen om hun gemeenschapsaccommodaties aan te passen, om voortvarend aan de slag te gaan zodat mogelijke prijsverhogingen niet (wederom) leiden tot een budgetverhoging.

Ook moet het College samen met de raad nadenken over het scenario als blijkt dat een gemeenschapsaccommodatie in de toekomst niet rendabel is, laten we dan deze stichting failliet gaan, waardoor de leefgemeenschap in gevaar komt of wie staat er garant voor het vervolg? Goed om hier van tevoren reeds over na te denken. Na jarenlang te hebben gesproken over de ’Droom van Venray’ of de Talentencampus, lijkt er nu duidelijkheid te komen in de realisatie van een adequate huisvesting van de leerlingen van SBO Focus en Spectrum en hopelijk zijn dan de periode voorbij om extra truien aan te trekken om comfortabel les te kunnen krijgen. De situatie rondom de verbetering van de samenwerking op het gebied van beheer en presentatie van het Venrays cultureel erfgoed verdient nadrukkelijk de aandacht van het College van Burgemeester en Wethouders. De kwartiermakers zijn op dit moment volop bezig om de nieuwe organisatie vorm te geven. Samenwerking Venray onderschrijft dat deze opdracht zorgvuldig wordt opgepakt: er wordt geluisterd naar ‘het veld’ en dat zijn niet alleen de huidige ‘bewoners’ van de Borggraaf. In het belang van ons cultureel erfgoed zijn er voor Samenwerking Venray geen heilige huisjes. Behouden en versterken zijn de leidraad. In de nasleep van de coronapandemie moet er specifiek ook aandacht zijn voor het culture veld.

Muziek- en (amateur)toneelverenigingen, de schutterijen en gilden, de harmonieën en fanfares etc. hebben zeer te kampen met de corona-problematiek. Zijn de leden nog wel bereid om actief deel te nemen bij de verenigingsactiviteiten? Zijn er voldoende financiële middelen om de vereniging te laten voortbestaan. Het College moet de gesprekken aan gaan met deze verenigingen en waar nodig ondersteuning bieden. Evenals bij al die andere verenigingen en stichtingen die mogelijk in (financieel) zwaar weer verkeren vanwege het wegvallen van inkomsten door bijvoorbeeld geannuleerde evenementen en minder inkomsten.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Algemene beschouwingen programmabegroting 2022 “Samen verder…” - Samenwerking Venray Blz. 5

Het accommodatiebeleid staat eindelijk weer op de raadsagenda en mogelijk zal er nu een ‘Go’ komen en krijgen verenigingen duidelijkheid over het accommodatiebeleid in de komende jaren. Duidelijkheid op korte termijn is ook gewenst voor de huisvestiging van de bibliotheek. Voor de verzorging van ouderen, zieken etc. zal vaker een beroep worden gedaan op mantelzorgers. De druk op deze groep neemt daarom toe. Om de druk te ontlasten zal de vraag naar respijtzorg toenemen. Hier zal Samenwerking Venray in de komende periode nadrukkelijk aandacht voor gaan vragen. Evenals voor passende en mogelijk maatwerk oplossingen voor zij die bereid zijn om een zorgvrager dichtbij te laten wonen, bijvoorbeeld in een mantelzorgwoning of -unit. Venray moet ruimte houden voor economische uitbreidingsmogelijkheden. Wij willen meewerken aan de ontwikkeling van, in totaal, 30 ha nieuw bedrijventerrein. Dit hoeft niet persé in één terrein ontwikkeld te worden. Daarnaast blijft revitalisering van bestaande bedrijventerreinen en leegstaande bedrijfsgebouwen ook hard nodig. Wellicht kan onderzocht worden of oude terreinen gebruikt kunnen gaan worden voor woningbouw. Al vaker, onder andere in eerdere beschouwingen, hebben wij al aangegeven dat het terrein van de ‘oude melkfabriek’ gelegen direct aan de N270 en de toegang tot ‘De Brier’ vanaf de Zuidsingel geen visitekaartjes zijn voor Venray.

Wij zouden graag zien dat het College van Burgemeester en Wethouders zich inspannen, samen met de eigenaren, om deze plekken meer Venraywaardig te maken. Al is het met tijdelijke maatregelen of invulling. De juridische constructie die ooit gekozen is bij het opzetten van Venray Bloeit is ons al jaren een doorn in het oog. Wij onderschrijven nut en noodzaak van deze organisatie, maar in een onafhankelijke stichting is wat ons betreft geen plaats voor een prominente rol van een lid van het College van Burgemeester en Wethouders. Al is het maar om te voorkomen dat de rollen van subsidieverstrekker en subsidieontvanger door elkaar kunnen gaan lopen. Goede ondersteuning door de griffie is een noodzaak voor de gemeenteraad. Vanwege een toenemende werkdruk loopt er op dit moment een onderzoek naar de verhouding tussen de ondersteuning van het primaire proces en de ambities van de gemeenteraad enerzijds en de beschikbare uren van de griffie anderzijds. In de komende maanden zullen we hier keuzes moeten maken. Zonder vooruit te lopen op de uitkomsten van het onderzoek moeten we in de begroting wel rekeninghouden met een mogelijke stijging van de kosten. Samenwerken met andere gemeenten mag geen zelfstandig doel worden. Samenwerking Venray ziet samenwerken zitten als het klantproces efficiënter en effectiever wordt en er meer klantgericht gewerkt kan worden.

De uitkomst voor ons moet zijn: betere dienstverlening én maximaal tegen dezelfde kosten. -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Algemene beschouwingen programmabegroting 2022 “Samen verder…” - Samenwerking Venray Blz. 6

Samenwerking Venray kijkt naar “wat goed is voor Venray”. Dat doen we door constructief kritisch voorstellen te beoordelen waarbij we alle invalshoeken belichten. Wij aarzelen niet om te zeggen wat wij vinden. Wij denken dus soms anders maar altijd met de intentie het voor burgers, bedrijven en instellingen van Venray beter te maken.

Venray, 14 oktober 2021 Fractie Samenwerking Venray Martin Leenders Theo Mulders Bernie van Lierop Erica Irene van den Akker

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Algemene beschouwingen programmabegroting 2022 “Samen verder…” - Samenwerking Venray Blz. 7