PvdA - Algemene Beschouwingen - Programmabegroting 2022

Venray

Algemene Beschouwingen Programmabegroting 2022 Inclusief meerjarenbegroting 2023 - 2025 Partij van de Arbeid Venray

Inleiding Zoals u in de aanbiedingsbrief zelf aangeeft was 2021 een buitengewoon roerig jaar. Natuurlijk was daar op de eerste plaats Covid 19. Wie had vooraf kunnen bedenken dat we daar zolang last van zouden hebben? We zijn daar ook zeker nog niet van af. We zullen dus voorlopig goed moeten blijven monitoren hoe deze pandemie zich de komende maanden ontwikkelt. De ondersteunende rol van de gemeente voor burgers en bedrijven blijft wat ons betreft daarom ook nog nodig. Deze kan hooguit enigszins worden afgeschaald. We moeten alert blijven. Ook op politiek gebied was er het een en ander aan de hand. Natuurlijk doel ik daarmee op het integriteitsonderzoek dat in opdracht van de Raad door bureau Berenschot werd uitgevoerd naar de gronddeal die het Waterschap Limburg in 2016 had gesloten met voormalig wethouder Loonen. Zoals bekend leidde dat onderzoek tot een motie van wantrouwen tegen wethouder Loonen. Dat had onvermijdelijk tot gevolg dat de wethouder opstapte. Vervolgens besloot ook wethouder Thielen om op te stappen. Daarmee brak de coalitie, maar was er nog wel een college. Alle 7 andere partijen (met uitzondering van het CDA) hebben vervolgens alles op alles gezet om in zeer korte tijd een nieuwe wethouder te zoeken en gelijktijdig een Samenwerkingsakkoord op papier te zetten.

Dat is binnen een tijdsbestek van 3 weken gelukt en we hopen oprecht dat dit Samenwerkingsakkoord er voor zal zorgen dat Venray tot aan de aanstelling van een nieuw College bestuurbaar zal blijven. Daarvoor is wel de medewerking van alle partijen in de Raad een voorwaarde. Komend jaar zijn in maart de gemeenteraadsverkiezingen. Dat betekent dat er in de begroting van een verkiezingsjaar meestal geen nieuwe grote ambities worden afgesproken. Een College wil tenslotte niet over zijn eigen graf heen regeren. Daarom kunnen wij ook wel instemmen met deze beleidsarme begroting. Het is aan het nieuwe College om aan de hand van een coalitieakkoord een nieuw collegeprogramma voor de komend raadsperiode vast te stellen. Het is uiteindelijk toch gelukt om voor het begrotingsjaar 2022 een sluitende begroting te presenteren. De Kadernota liet nog een groot tekort zien van € 2,5 miljoen, maar door een gunstige meicirculaire en een voorlopige incidentele extra bijdrage voor de jeugdzorg is het uiteindelijk toch allemaal goed gekomen. Daarmee zijn we er echter nog niet voor de komende jaren. Om als gemeente een solide financieel beleid te kunnen voeren is het van belang dat de regering in den Haag knopen doorhakt m.b.t. een aantal ontwikkelingen die van grote invloed zijn op de begroting van een gemeente.

Zo is het van belang dat er duidelijkheid komt m.b.t.: de herijking van het gemeentefonds; de opschalingskorting in het gemeentefonds; een mogelijke structurele extra bijdrage voor de jeugdzorg enz. Voor het komende jaar kunnen we in ieder geval voorzichtig optimistisch zijn. Laten we hopen dat er ook voor de jaren daarna snel duidelijkheid komt.

Algemene Beschouwingen Programmabegroting 2022

V Venray

1

Programma 1: Leven Sociaal Domein Onze zorgen over de steeds maar stijgende kosten binnen het Sociaal Domein zijn helaas niet minder geworden. Dat was al duidelijk bij de Jeugdzorg en ook bij de Wmo. Nu de meeste financiële ondersteuningsmaatregelen (NOW, TOZO, TOA enz) per 1 oktober zijn gestopt, verwachten wij dat er m.n. een groter beroep op uitkeringen, minimaregelingen en schuldhulpverlening zal worden gedaan. Ondernemers en burgers dreigen nu in de knel te komen. De Coronacrisis is ook nog niet voorbij en het ziet er zelfs naar uit dat het aantal besmettingen weer fors toeneemt. Misschien is men dus ook wel wat voorbarig geweest met het stopzetten van de ondersteuningsmaatregelen. De Raad heeft om die reden ook aan het College gevraagd de vinger aan de pols te willen houden totdat de pandemie officieel voorbij is. Zoals gezegd zullen waarschijnlijk toch sommige ondernemers en groepen inwoners van Venray in financiële problemen komen. Daarbij helpt het zeker niet dat op dit moment de energieprijzen tot schandalige hoogtes stijgen. Dat verergert de nood alleen maar! Wij ergeren er ons, zoals we in de inleiding al zeiden, vooral aan dat er vanuit Den Haag geen echte duidelijkheid komt wat we aan financiële middelen mogen verwachten.

Aan de gemeenten wordt vaak pas op het allerlaatste moment duidelijkheid gegeven of zij nog extra financiële ondersteuning kunnen krijgen (zoals bijvoorbeeld bij de Jeugdzorg). Dat betreft dan ook nog altijd incidentele middelen die beschikbaar worden gesteld. Op basis daarvan is het onmogelijk om een goed meerjarenbeleid te voeren. Dat zou uiteindelijk kunnen voeren naar taakstellingen binnen het Sociale Domein die achteraf misschien niet nodig blijken te zijn. Wij hebben overigens bij de behandeling van de Kadernota al aangegeven dat de gemeente Venray ook in de toekomst de zorg moet kunnen leveren die onze burgers nodig hebben. Ook als dat betekent dat mogelijk andere ambities van het College moeten worden bijgesteld. Inclusie Het lijkt er op dat er m.b.t. de Lokale Inclusie Agenda eindelijk stappen worden gezet. Op 22 september vond een eerste focussessie plaats en a.d.h.v. de uitkomsten van die bijeenkomst worden er in november verdiepingssessies georganiseerd. In december zal er dan nog een tweede focussessie plaatsvinden. De bedoeling is dan dat we tijdens de tweede focussessie bepalen waar we ons m.b.t. de Inclusieagenda als eerste op gaan richten. Het doel moet natuurlijk zijn dat iedereen in Venray naar vermogen mee kan doen. Daarvoor staan we als gemeente aan de lat en moeten we dus zorgen dat er in 2022 zo snel mogelijk een goed uitvoeringsplan komt.

Het is ook aan ons als Raad om er voor te zorgen dat daarvoor snel slagen gemaakt kunnen worden. Werkplein Het verstandig dat het Werkplein weer naar Venray wordt gehaald. De samenwerking met Venlo op dit gebied verliep niet altijd even soepel en daarom is het goed om het Werkplein weer in eigen huis te hebben. De lijntjes worden daardoor ongetwijfeld korter en een ander groot voordeel is zeker dat onze burgers in onze eigen gemeente terecht kunnen voor het Werkplein. Het is natuurlijk wel zaak de organisatie van het Werkplein tijdig op orde te hebben.

Algemene Beschouwingen Programmabegroting 2022

V Venray

2

Schoon door de Poort 2022 Het is een verstandig besluit om de einddatum voor het indienen van plannen in het kader van “Schoon door de poort” te verlengen naar 2023. Corona heeft er tenslotte ook hier voor gezorgd dat het maken van plannen door besturen van gemeenschapsaccommodaties veel langer duurt (heeft geduurd) dan oorspronkelijk de bedoeling was. Door nu het raamkrediet voor goedgekeurde plannen tot en met 2023 beschikbaar te stellen, krijgen de besturen ook meer lucht om met goed onderbouwde plannen te komen. Wij hebben vorig jaar al aangegeven dat wij er tevreden over zijn dat er gewerkt wordt aan een visie op duurzame samenwerking met gemeenschapsaccommodaties en dat daarin de opgedane ervaringen tijdens deze Coronacrisis worden meegenomen. In die visie moet er, wat ons betreft, ook aandacht besteed worden aan mogelijkheden om als gemeente de ontwikkelingen bij onze gemeenschapsaccommodaties te monitoren. Zo kunnen we een vinger aan de pols moeten houden en kunnen we indien nodig tijdig ingrijpen. Bibliotheek De verhuizing van de bibliotheek naar het voormalige AH-pand heeft nog de nodige voeten in de aarde. Wij vinden het goed dat er nog eens kritisch naar het ontwerp gekeken is, want ook wij waren niet tevreden over de ruimteverdeling in het ontwerp.

Tot onze tevredenheid is de motie “ontwerp bibliotheek” in het ontwerp verwerkt door de ruimte voor de bibliotheek te vergroten. Nu is het wel zaak om snel tot overeenstemming te komen, want de tijd begint nu toch langzaam maar zeker wel te dringen. Wat ons betreft moet er nu haast gemaakt worden, zodat de verhuizing zo snel als mogelijk plaats kan vinden. We moeten er wel voor zorgen dat de provinciale subsidie niet in gevaar komt. Herijken accommodatiebeleid Op het moment dat deze beschouwingen geschreven worden, moet het nieuwe accommodatiebeleid nog worden vastgesteld. Naar verwachting zal het accommodatiebeleid tijdens de Raadsvergadering van 2 november worden vastgesteld. Ook hier speelt Corona natuurlijk weer een vertragende rol, maar het herijken van dit beleid heeft uiteindelijk toch wel erg lang geduurd. In dit nieuwe beleidsplan is op verzoek van de raad ook ruimte gemaakt voor Tennis. Gezien de discussies bij het tot stand komen van het accommodatiebeleid lijkt ons dat ook een terechte keuze. Met dit beleidsplan weten verenigingen en stichtingen waar ze aan toe zijn. Het is duidelijk waaraan zij moeten voldoen en waar ze financieel wel of niet op kunnen rekenen. Ziekenhuis Wij maken ons m.b.t. de verplaatsing van de ziekenhuisvoorziening VieCurie in Venray toch wel de nodige zorgen.

Natuurlijk zijn we blij dat het ziekenhuis voor de inwoners van Venray behouden blijft (we hebben de laatste jaren tenslotte al genoeg moeten inleveren), maar het is voor ons nog volstrekt niet duidelijk welke van de huidige taken voor het nieuw te bouwen ziekenhuis nog overblijven. We weten wel al wat er gaat verdwijnen (operaties en zorgvoorzieningen), maar wat er dan uiteindelijk nog overblijft is in ieder geval voor ons nog niet duidelijk. Vraag: Wanneer volgt er meer duidelijkheid over de nieuwbouw? Vraag: Is inmiddels al duidelijk welke functies/taken er voor het ziekenhuis in Venray behouden blijven?

Algemene Beschouwingen Programmabegroting 2022

V Venray

3

Naast de verplaatsing van het ziekenhuis levert ook de herinvulling van de bestaande locatie zorgen op. Daarbij gaat het m.n. over de positie van Hospice Zenit als belangrijke stakeholder bij de herinvulling van het bestaande terrein. Wij pleiten er met nadruk voor dat bij het maken van de plannen overleg gevoerd wordt met de vertegenwoordigers van Zenit, en dat met hun wensen en argumenten rekening gehouden wordt. Als centrum voor palliatieve terminale zorg vervullen zij een belangrijke rol in Venray. Alleen al daarom dient er goed naar hun argumenten geluisterd te worden. Onderwijshuisvesting Op 30 september hebben wij tijdens een raadsavond kennis genomen van het voornemen van recentralisatie van het Raayland College en het voornemen om de bouwdelen C, D en E te onttrekken aan het Raayland College. Verder werd er die avond ook gesproken over de plannen van nieuwbouw t.b.v. Focus Spectrum op het terrein van het Raayland College. De genoemde plannen lijken een oplossing te bieden voor zowel het financiële probleem van het Raayland College i.v.m. een te groot gebouw, als ook voor een adequate huisvesting voor Focus Spectrum. Dat laatste zou overigens ook tijd worden.

Tenslotte zijn we hier al de nodige jaren mee bezig! Uit de aangeleverde informatie blijkt ook nog dat verwacht wordt dat het de gemeente Venray uiteindelijk (na een looptijd van 20 jaar) ook nog eens een financieel voordeel van bijna € 1 miljoen zou kunnen opleveren. Een oplossing dus voor 2 huisvestingsproblemen, waarbij de gemeente nauwelijks een risico lijkt te lopen. Als alles volgens verwachting gaat, zullen op 2 november beide raadsvoorstellen worden aangenomen. E-health In de begroting wordt het gebruik van digitale toepassingen (e-health) door inwoners voor de verbetering of ondersteuning van hun zorg, verzorging en kwaliteit van leven genoemd als een middel om zelf regie te houden. Wij begrijpen die insteek, maar wij vragen ons wel af of m.n. voor de ouderen deze digitale toepassingen niet juist een extra drempel zullen gaan vormen. Vraag: Hoe wilt u het gaan organiseren dat e-health ook voor de ouderen onder ons toegankelijk wordt? Communicatie Onder bouwsteen 5 (communicatie ) geeft u aan dat uw nieuwe strategie is dat u iedereen bewust willen maken van wat zij zelf of samen met hun omgeving kunnen betekenen en hoe de gemeente daaraan kunnen bijdragen. Wij denken dat dat bewustzijn er al bij inwoners van Venray is.

Wij raden u dan ook aan om vooral ook gebruik maken van wat er al is! Verder lezen we dat er een verkenning plaatsvindt naar de wenselijkheid en haalbaarheid van een regionale ombudsfunctie en dat dit via bespreking in het regionale portefeuillehouders-overleg Sociaal Domein loopt. Wij missen daarbij de verkenning bij de burgers. Vraag: Moet die verkenning ook niet vooral ook bij de burgers plaatsvinden?!

Algemene Beschouwingen Programmabegroting 2022

V Venray

4

Programma 2: Wonen Woningbouw Iets wat we ongetwijfeld in alle verkiezingsprogramma’s voor de komende gemeenteraadsverkiezingen zullen tegenkomen is een paragraaf over woningbouw. We zijn er inmiddels wel achter dat er een groot gebrek is aan betaalbare woningen. De huizen worden steeds duurder en de huren zijn vaak niet meer op te brengen. M.n. ontbreekt het aan sociale huurwoningen en aan woningen in de middenklasse. Het is daarom verstandig om als College meer regie te willen pakken op de woningbouwontwikkelingen en realisatie van woningbouwprojecten. Er moet weer perspectief komen voor starters om een woning te kunnen huren of kopen tegen een betaalbare prijs. Vervolgens moet er ook een doorgroeimogelijkheid naar een middenklasse woning. Het is wel belangrijk wat nu precies de woonbehoeften zijn in Venray. Daarom is het goed te lezen dat er samen met Wonen Limburg en de dorpsraden een traject wordt opgestart, om een nieuwe woonbehoeftepeiling uit te zetten, gespecificeerd naar dorp/kern. Maar ja, die tekst stond vorig jaar ook al in de begroting, dus wij vragen ons wel af hoe het staat met die woonbehoeftepeiling. Vraag: Wat is de stand van zaken m.b.t. de al eerder aangekondigde woonbehoefte peiling? Bij die peiling naar de woonbehoefte moet ook nadrukkelijk gekeken worden naar de huisvesting van arbeidsmigranten. Onze economie kan eigenlijk niet zonder hen.

Dat betekent wat ons betreft ook dat we er voor moeten zorgen dat arbeidsmigranten goed gehuisvest worden. Zij moeten onafhankelijk van hun werkgever een woonruimte kunnen huren en ook nu weer tegen betaalbare prijzen. Huishoudelijk restafval Het is bijna zover. In maart 2022 gaat de “nieuwe” manier van huishoudelijk afval inzamelen van start. Er gaat het nodige veranderen en daarom is het van groot belang dat er goed gecommuniceerd wordt met de inwoners van Venray. Daar moet ook tijdig mee begonnen worden. Men moet aan het idee kunnen wennen dat het afval voortaan op een andere manier wordt opgehaald. Wij hopen dat er ook wat met de suggestie is/wordt gedaan om de “nieuwe” manier van inzamelen in verschillende talen te communiceren.

Programma 3: Werken Economische ontwikkeling In de begroting geeft u aan dat wij zuinig moeten omgaan met de resterende ontwikkelruimte. Zoals iedereen wel weet ging dat dit jaar bijna mis op de Spurkt. Gelukkig kon de Raad nog net op tijd op de rem gaan staan, anders hadden we in dit natuurgebied niets meer te vertellen gehad over de invulling van het terrein. Wij waren sowieso van menig dat we dit gebied met rust moeten laten. Dat wil overigens niet zeggen dat we de toegezegde 30 ha ontwikkelruimte niet zouden willen benutten. We moeten er dan wel een geschikte plek voor vinden en wat ons betreft hoeft het zeker niet om een aaneengesloten gebied te gaan. Daarbij moeten wel de 2 belangrijkste kaders in acht worden genomen: het kan uitsluitend om Venrayse bedrijven gaan die op zoek zijn naar uitbreidingsmogelijkheden; het moeten relatief kleinschalige gebouwen zijn met een oppervlakte tussen 1 en 5 ha. Wij willen hier graag aan vasthouden, want wij zijn van mening dat we al meer Algemene Beschouwingen Programmabegroting 2022

V Venray

5

dan genoeg grote dozen in Venray hebben staan. Voorop moet dus staan dat we ons aan de eerder gemaakte afspraken/overeenkomsten houden. Venray is in de lead als het gaat over de vragen Wat, Waar en Hoe. Als het over het herontwikkelen of herinvullen van grote kavels gaat, hebben wij er al eerder voor gepleit om ook buiten de logistieke sector actief op zoek te gaan naar bedrijven. Daarbij is het verstandig om te onderzoeken, en bij de besluitvorming zwaar mee te laten wegen of er wel voldoende (gekwalificeerde) werknemers in Venray en omgeving te vinden zijn. Als dat niet het geval is moeten we ons oprecht afvragen of het wel zo zinvol is om die bedrijven aan te trekken. De Brier Wij zijn erg benieuwd naar de stand van zaken m.b.t. de plannen voor de Brier. De vorig jaar gelanceerde plannen vielen bij de Raads- en commissieleden in goede aarde, al hadden we natuurlijk wel een aantal opmerkingen ter verbetering van het plan. Zo wilden wij bijvoorbeeld dat er ook sociale woningbouw zou moeten plaatsvinden. Verder zou er ook nadrukkelijk gekeken moeten worden naar de ontsluiting van het gebied. Inmiddels beginnen de plannen voor een nieuwe brandweerkazerne concreter te worden en wij vragen ons af welke invloed dit gaat hebben op de ontwikkeling van de Brier.

Vraag: Hoever staat het met de plannen voor de Brier? Vraag: Op welke wijze wordt de nieuw te bouwen brandweerkazerne hierin meegenomen?

Programma 4: Besturen Duurzaamheid Als we het over duurzaamheid hebben dan hebben we het over: energietransitie, klimaatadaptie en circulaire economie. M.n. over de energietransitie vinden vaak stevige discussies plaats. Zowel in de Raad als bij de burgers. Het vinden van geschikte locaties voor grootschalige zonneparken levert veel stof tot discussie op en de mogelijkheid om duurzame energie op te wekken middels windenergie is in Venray inmiddels helemaal van de baan. De doelen m.b.t. duurzaamheid zijn er wel, maar het is steeds meer de vraag of we de beoogde tijdslijn nog wel kunnen halen. Wij hebben er eerlijk gezegd inmiddels een hard hoofd in. Financiën Het is belangrijk dat in deze tijd de belastingdruk niet onnodig hoger wordt. Een groot aantal inwoners van Venray zal het in de komende maanden sowieso extra moeilijk krijgen door de exorbitant hoge energieprijzen. Het is daarom goed het College gevolg heeft gegeven aan de motie van de Raad om de OZB niet verder te verhogen dan met de inflatiecorrectie. We hebben in Venray een begroting van + € 133 miljoen. Wij vragen ons daarom af: Vraag: moet de minimumgrens voor de weerstandscapaciteit niet verhoogd worden naar € 13 miljoen?

Algemene Beschouwingen Programmabegroting 2022

V Venray

6

Tot slot Zoals gezegd zijn in 2022 de gemeenteraadsverkiezingen. Dat betekent dat we een nog drukkere periode tegemoet gaan. Het wordt ook een spannende periode. Houdt het huidige Samenwerkingsverband het vol tot aan de verkiezingen? Daar gaan wij wel van uit. De intentie daartoe is bij alle 7 partijen aanwezig, dus wij hebben er het volste vertrouwen in. Wat gaat er dan na de verkiezingen gebeuren? Natuurlijk is de uitslag bepalend. Zoals gezegd wordt het spannend, waarbij uiteindelijk de kiezer het laatste woord zal hebben. Wij wensen de burgers van Venray daar veel wijsheid bij en we roepen alle stemgerechtigden op om in ieder geval te gaan stemmen. Venray, 14 oktober 2022 Henk Bisschops fractie Partij van de Arbeid Venray

Algemene Beschouwingen Programmabegroting 2022

V Venray

7