Programmabegroting 2024-2027

Programmabegroting 2024

Inclusief meerjarenbegroting 2025-2027

Gemeente Venray 19-09-2023

2

Aanbiedingsbrief Aan de gemeenteraad, Hierbij bieden we u de begroting 2024 van de gemeente Venray aan. Voor een overzicht op hoofdlijnen is de begroting weergegeven in een afbeelding. U vindt deze na de inleiding in het begrotingsdocument en op de website van de gemeente. De afbeelding geeft de inkomsten en uitgaven van het komend jaar weer van de programma’s Leven, Wonen, Werken en Besturen. Verder ziet u in een oogopslag bijvoorbeeld hoeveel onze inwoners het komend jaar gemiddeld betalen aan lokale belastingen: de Onroerende Zaak Belasting (OZB), rioolheffing en de afvalstoffenheffing. Tekorten in Meerjarenbegroting De begroting geeft ook inzicht in de meerjarenbegroting 2024-2027. Het eerste dat opvalt is dat alleen de eerste twee jaren sluitend zijn. Wij constateren dat we vanaf 2026 structureel geld tekortkomen bij ongewijzigd beleid. Dit heeft voornamelijk te maken met de fikse kortingen voor gemeenten vanuit het Rijk vanaf 2026. Als de landelijke overheid geen structurele middelen ter beschikking gaat stellen vanaf 2026 zullen we de komende jaren vervelende keuzes in ons beleid moeten maken. Bezuinigingen zijn hierbij niet uit te sluiten. Meerjarenperspectief 2024-2027: Begrotingsresultaat (x € 1.000) Totaal begrotingsresultaat

2024 342

2025 2.084

2026 -5.245

2027 -6.805

Ondanks dit toekomstscenario heeft de gemeente Venray ervoor gekozen om vooralsnog vast te houden aan de ambities van het collegeprogramma en nog geen aanpassingen in het beleid te doen. Dit is in lijn met het advies van de VNG. Wel zullen we bij nieuwe plannen extra alert zijn op de kosten. Actuele ontwikkelingen Hieronder worden enkele ontwikkelingen genoemd die invloed hebben of hadden op de begroting zoals deze nu aan u wordt voorgelegd. Financiële ontwikkelingen Naast de bovengenoemde korting heeft het kabinet in het coalitieakkoord van 2021 vastgelegd dat er een nieuwe financieringssystematiek wordt ontwikkeld voor gemeenten. De invoering van deze nieuwe financieringsstructuur is echter uitgesteld tot 2027. Daarnaast blijft vooralsnog ook de opschalingskorting, de korting op het gemeentefonds, gehandhaafd. Maatschappelijke ontwikkelingen Op het gebied van maatschappelijke ontwikkelingen is vooral de oorlog in Oekraïne van invloed. De gemeente heeft de opgave om voor voldoende opvang van vluchtelingen te zorgen. Ook heeft de oorlog effect op de economie. Denk aan hoge energiekosten, stijgende inflatie en schaarste aan materialen. Ook de nasleep van Corona en diverse crises (migratie, klimaat, wonen, personeel) zijn factoren die ons gemeentelijk beleid en onze financiën beïnvloeden.

Bestuurlijke ontwikkelingen In 2023 is de samenstelling van het zittende college van B&W gewijzigd. In juni 2023 is ook een nieuw college van Gedeputeerde Staten van de Provincie Limburg gestart. Het is afwachten in hoeverre dit onze eigen beleidsvoornemens en plannen gaat beïnvloeden. In juli 2023 werden we geconfronteerd met de val van het kabinet Rutte IV. Ten tijde van het opstellen van deze begroting was nog niet bekend welke thema’s er door het demissionaire kabinet controversieel werden verklaard. Het college heeft wel de brief van de VNG aan de Eerste en Tweede Kamer ondersteund waarin is gevraagd om een aantal beleidsonderwerpen onverminderd op de agenda te laten staan. Dat is de woningbouw, de energietransitie, het landelijk gebied, bestaanszekerheid, de jeugdzorg, de asielopgave en het openbaar vervoer.

3

Belangrijke beleidsthema’s Belangrijke onderwerpen voor de gemeente Venray in de komende jaren zijn onder andere: Migratie Internationale werknemers, vluchtelingen uit Oekraïne, asielmigratie. Huisvesting Onverminderde bouwopgave met aandacht voor kwetsbare groepen, betaalbaarheid, verduurzaming, leefbaarheid en veiligheid. Gemeentelijke organisatie Uitdagingen door maatschappelijke, personele en technische ontwikkelingen. Continue aandacht voor strategie, inrichting, sturing en uitvoering. Processen en structuren. Als college bieden wij u hiermee met realisme deze meerjarenbegroting aan.

Het college van burgemeester en wethouders van gemeente Venray.

4

Vaststellingsbesluit

De raad van de gemeente Venray, Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 19 september 2023; Besluit: 1.

De programmabegroting 2024 inclusief de meerjarenbegroting 2025-2027 vast te stellen.

2.

In te stemmen met het Meerjarig Uitvoerings- en InvesteringsProgramma 2024-2027 (MUIP 2024-2027).

3.

In te stemmen met de in programmabegroting 2024-2027 verwerkte (investerings-) budgetten zoals opgenomen in paragraaf H investeringen.

4.

De subsidieplafonds 2024, zoals opgenomen in bijlage 5, vast te stellen.

Aldus besloten in de openbare vergadering van 7 november 2023.

, voorzitter

, raadsgriffier

5

Inhoud Aanbiedingsbrief .........................................................................................................................................................................3 Vaststellingsbesluit......................................................................................................................................................................5 Inhoud .........................................................................................................................................................................................6 Inleiding ....................................................................................................................................................................................10 Begroting in één oogopslag .......................................................................................................................................................12 1.

Beleidsbegroting....................................................................................................................................................................13 1.1 Programma's ........................................................................................................................................................................13 Leeswijzer programma's .................................................................................................. 13 Programma 1 LEVEN ....................................................................................................... 14 Deelprogramma 1.1 OMGEVING .................................................................................... 18 Wat gaan we daarvoor doen? ................................................................................. 20 Deelprogramma 1.2 VANGNET ...................................................................................... 23 Wat gaan we daarvoor doen? ................................................................................. 24 Deelprogramma 1.3 GEDRAG EN HOUDING .................................................................... 25 Wat gaan we daarvoor doen? .................................................................................

25 Deelprogramma 1.4 COMMUNICATIE ............................................................................. 26 Wat gaan we daarvoor doen? ................................................................................. 27 Deelprogramma 1.5 CONTROL (FINANCIËN) ................................................................... 28 Wat gaan we daarvoor doen? ................................................................................. 29 Programma 2 WONEN ..................................................................................................... 32 Deelprogramma 2.1 WONINGBOUW ............................................................................... 32 Wat gaan we daarvoor doen? ................................................................................. 32 Deelprogramma 2.2 WOONOMGEVING ........................................................................... 34 Wat gaan we daarvoor doen? ................................................................................. 34 Deelprogramma 2.3 VEILIGHEID EN HANDHAVING .......................................................... 35 Wat gaan we daarvoor doen? ................................................................................. 36 Deelprogramma 2.4 NATUUR LANDSCHAP PLATTELANDSONTWIKKELING ...........................

37 Wat gaan we daarvoor doen? ................................................................................. 38 Deelprogramma 2.5 DUURZAAMHEID............................................................................. 39 Wat gaan we daarvoor doen? ................................................................................. 40 Programma 3 WERKEN .................................................................................................... 46 Deelprogramma 3.1 ECONOMISCHE ONTWIKKELING ....................................................... 46 Wat gaan we daarvoor doen? ................................................................................. 47 Deelprogramma 3.2 MOBILITEIT EN INFRASTRUCTUUR.................................................... 50 Wat gaan we daarvoor doen? ................................................................................. 50 Programma 4 BESTUREN ................................................................................................. 55 Deelprogramma 4.1 BESTUUR ....................................................................................... 55 Wat gaan we daarvoor doen? ................................................................................. 56 Deelprogramma 4.2 DIENSTVERLENING EN BEDRIJFSVOERING ........................................

57 Wat gaan we daarvoor doen? ................................................................................. 58 Deelprogramma 4.3 FINANCIËN .................................................................................... 60 Wat gaan we daarvoor doen? ................................................................................. 60

6

1.2 Paragrafen ...........................................................................................................................................................................63 Inleiding Paragrafen ........................................................................................................ 63 Paragraaf A. Lokale heffingen ........................................................................................... 63 Inleiding .............................................................................................................. 63 1. Algemeen ........................................................................................................ 63 2. Geraamde inkomsten ........................................................................................ 65 3. Het beleid t.a.v. de lokale heffingen .................................................................... 65 4. Een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen ........................................... 66 5. Kwijtscheldingenbeleid....................................................................................... 74 Paragraaf B. Weerstandsvermogen en risicobeheersing........................................................ 76 Inleiding .............................................................................................................. 76 1.

Risicomanagement ............................................................................................ 76 2. Weerstandsvermogen ........................................................................................ 76 3. Risico's ............................................................................................................ 77 4. Weerstandscapaciteit......................................................................................... 85 5. Financiële kengetallen ....................................................................................... 86 Paragraaf C. Onderhoud kapitaalgoederen ......................................................................... 89 1. Onderhoud wegen (programma 3) ...................................................................... 90 2. Onderhoud riolering (programma 3) .................................................................... 91 3. Onderhoud haven (programma 3) ....................................................................... 91 4. Onderhoud openbaar groen (programma 2) ......................................................... 92 5. Onderhoud speelvoorzieningen (programma 3) ..................................................... 93 6. Onderhoud bossen, natuurgebieden enz. (programma 3) ....................................... 93 7.

Onderhoud openbare verlichting (programma 3) ................................................... 94 8. Onderhoud gebouwen (programma 1) ................................................................. 95 Paragraaf D. Financiering ................................................................................................. 98 Inleiding .............................................................................................................. 98 1. Algemeen ........................................................................................................ 98 2. Financieringsbehoefte ........................................................................................ 98 3. Risicobeheersing ............................................................................................. 100 4. Renterisico ..................................................................................................... 100 5. Kasbeheer...................................................................................................... 103 Paragraaf E. Bedrijfsvoering ........................................................................................... 103 Inleiding ............................................................................................................ 103 1.

Doelstelling, status en speerpunten 2024 ........................................................... 104 2. Beleid en strategie .......................................................................................... 105 3. Management .................................................................................................. 106 4. Medewerkers .................................................................................................. 106 5. Financiën ....................................................................................................... 107 6. Processen en informatie ................................................................................... 107 7. Resultaatgebieden........................................................................................... 108 8. Leren en verbeteren ........................................................................................ 108 9. Rechtmatigheidsverantwoording en Fraude risicoanalyse ..................................... 108 10. Overzicht overhead ....................................................................................... 109 7

Paragraaf F. Verbonden partijen ..................................................................................... 110 Paragraaf G. Grondbeleid ............................................................................................... 132 Inleiding ............................................................................................................ 132 1. Woningbouw .................................................................................................. 134 2. Toekomstige grondexploitaties ......................................................................... 134 3. Afgesloten grondexploitaties............................................................................. 135 4. Regionale projecten......................................................................................... 135 5. Financiële positie Grondbedrijf en risico's ........................................................... 136 Paragraaf H. Investeringen............................................................................................. 137 Inleiding ............................................................................................................ 137 Paragraaf I. Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid ...................................................

139 2 Financiële begroting .............................................................................................................................................................140 2.1 Inleiding ............................................................................................................................................................................140 2.2 Baten en lasten 2024 - 2027 ..............................................................................................................................................142 Recapitulatie baten en lasten .......................................................................................... 142 Analyse afwijkingen....................................................................................................... 145 Programma 1 Leven ............................................................................................ 145 OMGEVING ........................................................................................................ 145 VANGNET .......................................................................................................... 147 Programma 2 Wonen........................................................................................... 151 WONINGBOUW ...................................................................................................

151 WOONOMGEVING ............................................................................................... 151 VEILIGHEID EN HANDHAVING .............................................................................. 152 NATUUR LANDSCHAP PLATTELANDSONTWIKKELING ............................................... 153 DUURZAAMHEID ................................................................................................. 154 Programma 3 Werken ......................................................................................... 155 ECONOMISCHE ONTWIKKELING ........................................................................... 155 MOBILITEIT EN INFRASTRUCTUUR ........................................................................ 155 Programma 4 Besturen ........................................................................................ 156 BESTUUR ........................................................................................................... 156 DIENSTVERLENING EN BEDRIJFSVOERING ............................................................ 157 FINANCIËN ........................................................................................................ 159 2.3 Overzicht incidentele baten en lasten .........................................................................

161 2.4 Geprognosticeerde Balans en toelichting .........................................................................................................................168 TOELICHTNG OP DE BALANS .......................................................................................... 169 2.5 Financiële uitgangspunten .................................................................................................................................................173 2.6 Bijlage bij de begroting .....................................................................................................................................................174 Bijlage 1. BBV Indicatoren ................................................................................... 174 Bijlage 2. Totaaloverzicht MUIP ....................................................................................... 179 Programma 1 Leven ................................................................................................... 179 Programma 2 Wonen ................................................................................................. 180 Programma 3 Werken ................................................................................................ 181 Programma 4 Besturen ..............................................................................................

182 Totaaloverzicht per programma ................................................................................... 185 8

Bijlage 3. Taakvelden per programma ................................................................... 185 Bijlage 4. Overzicht EMU-saldo ............................................................................. 190 Bijlage 5. Subsidieplafond .................................................................................... 191 Bijlage 6. Opbouwtabel gemeentefonds ................................................................. 192 Bijlage 7. Overzicht programma's, producten enz. .................................................. 194 Bijlage 8. Lijst met afkortingen ............................................................................. 197

9

Inleiding In de programmabegroting 2024 worden de kaders op programmaniveau vastgelegd. Met de vaststelling van deze kaders kan het college uitvoering geven aan het beleid in 2024 en de speerpunten en overige ontwikkelingen gaan uitvoeren. Opbouw Voor u ligt het boekwerk programmabegroting 2024 inclusief meerjarenbegroting 2025-2027. Een samenvatting van de belangrijkste onderdelen is opgenomen in de afbeelding “Begroting in één oogopslag”. De programmabegroting is verdeeld in een beleidsbegroting en in een financiële begroting. In de beleidsbegroting zijn de volgende onderdelen opgenomen: 1. De programma’s, leven, wonen, werken en besturen. Hierin is per programma opgenomen wat de gemeente wil bereiken, de zogenoemde opdrachten. Tevens staan opgenomen welke activiteiten de gemeente in de komende periode hiervoor wil gaan uitvoeren en in welk jaar. Tot slot is aangegeven wat de te verwachten kosten zullen zijn. 2. De paragrafen, met daarin gebundelde informatie over thema’s. Het gaat vooral om de beleidslijnen van het beheersproces waarbij sprake kan zijn van een grote financiële of politieke betekenis. Daarnaast kan sprake zijn van een aanzienlijk belang voor de realisatie van programma’s. In de financiële begroting zijn baten en lasten voor 2024 tot en met 2027 opgenomen, evenals een geprognosticeerde balans. De programmabegroting sluit af met 8 bijlagen: 1. BBV indicatoren.

2. Totaaloverzicht MUIP. 3. Taakvelden per programma. 4. Overzicht EMU-saldo. 5. Subsidieplafonds. 6. Opbouwtabel gemeentefonds. 7. Overzicht programma’s, producten, portefeuillehouders en commissies. 8. Lijst met afkortingen.

10

Analyse begrotingsresultaat op hoofdlijnen. In onderstaand overzicht worden de grootste afwijkingen verdeeld over de programma’s nader uiteengezet. Na de kadernota 2024 en de meicirculaire 2023 wordt de grootste afwijking verklaard door het verwerken van de (OVA)indexeringen en het toenemend tekort bij de NLW. Een nadere toelichting op de analyse van de afwijkingen tussen het begrotingsresultaat jaarschijf 2024 (begroting 2023) en de begroting 2024 zijn opgenomen bij 2.2. Baten en Lasten 2024-2027, analyse afwijkingen. Bedragen x € 1.000 Kadernota 2024 Meerjarenperspectief incl MUIP Wijzigingen voor begroting 2024

2024

2025

1.493

2026

4.319

2027

-1.285

-2.288

0

0

0

0

Stand voor begroting

1.493

4.319

-1.285

-2.288

Gemeentefonds meicirculaire

1.461

1.905

1.686

2.089

Autonome ontwikkelingen begroting 2024

-394

-1.298

-1.438

-1.656

Indexering begroting 2024

-1.218

-1.928

-2.601

-3.081

Kapitaallasten begroting 2024

-312

0

0

0

Wettelijke taak begroting 2024

-1.272

-873

-1.559

-1.720

Nieuw beleid begroting 2024

-40

-40

-48

-49

Totaal voorlopig begroting 2024 - 2027

342

2.084

-5.245

-6.705

0

0

0

-100

342

2.084

-5.245

-6.805

Collegeprogramma Meerjarenbegroting 2024 - 2027

11

Begroting in één oogopslag

12

1. Beleidsbegroting 1.1 Programma's Leeswijzer programma's

De beleidsbegroting is opgebouwd conform de drie W-vragen: 1.1 Wat willen we bereiken? 1.2 Wat gaan we daarvoor doen? 1.3 Wat mag het kosten? In de programmabegroting wordt opgenomen wat de plannen zijn voor 2024. In de programmabegroting 2024 is per (deel) programma een tactische opgave (4 tot 6 jaar vooruit) geformuleerd onder “wat gaan we daarvoor doen?”. Deze tactische opgave komt uit het collegeprogramma 2022-2026. De speerpunten/ontwikkelingen onder “wat gaan we daarvoor doen?” zijn in tabelvorm opgenomen. De header van de tabel ziet er als volgt uit: Activiteit uit het collegeprogramma 2022 - 2026

Gereed in

Toelichting

Onder het eerste kopje staan activiteiten die opgenomen zijn in het collegeprogramma 2022-2026. Onder het kopje "Gereed in" staat vermeld in welk jaar de activiteit naar verwachting gereed is. Indien activiteiten na verwachting gereed zijn in de periode oktober tot en met december 2023 zijn deze niet zichtbaar gemaakt. In de toelichting staat vermeld wat er opgepakt gaat worden inzake de activiteit. Tot slot staat bij de vraag: “Wat mag het kosten?” een tabel met de realisatie van 2022, de raming van 2023 en de raming van de voorliggende begroting 2024 en de daarbij horende 3 jaren van de meerjarenraming (2025 tot en met 2027). De analyse betreffende de afwijking tussen de voorliggende begroting en jaarschijf 2024 van de begroting 2023 is opgenomen in de financiële begroting onder paragraaf 2.2 Baten en lasten 2024-2027 toegelicht. In navolging van de BBV is het verplicht om een aantal indicatoren op te nemen. Deze BBVindicatoren zijn in aparte tabellen opgenomen in bijlage 1. De gegevens zijn op 10 juli 2023 overgenomen van de website ‘waarstaatjegemeente.nl’. De header van de tabel BBV indicatoren ziet er als volgt uit: Indicator (BBV)

Periode Venray 25.000- Nederland Bron 50.000

Beschrijving

13

Programma 1 LEVEN Onze ambitie voor programma Leven Wij geloven in het uitgangspunt dat voorkomen beter is dan genezen, dus zetten wij vol in op preventie. Wij werken aan een inclusieve Venrayse samenleving waarin iedereen naar vermogen mee kan doen. Wij doen een beroep op onze inwoners, hun omgeving én onze partners zoals (zorg)aanbieders om eigen verantwoordelijkheden te nemen en de eigen krachten in te zetten. Belemmeringen die het meedoen in de weg staan nemen wij zoveel mogelijk weg. Wij bieden ondersteuning aan onze inwoners die dat echt nodig hebben. Algemeen Een duurzame en gezonde Venrayse samenleving betekent voor ons dat iedereen, inwoners en partners, naar vermogen meedoet en participeert. De kracht van de Venrayse samenleving geldt hierbij als uitgangspunt. Steeds hebben we daarbij een inclusieve samenleving voor ogen. Iedereen moet mee kunnen doen. Deze transformatiegedachte is verwoord in de kadernota Sociaal Domein: de volgende stap.

In de kadernota zijn per bouwsteen een aantal basisindicatoren benoemd. In de uitwerking per bouwsteen is door middel van pictogrammen bij de verschillende basisindicatoren aangegeven welke trend wij verwachten. Gedetailleerde verantwoording over de indicatoren vindt plaats via de rapportage sociaal domein. De rapportage sociaal domein verschijnt ieder half jaar.

14

In 2021 is de Kadernota Sociaal Domein verder uitgewerkt in een Uitvoeringsprogramma. Dit uitvoeringsprogramma geeft concrete invulling aan de beweging die wordt beschreven in de Kadernota Sociaal Domein. Hiermee worden de randvoorwaarden geschapen en wordt de organisatie zodanig ondersteund in haar doorontwikkeling, dat de doelstellingen en effecten uit de Kadernota gerealiseerd worden. Wij werken onze agenda Leven voor de komende vier jaar verder uit langs de inhoudelijke bouwstenen Omgeving, Vangnet en Control. De bouwstenen Gedrag & Houding en Communicatie ondersteunen de inhoudelijk koers die we willen varen. Trends, ontwikkelingen en uitgangspunten Onzekere tijden Na 2020 staan we voortdurend in de crisisstand. Na de coronacrisis, waarvan de na-ijleffecten voor een deel nog zichtbaar moeten worden, zijn we nu geconfronteerd met nieuwe crises zoals de wooncrisis, de asielcrisis, de toenemende personeelsschaarste en de energiecrisis. Allen hebben effect op het sociaal domein. Dit uit zich op verschillende wijzen zoals een tekort aan geschikte woningen, een tekort aan arbeidskrachten, een minder besteedbaar inkomen en stijgende prijzen als gevolg van inflatie. Dit vraagt niet alleen iets van onze inwoners en partners maar ook van de wendbaarheid van onze organisatie.

Inkomensafhankelijke bijdrage Wmo Om de houdbaarheid van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015) te verbeteren, heeft het kabinet besloten om voor alle Wmo-voorzieningen waar nu het abonnementstarief voor geldt, een inkomensafhankelijke eigen bijdrage in te voeren. Met de invoering van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage wordt de hoogte van de eigen bijdrage bij alle maatwerkvoorzieningen afhankelijk van het inkomen. Deze wijziging (eerder gepland voor 2025) gaat per 1 januari 2026 in.

15

Hervormingsagenda Jeugd In de Hervormingsagenda Jeugd staan maatregelen om de jeugdzorg te verbeteren en de kosten te verlagen. Dit proces zou op 1 januari 2022 afgerond zijn, maar loopt meer dan een jaar uit. De discussie over het financiële kader tussen het Rijk en de gemeenten vertraagt de uitkomst van de Hervormingsagenda Jeugd. Het gaat dan vooral om de vraag wie financieel verantwoordelijk is voor de uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugd wanneer de uitvoering niet de verwachte besparingen oplevert. Uiteindelijk op 17 april is er een principeakkoord bereikt met als onderdeel dat de besparingsopgave tot en met 2025 wordt bevroren. Dit betekent dat gemeenten in 2024 € 189 miljoen minder hoeven te bezuinigen op de jeugdzorg en in 2025 € 196 miljoen minder. Samen is dat € 385 miljoen. Daarna zal een deskundigencommissie met terugwerkende kracht een zwaarwegend oordeel geven over de vraag wie verantwoordelijk is voor tekorten. Naast het financieel kader, moeten er nog afspraken gemaakt worden over de inkoop en organisaties van specialistische jeugdzorg op regionaal en landelijk niveau. Dit neemt niet weg dat wij als gemeente al met enkele maatregelen aan de slag zijn gegaan, zoals de inzet van een Specialist Ondersteuner Jeugd (SOJ) bij de huisartsen normaliseren. Op 14 juni hebben gemeenten tijdens de ALV van de VNG ingestemd met de Hervormingsagenda Jeugd.

Met als voorwaarde dat er meer zekerheid komt over het bedrag na 2026. Ontheemden Als gemeente hebben wij gekozen voor een duurzame opvang van ontheemden. Bij ontheemden denken wij aan vluchtelingen uit Oekraïne, statushouders, asielzoekers, maar ook daklozen of mensen die uitstromen uit een instelling voor beschermd wonen. Het langdurig huisvesten in tijdelijke woningen heeft ook z'n effect op het sociaal domein. Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en Integraal Zorgakkoord (IZA) In 2022 is het Gezond en Actief Leven Akkoord en het Integraal Zorgakkoord vastgesteld. In het GALA hebben de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), GGD GHOR Nederland, Zorgverzekeraars Nederland (ZN) en het ministerie van VWS gezamenlijk afspraken gemaakt op het gebied van gezondheid en welbevinden. Met het GALA wordt ook een substantiële financiële impuls gegeven aan gemeenten om de doelen die in het akkoord gesteld zijn te kunnen behalen. Het financieel arrangement onder het GALA, en ook onder het Hoofdlijnen Sportakkoord II is één nieuwe brede specifieke uitkering (SPUK). In de SPUK komt er voor gemeenten in deze kabinetsperiode circa € 300 miljoen per jaar beschikbaar en € 195 miljoen per jaar structureel (exclusief IZA middelen). Het Integraal Zorgakkoord (IZA) heeft als doel de zorg voor de toekomst goed, toegankelijk en betaalbaar te houden.

Om dit te bereiken zijn afspraken gemaakt tussen het ministerie van VWS en een groot aantal partijen in de zorg. Ondertekenaars van het IZA zijn onder meer overkoepelende organisaties van ziekenhuizen, de geestelijke gezondheidszorg en de ouderenzorg. In het IZA is afgesproken dat er voor gemeenten jaarlijks maximaal € 150 miljoen structureel beschikbaar wordt gesteld voor concrete plannen om de IZA-doelen – die mede gericht zijn op gezondheidsbevordering – te verwezenlijken. Bibliotheekwerk Via een aanpassing van de Bibliotheekwet wordt de huidige bevorderingstaak van gemeenten en provincies in 2025 omgezet in een zorgplicht. De omvang van die zorgplicht moet nog verder worden uitgewerkt. Bibliotheken en POI’s kunnen hierop met hun gemeenten en provincies voorsorteren door gezamenlijk plannen te maken over het herstellen, versterken en het toekomstgericht maken van bibliotheekvoorzieningen. Dorpsondersteuner De pilot inzet dorpsondersteuner in Ysselsteyn is zeer succesvol gebleken en heeft aantoonbaar geleid tot minder inzet van Wmo-voorzieningen. Dit signaal heeft ook andere dorpen van Venray bereikt en vanuit diverse dorpen wordt onderzocht hoe zij een eigen dorpsondersteuner willen gaan organiseren. De pilot Ysselsteyn is geëvalueerd en wordt gecontinueerd.

Versterking algemeen en gespecialiseerd welzijnswerk Vanwege de toenemende verschuiving van complexe casuïstiek van geïndiceerde voorzieningen naar algemene voorzieningen, de inzet op verschuiving van vragen vanuit huisartsenzorg naar de sociale basis en diverse ontwikkelingen (zoals welzijn op recept, sociale netwerkversterking, nieuwe ontwikkelingen binnen de toegang, inzet ervaringsdeskundigen) is een uitbreiding van inzet van deze voorzieningen vanaf 2024 nodig. Omgekeerde verordening We zijn op dit moment bezig met de voorbereiding om in 2024 te kunnen starten met de omgekeerde verordening. Dit is één verordening voor het hele sociale domein. Deze nieuwe 16

verordening is weliswaar opgebouwd volgens de wetten en regels maar gaat qua opzet uit van de hulpvraag van de inwoners. Deze verordening wordt in begrijpelijke taal beschreven en is voor onze organisatie een hulpmiddel om nog integraler te kunnen werken. Nieuwe toegang In 2024 werken we verder aan de toegang voor het sociaal domein, samen met partners. Het is onderdeel van het uitvoeringsprogramma sociaal domein waarin ook zijn opgenomen de trajecten Houding & Gedrag en Versterken omgeving. De nieuwe toegang is niet meer gedefinieerd als een ‘fysieke plek waarin we met partners samenwerken’ maar is vooral een manier van werken. Dat dit in de toekomst leidt tot een gedeelde (fysieke) toegang is een mogelijke uitkomst van het proces maar geen definitief einddoel. Doel is om samen met onze partners te komen tot een laagdrempelige toegang waar onze inwoners met hun hulpvraag terecht kunnen. Daarbij doen we bij het zoeken naar een oplossing in eerste instantie en zoveel mogelijk een beroep op de eigen kracht van de inwoner en zijn omgeving. We wijzen de weg in de omgeving en helpen zo de hulpvraag op te lossen. Lukt dat niet zelfstandig dan zijn maatwerkvoorzieningen nodig. Soms enkelvoudig en soms meervoudig en complex. Wij wijzen samen met onze partners onze inwoners daarin de weg en begeleiden hen.

De financiële gevolgen van dit proces worden in de loop van 2023/2024 in beeld gebracht. NLW De in 2020 vastgestelde strategische koers is niet uitvoerbaar gebleken. In 2023 zijn wij geconfronteerd met aanvullende tekorten voor de NV. De verwachting is dat ook voor 2024 een aanvullende bijdrage noodzakelijk zal zijn. Als vervolg op de koers zijn door de gemeenten twee nieuwe opdrachten geformuleerd. Enerzijds gericht op de lange termijn waarbij de focus ligt op het participatiebeleid van de drie gemeenten en anderzijds de korte termijn waarbij de focus ligt op continuering van de bedrijfsvoering van de NLW in afwachting van de uitkomst van de lange termijn opdracht. De oude financiële afspraken met de NLW worden in afwachting van de uitwerking van de opdracht Participatie hersteld. Dat betekent in 2024 een maximale aanvullende bijdrage in het tekort van de NV van € 1,9 mln voor de drie gemeenten samen. De drie gemeenten houden hiermee rekening in hun begroting 2024. Voor de NLW is het uitgangspunt om binnen dit financieel kader te opereren. Een aantal van de bovenstaande ontwikkelingen hebben dus nog geen directe financiële doorvertaling gekregen in deze begroting.

17

Deelprogramma 1.1 OMGEVING Wat willen we bereiken? Algemeen De door de gemeenteraad vastgestelde ‘Kadernota Sociaal Domein: De volgende stap’ blijft voor ons de basis waarop we verder bouwen. De Kadernota richt zich op het gehele sociaal domein: Wmo, de Jeugdwet en de Participatiewet, maar ook sport, onderwijs, maatschappelijke dienstverlening, gezondheid, schulddienstverlening, sociaal cultureel werk, leefbaarheid en kunst en cultuur. Ook de thema’s preventie en inclusieve samenleving, waarvoor we vanuit het Samenwerkingsakkoord extra aandacht vragen, vinden een stevige basis in de Kadernota. Gezondheid (incl. sport) en Zorg Gezondheid is een belangrijk thema binnen het sociale en ruimtelijke domein. We zetten in op een gezonde en veilige leefomgeving en stimuleren beweging en een gezonde leefstijl. In onze gemeente willen we een aanbod van zorg dicht bij huis dat aansluit bij de zorgbehoeftes van onze inwoners. De gemeente gaat niet altijd zelf over deze voorzieningen, maar we kunnen wel een belangrijke rol spelen in het behoud en het versterken van het voorzieningenniveau. Dat doen we door in gesprek te blijven en samen te werken met relevante partners steeds met het oog op het belang van onze inwoners. Als het gaat om de zorgvoorzieningen in Venray, zetten we waar mogelijk in op het behouden en verbeteren van wat we nu hebben.

We willen daar een duidelijke visie op ontwikkelen in een brede dialoog met de samenleving. Onderwijsbeleid Iedereen is welkom met zijn eigen talenten en behoeften. Dit vraagt om een breed onderwijslandschap met een totaalaanbod waarin voor iedereen een plek is. We creëren voor het onderwijs een goede maatschappelijke inbedding en aansluiting met de lokale arbeidsmarkt. Kunst & Cultuur Wij bouwen verder op de Kunst- en cultuurnota die in 2021 is vastgesteld. We willen het huidige niveau van onze kunst & cultuursector minimaal behouden en waar het kan versterken. Wij zetten in op samenwerking tussen de relevante actoren, waarbij we ook kijken naar samenwerking over de gemeentegrens en domeinen heen. Specifiek willen we meer verbinding tussen de beleidsterreinen sport en cultuur. Voorzieningen en activiteiten moeten voor alle inwoners toegankelijk en bereikbaar zijn, waarmee we ook een link leggen naar ons Armoedebeleid. Inclusieve samenleving Wij willen een volledig inclusief Venray waar alle inwoners een plek hebben in de samenleving en gelijke kansen krijgen. Wij doen daarbij ook een beroep op de eigen verantwoordelijkheid van inwoners en onze partners. Ook binnen onze eigen organisatie vragen we aandacht voor inclusie. Inclusie is iets wat ons allemaal aan gaat. Samen zorgen we voor een daadwerkelijk ‘Inclusief Venray’.

Soms is het nodig dat we exclusief aandacht besteden aan specifieke doelgroepen om inclusief te worden. Accommodaties, subsidies en onderwijshuisvesting Accommodaties zijn beschikbaar en bereikbaar voor iedereen en zijn een belangrijk instrument in het versterken van de omgeving. Met een nieuwe subsidieregeling willen we onze inwoners stimuleren en faciliteren om bij te dragen aan het versterken van de omgeving. Schoolgebouwen moeten voldoende flexibiliteit bieden om opvang en onderwijs op verschillende manieren in te richten, waarbij je de inclusieve gedachte terug ziet in vanzelfsprekende aanpassingen voor toegankelijkheid. Verder is het belangrijk om rekening te houden met een goede spreiding over de gemeente. Preventie We zetten vol in op preventie. Hierdoor ondersteunen we onze inwoners op een laagdrempelige wijze en versterken we de omgeving. Het houdt inwoners en hun netwerk in hun eigen kracht. ‘Voorkomen is beter dan genezen’. Preventie speelt daarom bij veel thema’s een belangrijk rol, zeker binnen het sociaal domein. Net als bij inclusie, is een preventieve aanpak alleen succesvol door aandacht te hebben voor alle inwoners in onze samenleving. We brengen in beeld welke preventiemaatregelen we al kennen en ontwikkelen nieuwe interventies waar nodig. Via onze nieuwe toegang sociaal domein weten inwoners ons te vinden en daar kunnen zij terecht met iedere hulpvraag.

Met het oog op preventie willen we vroegtijdig met hen in gesprek vanuit

18

een breed perspectief. Hierbij hebben de partners in het voorliggend veld ook een rol en is er aandacht voor goede verbindingen. Veiligheid en Zorg Er zijn inwoners die te maken hebben met een opeenstapeling van persoonlijke problemen. Deze inwoners lopen meer risico slachtoffer te worden van misbruik en/of criminaliteit en veroorzaken anderzijds zelf relatief vaker overlast en problemen. Daderschap en slachtofferschap kunnen door elkaar heen lopen. Door de domeinen zorg en veiligheid beter met elkaar te verbinden, zetten we onze inwoners centraal. We willen de woon- en leefsituatie van inwoners verbeteren, overlast voor de omgeving voorkomen c.q. terugdringen, recidive verminderen en toekomstperspectief bieden. Wonen en Zorg (bijzondere doelgroepen) Er ligt een enorme druk op de woningmarkt. Door de toename van de vraag om goede huisvesting voor internationale werknemers en huisvesting voor statushouders en asielzoekers wordt deze druk alleen maar groter. Dit maakt het des te urgenter dat er bijzondere aandacht komt voor kwetsbare doelgroepen op die woningmarkt. Daarnaast staan we aan de vooravond van een flinke vergrijzing. In samenhang met de extramuralisering en de toenemende personeelstekorten in de zorg1 leidt dit tot veranderingen in de wereld van wonen en zorg.

Ouderen met een zorgvraag, cliënten in de gehandicaptenzorg, mensen die geestelijke gezondheidszorg (GGZ) ontvangen en uitstromen uit Beschermd Wonen, de mensen die een beroep doen op de maatschappelijke opvang (MO) en kwetsbare jongeren die uitstromen uit de jeugdzorg, blijven langer zelfstandig wonen of kunnen eerder terug naar huis. Het aantal zorgbehoevenden op de woningmarkt neemt toe. Niet alleen verandert de omvang van deze groepen, ook hun woonwensen veranderen. Bijvoorbeeld ten aanzien van de mogelijkheid om zorg te ontvangen, betaalbaarheid, levensloopbestendigheid en samenleven met leeftijd- of leefstijlgenoten. Dit vraagt ook iets van de aanwezigheid van voorzieningen in de wijk of kern om elkaar te ontmoeten. In 2023 is een actieplan opgesteld. De visie en doelstellingen zullen richting geven in de komende jaren aan alle initiatieven op het gebied van wonen en zorg. 1 Extramuralisering: steeds meer inwoners worden thuis behandeld i.p.v. opgenomen in een

instelling en/of worden eerder dan voorheen terug naar huis begeleid na een opname. Indicatoren Voor de bouwsteen Omgeving zijn de volgende indicatoren geformuleerd waarbij per indicator de verwachte trend is aangegeven:

Verbonden partijen De volgende verbonden partijen leveren een bijdrage aan de vastgestelde doelstellingen van dit deelprogramma. - Veiligheidsregio Limburg-Noord - Zorg en Veiligheidshuis Noord-Limburg - Veilig Thuis

19

Wat gaan we daarvoor doen? In de onderstaande tabel zijn alle actiepunten voor de komende jaren, zoals die voortvloeien uit de bovenstaande activiteiten, opgenomen. Elke activiteit is nader toegelicht en is aangegeven in welk jaar dit wordt opgepakt.

Activiteit uit het collegeprogramma 2022 2026

Gereed Toelichting in

Kadernota Sociaal domein Uitvoeringsprogramma Kadernota Sociaal Domein

2024

De in maart 2023 opgeleverde impactanalyse en de ontwikkelingen binnen de deelopdracht Versterken Omgeving zijn aanleiding geweest om het lopende proces UP SD te herijken. Het komt erop neer dat we de meer projectmatige aanpak tot nog toe veranderen in een procesmatige aanpak. Als gemeente gaan we samen met partners aan de slag om de dienstverlening aan onze inwoners te verbeteren.

Uitvoeren deelopdracht 'Versterken omgeving'

2024

Er is een analyse op basis van de verstrekte maatwerkvoorzieningen gemaakt en deze vertaald naar mogelijke kansen die er zijn om de omgeving te versterken. Daarnaast is in de werkgroep besproken wat er randvoorwaardelijk en vanuit de andere deelopdrachten van het Uitvoeringsprogramma nodig is om de omgeving te versterken. Conceptadvies is gemaakt, waarin zowel op inhoud als in het proces de kansen om de omgeving te versterken worden opgenomen. Er wordt verbinding gezocht met de opdrachten houding en gedrag en opdracht toegang, om deze nog meer op elkaar af te stemmen.

Gezondheid (incl. sport) en Zorg Duiding en koers gezonde en 2024 veilige leefomgeving

Voortzetten verbinden gezonde school met de wijk

Onderwijsbeleid Stimuleren van de verbinding tussen onderwijs en ondernemers Herijken van de Lokale Educatieve Agenda

2025

Een gezonde en veilige leefomgeving staat centraal in de omgevingsvisie van de gemeente. In fase 1 van het project gaan we bepalen wat we in Venray verstaan onder een veilige en gezonde leefomgeving. Er is een verdeling gemaakt van het thema veilige en gezonde leefomgeving in zeven subthema's. Deze opdracht is onderdeel van het omgevingsprogramma landelijk gebied. In december 2023 worden de doelstellingen aan de raad voorgelegd. Dan start de verdere uitwerking van kwaliteitsnormen in 2024. Binnen de drie thema's zetten we in op: - Talentontwikkeling en gelijke kansen: verder vormgeven van de doorgaande lijn van peuter/kinderopvang naar basisschool; - Gezonde jeugd: het creëren van een structureel naschools beweegaanbod; - Gezonde leefomgeving: het verhogen van de betrokkenheid van inwoners in de wijk Brukske.

Continu Deze opgave is gericht op het stimuleren van de samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven gericht op techniek. Het betreft een gezamenlijke opdracht van het ruimtelijk en maatschappelijk domein. 2024

Op basis van het Ambitiedocument Inclusief Onderwijs zijn we met onderwijspartners in gesprek over hoe wij 'Goed Onderwijs' in Venray samen willen realiseren. In het ambitiedocument is op hoofdlijnen beschreven wat we verstaan onder inclusief Onderwijs, maar wat betekent dat in de praktijk. We zijn in gesprek met leerkrachten, interne begeleiders, directeuren, leerplichtambtenaren etc.

20

Bevorderen kansengelijkheid binnen het onderwijs

2024

Mede als gevolg van corona wordt de landelijke Gelijke Kansen Alliantie (GKA) verlengd met 2 jaar, tot en met 2024. Venray is één van de deelnemende gemeenten aan de GKA onder de naam OK-ay. Het doel is een duurzame inbedding van de gelijke kansen aanpak en borging van de opbrengsten van de afgelopen jaren. De onderwijspartners hebben de behoefte uitgesproken om gelijke kansen niet meer activiteiten gestuurd of projectmatig te benaderen, maar het onderdeel te laten zijn van de visie en de invulling die hieraan gegeven wordt (op niveau van bewustwording, houding en gedrag). In het voorjaar 2022 is het ambitiedocument inclusief onderwijs vastgesteld. Inclusief onderwijs creëert gelijke kansen en daarmee raakt inclusief onderwijs de Gelijke Kansen Agenda. Dit wordt de komende periode samen met de onderwijspartners verder uitgewerkt.

Kunst & Cultuur Evalueren Cultura Venray 2024 Formuleren van een voorstel 2024 om gebouwen aan te kunnen wijzen als ‘karakteristiek pand’ Inclusieve samenleving Verbreden van inclusie naar groepen inwoners die niet of onvoldoende georganiseerd zijn (de zwijgende meerderheid) Uitvoering geven aan de inclusieagenda “Venray voor iedereen; Inclusieagenda 2022-2024” Evalueren Vrijwilligersbeleid

De evaluatie van Cultura Venray vindt plaats in 2024. In het voorjaar 2023 is een aanvang gemaakt met het verkennen van deze opdracht, die aanvankelijk gepland stond voor 2024. De bedoeling is dat deze opdracht opgaat in een grotere overstijgende zaak zijnde het opstellen van nieuw erfgoedbeleid.

2025

Deze opdracht staat gepland voor 2025.

2024

Samen met de focusgroep (deelnemers van verschillende organisaties uit Venray) wordt door de kartrekker uitvoering gegeven aan de actiepunten uit de Inclusieagenda 'Venray voor iedereen'. Dit is een continu proces.

2024

Met de adviesraad sociaal domein en Match is gesproken over de evaluatie en een nieuw op te stellen beleid. Gedeelde conclusie is dat een nieuw beleid niet noodzakelijk wordt geacht. De opgedane ervaringen en aandachtspunten vanuit het vrijwilligersbeleid worden meegenomen bij de verdere uitwerking van de bouwsteen omgeving van de kadernota sociaal domein. De raad wordt over de uitkomsten en de voorgestelde route geïnformeerd via een raadsinformatiebrief.

Preventie Uitvoering geven aan actieprogramma Kansrijke Start

Continu De uitvoering van het actieprogramma loopt. Een deel van de ontvangen rijksmiddelen voor kansrijke start over 2023 zijn gebundeld door de gemeenten in Noord- en Midden-Limburg en worden ingezet voor de regionale aansturing van het programma. Inhoudelijk lopen er diverse interventies (Voorzorg, 1000 kansen, Nu Niet Zwanger, Gelukkig ouderschap) waarmee de doelgroep wordt bereikt. Procesmatig is er een voorstel gedaan voor een governancestructuur om de regionale aansturing van het programma, inclusief financiën, structureel te maken. Continu De verbinding wordt gezocht tussen het aanbod tijdens schooltijd. In het vierde kwartaal 2023 wordt de opdracht geconcretiseerd.

Stimuleren van de verbinding tussen onderwijs en onze sport- en kunst & cultuursector In beeld brengen van onze Continu De opdracht wordt nader geconcretiseerd in het eerste kwartaal 2024. preventieactiviteiten Implementeren 'Welzijn op Recept'

2024

In 2023 is gestart met Welzijn op Recept in twee praktijken. De WoR wordt meer onder de aandacht gebracht bij de andere huisartsenpraktijken. Accommodaties, subsidies en onderwijshuisv. Uitvoering geven aan het vastgestelde Integraal huisvestingsplan Opstellen van een subsidieregeling versterken omgeving

2024

In 2024 vindt de 5-jaarlijkse actualisatie van het IHP plaats en wordt het huidige IHP geëvalueerd (o.a. realisme qua uitvoering).

2025

Deze subsidieregeling zal onderdeel worden van de actualisatie van de Algemene Subsidieverordening en het Besluit nadere regels.

21

Implementeren van het beleidskader subsidies Veiligheid en Zorg Huisvesting ontheemden

2024

Een nieuwe ASV wordt aan de raad van december 2023 voorgelegd. De subsidiecriteria worden de komende jaren per beleidsveld in het BNRS verder uitgewerkt.

2024

Op 27 juni 2023 heeft de gemeenteraad een amendement aangenomen, waarin de criteria uit de oorspronkelijke opdracht zijn aangevuld. Het maximale aantal locaties is losgelaten, meenemen van de sociale impact en dialoog met de omgeving voorafgaand aan de locatiekeuze zijn belangrijke wijzigingen. De opdracht zal naar aanleiding van dit amendement worden aangepast en ter vaststelling worden aangeboden. Daarbij zal ook het nieuwe proces worden vastgelegd. Duidelijk is dat de oorspronkelijke planning van vaststelling in Q3 2023 en het opleveren van de eerste woningen in Q4-2023 / Q1-2024 niet meer haalbaar is.

Uitvoering geven aan het actieprogramma Grip op Onbegrip

Continu Het regionale programma Grip op Onbegrip krijgt in 2024 verder vorm en inhoud. Onder de pijler ‘Zorg en Samenleving’ start een 24/7 incidentenaanpak gekoppeld aan onder meer de E-33 meldingen, die bij de politie inkomen. De aanpak is bedoeld voor de doelgroep, waarbij de politie het niet kan oplossen (er is zorg nodig) en de GGZ niet kan opnemen omdat er geen juridische grondslag voor is. Binnen de aanpak wordt een incidententeam met outreachende werkers ingezet met als doel om zo snel mogelijk te de-escaleren om vervolgens de betrokkene duurzaam te stabiliseren. Dit om te voorkomen dat betrokkene opnieuw ontregelt. Onder de pijler ‘Zorg en Veiligheid’ versterken de gemeenten samen met zorg- en veiligheidspartners de regionale samenwerking op dossiers op het snijvlak zorg en veiligheid. Hierbij wordt ook naar de governance gekeken. Huidige knelpunten als het gaat om domeinoverstijgend delen van noodzakelijke persoonsgegevens worden met de Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (Wams) weggenomen. In het kader van de Wet verplichte GGZ wordt bezien hoe nader invulling te geven aan het wederkerigheidsbeginsel, zoals opgenomen in de wet. Dit in het streven om herhaling van een gedwongen maatregel te voorkomen. Uitvoering geven aan het Continu In april 2022 is het plan van aanpak mensenhandel vastgesteld.

Vanaf regionaal plan van aanpak 2024 gaan we inzetten op het verder opwerpen van barrières in de mensenhandel aanpak. Zo gaat de Wet regulering sekswerk, die naar verwachting in 2024 in werking treedt en nader ingevuld wordt middels lokaal prostitutiebeleid, helpen in het voorkomen van misstanden in de prostitutiebranche. Lokaal en integraal beleid voor internationale werknemers, dat eind 2023 wordt vastgesteld, gaat helpen in de aanpak van arbeidsuitbuiting. Onder de vlag van het Zorg- en Veiligheidshuis wordt verder een aanpak uitgewerkt die juist gericht is op de uitvallers onder internationale werknemers en de daarmee gepaard gaande (veiligheids)vraagstukken. Als het om criminele uitbuiting gaat, ligt de focus op het voorkomen (van verder afglijden van) jeugdige ondermijners. Dit doen we niet alleen door preventiemaatregelen te treffen, maar ook door de aanpak, die in 2023 gestart is samen met STRDR, door te ontwikkelen en te integreren binnen de werkwijzen van (lokale) partners die werken met jongeren. Wonen en zorg (bijzondere doelgroepen) Inzetten op flexwonen voor bijzondere doelgroepen

Continu Deze opdracht maakt onderdeel uit van de duurzame opvang van ontheemden.

22

Deelprogramma 1.2 VANGNET Wat willen we bereiken? Als gemeente blijven we altijd een (zorg)taak hebben voor onze inwoners die het (al dan niet tijdelijk) zelf niet redden. Als het nodig is, bieden wij ondersteuning door het inzetten van maatwerkvoorzieningen. Denk aan begeleiding, het verstrekken van een uitkering, ondersteuning in het huishouden of kinderopvang op sociaal-medische gronden. Dit noemen we het vangnet. Dit vangnet moet zo effectief en efficiënt mogelijk functioneren, zodat de ondersteuning waar mogelijk tijdelijk kan zijn. Ook als het gaat om Vangnet zijn preventie en inclusie belangrijk. Daarbij wordt aangesloten bij de ambitie zoals geformuleerd onder het kopje ‘Omgeving’. Ondersteuning van mantelzorgers blijft daarbij belangrijk om overbelasting te voorkomen en er mede voor te zorgen dat ze door kunnen gaan met ondersteuning bieden. Van onze inwoners verwachten we dat iedereen op basis van de eigen mogelijkheden meedoet. Dit is goed voor onze inwoners en goed voor de Venrayse samenleving. Door mee te doen, ook als vrijwilliger, doe je immers meer voor elkaar en help je ook Venrayse organisaties en verenigingen die (deels) afhankelijk zijn van die inzet. Voor inwoners die niet op eigen kracht of met hulp van de omgeving kunnen meedoen, blijft ondersteuning via maatwerkvoorzieningen mogelijk.

Inwoners in armoede en schulden moeten naar vermogen mee kunnen doen in de samenleving. Als (financiële) belemmeringen dit meedoen in weg staan, nemen we deze zoveel mogelijk weg. Zo onderzoeken we momenteel het oprichten van een noodhulpbureau in Venray. We begrijpen dat (problematische) schulden stress oplevert. In de aanpak van (problematische) schulden houden we rekening met deze stressfactoren. We werken samen met de inwoner aan het oplossen en voorkomen van schulden, waarbij we uitgaan van de wil en motivatie van inwoners om hun situatie te veranderen. In 2023 hebben we een nieuw beleidsplan aanpak armoede en schulden 2024-2027 vastgesteld. We zorgen ervoor dat inwoners in armoede en schulden weten waar zij terecht kunnen en helpen hen om gebruik te maken van de mogelijkheden die er voor hen zijn. Daar waar we weten dat inwoners betaalachterstanden hebben, bijvoorbeeld via vroegsignalering, benaderen we deze proactief. Tot slot is onze communicatie er op gericht (alle of zoveel mogelijk) inwoners te bereiken en te informeren zodat we laagdrempelig en toegankelijk zijn. Indicatoren Voor de bouwsteen Vangnet zijn de volgende indicatoren geformuleerd waarbij per indicator de verwachte trend is aangegeven:

23

Verbonden partijen De volgende verbonden partijen leveren een bijdrage aan de vastgestelde doelstellingen van dit deelprogramma. - Werkvoorzieningsschap Noord-Limburg West - Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Limburg-Noord - Omnibuzz Wat gaan we daarvoor doen? In de onderstaande tabel zijn alle actiepunten voor de komende jaren, zoals die voortvloeien uit de bovenstaande activiteiten, opgenomen. Elke activiteit is nader toegelicht en is aangegeven in welk jaar dit wordt opgepakt.

Activiteit uit het collegeprogramma 2022 2026

Gereed Toelichting in

Kadernota Sociaal domein Uitvoeren deelopdracht 'Toegang'

2024

De opdracht om een nieuwe toegang organiseren die aansluit bij de uitgangspunten van de kadernota Sociaal Domein. Deze opdracht valt onder het brede Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein. Zie voor nadere toelichting bij de opdracht "Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein".

Definitie en ambitie bepalen voor handhaving binnen het sociaal domein

2024

De definitie en ambitie wordt in 2024 bepaald.

We werken verder aan de implementatie en doorontwikkeling van het Werkplein

2024

Eind 2021 is het Werkplein ongewijzigd overgekomen vanuit Venlo. In 2022 zijn we drukdoende geweest om processen en formatie op orde te brengen zodat we kunnen voldoen aan de vraag van de inwoners van Venray. De prioriteit heeft gelegen op dat laatste, dat is gelukt. In 2023 gaan we verder met het op orde brengen van de basis en het inrichten van de benodigde processen. Van daaruit zal de doorontwikkeling verder vorm krijgen. De concept verordening is 1 januari 2024 gereed. Waarna het besluitvormingsproces volgt en de inwerkingtreding start op 1 juli 2024.

Vangnet

Onderzoeken mogelijkheden 2024 om te komen tot een integrale verordening sociaal domein

24

Deelprogramma 1.3 GEDRAG EN HOUDING Wat willen we bereiken? In de Kadernota Sociaal Domein is gesteld dat we voortaan anders gaan kijken en anders gaan doen. We kiezen voor positieve gezondheid, duurzame samenwerking en e-health en dus voor een andere houding en gedrag van onszelf en van onze partners. De vernieuwde aanpak in het Sociaal Domein vraagt iets van ons als gemeente, onze partners en zeker ook van onze inwoners. Vindingrijkheid, durf en lef willen we belonen en stimuleren. Onze leidraad daarbij is positieve gezondheid. Dit doen we met onze partners in duurzame samenwerking. E-health biedt prachtige kansen om de nieuwe aanpak in het sociaal domein te ondersteunen. Het gebruik van digitale toepassingen door inwoners voor de verbetering of ondersteuning van hun zorg, verzorging en kwaliteit van leven (e-health dus) kan hen helpen om zelf regie te houden. Bovendien is het efficiënt en klantgericht. Indicatoren Voor de bouwsteen Houding en gedrag zijn de volgende indicatoren geformuleerd waarbij per indicator de verwachte trend is aangegeven:

Verbonden partijen Voor dit deelprogramma zijn er geen verbonden partijen die een bijdrage leveren aan dit deelprogramma. Wat gaan we daarvoor doen? In de onderstaande tabel zijn alle actiepunten voor de komende jaren, zoals die voortvloeien uit de bovenstaande activiteiten, opgenomen. Elke activiteit is nader toegelicht en is aangegeven in welk jaar dit wordt opgepakt.

Activiteit uit het collegeprogramma 2022 2026

Gereed Toelichting in

Kadernota Sociaal domein Uitvoeren deelopdracht 'Gedrag en Houding'

2024

De deelopdracht gedrag en houding wordt herzien. De opdracht is herijkt en wordt in nauwe samenwerking opgepakt met de opdrachten van de nieuwe toegang en versterken van de omgeving.

25

Deelprogramma 1.4 COMMUNICATIE Wat willen we bereiken? Onze communicatie heeft als doel om onze inwoners te informeren, inspireren, mobiliseren én activeren. Om goed te kunnen investeren in de omgeving van inwoners moeten wij en onze partners nog nadrukkelijker de boer op. Niet alleen om de boodschap te verkondigen, maar juist ook om in gesprek te blijven met onze inwoners. Hierbij moeten we duidelijker communiceren waarvoor we als gemeente staan, maar ook waar we niet van zijn. We willen het gesprek met onze inwoners meer benutten om hen in beweging te krijgen. Het vertrekpunt is daarbij telkens de inwoner zelf, zijn of haar behoefte aan informatie en de wijze waarop hij of zij informatie zoekt. We kiezen daarom bewust voor een zorgvuldige mix van persoonlijke, papieren en digitale communicatie. Onze nieuwe strategie is dat we iedereen bewust willen maken van wat zij zelf of samen met hun omgeving kunnen betekenen en hoe wij als gemeente daaraan kunnen bijdragen. Indicatoren Voor de bouwsteen Communicatie zijn de volgende indicatoren geformuleerd waarbij per indicator de verwachte trend is aangegeven: