Opdrachtbeschrijving Kwartiermaker cultureel erfgoed

Opdrachtbeschrijving Kwartiermaker “de Borggraaf” Toekomstplan samenwerken cultuur-historische instellingen Venray in pand “de Borggraaf”. Najaar 2020

Datum: 15 juni 2020

Gemeente Venray Postbus 500 5800 AM Venray

1

1

Inleiding

Op 21 mei 2017 heeft “De Borggraaf, het Huys van Venray” haar deuren geopend aan het Mgr. Goumansplein te Venray. Een nieuw appartementencomplex, waarbij de begane grond ruimte biedt aan het Venrays Museum, de VVV, Rooynet, de Archeologische werkgroep en een Digiwerkgroep. Voorafgaand aan deze opening waren er afspraken met vertegenwoordigers van de diverse betrokken organisaties

waarbij in hoofdzaak de volgende punten leidend waren (vastgelegd als

kader door de gemeenteraad): -

De bestaande locatie van het Venrays Museum (in het zgn. “Freulekeshuus”) voldoet op geen enkele manier meer aan de eisen voor een eigentijds museum.

-

Het gemeentelijk beleid is erop gericht om het cultureel erfgoed in Venray op verantwoorde wijze te verzamelen, te bewaren, te beheren en te presenteren.

-

De collectie in de depots van het Venrays museum is bijna geheel in eigendom van de gemeente Venray. Daarnaast beheert het gemeentearchief waardevol erfgoed in de vorm van gemeentelijke en particuliere archieven (vaak geschonken) en bijzondere collecties.

-

De educatieve alsmede recreatieve betekenis van het erfgoed kan nog versterkt worden.

-

De samenwerking van de erfgoedorganisaties en van Rooynet moet gestimuleerd worden.

-

De gemeenteraad vindt het belangrijk om alle verenigingen en organisaties die zich bezighouden met het behoud, beheer en presentatie van Venrays erfgoed te faciliteren om hun werk goed uit te voeren. Dit alles op een eigentijdse manier met inzet van moderne technieken.

-

Het Venrays museum als beheerder van de cultuurhistorische collectie van de gemeente Venray heeft een bijzondere positie.

-

De gemeenteraad vindt het belangrijk dat de Venrayse inwoners op een goede manier kennis kunnen nemen van de Venrayse historie.

De Borggraaf, feitelijk niets meer of minder dan een gebouw, huisvest, fysiek of deels alleen mentaal: -

Het cultuurhistorisch Venrays Museum (VM).

-

Het samenwerkingsverband van de streekgeschiedenis Historisch Platform Venray (HPV).

-

De archeologische Werkgroep Venray (AWV).

-

Het digitale geheugen van Venray Rooynet.

-

De Digiwerkgroep.

-

De VVV Venray.

-

Startpunt van de rondleidingen van het Rooys Gidsen Gilde.

Het pand De Borggraaf valt grofweg in twee delen uiteen: Een ruim auditorium voor een lezing of een presentatie van een historische gebeurtenis. Daar kan tevens koffie of thee gebruikt worden. Het tweede gedeelte is een museum-/expositieruimte waarin naast de historie van Venray ook wisselende tentoonstellingen te zien zijn. Verder is het een plek, het Huys van Venray, voor alle stichtingen en verenigingen die het gezamenlijke doel nastreven; nl. het conserveren, archiveren, tentoonstellen en op diverse manieren toegankelijk maken van het Venrayse cultuur-historische erfgoed.

2

Alle medewerkers van de genoemde stichtingen en verenigingen zijn vrijwilligers en zetten zich vaak al jarenlang met hart en ziel in voor de eigen doelen en het gezamenlijke doel: het behouden van het culturele erfgoed van Venray. Alleen het Venrays Museum heeft parttime een manager in dienst. In de loop van de afgelopen jaren ontstonden er irritaties en verschillen van inzicht over de manier van samen werken en samen wonen in een pand. Ook binnen de stichtingen en verenigingen zelf leidden die verschillen tot ongewenste situaties en tot terugtredende besturen of bestuursleden. Het samen werken staat onder druk, iets dat de gezamenlijke doelen bedreigd. Dit is nadelig voor de separate stichtingen en verenigingen maar l ook voor de samenwerking en samenwoning hiervan. In 2019 is er een mediation traject doorlopen. Dit traject heeft niet het beoogde effect gesorteerd. De urgentie voor de gemeente om in te grijpen op de ontstane situatie is groot. De gemeente wil op dit moment de regie pakken en hiervoor een kwartiermaker aanstellen. Hij of zij gaat deze zaak onderzoeken en levert een (organisatie)voorstel op, binnen welk kader de genoemde stichtingen en verenigingen samen verder kunnen werken in de toekomst.

In het onderzoek moet helder worden wat de rol van alle organisaties in het historisch cultureel veld is en ook aangegeven worden waar verbeteringen (effectiviteit en efficiency) mogelijk zijn, ook in relatie tot het cultuurbeleid van de gemeente.

Huidige situatie De “bewoners” van de Borggraaf verkeren in verschillende situaties, bestuurlijk of organisatorisch. Het Venrays Museum. Het Venrays Museum heeft een bestuur, bestaande uit 5 leden (1 vacature voor een lid): Er is een professional/manager aangesteld voor 19 uur per week. Daarnaast zijn tal van vrijwilligers actief op het gebied van beheer en onderhoud, huisvesting, educatie, (museale) inrichting enzovoort. Het Historisch Platform Venray (HPV) Het bestuur is op dit moment, voor de tweede keer in drie jaar tijd, demissionair. Het bestuur bestaat uit 4 leden en heeft 1 vacature. Er is inmiddels door een aantal leden een initiatief uit gegaan om te komen tot een nieuw bestuur. Deze verkiezing onder alle 48 leden van de club staat gepland voor 6 juli aanstaande. Naar verluid zijn er 7 personen bereid gevonden om zitting te nemen in een nieuw te vormen bestuur. De Archeologische werkgroep De Archeologische Werkgroep is door middel van een convenant organisatorisch ondergebracht binnen het Venrays Museum. Grote en jarenlange trekker van deze club is één vrijwilliger. Rooynet Rooynet is ontstaan uit vier initiatiefnemers (bibliotheek (BiblioNu), Venrays Museum, gemeentearchief en Historisch Platform Venray). Na diverse vormen en soorten van bestuur, was er alleen nog een Klankborgroep Rooynet, een adviesorgaan dat, gevraagd en ongevraagd, het

3

bestuur van het Venrays Museum mocht adviseren. Financieel, met name fiscaal, viel Rooynet onder het Venrays Museum. De gemeente heeft onlangs al de regie op Rooynet naar zich toe getrokken. Enkele vrijwilligers van Rooynet vallen nu rechtstreeks onder verantwoordelijkheid van het gemeentearchief. Ook juridisch en financieel zal de gemeente (tijdelijk) eerste aanspreekpunt zijn. De Digiwerkgroep De Digiwerkgroep valt onder Rooynet een heeft verder geen bestuur of status. (zie Rooynet). De VVV De VVV is een op zich staand gremium in de Borggraaf, weliswaar in een groter toeristisch verband maar verder (vooralsnog) niet betrokken in de perikelen. Er zijn geluiden dat men niet echt tevreden is met deze locatie, relatief ver buiten het centrum.

2

Opdrachtomschrijving

De opdracht aan de kwartiermaker is: -

Onderzoek de huidige situatie van de verschillende bewoners van “de Borggraaf” en zoek naar een manier om effectief en efficiënt samen te werken aan het behoud, beheer en presentatie van Venrays cultuurhistorisch erfgoed, waarbij voorwaarde is dat de partijen onder één dak blijven. Dit onderzoek moet onafhankelijk zijn; de eigen identiteit van de verschillende partijen of betrokken personen mogen niet leidend zijn.

-

Stel hiervoor een advies op voor een organisatiemodel waarin alle daarvoor essentiële componenten zijn opgenomen. Dit model dient toetsbaar te zijn aan de Governancecode Cultuur 2019.

-

3

Doorlooptijd

De druk vanuit verschillende kanten is op dit moment hoog en de noodzaak om ingrijpend te adviseren daarmee ook. Het is dan ook van groot belang dat de opdracht in een relatief korte en intensieve tijdspanne wordt doorlopen. Voor de oplevering van de opdracht wordt dan ook gestreefd naar besluitvorming in oktober 2020.

4

Bijlage

Als bijlage zijn de websites van de verschillende stichtingen en verenigingen benoemd: -

Venrays Museum: https://venraysmuseum.nl/

-

HPV: http://www.historischplatformvenray.nl/

-

AWV: https://rooynet.nl/archeologischewerkgroepvenray

-

Rooynet: https://rooynet.nl/

-

VVV: https://vvvmiddenlimburg.nl/nl

4