Boekwerk Kadernota 2026 inclusief 1e bijstellingen 2025 def
Tekst van het document
Dit proces verloopt trager dan voorzien. Mocht er in de toekomst nieuw budget voor natuureducatie nodig zijn, dan wordt hiervoor een aparte aanvraag ingediend. Investeringen kapitaallasten De uitgaven- en inkomstenplanning van de lopende investeringen is opnieuw kritisch bekeken. Op basis van de uitkomst is de fasering bijgesteld. De wijzigingen van de kapitaallasten geven hierdoor een voordeel op het resultaat in 2025 van € 835.000, in 2027 van € 329.000, in 2028 van € 214.000 en in 2029 van € 408.000 en een nadeel op het resultaat in 2026 van € 64.000. Jeugdzorg Ambulant (jeugdhulp behandeling vaktherapie) Dit product wordt steeds minder vaak los ingezet. Als vaktherapie onderdeel is van een bredere zorgvorm valt de facturatie onder een ander budget. Vanaf 01-01-2026 gelden nieuwe contracten en wordt dit product niet langer separaat ingekocht of aangeboden. Het budget is daarom structureel afgeraamd, voor 2025 met € 26.000.
77
Jeugdzorg innovatiebudget We kunnen op basis van de huidige inzichten de innovatiemiddelen jeugd voor diverse nieuwe pilots verlagen met € 15.000. Openbare Verlichting Doordat een steeds groter deel van de openbare verlichting wordt uitgerust met LED-verlichting, kan worden bespaard op de energiekosten én kosten van onderhoud. Hierdoor kan het budget met ingang van 2025 structureel met € 120.000 verlaagd worden ten gunste van het begrotingsresultaat. Organisatie ontwikkelbudget Op basis van een analyse van de onderuitputting van het organisatie ontwikkelbudget van de laatste jaren is, in combinatie met de ontwikkelwensen voor de komende jaren, geconcludeerd dat dit budget met ingang van 2025 structureel verlaagd kan worden met € 130.000 ten gunste van het begrotingsresultaat. Projecten RO grexwet bijdragen van derden Van de structurele ruimte boeken we extra baten € 150.000 in. Daarmee komen we in de begroting 2026 uit op € 350.000, wat reëel lijkt gezien de werkelijke baten van de laatste 3 jaren. Wel wordt hier een serieuze 'winstwaarschuwing' bij afgegeven. De gemeente is zeer actief bezig om in volume woningen te bouwen, waardoor de incidentele initiatieven logischerwijs kunnen/zullen verminderen. Het meerjarig perspectief kan dus een dalende lijn gaan krijgen.
Raad kantinekosten Het budget kantinekosten van de raad wordt structureel verlaagd en levert voor 2025 een voordeel op het begrotingsresultaat op van € 7.000. Raad vergoeding raadsleden Het budget vergoeding raadsleden is aangepast op basis van de stand in het basiscapaciteitsplan 2025. Dit levert voor 2025 een voordeel op het begrotingsresultaat op van € 53.000. Verkeer Trendsportal organisatiebijdrage Het budget voor de bijdrage van de organisatiekosten Trendsportal kan op basis van de actuele informatie vanaf 2025 structureel verlaagd worden met € 23.000 ten gunste van het begrotingsresultaat. Wet open overheid Op basis van een analyse van de onderuitputting van de laatste jaren van het budget om te voldoen aan de WOO regelgeving is, in combinatie met de verwachte kosten voor de komende jaren, geconcludeerd dat dit budget met ingang van 2025 verlaagd kan worden ten gunste van het begrotingsresultaat met € 55.000, in 2026 met € 98.000 en vanaf 2027 structureel met € 127.000. WMO innovatiebudget Op basis van onderuitputting van de laatste jaren is kritisch gekeken naar het innovatiebudget WMO en geconcludeerd dat aframing met € 7.000 in 2025 realistisch is.
78
Verhoging van inkomsten De verhoging van inkomsten betreft de aanpassingen van de tarieven voor parkeerbelasting en verblijfsbelasting die door het college in juni 2025 zijn voorgelegd aan de raad. In 2025 volgt ook nog een onderzoek naar ruimte die er is om de legesinkomsten te verhogen. Mede bepalend hiervoor is de mate van kostendekkendheid van de leges. (x € 1.000)
Financiële afwijkingen - verhoging van inkomsten
Lasten 2025
Baten 2025
Lasten 2026
Baten 2026
Lasten 2027
Baten 2027
Lasten 2028
Baten 2028
Lasten 2029
Baten 2029
Verblijfs- en parkeerbelasting 2026 e.v.
0
0
0
294
0
287
0
281
0
302
Totalen
( - is nadeel)
0
0
0
294
0
287
0
281
0
302
Totalen saldo
( - is nadeel)
0
294
287
281
302
Tekstuele financiële afwijkingen- verhoging van inkomsten Verblijfs- en parkeerbelasting 2026 e.v. In het kader van het actieplan sluitende begroting worden de tarieven en de opbrengsten verblijfsbelasting en parkeerbelasting vanaf 2026 verhoogd. Door de opbrengstenverhoging komen structureel de volgende bedragen ten gunste van het begrotingsresultaat: voor 2026 € 294.000, 2027 € 287.000, 2028 € 281.000 en 2029 € 302.000. Begrotingsprincipes wijzigen Voor een aantal onderdelen die te maken hebben met de raming van de gemeentefondsuitkering, hebben we minder conservatieve en meer reële uitgangspunten gehanteerd, zoals voor de maatstaf voor lage huishoudens. Dit levert een voordeel op. Daarnaast zijn hieronder ook de aanpassingen die volgen uit de voorjaarsnota van het rijk opgenomen. Financiële afwijkingen begrotingsprincipes wijzigen
(x € 1.000)
Lasten 2025
Baten 2025
Lasten 2026
Baten 2026
Lasten 2027
Baten 2027
Lasten 2028
Baten 2028
Lasten 2029
Baten 2029
Gemeentefonds VJN Rijk: BTW-compensatiefonds
0
-515
0
-166
0
-99
0
-32
0
33
Gemeentefonds VJN Rijk: demping terugval gemeentefonds (ravijnjaar)
0
0
0
981
0
1.031
0
1.003
0
1.001
Gemeentefonds VJN Rijk: overige gevolgen
0
913
0
1.215
0
1.327
0
1.365
0
1.579
Gemeentefonds VJN: jeugdzorg
0
2.905
0
2.596
0
2.577
0
-920
0
-820
Gemeentefonds: huishoudens lage inkomens
0
2.112
0
599
0
930
0
958
0
987
Totalen
( - is nadeel)
0
5.415
0
5.226
0
5.766
0
2.374
0
2.780
Totalen saldo
( - is nadeel)
5.415
5.226
5.766
2.374
2.780
79
Tekstuele financiële afwijkingen – begrotingsprincipes wijzigen Gemeentefonds VJN Rijk: BTW-compensatiefonds In de Voorjaarsnota is de definitieve afrekening plafond btw-compensatiefonds over het jaar 2024 opgenomen. Daaruit blijkt dat het Rijk in de septembercirculaire 2024 een te hoog voorschot heeft verstrekt. Dit betekent voor Venray dat via de komende meicirculaire in 2025 € 284.000 onttrokken wordt aan het gemeentefonds. Deze afrekening over 2024 heeft ook invloed op de meerjarenbegroting. In de meerjaren-begroting mag een stelpost voor de waarschijnlijk te ontvangen uitkering plafond btw-compensatiefonds worden opgenomen. Deze stelpost mag echter niet hoger zijn dan de meest recente afrekening. In de begroting 2025 -2028 is uitgegaan van de afrekening over 2023. De afrekening 2023 is echter hoger dan die van 2024. Daarom moet de meerjarige stelpost in de nieuwe begroting 2026 verlaagd worden. Dit heeft nadelen tot gevolg . Ook belangrijk is dat bij de begroting 2025 is uitgegaan van 75% van de afrekening 2023 voor het jaar 2025 en de jaren erna afnemend met 5% per jaar. Er is niet uitgegaan van 100% op grond van het voorzichtigheidsbeginsel. In het actieplan ‘Op weg naar het ravijnjaar 2026’ is opgenomen om minder voorzichtig te zijn bij het opnemen van deze stelpost.
In het kader van het actieplan is het voorstel om voor deze stelpost voortaan meerjarig uit te gaan van 100% in plaats van 75%. Dit heeft een dempend effect op de eerder genoemde nadelen. Hiermee rekening houdend is er voor 2025 sprake van een extra nadeel € 231.000 en in 2026 per saldo sprake van een nadeel van ongeveer € 0.2 mln.. Het loslaten van het voorzichtigheidsprincipe kan in de toekomst mogelijk leiden tot tegenvallers voor de begroting. Gemeentefonds VJN Rijk: demping terugval gemeentefonds (ravijnjaar) In de Voorjaarsnota zijn vanaf 2026 middelen € 400 mln. opgenomen om de terugval van het gemeentefonds te dempen. Voor Venray vanaf 2026 ongeveer € 1 mln.. De terugval van ongeveer € 2,4 miljard in 2026 wordt hiermee vanaf 2026 met ongeveer € 400 miljoen gedempt. Dan blijft voor 2026 nog ongeveer € 2 miljard van het ravijn over. Gemeentefonds VJN Rijk: overige gevolgen In de voorjaarsnota is het accres geactualiseerd voor de macro-economische cijfers van het Centraal Economisch Plan (CEP) 2025. Voor Venray voordelen in 2025 € 0.9 mln. oplopend naar € 1.6 mln. in 2029. Gemeentefonds VJN: jeugdzorg Eind januari 2025 is het Rapport Groeipijn van de deskundigencommissie van de Hervormingsagenda Jeugd gepubliceerd.
In 2023 is de Hervormingsagenda Jeugd vastgesteld, toen is ook afgesproken dat een deskundigencommissie in 2025 met een zwaargevend advies zou komen over de voortgang van de Hervormingsagenda Jeugd en bijbehorende financiële verdeling. De VNG en de gemeenten zijn van mening dat het zwaarwegende advies van het Rapport Groeipijn ‘van kaft tot kaft’ overgenomen moet worden door het Rijk. In de voorjaarsnota 2025 van het Rijk zijn de adviezen van de commissie van Ark ten dele overgenomen. Gemeentefonds: huishoudens lage inkomens In de decembercirculaire 2024 van het rijk is rekening gehouden met een aantal huishoudens lage inkomens van 6.000. Op basis van de meest actuele cijfers die we hebben ontvangen bedraagt dit aantal vanaf 2023 6.300. 80
De verwachting is dat we over 2024 hierdoor nog een nabetaling ontvangen van ongeveer € 1.6 mln.. Het hogere aantal zal ook zijn uitwerking hebben vanaf 2025, met daarbij de kanttekening dat is aangekondigd dat in 2027 de berekeningsmethodiek wordt herzien. Hoe deze herziening eruit gaat zien is nog onbekend. Gezien de hogere aantallen in huishoudens, zal waarschijnlijk de eenheidsprijs per aantal vanaf 2025 verlaagd worden. Dit heeft weer een drukkend effect. Een inschatting onzerzijds, met veel onzekere factoren omgeven, is dat dit vanaf 2025 jaarlijks een positieve impact zal hebben van ongeveer € 0.6 mln. oplopend tot ongeveer € 1 mln. in 2029.
81
Bijlage 7. Herprioritering opdrachten Zoals in de aanbiedingsbrief is aangegeven doen we in deze kadernota concrete voorstellen om de beschikbare capaciteit en de hoeveelheid werk beter in balans te brengen en daarmee te komen tot een reëlere planning. In deze bijlage zijn per programma de keuzes tot prioritering opgenomen en toegelicht. Programma Leven Opdracht maatschappelijke visie op accommodaties Er is sterke behoefte aan een visie op basis waarvan maatschappelijk vastgoed in Venray zo effectief en efficiënt mogelijk wordt ingezet. Met een juist kader kan op een zorgvuldige en heldere manier een integrale afweging worden gemaakt over hoe wij om willen gaan met accommodatievraagstukken. Het helpt ons om de basis beter op orde te brengen waardoor we actueel financieel inzicht hebben en daarmee betere sturingsmogelijkheden. Het betreft een opdracht die niet in het collegeprogramma is opgenomen. Voorstel is om deze opdracht met prioriteit op te pakken.
Om hiervoor ruimte te maken worden de prioriteiten van de volgende werkzaamheden aangepast: • Opstellen nieuwe kunst- en cultuurnota wordt doorgeschoven naar de volgende collegeperiode; • Inzet voor de cultuurregio wordt afgeschaald; • Aanpak onrechtmatig grondgebruik wordt geherprioriteerd; • Voorbereiding en actualisatie van de onderhoudsplanningen gemeentelijk vastgoed en voorzieningen start in 2026 in plaats van 2025; • Integrale aanpak van verduurzaming van vastgoed wordt vooralsnog niet opgepakt; • Vanwege de capaciteit die voor deze opdracht geleverd moet worden, ontstaat het risico dat nieuwe exploitatie/beheervraagstukken cq. knelpunten niet direct opgepakt kunnen worden of anders geprioriteerd moeten worden. Opstellen mantelzorgbeleid Het is een keuze om geen nieuw mantelzorgbeleid op te stellen. Gezien het belang van mantelzorgers in de opgave “Versterken omgeving” stellen we voor om deze opdracht op te schorten en vanuit de opgave "Versterken omgeving" de noodzaak van separaat mantelzorgbeleid te bepalen. De planning wordt nu opgeschoven naar het najaar 2025. Definitie en ambitie bepalen voor handhaving binnen het sociaal domein Betreft een opdracht uit het collegeprogramma die nog niet is opgestart. Het voorstel is om deze opdracht te laten vervallen waarmee binnen het sociaal domein ruimte ontstaat voor realisatie van andere lopende opdrachten en werkzaamheden.
Uitgangspunten formuleren voor het monitoren van beleidseffecten Is een opdracht uit het collegeprogramma. Het plan was om dit te agenderen voor een raadsbijeenkomst. Monitoring wordt op dit moment op diverse onderwerpen verder ontwikkeld en geïntegreerd in de beleidscyclus. Dit is ook opgenomen in onze datastrategie. We stellen dan ook voor om deze opdracht laten vervallen.
82
Programma Wonen Uitvoering omgevingsprogramma Wonen Bovenliggend aan het programma Wonen is de Omgevingsvisie ook aan actualisatie toe. We willen echter ook prioriteit geven aan de uitvoering van het programma Wonen. Belangrijke onderdelen in het programma zijn: • Opstellen volkshuisvestingsprogramma, wettelijke verplichting; • Inzichtelijk maken versnelling woningbouw, toezegging om dit vóór deze Kadernota aan de raad voor te leggen is niet gelukt; • Het nemen van regie op woningbouwprojecten via de vestiging van Wvg (Wet voorkeursrecht gemeenten); • Huisvestingsopgave arbeidsmigranten en andere aandachtsgroepen; • Ontwikkelperspectief Sociale Woningbouw / Samenwerkingsafspraken Wonen Limburg. Deze opgaven moeten opgepakt worden naast de uitvoering van reguliere werkzaamheden. Een voorstel voor prioriteiten en consequenties van het geven van prioriteit aan bovenstaande onderwerpen boven onder andere regulier werk, wordt vóór de zomer van 2025 voorgelegd aan het college. Uitwerken van een nieuw integraal veiligheidsbeleid, inclusief een dynamische veiligheidsagenda Dit betreft een opdracht uit het collegeprogramma en is vanwege actualiteiten en andere prioriteiten binnen het veiligheidsdomein nog niet gestart. Dit staat gepland voor 2e helft 2025. We stellen voor om de opdracht niet meer binnen het huidige collegeperiode uit te voeren.
De beoogde doelen op het gebied van veiligheid worden gevolgd door o.a. de tweejaarlijkse Veiligheidsmonitor. Daarnaast wordt de raad via de P&C-cyclus meegenomen en geïnformeerd over actuele zaken en prioriteiten in het veiligheidsdomein. Voor de resterende looptijd van het collegeprogramma richten we de aandacht op lopende vraagstukken en projecten in het kader van veiligheid. Opstellen visie Henseniuskwartier Deze visievorming betreft spoor 3 van de Routekaart naar een Veilig en leefbaar Henseniuskwartier. De start hiervan staat gepland in 2025. We stellen voor om spoor 3 van de routekaart mee te nemen in de uitwerking van het Omgevingsprogramma Economie, dat wij in februari 2025 hebben vastgesteld. Daarmee streven we naar een integrale aanpak en uitvoering van geplande werkzaamheden op het juiste moment. Wij gaan hierover nog in gesprek met de Algemene begeleidingsgroep Henseniuskwartier en wij informeren u hierover. Opstellen visie Vlakwater Hiervoor zijn in 2024 al parkeermaatregelen getroffen en is rondom een specifiek deel van het gebied een juridische procedure doorlopen. In 2025 zouden keuzes gemaakt moeten worden over de gewenste toekomstige ontwikkelingen en de verdere invulling en uitwerking van de Visie Vlakwater.
In het kader van herprioritering van ons totaal aan opgaven stellen we voor om het opstellen van de visie Vlakwater deze collegeperiode niet meer op te starten. Aanpak onrechtmatig gebruik gemeentegrond In 2022 is bij de ‘Evaluatie aanpak illegaal grondgebruik’ vastgesteld dat het handhavend optreden tegen het onrechtmatig gebruik gemeentegrond te wensen over laat. Eind 2023 heeft het college besloten om hiervoor een marktpartij in te schakelen. Dit is tot op heden nog niet gebeurd. We stellen voor om deze opdracht voorlopig niet uit te voeren, mede in relatie tot de benodigde inzet voor de opdracht maatschappelijke visie op accommodaties. Waar dit noodzakelijk is, worden nieuwe individuele casussen wel opgepakt.
83
Onderzoek naar versterking van de grondpositie van de gemeente in het buitengebied Dit gaat om een opdracht uit het collegeprogramma waarmee volgens planning in Q3 2025 mee zou worden gestart. Het voorstel is om deze opdracht te laten vervallen. In voorkomende gevallen vindt individuele beoordeling plaats met het vastgestelde grondbedrijf als één van de geldende kaders. In de nota Grondbeleid 2023 is vastgelegd dat het college toestemming heeft om tot een maximum van € 1 mln. grondaankopen te doen voor meerdere doelen waaronder ook natuurbehoud, klimaat/duurzaamheid, leefbaarheid buitengebied etc. Dus als er zich kansen voordoen dan kunnen we op basis van het vastgestelde beleid meteen acteren. Programma Werken Actualiseren parkeerbeleid en parkeernormennota Deze opdracht komt uit het collegeprogramma. Planning is om dit te starten na vaststelling van het omgevingsprogramma Mobiliteit en op te leveren in Q3 2025. We stellen voor om alleen het actualiseren van de parkeernormen uit te voeren conform de planning. Dit heeft een namelijk een nauwe relatie met o.a. onze woonopgave. Het actualiseren van het parkeerbeleid stellen we uit naar de volgende collegeperiode om zo ruimte te scheppen voor het uitvoeren van het omgevingsprogramma Mobiliteit.
Programma Besturen Evaluatie beleidsstuk Gunnen en Vertrouwen (BV-constructies binnen gesubsidieerde instellingen) Dit is één van de vervolgopdrachten die voortkomt uit de evaluatie verordening op de paracommercie van eind 2024. Oplevering is gepland in 2025. Deze opdracht laten we nu vervallen. In 2025 wordt wel het geactualiseerde horecabeleid opgeleverd. Hierbij wordt ook gekeken naar de regels rondom paracommercie.
84