Bijlage Beantwoording vragen E. Vullings (CDA)

Evaluatie r u u t l u C n e t Nota Kuns 6-2020 1

enray | 20

V gemeente

Terugblik EVALUATIE

BELEID

UITVOERINGSAGENDA

Terugblik

De volgende stap

Lopen

Venray, focus op mensen

Kunst en Cultuur

“Cultuur biedt mens en maatschappij mogelijkheden om zich te ontplooien. ”

2

Voorwoord

Terugblik Krachtenbundeling, cultuureducatie en talentontwikkeling, goede faciliteiten en lokale infrastructuur. Dat zijn de pijlers van ons in 2015 vastgestelde kunst- en cultuurbeleid. In het collegeprogramma “een gezonde toekomst voor Venray” benadrukken we dat kunst en cultuur belangrijk is als het gaat om het zijn van een aantrekkelijke gemeente om te wonen, werken en leven. Het versterkt de sociale cohesie en creativiteit van de Venrayse gemeenschap. Het huidige beleid loopt af en het is goed om stil te staan bij de resultaten alvorens de volgende stap te zetten. We doen dit aan de hand van een drieluik. Het eerste deel van dit drieluik heet “Terugblik” en neemt ons mee naar de resultaten van de afgelopen jaren. Het drieluik wordt compleet door het nieuwe beleid (voorjaar 2020) en een uitvoeringsplan (zomer 2020) voor de komende periode. Zomaar een greep uit de successen van de afgelopen jaren: • Cultura Venray heeft handen en voeten kunnen geven aan de netwerkorganisatie zoals wij die voor ogen hadden; • Cultuureducatie in de klas heeft vorm gekregen; • Een nieuwe structuur voor de Hafa is opgezet; • Jera On Air is hard op weg naar de tweede cultuurplaninstelling in Venray; • Grensoverschrijdende samenwerking zoals bijvoorbeeld schijt aan de grens; • Maar ook een sterkere regionale samenwerking. Het bruist volop van de goede ideeën en initiatieven in Venray.

Maar er zijn ook de nodige uitdagingen geweest. Denk hierbij onder andere aan de afwikkeling van het kunstencentrum en het vraagstuk rondom de bibliotheek. Kortom, het is een periode waarop we met een goed gevoel kunnen terugkijken. Waarbij samen met partners verder gebouwd is aan een sterk cultureel Venray! In deze nota geven we ook een vooruitblik op het nieuwe beleid. Ik nodig u ook uit om onderwerpen die van belang zijn voor onze culturele basisinfrastructuur aan te dragen zodat ons nieuw beleid het beste bevat dat het culturele leven te bieden heeft. Anne Thielen Wethouder Kunst en Cultuur

3

Kunst en Cultuur

Terugblik

UITVOERING

BELEID

EVALUATIE

Deze evaluatie ik: is onderdeel van een drielu

Voorjaar 2020 Zomer 2020

Februari 2020

4

Voorwoord

Inhoud Inleiding

6

Samenvatting

7

2. Evaluatie Kunst- en Cultuurnota

8

2.1. Huidige nota Kunst en Cultuur

8

2.2. Proces

9

2.3. Opbrengst vrijwilligersorganisaties

9

2.4. Opbrengst evaluatie vijf culturele

11

basisvoorzieningen 3. Evaluatie Cultura 4. Conclusie bereikte resultaten kunst- en

13

15

cultuurbeleid 5. Uitgaven cultuur

16

6. Landelijke ontwikkelingen en beleid

17

7. Provinciale/regionale ontwikkelingen en

18

beleid 8. Lokale ontwikkelingen en beleid

19

8.1. Toekomstvisie

19

8.2. Kadernota sociaal domein: de volgende stap

19

8.3. Basisvoorzieningen en lokale ontwikkelingen

20

8.4. Overige lokale ontwikkelingen

21

9. Vervolg

23

Bijlage: Beeldverslag enquete

24

5

Kunst en Cultuur

1. Inleiding Cultuur kan op verschillende manieren worden beleefd. Je kunt ’kunst of cultuur maken, er actief aan meedoen; professioneel, als hobby of educatief. Maar je kunt kunst en cultuur ook beleven. Denk aan een bezoek aan de schouwburg, een museum, een evenement, of genieten van een boek, film of muziek. Daarnaast is cultuur ook het aanwezige erfgoed en de monumenten. Dit laatste onderdeel valt niet onder de reikwijdte van deze nota. Cultuur staat niet op zichzelf. Het zeer diverse

De raad heeft toen ook vijf basisvoorzieningen kunst

cultuuraanbod maakt Venray aantrekkelijk als

en cultuur benoemd, te weten: de schouwburg, het

tweede stad in de regio om te wonen, te werken en

Odapark, de bibliotheek, het Venrays Huis voor de

te verblijven. Cultuur brengt mensen bij elkaar en

Kunsten, of wat daarvoor in de plaats komt, en het Huis

zorgt voor verbinding. Ook rond de opgaven in het

van Venray (Venrays museum).

sociale domein kunnen culturele activiteiten een In de afgelopen jaren zijn, mede op basis van dit

ondersteunende rol spelen.

nieuwe beleid, diverse nieuwe ontwikkelingen ingezet In 2015 zijn wij, in nauwe samenwerking met het

in het culturele veld. Veel culturele partners hebben

culturele veld, aan de slag gegaan met het opstellen

de schouders er onder gezet. Maar er waren ook

van een kadernota kunst en cultuur. De gemeenteraad

uitdagingen, zoals bijvoorbeeld de financiële situatie

heeft in februari 2016 de pijlers van het kunst en

van de vijf basisvoorzieningen en de afbouw van het

cultuurbeleid vastgesteld.

kunstencentrum.

Deze pijlers waren: a. krachtenbundeling

Voordat een volgende stap wordt gemaakt, is het goed

b. cultuureducatie en talentontwikkeling

om stil te staan en te evalueren. Even goed achterom

c. goede faciliteiten en versterken infrastructuur.

kijken naar wat er de afgelopen jaren is gedaan, is veranderd en in welke mate de doelen die beoogd waren met de kunst- en cultuurnota zijn bereikt. Niet alleen voor de basisvoorzieningen maar ook voor de vele vrijwilligersorganisaties die Venray rijk is. In het collegeprogramma is afgesproken dat Cultura Venray als separaat onderdeel wordt meegenomen.

6

Samenvattting

Samenvatting Vanaf het voorjaar 2019 is gestart met de evaluatie van de kunst en cultuurnota en de evaluatie van Cultura Venray. Een uitgebreid traject van enquête, onderzoeken en verdiepingssessies is doorlopen. Dit heeft ertoe geleid dat wij de evaluatie nu kunnen

Samenvattend kan op basis van de evaluatie het

afronden en inzicht hebben gekregen in de effecten/

volgende worden geconcludeerd:

resultaten van het oude beleid. We kunnen constateren

• Het huidige beleid heeft bijgedragen aan een sterker klimaat voor kunst en cultuur binnen Venray.

dat de pijlers zoals in de huidige kunst– en cultuurnota staan opgenomen ook voor de komende periode

• Zowel vrijwilligersorganisaties als de culturele

van toepassing zijn. Er is gekozen om het kunst–

basisvoorzieningen tevreden zijn over de

en cultuurbeleid in de vorm van een drieluik aan u

implementatie van het beleid tot op heden en de uitgangspunten omarmen.

voorleggen. Deel 1 betreft de evaluatie van het huidige

• Voor wat betreft de basisvoorzieningen stappen zijn

beleid, deel 2 gaat in op de nieuwe beleidsvoornemens

gezet maar dat deze de komende jaren nog de

voor 2020-2024 en deel 3 het uitvoeringsplan, waarbij het uitgangspunt is dat voor de zomer 2020 het gehele

nodige aandacht behoeven.

drieluik is afgerond.

• Dat ook vrijwilligersorganisaties aan de vooravond staan van een verandering om ook in de toekomst een bijdrage te blijven leveren aan het cultuuraanbod. • Dat Cultura Venray binnen een geringe periode een bijna niet meer weg te denken positie heeft verworven binnen het culturele veld in Venray.

7

Kunst en Cultuur

2. Evaluatie Kunst- en Cultuurnota 2.1. Huidige nota Kunst en Cultuur De huidige nota kunst en cultuur is in samenspraak met het culturele veld in 2014/2015 ontwikkeld. Onderstaande pijlers zijn toen vastgesteld en aangegeven is wat en hoe we deze willen realiseren.

Hoofddoel

Wat willen we bereiken?

Hoe gaan we dit bereiken?

Wat hebben we bereikt?

Samenwerken in de vorm van een Cultuurcafé

1 Krachtenbundeling

Actuele informatie

Uitvoering door

samenbrengen

Cultura Venray

Cultuurmakelaar / katalysator bij het Cultuur

nieuwe Huis voor de

zorgt voor

Kunsten

sociale samenhang, verbinding,

Het bevorderen van

participatie en

een voortdurende

versterkt de

leerlijn voor

CIK in het basisonderwijs

Voor voortgezet onderwijs

stedelijke en

2

economische

Vergroten van

waarde

cultuureducatie

Stimuleren

Apart traject, niet binnen

en stimuleren

samenwerking

kunst en cultuur

cultuureducatie

talentontwikkeling

3

jongerenorganisaties I.s.m. Jongerenraad

Jongerenraad niet meer

behoefte van jongeren

actief. Door CIK wordt

onderzoeken

behoefte zichtbaar

Faciliteren

Maatafspraken en

basisvoorzieningen

structureel overleg

Goede faciliteiten en lokale infrastructuur versterken

bezig met een projectplan

Herijking subsidiebeleid Instellen innovatiefonds

Uitgangspunten vastgesteld Verkenning heeft plaatsgevonden. Diverse innovatieve ideeën

8

zijn wel ondersteund

Proces

2.2. Proces

2.3. Opbrengst vrijwilligersorganisaties

Om te komen tot een brede evaluatie hebben wij een aantal stappen gezet.

Aan alle culturele organisaties zijn onderstaande vragen

1. Er is een enquête uitgezet onder alle organisaties

voorgelegd, waarbij geantwoord kon worden: helemaal

(vrijwilligersorganisaties professionele organisaties),

mee eens (1), mee eens, neutraal, niet mee eens,

maar ook onder kunstenaars en zzp-ers in het

helemaal niet mee eens (5)

culturele veld. De vragen hadden betrekking op het kunst- en cultuurbeleid en op Cultura Venray.

1. Er is in Venray echt iets veranderd sinds het nieuwe

2. Naar aanleiding van de resultaten uit de

kunst- en cultuurbeleid is ingevoerd.

enquête is een bijeenkomst geweest met een

2. Er is binnen onze eigen organisatie echt iets

vertegenwoordiging van de culturele verenigingen,

veranderd op basis van dit nieuwe beleid.

om een verdiepingsslag te maken.

3. Er is werk gemaakt van de vastgelegde pijlers:

3. Voor wat betreft de basisvoorzieningen heeft Cultuur

a. krachtenbundeling

+ Ondernemen1 onderzoek gedaan naar de sterkten

b. cultuureducatie en talentontwikkeling

en de zwaktes, zodat de gemeente en organisaties

c. goede faciliteiten en infrastructuur

met de aanbevelingen en de verbeterpunten aan de slag kunnen gaan. BiblioNu is niet in dit onderzoek

De antwoorden hierop kunnen schematisch als volgt

meegenomen, omdat voor deze organisatie een

worden weergegeven:

ander traject liep. 4. Met de basisvoorzieningen (de schouwburg, het

1 2

3

4

5

Odapark, het museum, de bibliotheek en Cultura Venray) is ook een verdiepingsslag gemaakt.

Vraag 1

1. Cultuur + Ondernemen is een kenniscentrum voor

Vraag 2

ondernemerschap in de cultuursector. Zij ondersteunen culturele organisaties, zelfstandig werkende kunstenaars en creatieven die meer rendement willen halen uit hun activiteiten. Daartoe werken

Vraag 3a

ze onder meer samen met overheden en fondsen, om het effect van hun cultuurbeleid en –investeringen te vergroten.

Vraag 3b Vraag 3c

cultuur

educatie op scholen Samenwerking

Rekenkundig gemiddelde (Ø) Standard deviation (±)

budgetbeheer

ondersteunen vrijwilligers

4. Hoe ziet u het kunst- en cultuurbeleid voor de komende periode in de gemeente Venray? Ingezette koers vasthouden of nieuwe focus aanbrengen? Deze open vraag gaf een divers palet aan antwoorden.

aand

acHt vo or

talen

ten

culu aand

acht vo or klein e vere nigin gen

9

urhis torie is be lang rijk

y?

Kennis Delen

5. Bent u tevreden over het algemene kunst en cultuurbeleid?

Kennis/good practices delen. Verenigingen kunnen veel

Op deze vraag kwam een rekenkundig gemiddelde uit

(meer)van elkaar leren.

van 54,17 op een schaal van 100. Omdat dit weinig zegt over de achterliggende reden is

Innoveer

deze vraag ook ingebracht in de verdiepingssessie.

Bewustwording. Verenigingen bewuster maken van

Net voor de zomer was er een verdiepingssessie met

hun bijdrage aan de samenleving/ gemeentelijke

de culturele verenigingen om de uitkomsten van de

doelen en stimuleren om andere activiteiten aan te

enquête te duiden. Het beeldverslag hiervan treft u aan

bieden en/of andere groepen. Zoek nieuwe kansen en

in de bijlage op pagina 24.

mogelijkheden.

De volgende conclusies werden tijdens deze

Werk samen

bijeenkomst geformuleerd:

-

Samenwerken blijft een issue! Stimuleren van samenwerken is duidelijk iets waar nog meer op

Cultuurbeleid is niet bekend

ingezet zou moeten worden. Zoek elkaar op, praat

- Onbekend maakt onbemind? Het cultuurbeleid is

met elkaar, bedenk cross-overs (verbinding tussen

voor de meeste verenigingen nog “een ver van mijn

verschillende disciplines), zoek nieuwe partners,

bed show”. Verenigingen hebben er niet direct mee te

andere partners , maar wacht niet af.

maken, wel indirect via Cultura Venray.

- Laat je zien - Zichtbaarheid. Verenigingen mogen meer naar

Wees trots!

buiten treden.

- Trots op wat er is! Er is in Venray veel waar we trots op mogen zijn, maar men laat dit te weinig zien en men weet soms ook nog te weinig van elkaar en elkaars programma. Dit heeft onder andere tot gevolg dat er veel versnippering is. zeuren hokjes denken afwachten

it en ite ll al w wi k s le al ier et ez l ni eit p sit er n v e i d n eu st

ing

G

ed

o

g

= at

w

10

gie er d en bo V C an l a e g di ve zij it el ite ve v i t a e cr

richt

stopp

tr

w ou

en

n ke er w s r n ve me -o en Sa s k n n os re de cr de r u e ed + o en br en er is er pp i g r n n t e t’s jo a n w ‘o op ot tr

aa

n

en

cht rzi ove den n i b ver uur uct str nt ara n nsp ijde f tra e t e le l l n r a uite vo o r b naa

ei o r

ra ay

Kunst en Cultuur

Basisvoorzieningen

2.4. Opbrengst evaluatie vijf culturele basisvoorzieningen

BiblioNu

De evaluatie met de culturele basisinstellingen

aandacht en monitoring voor dit vraagstuk vanuit de

bestond uit een tweetal sporen. Enerzijds heeft

gemeente is dan ook gewenst.

Cultuur+Ondernemen een onderzoek gedaan en een sterkte/zwakteanalyse gemaakt per

Ook het businessmodel van elke organisatie is anders.

organisatie, de governance is tegen het licht

Verder is ook de omgang met de bezuinigingen

gehouden en er zijn aanbevelingen voor de

wisselend geweest. De Schouwburg heeft mede vanuit

gemeente gemaakt (Bijlage 1). Anderzijds is er

haar ondernemerschap de weg omhoog weten te

een verdiepingsbijeenkomst geweest met de vijf

vinden. Bij Odapark hebben de bezuinigingen en de

basisvoorzieningen.

relatief kleine bijdrage vanuit de gemeente Venray gezorgd voor uitholling en een relatief kwetsbare

Onderzoek Cultuur+Ondernemen

organisatie die inzet op haar kerntaak maar geen

In het onderzoek van Cultuur+Ondernemen worden

ruimte meer overheeft om samen te werken, te

per organisatie aanbevelingen gedaan en zijn

vernieuwen, financieringsmix te verbreden. De kans

aandachtpunten voor de gemeente opgenomen. De

bestaat dat de rek er op enig moment uit is waardoor

specifieke aandachtspunten voor een organisatie gaan

risico’s gelopen worden. Extra aandacht hiervoor vanuit

wij in de, inmiddels structureel ingeplande, overleggen

de gemeente is noodzakelijk.

met bestuur en directie bespreken en bekijken welk vervolg we daar aan kunnen geven om onze culturele

Financiële situatie en financieringsmix

organisaties te ondersteunen.

Het is verstandig om de financiële stand van zaken bij de organisaties goed te blijven monitoren. Er

Op hoofdlijnen worden de volgende

is geen sprake van veel vlees op de botten. Geen

aanbevelingen meegegeven:

van de organisaties kon inzicht bieden in het

Grote verschillen, proportionaliteit en aandacht voor

weerstandsvermogen.

kwetsbaarheden

Organisaties zouden nog meer aandacht moeten

De culturele basisvorzieningen zijn zowel wat betreft

besteden aan het verbreden van de financieringsmix.

bestuur en toezicht als uitvoerend medewerkers

Ze hebben daar naar onze inschatting hulp bij

zeer gemotiveerd en betrokken. De organisaties zijn

nodig. Diverse organisaties kunnen baat hebben bij

onderling zeer verschillend zijn en daarmee lastig te

ondersteuning op het gebied van fondsenwerving.

vergelijken. Iedere organisatie is dan ook vanuit zijn

Dat geldt niet alleen voor Odapark maar bijvoorbeeld

eigen perspectief en context bekeken.

ook voor het Venrays museum en wellicht voor meer culturele organisaties in Venray.

De verschillen zitten onder andere in de rol van de organisatie (uitvoerend – faciliterend) de fase waarin

Samenwerking en aansturing gemeente

de organisatie zich bevindt: van jonge organisatie,

De wethouder Cultuur van Venray wordt door de

Cultura Venray, of organisatie nog volop in de

organisaties als betrokken ervaren. Dat geldt ook voor

beleidsontwikkeling en -uitvoering, Venrays Museum,

de ambtenaren van de gemeente Venray. De werkwijze

tot gevestigde organisaties als de Schouwburg

met maatwerkafspraken wordt als prettig ervaren.

en Odapark. Grote verschillen zijn er in aantal

Deze kunnen nog een niveau verder gebracht worden

beroepskrachten en daarmee professionele slagkracht:

zodat ze beter passen en ook meetbaarder worden

van een halve fte bij Venrays Museum tot een flink

geformuleerd. Ook het invoeren van regelmatiger

personeelsbestand bij de Schouwburg. Kwetsbaar zijn

overleg om de voortgang op het gebied van

de organisaties waar een groot deel van de uitvoering

strategische keuzes, doelstellingen en resultaten door

en ook soms de aansturing ligt bij vrijwilligers. Extra

te nemen draagt bij.

11

Kunst en Cultuur

Vanwege de verschillen tussen de organisaties zijn er

dus tussentijds bijstellen/bijsturen moet mogelijk

ook verschillende behoeften. Maar voor iedereen geldt

zijn. Met elkaar en de gemeente in gesprek

dat er behoefte is aan helderheid over subsidiecriteria

blijven vinden de deelnemers belangrijk. Er moet

en bedragen en waar die voor zijn; zonder alles dicht te

verder onderscheid gemaakt worden tussen de

timmeren.

professionele organisaties, de basisvoorzieningen en de vrijwilligersorganisaties.

Alle organisaties zien het belang van kunsteducatie

- De basisvoorzieningen vinden de pijler

maar hebben moeite met het goed aan de man brengen

krachtenbundeling voor hun organisaties geen

van educatie-activiteiten bij de scholen. Cultura Venray

goede pijler, omdat het geen doel is, maar meer een

pakt daar een goede rol in maar er is nog veel te

resultaat van samenwerken. Zij zien daarom meer

winnen.

in het benoemen van een andere pijler: namelijk samenwerking

Subsidie(beleid) Het subsidiebeleid van de gemeente Venray is de

- Cultuur wordt door de instellingen gezien als een

organisaties niet duidelijk. Het lijkt historisch gegroeid

middel om de gemeenschapszin/participatie te

te zijn. Heldere doelen van het cultuurbeleid kunnen

vergroten en zou gemeente breed meer vanuit

bijdragen aan het aanscherpen en onderbouwen van

dat perspectief bekeken mogen worden. Nu wordt

keuzes op dit gebied. Het wegvallen van subsidie

cultuur vaak als een doel op zich beschouwd.

is daarmee meteen het grootste risico voor het

Ook vinden de vertegenwoordigers van de

voortbestaan van de organisaties. Meer zicht op het

instellingen dat het belangrijk is om te bekijken

langere termijnperspectief zou rust kunnen brengen.

hoe de meerderheid van de bevolking die nu niet aangesloten is op het cultuuraanbod, alsnog (deels)

Samenwerking onderling

kan worden bereikt. Hoe kan de drempel voor hen

Samenwerking tussen de culturele organisaties is geen

worden verlaagd? Het begint bij kinderen, maar

doel op zich maar kan zeker bijdragen aan een sterkere

een aanpak vanuit twee kanten (naast kinderen ook

culturele infrastructuur in Venray. Alle betrokkenen

volwassenen) biedt meer perspectief.

zijn het erover eens dat in de afgelopen vier jaar flinke stappen zijn gezet, vooral op de operationele kant van

- De aanpak volgens de maatwerkafspraken vormt

samenwerken. Op strategisch niveau is nog winst te

voor de instellingen een fijne leidraad die houvast

behalen, met aandacht voor ieders autonomie en rol.

biedt voor klankborden met de gemeente maar ook een bepaalde mate van zekerheid omtrent

Geen van de organisaties voldeed aan de eisen voor

gemaakte afspraken. Hierbij wordt aangetekend dat

verslaglegging over bestuur en toezicht conform de

het scherper (SMART) formuleren van de te behalen

Governance Code Cultuur 2014. In 2019 is de nieuwe

resultaten verbetering behoeft.

Governance Code Cultuur ingegaan. Het is van belang dat organisaties hier kennis van nemen en met de

- Vaste gespreksmomenten om de voortgang te

principes aan de slag gaan en in het jaarverslag

bespreken worden gewaardeerd.

aangeven hoe ze met de governance zijn omgegaan. - Alle culturele instellingen ervaren de samenwerking Verdiepingsbijeenkomst vijf basisvoorzieningen

met het onderwijs als zeer lastig en ingewikkeld.

Voor de zomer 2019 is in een werksessie de enquête verder toegelicht en is deze besproken. De volgende constateringen kwamen tijdens deze bijeenkomt naar voren: - De huidige nota biedt houvast en richting en wordt gezien als belangrijk voor het Venrays Cultuurklimaat. Het verder specificeren/vastleggen van afspraken wordt niet als wenselijk beschouwd (hou het flexibel), kaders waarbinnen iedere instelling kan handelen zijn prima (maatwerk). Het zou wel een wat meer ‘levend(ig)’ document mogen zijn, er verandert veel in vier jaar tijd,

12

Evaluatie Cultura

3. Evaluatie Cultura Cultura Venray is ontstaan vanuit het co-creatieproces dat er een huis voor de kunsten zou moeten komen. Nieuw en vooral anders, een netwerkorganisatie, een verbinder, een aanjager in het culturele veld. Of Cultura deze rollen waarmaakt hebben we onderzocht aan de hand van een paar vragen bij de breed uitgezette enquête, maar ook in een verdiepingssessie met de (vrijwilligers)organisaties. Enquête en verdiepingssessie

Evaluatie Cultura Venray/jaarverslag

In het kort is het volgende geconstateerd:

Bij de start van Cultura (augustus 2016) en het toen

• Ruim 95% van de ondervraagde culturele

opgestelde ondernemingsplan was het belangrijk om

organisaties kent Cultura Venray en/of is ermee in

een organisatie op te richten die aan de slag ging met

aanraking geweest.

in ieder geval de organisatie van cultuurcafé ’s, HaFa

• Cultura Venray is een kleine organisatie, wil heel

en Muziek in de klas. In het voorjaar van 2017 heeft

veel, is enthousiast, maar kan niet alles. Het is

de gemeenteraad op basis van de ingediende evaluatie

daarom raadzaam om focus aan te brengen.

besloten om Cultura structureel subsidie te verlenen.

• Cultura Venray kan een (nog) grotere rol spelen in de samenwerking en het bijeenbrengen van

We zijn nu weer twee jaar verder en we zien een aantal

initiatieven en organisaties.

ontwikkelingen. 1. In samenwerking met Cultura Venray is er een

• De website van Cultura Venray zou een betere

nieuwe structuur opgezet voor Hafa.

vindplaats kunnen zijn van vraag en aanbod.

De federatie Muziekgezelschappen heeft een steunpunt

• Cultura Venray is de organisatie die cultuureducatie op de scholen coördineert en doet dit naar

opgericht dat zorgt voor de inschrijvingen en de

tevredenheid van de scholen.

trainingen/cursussen en examens voor de harmonieën en fanfares. De organisatie en de administratie van

13

Kunst en Cultuur

2. In samenwerking met het onderwijs is muziek in de

dit steunpunt wordt door de orkesten gezamenlijk

klas uitgegroeid tot cultuur in de klas.

gefinancierd. Per leerling draagt de gemeente bij in de kosten voor de muzieklessen (educatie). Voorbeelden

Het onderwijs is zeer tevreden over de aanpak en de

vanuit dit steunpunt: Het opleidingsorkest No Limit.

inzet van Cultura hierin. Cultuur in de klas is nog geen

Door samenwerking tussen de orkesten MMSK, Euterpe,

volwaardig ‘product’. Het is nog volop in ontwikkeling.

Oirlo, Castenray, Leunen en Oostrum wordt de jeugd

Zo is geconstateerd dat de culturele basisvoorzieningen

gemotiveerd om samen muziek te maken. Door meer

geen plek hebben in de aanpak van cultuur in de klas,

leeftijdsgenoten (én niveaugenoten) neemt het plezier

terwijl deze in ieder geval vanuit de basisvoorzieningen

in muziek toe. Er is een muzikantenpoule opgestart,

als een ‘must’ wordt gezien. Het programma wordt

er is geregeld dat digitale media worden ingezet voor

hierop dan ook aangepast. Het onderwijs is enthousiast

muziekonderwijs en er is professionalisering van de

over de aanpak en ziet de meerwaarde voor onze

theorielessen en examencommissies gerealiseerd.

jeugd, namelijk kennismaking met alle aspecten van

Steeds meer verenigingen zoeken via Cultura Venray

kunst en cultuur voor elk kind dat in Venray op school

de samenwerking. Dit steunpunt kost jaarlijks

zit.

€ 65.000 en functioneert naar alle tevredenheid van 3. Cultura Venray is inderdaad die spin in het web

de verenigingen.

geworden zoals we dat hadden gewenst.

Ondersteuning hiervoor blijft een behoefte.

Met een bekendheid van ruim 95% vervult Cultura In ‘de volgende stap’ van het cultuurbeleid wordt

Venray die rol. Dat betekent niet dat Cultura Venray

bekeken of de werkwijze ongewijzigd blijft of dat we

deze functie volledig naar tevredenheid uitoefent.

een aantal accenten anders leggen.

Tijdens de evaluatie bleek dat Cultura Venray zich nog

In ‘de volgende stap’ komt de doorontwikkeling hiervan

meer kan profileren als centrum van vraag en aanbod.

aan de orde met het beschikbare budget voor de

Informatieverstrekking en bekendheid dient dan ook

komende periode.

een continue proces te zijn binnen Cultura Venray.

focus samenwerk en website scholen organisaties anders denken jeugd erbij

Cultura Venray

14

versnipper d

ite al kw s le al t z e e ni pl s er div e st

en rk we s n er me ov n Sa ske

n

Conclusie

4. Conclusie bereikte resultaten kunst- en cultuurbeleid Met betrekking tot het speerpunt goede faciliteiten door

- structureel overleg bestuurlijk en ambtelijk met de

de lokale infrastructuur te versterken is de afgelopen

bestuurders van de basisvoorzieningen

jaren ingezet op:

- de ontwikkeling van het museum

- het uitwerken van de maatwerkafspraken

- de visie op het bibliotheekwerk in relatie tot BiblioNu

- afbouw kunstencentrum

Hoofddoel

en de financiële situatie van BiblioNu

Wat willen we bereiken?

Hoe gaan we dit bereiken?

Wat hebben we bereikt?

Samenwerken in de vorm van een Cultuurcafé

1 Krachtenbundeling

Actuele informatie

Uitvoering door

samenbrengen

Cultura Venray

Cultuurmakelaar / katalysator bij het Cultuur

nieuwe Huis voor de

zorgt voor

Kunsten

sociale samenhang, verbinding,

Het bevorderen van

participatie en

een voortdurende

versterkt de

leerlijn voor

CIK in het basisonderwijs Voor voortgezet onderwijs

stedelijke en

2

economische

Vergroten van

waarde

cultuureducatie

Stimuleren

Apart traject, niet binnen

en stimuleren

samenwerking

kunst en cultuur

talentontwikkeling

3

cultuureducatie

jongerenorganisaties I.s.m. Jongerenraad

Jongerenraad niet meer

behoefte van jongeren

actief. Door CIK wordt

onderzoeken

behoefte zichtbaar

Faciliteren

Maatafspraken en

basisvoorzieningen

structureel overleg

Goede faciliteiten en lokale infrastructuur versterken

bezig met een projectplan

Herijking subsidiebeleid Instellen innovatiefonds

Uitgangspunten vastgesteld Verkenning heeft plaatsgevonden. Diverse innovatieve ideeën zijn wel ondersteund

15

Kunst en Cultuur

5. Uitgaven cultuur Om enig beeld te krijgen van de toegekende budgetten

In de volgende stap van het drieluik zullen we ingaan

voor kunst en cultuur hebben we deze voor het jaar

op de inzet van de budgetten voor 2020 e.v.

2018 verwerkt in onderstaand diagram.

Het totaalbudget dat in 2018 is ingezet voor culturele activiteiten was € 2.144.287.

BiblioNu Museum Odapark Schouwburg

Totaalbudget

Cultura

2018

Hafa

€ 2.144.287

CIK Cultuurcafé Vrijwilligersorganisaties Incidentele subsidies

16

Landelijke ontwikkelingen

6. Landelijke ontwikkelingen en beleid Theater, kunst en musea aantrekkelijk houden voor de hele bevolking. Dat is het doel van een eigentijds cultuurbeleid waar het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) aan werkt. Dat doet ze samen met de cultuursector, gemeenten en provincies. Het nieuwe landelijke cultuurbeleid gaat in 2021 van start. Vraag en aanbod cultuur verandert

Het kabinet investeert in goed cultuuronderwijs en er

Onze samenleving verandert. Denk aan een toename

is extra geld beschikbaar gesteld voor filmonderwijs,

van mensen met andere culturele achtergronden,

museumbezoek, muziekonderwijs en leesbevordering.

minder jongeren, meer ouderen en groei van de steden.

De komende periode gaat de aandacht vooral uit naar

Dit heeft gevolgen voor de vraag naar cultuur. Ook

cultuur voor iedereen en naar cultuuronderwijs.

verandert de manier van cultuur maken. Een nieuwe generatie kunstenaars speelt in op het publiek van deze

Verder komt er een vervolg op het programma

tijd met vernieuwende kunstvormen.

Cultuureducatie met kwaliteit en komt er meer ruimte voor het voortgezet onderwijs en de aansluiting tussen

Het ministerie van OCW onderzoekt hoe het nieuwe

binnen- en buitenschoolse activiteiten. De vraag van

cultuurbeleid er uit moet zien. Dit doet OCW samen

scholen blijft uitgangspunt.

met makers, organisaties en anderen die in de culturele sector werken. Maar ook samen met het IPO (het

Governance Code cultuur

overleg van de provincies), de G9 (de 9 grootste

Per 1 januari 2019 is de Governance Code Cultuur

gemeenten) en de VNG (de Vereniging Nederlandse

2019 van kracht. De Governance Code Cultuur

Gemeenten). De Raad voor Cultuur adviseert de

beschrijft de verantwoordelijkheden nieuwe stijl binnen

regering bij de ontwikkeling van het nieuwe beleid.

culturele instellingen, die naast overheidssubsidie ook steeds meer soorten private inkomsten moeten

In de uitgangspunten voor het nieuwe cultuurstelsel

gaan verwerven. Het gaat daarbij met name om de

geeft de minister aan dat zij met de andere overheden

bevoegdheden en onderlinge relaties van de raad van

wil inzetten op een nieuwe basisstructuur en ruimte

toezicht en directeur/bestuurder (of van bestuur en

wil bieden aan meer genres en nieuwe spelers. Denk

directie). Deze moeten voldoen aan acht principes zoals

aan urban arts, ontwerp en popmuziek. Dit wordt

transparantie, onafhankelijkheid, geen tegenstrijdige

gedaan door ruimte te maken voor festivals en

belangen of onverenigbare nevenfuncties, goed

ontwikkelplekken in alle disciplines en sectoren. Ook

financieel toezicht en risicobeheer. Nieuw ten opzichte

wordt geïnvesteerd in het gehele jeugdaanbod. De

van de vorige Code is dat de acht principes allemaal

insteek hiermee is vooral gericht op de culturele regio’s

toegelicht moeten worden in het jaarverslag, zelfs

(zie hieronder de eerste aanzet die de regio Noord-

als er niet vanaf wordt geweken. Bij elk principe zijn

Limburg samen met gemeente Weert en Roermond

aanbevelingen opgesteld die concrete aanwijzingen

hierin oppakt).

geven voor handelen. Voor de aanbevelingen geldt: ‘pas toe óf leg uit’. Ze zijn niet vrijblijvend, maar

Met het programma Cultuurparticipatie wordt de

er kan, net zoals in de vorige Code, gemotiveerd

cultuurdeelname van zoveel mogelijk verschillende

afgeweken worden van de aanbevelingen.

groepen bevorderd. Het programma wordt uitgevoerd door het Fonds Cultuurparticipatie met een matchingsregeling en start vanuit lokale initiatieven.

17

Kunst en Cultuur

7. Provinciale/regionale ontwikkelingen en beleid Eind juni is het provinciale extraparlementair college van de provincie Limburg geïnstalleerd. Het collegeprogramma Vernieuwend Verbinden 2019-2023 kent 10 aandachtspunten. Een ervan is cultuur, erfgoed en sport. De Provincie wil een impuls geven aan het kennismaken met cultuur voor mensen die hiermee onbekend zijn. Ook in de culturele infrastructuur wil de Provincie investeren, net als in de samenwerking van culturele instellingen met het bedrijfsleven. Nieuwe vormen van cultuur worden gestimuleerd en het jeugd Cultuur en Sportfonds wordt ondersteund. Regionaal is een “startnotitie Regiovisie en

De gemeente Venray is bestuurlijk trekker van dit

uitvoeringsprogramma opgesteld; samen gaan we

plan. Het plan kent vier fases om te komen tot

voor de gezondste regio.” Deze regiovisie is nog

daadwerkelijke samenwerking op lokaal, regionaal en

niet vastgesteld, maar gaat uit van een gezond

euregionaal niveau.

vestigingsklimaat, gezonde bedrijven en gezonde • Fase 1.

werknemers.

Samen verkennen (vanaf sept/okt 2019). Regio Cultuur

In de eerste fase wordt er bekendheid gegeven aan

Vanaf 2016 is er met de regiogemeenten een proces

het proces in de regio en gaan we samen verkennen.

in gang gezet dat heeft geleid tot een plan van aanpak

Samen met het culturele veld gaan we op zoek naar

‘Samen ontwikkelen door te doen!’. Bij dit proces zijn

de behoeften, maar ook naar de ambities en kansen

de gemeenten Beesel, Bergen, Gennep, Horst aan

binnen de thema’s zichtbaarheid, ontwikkeling en

de Maas, Mook en Middelaar, Peel en Maas, Venlo,

professionalisering.

Roermond, Venray en Weert betrokken. Het plan is tot stand gekomen door de intrinsieke

• Fase 2.

motivatie van de gemeenten om meer te gaan

Samen creëren (2019/2020).

samenwerken op het gebied van cultuur. Vanuit deze

In de tweede fase wordt er op basis van fase 1 de

samenwerking en vanuit het gegeven dat er maar

ruimte geven aan initiatieven.

weinig cultuurplaninstellingen (regeling Provincie Limburg) in Noord- en Midden-Limburg zijn, kwam

• Fase 3.

de behoefte om het culturele veld meer zichtbaar te

Samen laten zien (2020)

maken om zo meer kansen te creëren voor deze sector.

In de derde fase laten we zien wat onze ”couleur locale” is. Trots dragen we onze cultuur uit. Waar mogelijk

Per 1 september 2019 is een door de regio aangestelde

dragen we dit ook op provinciaal en nationaal niveau uit

kwartiermaker met het culturele veld aan de slag

en betrekken we de provincie en het ministerie.

met het onderzoeken en realiseren van de geschetste kansen voor het regionale culturele veld.

• Fase 4.

Dit regionale plan geeft het culturele veld een kans om

Samen ontwikkelen (2020)

actief met elkaar te gaan ontwikkelen en aan de slag te

In de vierde fase kennen we de kracht van onze regio,

gaan.

weten welke disciplines goed vertegenwoordigd zijn en waar er nog kansen voor de cultuursector liggen. We werken samen op diverse niveaus. Projecten die versterkend zijn voor de hele regio worden uitgevoerd. Lokaal kunnen de Venrayse organisaties profiteren van deze regionale ontwikkelingen. Door samenwerking op het gebied van Cultuur wordt de gehele regio Noord-Limburg krachtiger en gaat meer mogelijkheden bieden voor het totale culturele veld. Cultura Venray kan hier een goede rol in gaan spelen.

18

Lokale ontwikkelingen

8. Lokale ontwikkelingen en beleid 8.1. Toekomstvisie

8.2. Kadernota sociaal domein: de volgende stap

In juni 2019 is de toekomstvisie 2030 van de gemeente Venray vastgesteld. De toekomstvisie die met de

In oktober 2019 is de kadernota sociaal domein

inbreng van vele inwoners tot stand is gekomen.

vastgesteld. Een nota die richtinggevend is voor de

Venray loopt voorop. Dat is een ambitie, ondanks dat

koers die we de komende jaren zullen varen in het

er veel op ons afkomt de komende tien jaar, zoals

sociaal domein. En met het sociaal domein doelen we

nóg meer vergrijzing, een nóg krappere arbeidsmarkt

niet alleen op de traditionele taken zoals Jeugd, Wmo

een nóg forser appèl op zorg en de bittere noodzaak

en Participatie maar ook kunst en cultuur.

van verduurzaming. Samen met stakeholders kiest Venray ervoor om deze complexe uitdagingen aan te

De kadernota kent 5 bouwstenen om de richting te

gaan. Venray gelooft in de kracht van verscheidenheid.

bepalen. Kunst en cultuur speelt zich voornamelijk

Daarom creëert ze ruimte voor iedereen en wijkt ze

af in de omgeving maar kan ook in het vangnet een

niet voor taboes en uitdagingen.

belangrijke bijdrage leveren.

Venray heeft voor de komende tien jaar vijf ambities

omgeving

geformuleerd:

vangnet

1. inwoners, hun netwerken, culturen en voorzieningen zijn met elkaar verbonden

houding & gedrag

2. woon je groen en sociaal

communicatie

3. zorgt ondernemerschap met aandacht voor mens, dier en milieu, voor nieuwe economische kansen,

financiën

4. stroomt kennis, creativiteit en vernieuwing 5. is iedereen mobiel. Kunst en cultuur draagt dan ook bij aan ambitie 1 en 4.

vangnet Positieve gezondheid

omgevingswet omgeving

Communicatie Financien

gedrag/houding

19

Kunst en Cultuur

8.3. Basisvoorzieningen en lokale ontwikkelingen Bij het vaststellen van de kadernota is gesproken over

Museum

vijf basisvoorzieningen, te weten: de bibliotheek, het

Op 21 mei 2017 is de officiële opening geweest van het

museum, de schouwburg, het Odapark en het Venrays

museum in het nieuwe pand de Borggraaf. Het museum

Huis voor de kunsten of wat daarvoor in de plaats

heeft toen een visie opgesteld om helder te hebben hoe

komt. In het kort wordt aangehaald wat er de afgelopen

de toekomst voor het museum in Venray eruit ziet.

jaren heeft gespeeld.

In het nieuwe gebouw dient het museum nog een semi-permanente tentoonstelling van het culturele

Ontstaan Cultura

erfgoed van Venray op te stellen. Deze zal in overleg

Na een uitgebreid co-creatie proces met de

met het Historisch Platform Venray (HPV) uitgewerkt

belangrijkste stakeholders in het Venrayse culturele

en gerealiseerd worden. Het gebouw vraagt nog wat

veld is in de raadsvergadering van 18 mei 2016

aanpassingen en samen met gebruikers wordt nu

vastgesteld dat Cultura Venray de motor van het

bekeken hoe verdere invulling kan worden gegeven

culturele veld in Venray wordt. Daarmee werd Cultura

zodat het gebouw een “thuis” wordt voor onze

Venray een onderdeel van de nieuwe culturele

cultuurhistorische verenigingen en organisaties.

infrastructuur van de gemeente Venray. In juli 2016 is daarvoor een nieuwe stichting opgericht

Bibliotheek

en deze nieuwe stichting heeft subsidie ontvangen

Begin 2018 meldde BiblioNu dat het in (financiële)

om binnen het kunst- en cultuurbeleid van de

problemen zou komen als er geen maatregelen

gemeente Venray een rol van betekenis te spelen. De

zouden worden genomen. Wij hebben een visie op

uitkomsten van de werkconferentie en de speerpunten

bibliotheekwerk vastgesteld en aan BiblioNu gevraagd

uit de vastgestelde kadernota kunst en cultuur

of zij daarop een activiteitenaanbod zouden kunnen

waren een belangrijke basis voor het vastgestelde

doen. Ook werd een transitieplan opgesteld omdat

ondernemingsplan.

de huidige organisatie beter moet inspelen op de

Vanaf 1 augustus 2016 is Cultura een feit. Bij de eerste

ontwikkelingen in de samenleving en een flexibelere

evaluatie van Cultura, waarvan de raad op 16 mei 2017

organisatie moet worden, die kan voldoen aan het

kennis heeft genomen, is besloten jaarlijks subsidie te

gevraagde ambities.

verstrekken. Opheffing van Kunstencentrum Jerusalem Verbouwing schouwburg

Het is de bedoeling dat het traject m.b.t. de

In 2016 is de schouwburg verbouwd en met een extra

beëindiging van het kunstencentrum eind 2019

bijdrage van gemeente en provincie is een extra zaal

is afgerond. Een deel van haar taken worden nu

gerealiseerd. Deze extra zaal geeft mogelijkheden om

gecoördineerd door Cultura, en een ander (groot) deel

flexibeler te programmeren en meer ruimte te bieden

wordt nu door het culturele veld zelf opgepakt, in de

aan optredens van plaatselijke verenigingen. De eerste

vorm van muzieklessen, gegeven door ZZP-ers, of

jaren na de verbouwing had de schouwburg te maken

nieuwe initiatieven, zoals de musicalgroep. Het pand

met een exploitatietekort. Inmiddels kan geconstateerd

Jerusalem is op dit moment in beheer bij de gemeente.

worden dat de schouwburg weer meer verenigingen

Het pand wordt met name gebruikt door Atelier

en organisaties binnen krijgt, waardoor het door de

Jerusalem (PSW), Dizzy Dance en Danshuis Venray. De

schouwburg gepromote “huiskamer van Venray” steeds

ruimtes worden tegen een maatschappelijke huurprijs

meer vorm krijgt.

verhuurd, wanneer de huurder een maatschappelijke organisatie op het gebied van kunst en cultuur is.

Odapark Het theehuis is in eigendom overgedragen aan het Odapark en er is een educatiepaviljoen gebouwd. Odapark bestond in 2018 vijfentwintig jaar. Dit is uitgebreid gevierd en een nieuwe voorzitter is aangetreden. Naast een gemeentelijke subsidie ontvangt Odapark een subsidie van de Provincie als cultuurplaninstelling. Voor de nieuwe planperiode zal Odapark weer een subsidieaanvraag indienen.

20

Lokale ontwikkelingen

8.4 Overige lokale ontwikkelingen Omroep Venray

Jera on Air

Lokale omroepen krijgen in de toekomst alleen nog

Bij de provincie Limburg werd geconstateerd dat er

een omroeplicentie, als zij voldoen aan de eisen die

relatief weinig provinciale culturele instellingen in

de Mediawet stelt. Door samen te werken verbetert

Noord- en Midden-Limburg zijn. Op basis hiervan is

de kwaliteit en maatschappelijke waarde. Dit leidt ook

in de vorige bestuursperiode een motie aangenomen

tot lagere productiekosten. De ambitie is dat er op

in Provinciale Staten. De Gedeputeerde heeft daarop

termijn één organisatie verantwoordelijk is voor het

toegezegd om met vier gemeenten in Noord en Midden

functioneren van de streekomroep. De verlaging van de

Limburg aan de slag te willen gaan (Weert, Roermond,

productiekosten zal eerder bewerkstelligd worden bij

Venlo en Venray). Wij zijn als gemeente Venray actief

een fusie dan bij samenwerking. Een lokale omroep is

uitgenodigd door de provincie om na te denken over

echter niet verplicht te fuseren tot een streekomroep.

mogelijke instellingen of evenementen in de gemeente Venray die hiervoor in aanmerking kunnen komen.

Na een onduidelijke periode over de te nemen

Het college heeft hierop aangegeven dat de stichting

stappen in de regio is afgesproken dat de stap naar

Jera On Air (JOA) een geschikte organisatie is om

maar samenwerking gewenst is, maar dat fusies niet

door te groeien naar een cultuurplaninstelling (CPI).

noodzakelijk zijn. Omroepen geven zelf aan gemeenten

JOA is een hard groeiend festival voor een specifieke

aan waarin zij gefaciliteerd willen/moeten worden. Het

doelgroep muziekliefhebbers en heeft (inter)nationale

initiatief ligt dus bij de omroepen zelf.

aantrekkingskracht en uitstraling. Het bestuur van JOA heeft aangegeven heel graag verder te willen professionaliseren en wil volop gaan voor deze kans.

2. Het Vernieuwingsconvenant “gemeenten-lokale omroepen

JOA is authentiek en zet de gemeente Venray op de

2015-2018” d.d. 13 november 2015 van de VNG en de OLON/NLPO.

21

Kunst en Cultuur

kaart. Er werd een goed onderbouwd projectplan opgesteld, dat een goede basis vormde voor verdere ontwikkeling en professionalisering. Dit in 2018 gestarte traject zit nu in het tweede jaar en loopt door tot 2020. Na 3 jaar experimenteerbudget vanuit het Aanvalsplan Cultuur Noord- en Midden-Limburg van de Provincie Limburg kan JOA een aanvraag doen binnen de dan geldende subsidieregeling ten behoeve van de regeling CPI. Het risico is aanwezig dat de voorwaarden voor deze regeling wijzigen of dat de nog in te dienen aanvraag alsnog niet wordt gehonoreerd. Als deze ontwikkelperiode het gewenste resultaat heeft en het JOA dus lukt om een CPI te worden dan wordt van de gemeente weer cofinanciering gevraagd.

22

De volgende stap

De volgende stap Deel 2 Een aantal zaken zijn in deze evaluatie naar voren gekomen en willen we in de volgende stap verder uitwerken, zoals: de uitgangspunten bijstellen

regionale sa

menwerking

cultuurplaninstelling

.....

rlijn

een doorlopende lee

aandachtspunten voor de komende 4 jaar

Het eerste deel van de drieluik is hiermee gereed. Deel twee wordt het nieuwe beleid voor Venray, waarin de bovengenoemde thema’s onderwerpen verder zijn uitgewerkt. In het voorjaar van 2020 is deel twee van de drieluik gereed en voor de zomer 2020 is het daarbij behorende uitvoeringsplan (deel drie) klaar.

23

Kunst en Cultuur

focus samenwerken website scholen organisaties anders denken jeugd erbij

Beeldverslag enquete

Cultura Venray

versnipper d er is zoveel waar? naar buiten treden

Ja, maar....

Bloeit Venray?

CultuRA

r Cultuu 24

Bijlage

en n rk ke we rs r n e e e w v m rs n en eo Sa sokve n a sm n en S o e re ds n ek n cr rs re r eo dued e d c o d r e + u n e r e d b en +ro re sn br npe ie e ip rr r ne pe e ng g’e is s p i o nt j er nt sa w ’ on t t ‘o j a np ‘oo p w ot t o tr o tr

en ei n n aa ie ro w e Go n ou r tr w aa G ou toppen s tr en stopp richt ing richt ing

it en ite it el al en itil w w l k ll a s e w wi l k s er al ie ll et az tr ni tle eiie z ep t e i i it l n s p ite er sn v e i r d n n ivue de ne st eu st

zeuren zeuren hokjes denken hokjes denken afwachten afwachten

cht rzi cht ove rzin vie nde ob r den ve buin ur rt ec vu ur r ut t tn s ca ur ra tp ss nt n n r jde a ia n p tra ans eft e ijde l r t e eft en l all e e r t l l ui n vo o oraa r b uite vona r b naa

ie rg ie ne gd e ro eb d nn CV ea bo a V Cl e gn aia d ve l eij ig ez vl it e ij ed it ve vz il e eit t e t i va e tiv cr a e cr

ed d e o o g = g at t= a w w

Net voor de zomer was er een verdiepingssessie met de culturele verenigingen om de uitkomsten van de enquete te duiden. Dit is het Krachten Krachten bundeling bundeling

beeldverslag hiervan.

Beleid Beleid

cultuur educatie cultuur educatie talentontwikkeling talentontwikkeling

Faciliterenen Faciliter

25

Cultuur

www.venray.nl