Bijlage 2 Eindrapportage project implementatie accommodatiebeleid

Bijlage 2

Eindrapportage Project Implementatie Accommodatiebeleid

1

Op 2 november 2021 heeft de gemeenteraad van Venray het nieuwe accommodatiebeleid vastgesteld. Met nadruk geldt dat het een actualisatie of update van het bestaande accommodatiebeleid betreft. We willen de goede elementen van het oude beleid behouden en de basis verbeteren en/of aanvullen als daartoe aanleiding is. Het nieuwe beleid is tot stand gekomen na veelvuldig en intensief overleg met de verenigingen. In het nieuwe beleid is vastgelegd op welke wijze de gemeente bijdraagt aan de realisatie van accommodaties en aan de instandhouding van accommodaties. Deze aanpak past volledig in de kadernota Sociaal Domein. We willen immers een gezonde leefomgeving, waarin inwoners kunnen ontwikkelen en meedoen. Sport en ondersteuning van de jeugd spelen daarin een belangrijke rol. En accommodaties zijn nodig om sport te kunnen bedrijven of jongeren een eigen plek te geven. Het op peil houden van voorzieningen en daar waar witte vlekken zijn aanvullende voorzieningen creëren zien we als een belangrijke opgave in het sociaal domein.

Realisatie accommodaties. Als gemeente Venray voeren we al jaren het beleid dat we het aanbod van accommodaties niet bepalen aan de hand van een zelf ontwikkelde blauwdruk. We hanteren de lijn dat wij het initiatief bij verenigingen en stichtingen neerleggen en aan de hand van objectieve criteria bepalen of en in welke mate we deze initiatieven financieel willen ondersteunen. Dit beleid is de afgelopen jaren succesvol gebleken en daarom is deze insteek ook in het nieuwe accommodatiebeleid gehanteerd. Er is een afwegingskader ontwikkeld op basis waarvan een beslissing kan worden genomen om al dan niet bij te dragen aan aanvragen voor nieuwbouw, grootschalige verbouw of uitbreiding van accommodaties voor binnensport, buitensport en jongerenwerk. Bij de beoordeling zijn een drietal thema’s betrokken, te weten de maatschappelijke functie, de accommodatie en het beheer. Binnen die drie thema’s worden een groot aantal aspecten bij de beoordeling betrokken. Een belangrijk onderdeel van het afwegingskader vormt het begrip basisvoorziening. De basisvoorziening bevat alle elementen van een accommodatie die nodig zijn voor het uitvoeren van de activiteiten van de betreffende vereniging of stichting. In het nieuwe accommodatiebeleid zullen we uitsluitend financieel bijdragen aan accommodaties die passen binnen de definitie van het begrip basisvoorziening.

De beschrijving daarvan is volledig gebaseerd op normeringen van sportbonden of algemeen geldende ruimtenormen. Uit het overleg met de besturen van de sportparken bleek dat het begrip basisvoorziening niet in alle gevallen voldoet. Soms zijn er op een sportpark voorzieningen aanwezig die maatwerk noodzakelijk maken. Een voorbeeld hiervan is de ligging van een sportpark langs een drukke weg, waardoor extra ballenvangers noodzakelijk zijn om de veiligheid te garanderen. Door de hantering van het afwegingskader worden alle aanvragen op soortgelijke wijze beoordeeld, afhankelijk van de aard van de sport of het jeugdwerk. Dit bevordert de objectiviteit van de beoordeling van aanvragen. Voor dat doel is een digitaal aanvraagformulier ontwikkeld, waarmee verenigingen en stichtingen op uniforme wijze een aanvraag kunnen indienen.

2

Instandhouding accommodaties. Accommodaties die onderdeel uitmaken van het gemeentelijk accommodatiebeleid (m.u.v. tennisparken) worden ook ondersteund in de instandhouding. Onder instandhouding wordt verstaan: -

Het kleine gebruikersonderhoud van gebouwen, velden, banen en parkinfrastructuur

-

Renovatie van gebouwen, velden, banen en parkinfrastructuur.

De financiële bijdrage voor de instandhouding geldt uitsluitend voor die onderdelen van de accommodatie die vallen binnen het begrip basisvoorziening/maatwerkvoorziening. Dit houdt in dat alle onderdelen die daarbuiten vallen (bijvoorbeeld kantines) of extra’s (bijvoorbeeld meer velden dan waar men recht op heeft) in principe niet in aanmerking komen voor een instandhoudingsbijdrage. De omvang van de vereniging kan aan schommelingen onderhevig zijn. Verenigingen kunnen groeien en krimpen, waardoor de situatie kan ontstaan dat een vereniging (al dan niet tijdelijk) over een teveel of juist een tekort aan velden of voorzieningen beschikt. In het nieuwe beleid is daarvoor een regeling opgenomen.

Stapsgewijze implementatie. Het nieuwe accommodatiebeleid heeft betrekking op accommodaties voor Sport en Jeugd en jongeren. Sportaccommodaties kunnen worden onderscheiden in buitensport- en binnensportaccommodaties. Bij de implementatie hebben we de volgende prioritering aangehouden: 1. Buitensportaccommodaties: het vernieuwen van de bestaande contracten op basis van het nieuwe accommodatiebeleid en het ontwikkelen van nieuwe aanvraagformulieren t.b.v. het nieuwe beleid, waarin het begrip afwegingskader centraal staat. 2. Jeugd- en Jongerenaccommodaties: Het op afroep toetsen van aanvragen voor accommodaties van jeugd- en jongerenorganisaties en het ontwikkelen van nieuwe aanvraagformulieren t.b.v. het nieuwe beleid, waarin het begrip afwegingskader centraal staat. 3. Binnensportaccommodaties: nieuwe aanbesteding van gymzalen en sporthallen. Dit valt buiten de scope van deze projectgroep.

Buitensportaccommodaties. In Venray zijn 7 sportstichtingen aangeschreven die een accommodatie beheren waarop wordt gevoetbald, gekorfbald en op enkele ook getennist. Daarnaast hebben we nog een aantal andere verenigingen aangeschreven die een buitensportaccommodatie beheren, o.a. atletiek en hockey. Ook alle tennisclubs zijn aangeschreven. Deze sportstichtingen en verenigingen hebben we gevraagd om ledenaantallen en teams per 0101-2022 aan ons door te geven. Deze informatie gebruiken we voor een 0-meting. Ook hebben we deze gegevens opgevraagd bij de sportbonden en daar waar afwijkingen zijn hebben we die met de beherende stichtingen en /of verenigingen besproken. Deze gegevens hebben we vervolgens verwerkt in de rekenmodellen van de betreffende sportbonden, waardoor er zicht is ontstaan op de basisvoorziening waarop een vereniging recht heeft.

3

Met die gegevens zijn we in gesprek gegaan met de betreffende sportstichtingen, waarbij er per sportstichting een overzicht is opgesteld van alle bijzonderheden van de betreffende stichting. Voetbal en Korfbal. 6 sportparken (De Wieën in Venray, ’t Klaverblad in Leunen, De Heesakker in Oirlo, de Spar in Oostrum, De Meulebeek in Wanssum en de Vlies in Ysselsteyn) hebben we bezocht en met hen een gesprek gevoerd. Het resultaat van elk gesprek is vastgelegd in een verslag. SV Merselo is in eerste instantie niet bezocht i.v.m. de juridische procedure die SV Merselo heeft aangespannen tegen de gemeente over “oude” vergoedingen. Het was in de ogen van de projectgroep niet gepast in gesprek te gaan met een partij waarmee een juridisch conflict loopt. Nu de rechter daarover een uitspraak heeft gedaan is het overleg met SV Merselo alsnog opgepakt. Bevindingen op basis van bezoeken sportparken: Zoals eerder aangegeven hebben we alle sportparken bezocht en een gesprek gevoerd met enkele vertegenwoordigers van de verschillende sportstichtingen. Een aantal zaken sprongen er bij de sportparken uit: -

het aantal kleedlokalen volgens de norm van de KNVB is ontoereikend om vooral op zaterdagen de competitie te kunnen draaien. Alle verenigingen werken met gemengde jeugdteams, waarbij het onmogelijk is om de jongens en meisjes evenals de uit- en thuisploeg in één kleedlokaal onder te brengen. Er is dus behoefte met de normen voor kleedlokalen ruimer om te gaan als de door de KNVB geadviseerde norm.

-

Er zijn voldoende velden voor voetbal en korfbal beschikbaar op alle sportparken

-

De sportparken voldoen aan de normen van de sportbonden en beschikken over voldoende velden. Er is op dit moment geen sprake van overcapaciteit, noch van ondercapaciteit.

-

In het algemeen kunnen de meeste sportparken met de bestaande instandhoudingsvergoeding en in combinatie met zelfwerkzaamheid door vrijwilligers het sportpark onderhouden. Een uitzondering daarop is het sportpark Meulebeek in Wanssum, die aangeeft niet in staat te zijn voldoende te kunnen reserveren voor noodzakelijke renovatie van hun kunstgrasveld.

-

Veel sportparken willen graag verduurzamen, door hun verlichting te vervangen door LEDverlichting, het plaatsen van zonnepanelen en de gasgestookte verwarmingsketel te vervangen door een warmtepompinstallatie met boiler. Dit om de sterk gestegen energiekosten in te dammen.

We hebben geconstateerd dat er aanzienlijke verschillen zitten tussen de contracten die er met de verschillende sportstichtingen zijn afgesloten. Er zijn variaties in eigendomssituatie (opstal en erfpacht) die variëren van volledig in eigendom van de sportstichting, gedeeltelijk in het eigendom van de sportstichting en volledig in eigendom van de gemeente. In sommige gevallen is een huuren exploitatieovereenkomst gesloten, in andere gevallen is de verantwoordelijkheid voor de accommodatie volledig overgedragen naar de sportstichting via een erfpachtovereenkomst. Visueel liggen de sportparken er netjes bij. Omdat we dat ook technisch willen laten toetsen hebben we Kennis van Sport gevraagd de velden en kleedruimten aan een technische toets te onderwerpen. Dat onderzoek is in september 2022 afgerond.

4

In het nieuwe accommodatiebeleid is opgenomen alle aanvragers op eenzelfde wijze te behandelen. Daarom is de vraag gesteld aan Kennis van Sport of het mogelijk is te komen met een soort normvergoeding voor alle onderdelen van de basisvoorziening. Bevindingen Kennis van Sport. Kennis van Sport heeft aangegeven dat een gelijke normvergoeding per veld of kleedruimte niet mogelijk is, omdat er verschillen tussen velden en kleedruimten zijn, die je in de bekostigingsgrondslag moet meenemen: welke materialen zijn toegepast en welk onderhoud dient uitgevoerd te worden. Om die reden heeft Kennis van Sport voor elk sportpark afzonderlijk bepaald wat de vergoeding voor afschrijving en onderhoudskosten voor de sportvelden, het straatwerk, het groen en de kleedlokalen zou moeten zijn om het sportpark langjarig in optimale conditie te houden. Uitgaande van een normvergoeding en het aantal eenheden is aldus bepaald welke vergoeding een sportpark zou moeten krijgen om goed onderhoud over de lange termijn mogelijk te maken. Kennis van Sport is daarbij uitgegaan van commerciële prijzen ofwel prijzen waarvoor aannemers het werk zouden moeten kunnen uitvoeren. Met de zelfwerkzaamheid van de vereniging is nog geen rekening gehouden. Prijzen zijn gebaseerd op het prijspeil 2022.

Vanwege de snelle veranderingen van de prijzen die bijna dagelijks veranderen maakt Kennis van Sport daarvoor een voorbehoud. Tennis. In het nieuwe accommodatiebeleid heeft tennis nadrukkelijk een plek gekregen, waardoor er door de gemeente wordt bijgedragen aan de realisering van een accommodatie en aan de renovatie ervan. Voor tennis is anders dan bij de andere sporten geen sprake van een instandhoudingsvergoeding. Wel kunnen de tennisverenigingen voor renovatie van banen een vergoeding bij de gemeente aanvragen. In de gemeente Venray zijn 8 tennisparken, 2 in de kern (TC Venray en TC Rodhe) en 6 in de kerkdorpen (Wanssum, Oostrum, Oirlo, Leunen, Ysselsteyn en Merselo). In de dorpen zien we een overschot aan tennisbanen en zijn de meeste tennisparken te groot voor het aantal leden volgens de normen van de KNLTB. Bij de twee tennisparken in Venray zelf is er sprake van een andere situatie. TC Rodhe kampt met een tekort aan banen en heeft geen of nagenoeg geen ruimte om op die locatie uit te breiden. Ook moet de toplaag van de banen binnen afzienbare tijd vervangen worden. Het tennispark van TC Venray is ruim aan de maat, maar dringend toe aan een renovatie vanwege de ouderdom van de tennisbanen. Het is aan te bevelen om deze ontwikkelingen in relatie tot elkaar te bezien.

Daarbij is de optie van samenvoeging van beide verenigingen in één nieuw tennispark één van de denkbare scenario’s. In elk geval moet voorkomen worden dat door korte termijn investeringen een dergelijke ontwikkeling wordt gedwarsboomd. Met de gezamenlijke tennisverenigingen is in aanwezigheid van de KNLTB-consulent overleg gevoerd. Tijdens dat overleg is aangegeven dat de gemeente Venray voor de baanbezetting zich houdt aan de normen van de KNLTB. Voor verlichte banen (alle banen in Venray) geldt volgens de norm van de KNLTB een baanbezetting van 70-90 leden per baan. Wij hebben aangegeven dat wij uitgaan van 90 leden per baan en alleen op basis van een gedegen motivatie van de betreffende vereniging bereid zijn dit voor de betreffende vereniging bij te stellen tot 70 leden per baan.

5

Vanuit de KNLTB is aangegeven dat het Mulier Instituut momenteel onderzoek doet naar deze richtlijn en in de loop van 2023 met een rapport komt. De verwachting is dat de richtlijn iets naar beneden zal worden bijgesteld. Het Mullier Instituut biedt ook mogelijkheden om een onderzoek voor de eigen gemeente te laten uitvoeren. We kiezen daar niet voor en wachten het landelijk onderzoek in dezen af. Dit past binnen ons beleid, waarin we ons conformeren aan de normen van de sportbonden. Padel. Padel is een racket- en balsport. Het wordt voornamelijk met vier spelers gespeeld, waarbij een bal, gelijkend op een tennisbal, met een racket over een net gespeeld dient te worden. Het lijkt een mix van tennis en squash. Het is een sport die in Spanje reuze populair is en ook in Nederland flink in opmars is. De tennisverenigingen in Venray dringen er op aan ook in Venray padel te kunnen aanbieden. Tegelijkertijd is er een Venrayse ondernemer die vanaf medio 2022 (indoor) padel aanbiedt via het Padelcentrum Noord-Limburg (voorheen tennishal Maascourt). Gestart is met drie padelbanen, maar begin 2023 is dat uitgebreid naar 6 banen. Uit publicaties blijkt dat de afstandsnorm tot woningen bij padel veel hoger ligt dan bij tennis.

Daar waar bij tennis sprake moet zijn van een afstand tot de dichtstbijzijnde huizen van 50 meter werd door de Nederlandse Stichting geluidshinder (NSG) in eerste instantie geadviseerd bij padel rekening te houden met een afstand van 200 meter om overlast voor de bewoners te voorkomen. Dit zou betekenen dat realisatie van (outdoor) padelbanen bij het tennispark van TC Venray en TC Rodhe niet mogelijk zal zijn om aan deze norm te voldoen. De tennisverenigingen willen graag padel gaan aanbieden om te zorgen dat jeugd goedkoop met deze sport kan kennismaken. De Venrayse ondernemer heeft aangegeven ook voor jeugd padelbanen tegen gereduceerd tarief beschikbaar te willen stellen op de zogenaamde onrendabele uren overdag. In het overleg met de Tennisverenigingen en de KNLTB-consulent was ook de eigenaar van het paddelcentrum Noord-Limburg (voorheen tennishal Maascourt) aanwezig om verslag te doen van de bezoekersaantallen van het paddelcentrum. Sinds de opening in de zomer mocht het paddelcentrum steeds meer bezoekers verwelkomen. Uitdaging ligt vooral bij bezetting overdag. Inmiddels is er door alle betrokken partijen een handreiking Padel en Geluid ontwikkeld. De daadwerkelijke inpasbaarheid van padelbanen is en blijft altijd maatwerk. Er is geen keiharde grens te noemen binnen of buiten het invloedgebied of een initiatief wel of niet akoestisch inpasbaar is.

Ook kan de invloed van andere geluidbronnen binnen de inrichting (bijvoorbeeld andere sportactiviteiten) een rol spelen. Er dient, indien een locatie nabij woningen is gelegen, altijd gedetailleerd onderzoek plaats te vinden om daadwerkelijk te kunnen bepalen of het inpasbaar is. Met de juiste maatregelen (bijvoorbeeld geluidschermen) kunnen padelbanen ook binnen de genoemde invloedsgebieden akoestisch inpasbaar zijn. De taskforce adviseert dan ook om te allen tijde akoestisch onderzoek integraal onderdeel te maken van plannen voor de realisatie van padelbanen. Ook wordt geadviseerd om altijd vroegtijdig in overleg te gaan met betrokkenen (initiatiefnemers, gemeenten en omwonenden).

6

Als de gemeente op basis van toetsing aan het afwegingskader zou besluiten om paddel als basisvoorziening aan te merken, dan heeft de gemeente de voorkeur om te gaan voor padel op een centrale locatie. Zodat deze voor meerdere verenigingen goed bereikbaar zijn. De KNLTB schat in dat er in Venray ruimte is om 10-12 paddelbanen aan te leggen. Uitgaande van 6 commerciële banen is er aldus nog ruimte voor 4-6 padelbanen bij de tennisverenigingen.

Hockey. Hockey is voor de gehele gemeente Venray geconcentreerd op één locatie, te weten op sportpark de Wieën. Met financiële ondersteuning van de gemeente zijn de kleedlokalen, het trainingsveld (1B) en het clubgebouw in 2019 gerenoveerd en vernieuwd. Veld A is gerenoveerd in 2013 (semi-waterveld) en de resterende levensduur wordt geschat op 4 a 5 jaar. Veld 9 is een zandingestrooid veld dat er al 25 jaar ligt en waarbij wordt aangeraden dit op korte termijn te renoveren De stichting Multifunctionele Accommodatie Venray (SMAC) opteerde voor een waterveld waarbij een beregening aangebracht moet worden en de fundatie moet worden vervangen. Inmiddels is de stichting ervan overtuigd dat een waterveld vanuit het oogpunt van duurzaamheid niet de voorkeur verdient. Er is een nieuwe kunstgrasmat in ontwikkeling die de eigenschappen van een waterveld benadert. Deze ontwikkeling wordt nauwlettend gevolgd. Ook wil de stichting haar verlichting graag vervangen door LED-verlichting. De stichting geeft in de gesprekken aan dat de gemeentelijke instandhoudingsvergoeding niet toereikend is om de hockeyaccommodatie te onderhouden.

Dit is erin gelegen dat de onderhoudskosten van een semi-waterveld veel hoger zijn dan van een zandingestrooid veld, de aangepaste infrastructuur na herinrichting vanaf 2018, hoger onderhoud en afschrijving na herinrichting vanaf 2018 en hogere energiekosten, verzekering en belasting. De stichting vraagt om een aanpassing van de instandhoudingsvergoeding, zodat deze weer toereikend is om de accommodatie goed te onderhouden en te reserveren voor noodzakelijke renovaties. Deze vraag toont aan dat het in de toekomst noodzakelijk is, wanneer de gemeente op basis van het afwegingskader instemt met een financiële bijdrage voor de renovatie van een veld, dat ook moet inhouden dat de jaarlijkse instandhoudingsbijdrage wordt aangepast, wanneer het nieuwe veld in onderhoud jaarlijks afwijkt van het oude veld waarop de oorspronkelijke instandhoudingsbijdrage was gebaseerd.

Honk- en softbal. Honk- en softbal wordt gespeeld op sportpark de Wieën. Op het bestaande honkbalveld is het nieuwe ziekenhuis voorzien. Inmiddels heeft de raad besloten de honkbalvelden te verplaatsen naar veld 3 op het sportpark. Het beheer van de honkbal- en softbalvelden valt onder

7

sportstichting de Wieën en gezien de omvang van de honk- en softbalvereniging is het gewenst dit in de toekomst voort te zetten.

Atletiek. Ook atletiek en triatlon is voor de gehele gemeente Venray geconcentreerd op één locatie. De accommodatie van de Atletiek en Triatlon Vereniging Venray is in 2020 gerenoveerd en ligt er schitterend bij. Een zeslaans kunststof atletiekbaan met in het midden ruimte voor diverse atletiekonderdelen is ruimschoots voldoende voor het aantal leden van de vereniging. Ook de huidige 4 kleedlokalen zijn voldoende voor deze accommodatie. Bij de vereniging kun je terecht voor atletiek, hardlopen, triatlon en wandelen onder begeleiding. Met de inzet van een groep actieve vrijwilligers wordt het dagelijks onderhoud door de vereniging uitgevoerd. Daardoor weet de vereniging met de instandhoudingsbijdrage van de gemeente het onderhoud te verzorgen. Ruimte voor reservering zijn er nauwelijks, temeer daar bij de renovatie in 2020 een aanzienlijk deel van hun reserve is ingezet. Ondanks de renovatie heeft de vereniging nog wel wensen: -

het uitbreiden van het krachthonk en de materialenopslag;

-

aanpassing van een gedeelte van het gras waarin veel onkruid voor komt;

-

een rasterhekwerk langs het fietspad achter hun accommodatie (huidige hekwerk wordt regelmatig doorgeknipt door vandalen die vervolgens het terrein betreden);

-

de in de toekomst noodzakelijke investeringen in warm water, CV en LED verlichting (mede in het kader van duurzaamheid);

-

de noodzaak om 5 jaar na renovatie de belijning te vernieuwen (kosten rond € 20.000);

-

het tekort aan licht in de voorste bocht van het sportpark (voldoet wel aan norm);

-

de overlast van de bomen op sportpark de Wieën en langs het fietspad aan de achterzijde. Met name in de herfst leidt dat tot veel extra onderhoudswerk om de banen vrij van blad te houden.

Accommodaties voor jeugd en jongeren. De organisaties voor jeugd- en jongeren in Venray beschikken deels over een eigen accommodatie, al dan niet in eigendom van de gemeente (the B., scouting de Peelspeurders en Jeugdcentrum De Springplank) en deels in particulier eigendom (Jera Ysselsteyn en scoutinggroep De Meuleberg Wanssum). Daarnaast worden jeugdactiviteiten georganiseerd in multifunctionele accommodaties in eigendom van de gemeente (Jeugd Merselo, Jong Nederland vier utersten en ’t Stekske Landweert) of in particuliere eigendom (OJC Midgard in Wanssum, De Schakel , DIM in Blitterswijck, Jeugdsoos Vredepeel. JJ Wanssum, Scouting Don Bosco Leunen, Jeugdwerk Castenray, St. Jeugd uit Geijsteren, St. Machilus en OCJ Watjang in Oirlo en Jeugdhonk Brukske). JERA Ysselsteyn heeft zich gewend tot de gemeente met een vernieuwbouwplan voor haar accommodatie. Dit plan is getoetst aan het afwegingskader van het nieuwe accommodatiebeleid en is positief beoordeeld. Het college heeft het plan met een positief advies opgenomen in het MUIP

8

2024 en heeft intussen een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld om noodzakelijke voorbereiding voor vernieuwbouw te treffen.

Binnensportaccommodaties. De binnensportaccommodaties worden beheerd door Optisport. Het huidig contract met Optisport dient opnieuw (Europees) aanbesteed te worden. Het nieuw Accommodatiebeleid bevat (slechts) globale uitgangspunten (toekomstvisie binnensport). De komende tijd worden stappen gezet om te komen tot invulling van de opdrachtgeversrol en het programma van eisen (vertrekpunt t.b.v. de aanbesteding). Dit valt buiten de scope van de projectgroep implementatie accommodatiebeleid. Venray, juni 2023.

9