Bijlage 00 - BWadviesnota Aanleg grondwal en verkabelen hoogspanningsleiding bij Landweert

B&W Adviesnota Onderwerp

Aanleg grondwal en verkabelen hoogspanningsleiding bij Landweert

Zaaknummer

Z24002786

B&W datum

15 oktober 2024

Naam steller

Medewerker team Ruimtelijke Ontwikkeling

Teammanager

Teammanager team Ruimtelijke Ontwikkeling

Portefeuillehouder

Erik van Daal

Besproken met portefeuillehouder? Ja, met Erik van Daal op 11 december 2023 en 4 maart 2024, met Erik van Daal en Wim de Schryver op 30 september 2024 en met Daan Janssen op 7 oktober 2024. Openbaarheid Ja, met uitzondering van bijlagen 1 en 2. Reden: Economische of financiële belangen van de gemeente na het informeren van betrokkenen. Bevoegd orgaan Raad Ter bespreking aanbieden aan Commissie Wonen

Advies 1. Opdracht te geven aan TenneT tot verkabeling van hoogspanningsleiding HRST-VENR150; 2. Een grondwal aan te leggen langs A73 ter hoogte van de woonwijk Landweert; 3. De raad voor te stellen om: 3.1 Uit de reserve Bovenwijkse voorzieningen 1 miljoen euro beschikbaar te stellen ten behoeve van de verkabeling van de onder 1 genoemde hoogspanningsleiding; 3.2 Het resterende bedrag van 0,82 miljoen euro beschikbaar te stellen ten laste van de algemene reserve. 3.3 Een investeringsbudget van € 470.000 beschikbaar te stellen voor aanleg van een geluidswal, met kapitaallasten ten laste van de begrotingsruimte in de jaren 2031 t/m 2080.

Inleiding Al lange tijd is er de (bestuurlijke) ambitie om een grondwal te realiseren nabij de woonwijk Landweert om het geluidniveau vanwege de A73 te reduceren. Een grondwal nabij Landweert zal leiden tot een aanzienlijke reductie van het geluidniveau en daarmee de ondervonden geluidhinder voor een groot aantal bewoners verminderen. In tegenstelling tot de andere locaties nabij de A73 is Landweert effectief en realiseerbaar gebleken binnen de onderzoekkaders die in 2017 en 2018 zijn gedefinieerd. Bij de verdere uitwerking van dit plan is echter gebleken dat een boven het beoogde tracé van de grondwal gelegen hoogspanningsleiding vooralsnog tot beperkingen in de realisatie leidt. Met het amoveren van deze hoogspanningsleiding zou de grondwal alsnog gerealiseerd kunnen worden. Dit amoveren is mogelijk in het kader van de door de rijksoverheid geboden mogelijkheid tot verkabeling (ondergronds brengen dan wel verplaatsen) van hoogspanningsleidingen in en in de nabijheid van woongebieden.

1 van 6

Volgens de Elektriciteitswet artikel 22a en de bijbehorende Algemene Maatregel van Bestuur, heeft de gemeente het recht om aangewezen hoogspanningsleidingen van Tennet te verkabelen (in dit geval onder de grond te brengen). Het gedeelte dat hiervoor bij de gemeente Venray in aanmerking komt is de hoogspanningsleiding langs de A73 bij Landweert. In 2022 (bijlage 4) heeft het college opdracht gegeven om TenneT een haalbaarheidsstudie te laten uitvoeren naar de verkabeling van de hoogspanningsleiding. Eind 2023 is de haalbaarheidsstudie opgeleverd (bijlage 3).

Beoogd resultaat Het onder de grond brengen van de bestaande hoogspanningsleiding ter hoogte van de woonwijk Landweert om zo een geluidwal in de vorm van een grondwal te kunnen realiseren met als resultaat een betere leefomgevingskwaliteit. Een ander resultaat hiervan is dat verkabeling ook leidt tot een lager elektromagnetisch veld dat als een mogelijke oorzaak wordt gezien voor bepaalde ziektebeelden.

Argumenten 1.1 Er ontstaat zo ruimte voor de aanleg van een geluidwal tussen de A73 en Landweert Eerder is een bureaustudie uitgevoerd naar de haalbaarheid voor het aanleggen van een grondwal langs de A73 ter hoogte van Landweert om de geluidbelasting van de A73 op deze wijk te verminderen. Een grondwal bleek een effectieve oplossing voor het verminderen van de geluidsoverlast, maar kan vanwege de noodzakelijke hoogte van de wal niet te dicht bij een hoogspanningsleiding worden gerealiseerd. Als de hoogspanningsleiding wordt verkabeld ontstaat er voldoende ruimte om de grondwal aan te realiseren en daarmee de geluidbelasting voor ca. 280 woningen in de woonwijk Landweert met minimaal 3 dB (en op woningen nabij de A73 aanzienlijk meer) te verminderen. 1.2 Na de aansluiting van Energielandgoed Wellsmeer is er ondergronds geen ruimte meer beschikbaar Het verdeelstation in Venray (VENR150) is het eindpunt van de nieuw aan te leggen hoogspanningsverbinding ten behoeve van het nog aan te leggen Energielandgoed Wellsmeer. Dit nieuwe kabelcircuit komt onder de grond in de smalle corridor op Keizersveld tussen het verdeelstation en de A73 te liggen. TenneT heeft aangegeven dat als het kabelcircuit voor Wellsmeer er ligt, men onvoldoende ruimte heeft om naderhand nog de bestaande hoogspanningsleiding in deze corridor ondergronds te leggen.

Volgens het haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd in opdracht van TenneT kan het verkabelen alleen als dit gelijktijdig met de aanleg van de kabelcircuits voor Wellsmeer wordt aangelegd. Hierdoor ligt nu de keuze voor om met de aanleg van het nieuwe kabelcircuit ook de hoogspanningsleiding bij Landweert te verkabelen, óf af te zien van de mogelijkheid om in de toekomst nog te kunnen verkabelen waarmee dan ook de mogelijkheid voor een grondwal zal komen te vervallen.

2 van 6

1.3

Afname van mogelijke gezondheidsrisico’s vanwege de effecten van elektromagnetische straling voor omwonenden

Uit wetenschappelijke onderzoeken is gebleken dat vanwege elektromagnetische straling rondom hoogspanningsleidingen er risico’s voor de gezondheid van bewoners kunnen zijn. Onder meer bepaalde vormen van leukemie bij kinderen worden in verband gebracht met de aanwezigheid van elektromagnetische straling, o.a. veroorzaakt door hoogspanningsleidingen. Het Rijk heeft daarom de mogelijkheid gegeven om sommige bestaande hoogspanningsleidingen onder de grond te brengen. Landelijk zijn er bepaalde tracés aangewezen die voor de verkabelingsregeling in aanmerking komen. Voor Venray is dat de hoogspanningsleiding langs Landweert. 2.1

Vergroten van de leefbaarheid is een ambitie uit het coalitieprogramma

Geluidhinder doet afbreuk aan een prettig woon- en leefklimaat en de aanhoudende klachten bevestigen dit. Het vergroten van de leefbaarheid is één van de ambities uit het coalitieprogramma en collegeprogramma en voor Landweert kan deze ambitie in de vorm van een geluidwal worden waargemaakt. Uitgaande van een effectieve reductie van ten minste 3 dB betekent dit dat ca. 300 woningen hiervan zullen profiteren, overeenkomend met ca. 1000 bewoners. 2.2

Positief financieel effect door werk met werk te maken

Jaarlijks worden grote hoeveelheden grond die vrijkomen bij civiele werken van de gemeente afgevoerd. De kosten hiervan zijn voor rekening van de gemeente. Een financieel voordeel aan dit project is enerzijds dat de geluidwal relatief goedkoop kan worden gerealiseerd, omdat voor de realisatie van de geluidwal geen grond (bouwstof) hoeft te worden aangekocht. En anderzijds dat het slechts tegen transportkosten afvoeren van overtollige gronden een positieve uitwerking heeft op de investeringskosten van de eigen civieltechnische projecten, terwijl tevens kosten die voortkomen uit het storten van overtollige grond worden voorkomen. Voorbereidingskosten en herinrichting van het gebied kunnen vervolgens mede vanuit deze civieltechnische projecten gefinancierd worden. Anders gezegd: Met de kosten die anders gemoeid zouden zijn met de afvoer van overtollige grond, wordt met de voorgestelde opzet de realisatie van een geluidmaatregel gefinancierd. Een nadere financiële onderbouwing staat in bijlage 1. 2.3

Geen verplichting voor wegbeheerder Rijkswaterstaat (RWS)

De Wet geluidhinder kent geen mogelijkheid om wegbeheerder RWS te verplichten om akoestische maatregelen te treffen. Ook de introductie van geluidproductieplafonds na aanpassing van de Wet geluidhinder in 2012, heeft niet geleid tot een verplichting voor RWS om akoestische maatregelen te treffen. RWS wordt pas tot maatregelen verplicht zodra de geluidproductie van een snelweg 1,5 dB hoger dreigt te worden dan de situatie in 2008. Een geluidtoename van 1,5 dB komt overeen met een verkeerstoename van 40%. Voor de A73 is dit plafond nog lang niet bereikt en wanneer dit wel het geval is, dan zal de geluidproductie niet verder (mogen) toenemen. De situatie zal dus in beginsel nooit beter worden, hooguit niet nog slechter dan de situatie in 2008 inclusief 40% meer verkeer. RWS zal dus naar verwachting de komende decennia geen akoestische maatregelen treffen. De inwerkingtreding van de Omgevingswet (en daarmee het vervallen van de Wet geluidhinder) brengt hierin geen verandering.

3 van 6

3.

Er is sprake van een verplichte eigen bijdrage

Artikel 22a van de Elektriciteitswet verplicht een wettelijk bepaalde bijdrage van de gemeente van € 975.000 per kilometer te verkabelen hoogspanningsleiding. Dit bedrag is in 2008 vastgesteld en dient te worden geïndexeerd, waardoor de eigen bijdrage van de gemeente nu circa €1,3 miljoen per kilometer is. Het te verkabelen tracé is 1,4 kilometer lang waardoor de eigen bijdrage uitkomt op circa € 1,82 miljoen. De overige kosten van circa €13 miljoen euro worden door TenneT bijgedragen. 3.

Er is geen regulier budget beschikbaar

Voor dit project is geen regulier budget beschikbaar. Het benodigde budget zal apart moeten worden aangevraagd bij de gemeenteraad.

Kanttekeningen of risico’s 1.1.

Na de aansluiting van energielandgoed Wellsmeer is verkabelen niet meer mogelijk Indien nu geen gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheid om deze hoogspanningsverbinding te verkabelen, dan kan door de beoogde aansluiting van het Energielandgoed Wellsmeer in de toekomst geen gebruik meer van worden gemaakt van deze mogelijkheid. Het is daardoor fysiek qua ruimte niet meer mogelijk om na de aansluiting van het Energielandgoed Wellsmeer de bestaande hoogspanningsleiding ondergronds te brengen.

1.2

Zonder verkabeling is er geen ruimte voor een geluidwal In een eerder onderzoek is beoordeeld waar een geluidwal langs de A73 een gunstig effect kan hebben op de geluidbelasting van achtergelegen woonwijken in Venray. Hierbij bleek de strook langs Landweert als enige haalbaar. Als de hoogspanningsleiding niet wordt verkabeld, dan is er onvoldoende ruimte om een grondwal van voldoende hoogte tussen Landweert en de A73 te realiseren.

2.1

Toestemming Rijkswaterstaat voor aanleg grondwal Eerder zijn gesprekken gevoerd met RWS over de aanleg van de grondwal ter hoogte van Landweert. Deze gesprekken zijn gepauzeerd omdat er eerst een oplossing voor de hoogspanningsleiding moest worden gevonden. Deze gesprekken kunnen worden opgepakt als uw college instemt met deze nota .

Communicatie De wijkraad van Landweert is eerder op de hoogte gebracht van het uitvoeren van een haalbaarheidsonderzoek, evenals enkele bewonersgroepen

Financiële gevolgen Voor de aanleg van de grondwal, is verkabeling van de bestaande hoogspanningslijn een vereiste. Omwille van de eigendomssituatie, wordt er een onderscheid gemaakt tussen de beide activiteiten. Kosten voor aanleg van de grondwal, gelden als een gemeentelijke investering en moeten verplicht worden geactiveerd. Het verleggen van de stroomverbinding wordt uitgevoerd door Tennet. Het staat de gemeente vrij om bijbehorende investeringsbijdrage te dekken met incidentele middelen.

4 van 6

Aanleg grondwal Het BBV (Wettelijke regels begroting) schrijft voor dat de kosten voor deze gemeentelijke investering worden geactiveerd. Oplevering wordt verwacht in 2030 en kosten zijn geraamd op een bedrag van € 470.000. De kapitaallasten (rente en afschrijving) raken de gemeentelijke exploitatie in de jaren 2031 t/m 2080. Afschrijving volgt een vlak (lineair) verloop. De rekenrente wordt periodiek bijgesteld, maar bedraagt op dit moment 1,30 % van de resterende boekwaarde. Financiële mutaties Rentelasten Afschrijving Kosten t.l.v. resultaat (Algemene Reserve)

2025 t/m 2030 2031 €0 € 6.110 €0 € 9.400 €0 € 15.510

2032 € 5.988 € 9.400 € 15.388

… … … …

2079 € 244 € 9.400 € 9.644

2080 € 122 € 9.400 € 9.522

Totaal € 155.805 € 470.000 € 625.805

Verkabeling van de bestaande hoogspanningslijn De bestaande hoogspanningslijn wordt vervangen door een ondergrondse kabelverbinding. Tennet staat hiervoor als netbeheerder en eigenaar aan de lat. Op grond van de verkabelingsregeling in de Elektriciteitswet, is de gemeentelijke investeringsbijdrage 20 procent, of maximaal € 1.300.000 per strekkende kilometer. Naar verwachting zijn kosten van verkabeling zodanig hoog dat dit maximale bedrag van toepassing is. Het tracé beslaat 1,4 kilometer, dus kosten zijn geraamd op € 1.820.000. De bijdrage aan Tennet kan worden geactiveerd en dus als investering over een langere periode gefinancierd. Vanwege de beperkte structurele begrotingsruimte, heeft het echter de voorkeur om de bijdrage als incidentele kosten op te nemen in de meerjarenbegroting. Op die manier beperken we tevens financiële risico’s, administratieve handelingen en discussies over eigenaarschap. De bijdrage aan Tennet wordt in termijnen betaald, conform uitvoering. De bestemmingsreserve voor bovenwijkse werken biedt dekking voor een bedrag van € 1.000.000 en de exploitatielast ten nadele van de Algemene Reserve bedraagt € 820.000, verdeeld over de jaren 2027-2028-2029. Financiële mutaties Investeringsbijdrage Onttrekking Bestemmingsreserve Bovenwijkse Werken Kosten t.l.v. resultaat (Algemene Reserve)

2025 € 546.000 -€ 546.000 €0

2026 €0 €0 €0

2027 2028 2029 Totaal € 546.000 € 546.000 € 182.000 € 1.820.000 -€ 454.000 € 0 €0 -€ 1.000.000 € 92.000 € 546.000 € 182.000 € 820.000

De afweging tussen activeren of het opnemen van incidentele kosten is nader uitgelegd in bijlage 2

Vervolgtraject besluitvorming In 2023 is opdracht gegeven om een haalbaarheidsonderzoek uit te laten voeren door TenneT. Hierin heeft TenneT aangegeven dat er een goede mogelijkheid is om de gewenste verkabeling uit te kunnen voeren. De vervolgstap voor de gemeente is het definitief maken van de aanvraag tot verkabeling, akkoord te gaan met de eigen bijdrage en instemming te vragen aan de Raad. In verband met de doorlooptijd bij TenneT is het niet mogelijk om te wachten en de aanvraag naar de gemeenteraad via de kadernota te laten lopen. Vandaar dat via een separaat raadsvoorstel instemming gevraagd wordt.

Evaluatie N.v.t.

Bijlagen -Raadsvoorstel 10 dec 2024 Aanleg grondwal en verkabelen hoogspanningsleiding bij Landweert -Raadsbesluit 10 dec 2024 Aanleg grondwal en verkabelen hoogspanningsleiding bij Landweert

5 van 6

-Bijlage 1 Raming grondwal (NIET-OPENBAAR) -Bijlage 2 Financiële uitwerking (NIET-OPENBAAR) -Bijlage 3 Haalbaarheidsstudie TenneT d.d. 25 oktober 2023, versie 3.0 -Bijlage 4 BenW Adviesnota 1 feb 2022; Haalbaarheidsstudie verkabeling hoogspanningsleiding thv Landweert

Naslagwerk Akoestisch onderzoek geluidswallen A73-D 2720-1 Geluidswallen langs A73 Venray-SWNL0221412

6 van 6