BenW-nota Raadsmonitor sociaal domein 1ste helft 2023

B&W adviesnota Onderwerp

Raadsmonitor sociaal domein 1ste helft 2023

Zaaknummer

Z23003566

Teammanager

Chantal Strous

B & W datum

31 oktober 2023

Afdeling/Team

Maatschappelijke Ontwikkeling

Naam steller

Michel Vogelaar

Portefeuillehouder

Martin Leenders

Besproken met portefeuillehouder Ja, met Martin Leenders op 23 oktober 2023 Openbaarheid Ja, per direct.

Bevoegd orgaan B en W Ter bespreking aanbieden aan Commissie Leven, ter informatie aan de raad

ADVIES 1. De monitor door te leiden naar de griffie voor bespreking in de commissie Leven.

1 van 4

B&W adviesnota Inleiding Eind 2019 is de nieuwe kadernota sociaal domein vastgesteld. In de kadernota zijn per bouwsteen doelstellingen en indicatoren benoemd. Deze doelstellingen en indicatoren vormen de basis voor de voorliggende raadsmonitor. Met de raad is afgesproken periodiek te informeren over de ontwikkelingen binnen het sociaal domein. De nu voorliggende raadsmonitor gaat over de eerste helft 2023. Inmiddels is dit alweer de vierde monitor die wordt opgeleverd in de nieuwe stijl. De monitor is voor de raad ook geheel digitaal ontsloten. Beoogd resultaat De raad en commissie Leven informeren over de ontwikkelingen binnen het sociaal domein over de eerste helft 2023. Argumenten 1.1 Een inhoudelijke toelichting vindt ieder half jaar plaats. De monitor sociaal domein is geheel in de stijl van de kadernota sociaal domein opgebouwd. De in de kadernota opgenomen doelstellingen en indicatoren zijn makkelijk te herleiden en in overzichtelijke tabbladen opgenomen. Per onderdeel wordt een korte toelichting en verklaring gegeven van de ontwikkeling die we zien. De raadsmonitor wordt ieder kwartaal cijfermatig bijgewerkt. Een inhoudelijk toelichting vindt ieder half jaar plaats. 1.2 De monitor sluit aan op de 2de Bestuursrapportage 2023. Nadrukkelijk is er voor gekozen om zoveel als mogelijk de koppeling te zoeken met de reguliere P&C-cyclus.

Zo sluit de nu voorliggende raadsmonitor aan op de 2de Bestuursrapportage 2023. 1.3 Er zijn nieuwe indicatoren toegevoegd. Ten opzichte van de jaarrapportage 2022 zijn weer een aantal nieuwe indicatoren toegevoegd. Zoals eerder aangekondigd zouden we het aantal indicatoren bij de bouwsteen omgeving verder uitbreiden om ook in beeld te brengen wat bij de algemene voorzieningen gebeurd. Zo zijn de indicatoren Join Us en Algemeen Maatschappelijk Werk toegevoegd. Daarnaast is bij dezelfde bouwsteen als early warning ook opgenomen de kindregelingen. 1.4 De monitor geeft inzicht in de belangrijkste ontwikkelingen. 

Bij de opstelling van de begroting 2023 is per indicator aangegeven welke “beweging” wij beogen per indicator. In de kadernota maken wij een onderscheid tussen basis indicatoren en early warnings.



De nu voorliggende monitor geeft inzicht in de ontwikkelingen in de eerste helft 2023 en laat ook zien dat bij indicatoren ook sprake kan zijn van sterke schommelingen per kwartaal.



De in 2021 ingezette trend van afname van het aantal cliënten sociaal domein en daarmee ook de maatwerkvoorzieningen zet voorlopig door (- 0,3%) maar lijkt wel af te vlakken. Zoals ook in de vorige rapportage al aangegeven blijft de Wmo stijgen. Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door de Hulp bij het Huishouden. We verwachten ook de komende jaren een verdere stijging als gevolg van de vergrijzing en het langer zelfstandig thuis wonen.



We zien een dalende trend van het aantal mensen dat voldoende en volledig zelfredzaam zijn. Daarentegen zien we ook dat de oplossingen steeds meer gevonden worden in het sociaal netwerk of algemene voorzieningen.

2 van 4

B&W adviesnota 

We zien het aantal huishoudens met meerdere maatwerkvoorzieningen na een aanvankelijke daling stabiliseren (ouderen) of licht stijgen (jeugd/volwassenen). Het moet nog blijken of hier sprake is van een trend.



Het aantal doorverwijzingen naar algemene voorzieningen laat wel een licht stijgende trend zien. Vooral bij de Wmo zien we al sinds het derde kwartaal 2022 een stijgende lijn. Bij jeugd zien we na een aanvankelijke stijging sinds dit jaar een forse daling. Of deze daling zich doorzet zal moeten blijken uit de jaarrapportage 2023.



Ondanks de discussie over bestaanszekerheid zien we nog geen stijgingen in het aantal meldingen vroegsignalering en het aantal trajecten schulddienstverlening. Wel zien we in preventieve sfeer dat de spreekuren goed bezocht worden als ook de Nederlandse schuldhulproute.

Kanttekeningen of risico’s 1.1 Het sturen op resultaten is geen vanzelfsprekendheid. Het sociaal domein is niet statisch maar voortdurend in beweging. Als gemeente zijn we slechts één speler in het grote krachtenveld. Dat betekent dat onze sturingsmogelijkheden beperkt zijn. Zo hebben we te maken met externe verwijzers, maatschappelijke ontwikkelingen (denk bijvoorbeeld aan energiecrisis, woningnood en Oekraïne), open eind regelingen, nieuwe wet- en regelgeving, gewijzigde financiering (gemeentefonds en specifieke uitkeringen), etc. Dit maakt het sturen op resultaten geen vanzelfsprekendheid. Bovenstaande maakt ook dat je de ontwikkelingen over een langere periode moet bezien om te bepalen of er sprake is van een trend. Kortom het resultaat over meerdere jaren laat pas echt zien of we de beweging die we nastreven daadwerkelijk realiseren. We volgen de ontwikkelingen nadrukkelijk en waar nodig of wenselijk wordt u geïnformeerd. 1.2 Toenemende kosten sociaal domein We zien op alle fronten binnen en buiten het sociaal domein forse loonsverhogingen. Dit werkt ook door in de bedrijfsvoering van onze aanbieders en partners en daarmee ook hun marges. Gemeenten zijn gehouden aan reële tarieven. De definitie van wat een reel tarief is, is altijd aan discussie onderhevig. Niet moet worden uitgesloten dat op termijn deze kosten gaan landen in het sociaal domein. Communicatie N.v.t.

Financiële gevolgen De tweede Bestuursrapportage 2023 heeft tot gevolg dat wij het budget sociaal domein hebben afgeraamd met € 2.473.000. De belangrijkste oorzaken hiervoor vormen: 

Het restant surplus beschermd wonen;



Lagere uitgaven Hulp bij het huishouden (Hbh) dan geraamd;



Lagere uitkeringslasten (overschot Buig);



Minder uitgaven voor re-integratie;



Minder uitgaven voor inburgering.

De kosten voor de jeugdhulp lijken in de pas te lopen met de begroting.

3 van 4

B&W adviesnota Vervolgtraject besluitvorming N.v.t. Evaluatie N.v.t. Bijlagen 1. Raadsmonitor sociaal domein 1ste helft 2023. Naslagwerk Overzicht doelstellingen en indicatoren kadernota sociaal domein

4 van 4