Accountantsverslag 2022 - gemeente Venray
Tekst van het document
Juistheid en volledigheid voorzieningen riolering/afvalstoffenheffing
8
7
Dit betreft het tarief egalisatievoorzieningen (per 2022: egalisatie riolering €7,2 miljoen en egalisatie afvalstoffenheffing €0,5 miljoen). We hebben de toevoegingen en onttrekkingen van de voorziening gecontroleerd. Daarnaast hebben we vastgesteld dat de voorziening over de gehele looptijd conform het onderliggende beleidsplan is. Het plafond voor de egalisatievoorziening afvalstoffenheffing is met de jaarrekening vastgesteld en verhoogd naar 10%.
De waardering van de APPA voorziening
5
6
De voorziening voor wethouderspensioenen (APPA) per ultimo 2022 is onderbouwd door actuariële berekeningen berekend door een externe serviceorganisatie. Door deze organisatie zijn de uitgangspunten uit de circulaire van het ministerie gebruikt. Wij zijn akkoord met deze uitgangspunten.
0,2
0
Verhoogde risico's Rechtmatigheid
Waarde (x €1 miljoen)
De waardering van de grondexploitaties
2022
2021
Schattingen Fraude en wet- & regelgeving Interne beheersing Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
De waardering van de voorziening verlofsparen
N.v.t.
Wij hebben vastgesteld dat de voorziening is gevormd op basis van de beste inschatting die de gemeente kan maken.
15
Accountantsverslag | gemeente Venray
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Fraude en wet- en regelgeving
Ontwikkelingen 2022
Geen aanwijzingen of signalen van fraude geïdentificeerd. Geen gevallen van niet-naleving van wet- en regelgeving onder onze aandacht gekomen.
Jaarverslag
Frauderisico analyse
Jaarrekening Verhoogde risico's Rechtmatigheid Schattingen Fraude en wet- & regelgeving Interne beheersing Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Wij hebben tijdens onze controle bijzondere aandacht besteed aan het proces dat u hebt opgezet om frauderisico’s en risico’s op het niet naleven van wet- en regelgeving te identificeren. In dat kader hebben wij geconstateerd dat u nog niet gestructureerd een frauderisicoanalyse uitvoert. Evaluatie en beheersing van frauderisico’s is bij uw gemeente opgenomen in separate processen en interne controles. Wij adviseren u minimaal eenmaal per jaar een gedegen, integrale, frauderisicoanalyse uit te voeren en daarin tevens aandacht te besteden aan risico’s op het niet naleven van wet- en regelgeving en maatregelen op te zetten en te implementeren om risico’s te beheersen en te mitigeren. Onze visie op uw interne controlekader met betrekking tot fraude en het niet naleven van wet- en regelgeving Fraude is een ernstig maatschappelijk probleem dat burgers, ondernemingen en de overheid financieel benadeelt. Het voorkomen en opsporen van fraude binnen uw organisatie is primair de verantwoordelijkheid van het management en degenen die belast zijn met governance. In dat kader verwachten wij dat u een frauderisicomanagementsysteem heeft geïmplementeerd dat bijdraagt aan het voorkomen en detecteren van fraude.
Wij hebben de opzet en de implementatie van de relevante aspecten van het frauderisicomanagementsysteem geëvalueerd, zoals de gedragscode, klokkenluidersregeling, frauderisicoanalyse voor zover gereed en verschillende beleidsdocumenten waar fraude-indicatoren zijn opgenomen. We hebben, voor zover wij dit noodzakelijk achten, de werking getoetst.
Wij adviseren de gemeente om de overkoepelend M&O-beleid uit te werken, aangevuld met de gemeentespecifieke en organisatiebrede risico’s, om de vaak reeds bestaande processen en procedures inzichtelijk te maken zodat hier ook voor de rechtmatigheidsverantwoording in 2023 gebruik van gemaakt kan worden.
Verantwoordelijkheden van het college en de raad De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en opsporen van fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving berust bij degenen die belast zijn met governance van de gemeente (de gemeenteraad) en het college. Vanuit PwC hebben we recent een blog gepubliceerd die ingaat op de rol van de raad bij het voorkomen van fraude en corruptie. De blog belicht de verantwoordelijkheden van de organisatie en hoe u dit kunt aanpakken. Als uw accountant is het onze verantwoordelijkheid om onze controle te plannen en uit te voeren om redelijke zekerheid te krijgen dat de jaarrekening als geheel geen materiële onjuistheden bevat, of die nu worden veroorzaakt door fraude of door fouten, rekening houdend met het toepasselijke wet- en regelgevende kader. Door de inherente beperkingen van een controle is het risico onvermijdelijk dat sommige materiële onjuistheden in de jaarrekening onopgemerkt blijven.
Geen aanwijzingen of signalen van fraude of niet-naleving van wet- en regelgeving geïdentificeerd Tijdens de controle van de jaarrekening 2022 zijn geen aanwijzingen van fraude of niet-naleving van wet- en regelgeving onder onze aandacht gekomen.
16
Accountantsverslag | gemeente Venray
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Ontwikkelingen 2022 Jaarverslag
Jaarrekening Interne beheersing Update interne beheersing Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Kwaliteit interne beheersing In dit hoofdstuk lichten wij relevante ontwikkelingen ten opzichte van de boardletter en de kwaliteit van het afsluitproces toe.
07
17
Accountantsverslag | gemeente Venray
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Update interne beheersing Geen (nieuwe) significante tekortkomingen geidentificeerd in de interne beheersing
Ontwikkelingen 2022 Geen (nieuwe) significante tekortkomingen in de interne beheersing
Geen nieuwe bevindingen ten aanzien van uw IT-omgeving Wij zijn op grond van artikel 2:393 lid 4 BW verplicht melding te maken van onze bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van uw geautomatiseerde gegevensverwerking. Onze werkzaamheden richten zich op de opzet en het bestaan van de algemene IT-beheersmaatregelen rondom Decade, RAET en GWS4ALL. Wij hebben geen nieuwe bevindingen vastgesteld naar aanleiding van deze werkzaamheden.
Vooruitblik
In onze rapportage interim-bevindingen 2022 zoals gerapporteerd aan het college hebben wij ons beeld gegeven van de interne beheersing van de gemeente Venray. Naar aanleiding van de jaarrekeningcontrole hebben wij geen nieuwe belangrijke aandachtspunten in de interne beheersing geconstateerd. We hebben geen opvolging vanuit de interim-controle geconstateerd. De (tijdige) opvolging van interne constateringen, en die van de accountant, dienen geborgd te worden in de processen.
Onze samenwerking
Verbeteren documentatie rondom de prestatielevering inkoop
Jaarverslag
Jaarrekening Interne beheersing Update interne beheersing
Bijlagen
In de jaarrekeningcontrole hebben wij een gegevensgerichte test uitgevoerd op de prestatieleveringen. Wij constateren, ondanks de aandacht voor het proces in zowel het accountantsverslag van 2021 als de interim-rapportage 2022, dat het verkrijgen van onderbouwing voor de prestatielevering moeizaam verloopt. Wij adviseren de ambtelijke organisatie om de zichtbare vastlegging te verbeteren en de onderbouwingen toe te voegen in het primaire proces. Dit is van extra belang gelet op de rechtmatigheidsverantwoording in 2023. De ambtelijke organisatie is op dit moment de actualisatie van de budgethouderregeling aan het oppakken waarin dit aspect opgenomen dient te worden.
De aanbesteding van een nieuw finaniceel systeem biedt kansen voor verdere automatisering van beheersingsmaatregelen Met het oog op de aanbesteding van het nieuwe financiele systeem zien wij mogelijkheden voor continious monitoring van risico’s in zowel de financiële als de hieraan gerelateerde IT-processen. Voorbeelden hiervan zijn de configuratie van het vierogenprincipe voor het muteren van crediteurenstamgegevens of gebruikers met vergaande rechten. De ambitie is om de financiele administratie per 1 januari 2025 in gebruik te nemen. Wij adviseren hier een gedegen plan en voldoende capaciteit voor beschikbaar te maken in de organisatie.
17I
Accountantsverslag | gemeente Venray
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Update interne beheersing ERP-implementatie vraagt goed projectmanagement, voldoende capaciteit en Quality Assurance
Ontwikkelingen 2022 Jaarverslag
Jaarrekening Interne beheersing Update interne beheersing Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
De gemeente Venray werkt aan de implementatie van het nieuwe financieel systeem om het huidige financieel systeem te vervangen om toe te werken naar een toekomstgerichte informatievoorziening die de organisatie optimaal ondersteunt. De overgang naar een nieuw ERP-systeem heeft een significante impact en raakt de organisatie in de kern en haar processen.
De ambitie is om begin 2025 live te zijn met het nieuwe ERP-systeem, waarbij wij adviseren aandacht te geven aan de volgende punten: • Borg dat voldoende eigenaarschap over de dataconversie bij gemeente Venray ligt, en dat de controles die worden uitgevoerd om een juiste en volledige data conversie en migratie te waarborgen achteraf beschikbaar en controleerbaar zijn. • De implementatie vraagt veel capaciteit van de lijnorganisatie. Waarborg dat er voldoende capaciteit beschikbaar blijft voor de reguliere taken en verstevig waar nodig afdelingen gedurende de looptijd van het traject. • Maak bij het herinrichten van de processen zoveel mogelijk gebruik van de standaard geautomatiseerde controles die het systeem biedt. Dit is conform de gekozen aanpak in de reeds opgestelde ontwerpdocumenten voor de nieuwe processen. • Waarborg dat de verantwoordelijkheden in de beheersing van de algemene IT maatregelen belegd zijn, waarbij de uitvoering voor een deel bij Unit4 als service provider zal liggen. • Overweeg een onafhankelijke Quality Assurance-rol gedurende het implementatietraject en specifiek op de toekomstige dataconversie, systeeminrichting en -beheersing.
Na de livegang van ERP adviseren wij om in de fase na de implementatie de inrichting van de processen te blijven monitoren om ervoor te zorgen dat de beoogde procesverbeteringen, (geautomatiseerde)beheersmaatregelen en data-analyses ook daadwerkelijk worden ingericht en uitgevoerd.
18
Accountantsverslag | gemeente Venray
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Ontwikkelingen 2022 Jaarverslag
Jaarrekening Interne beheersing Vooruitblik Rechtmatigheidsverantwoording Klimaat en duurzaamheid Cybersecurity Onze samenwerking Bijlagen
Vooruitblik
In dit hoofdstuk van het verslag bespreken wij de relevante ontwikkelingen die vanaf het jaar 2022 relevant zijn voor uw gemeente. Dat zijn onder meer de veranderende controleverklaring, de komst van de rechtmatigheidsverantwoording en een wijzigingen in (onze) controlestandaarden.
08
19
Accountantsverslag | gemeente Venray
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Rechtmatigheidsverantwoording Inzicht in de status van de voorbereidingen
Ontwikkelingen 2022 Jaarverslag
Jaarrekening Interne beheersing Vooruitblik Rechtmatigheidsverantwoording Klimaat en duurzaamheid Cybersecurity Onze samenwerking Bijlagen
Er wordt goede voortgang geboekt rondom de rechtmatigheidsverantwoording Met het begin van 2023 is voor gemeenten het nieuwe boekjaar gaan lopen en wordt de laatste stap in de vernieuwing van het BBV gezet. Het college van burgemeester en wethouders is al staatsrechtelijk en bestuurlijk verantwoordelijk voor de rechtmatigheid en moet nu zelf verantwoording afleggen over financiële rechtmatigheid. Waar voorheen een externe accountant een oordeel vormde over de rechtmatigheid en hierover verslag uitbracht, moet het college nu zelf een rechtmatigheidsverantwoording opnemen in de jaarrekening 2023. In 2022 is de gemeente Venray actief bezig geweest met de inrichting van de rechtmatigheidsverantwoording. Er is een basisniveau van de interne beheersing (met een mix van maatregelen) op basis waarvan de controle uitgevoerd kan worden. In 2022 is door de gemeente nog geen interne controle op rechtmatigheidscriteria uitgevoerd op de prestatielevering van kosten, het proces sociale zaken, investeringskredieten en reservemutaties. Wij adviseren deze interne controles spoedig te borgen in het proces.
Daarnaast blijven de aanbevelingen uit de interim-rapportage van toepassing: • de continue verbetering van de interne controles, door onder andere het blijven opleiden van medewerkers in de eerste en tweede lijn door de derde lijn (team kwaliteit); • de tijdigheid van de uitvoering van de controlewerkzaamheden, zodat voor jaareinde alle processen afgerond zijn. Daarbij kan het borgen van periodieke controles in de lijnen de benodigde capaciteit voor de betrokken medewerkers verminderen;
• de betrokkenheid van het college blijven vasthouden. Wij adviseren dat team kwaliteit een interne interim-en eindrapportage opstelt en bespreekt met het college. Dit stelt het college tijdig in gelegenheid om inzicht te krijgen in het totale beeld voor de organisatie. De tussentijdse conclusies worden al wel opgenomen in de bestuursrapportages.
In de paragraaf bedrijfsvoering is voorgesorteerd op de komst van de rechtmatigheidsverantwoording De paragraaf bedrijfsvoering kent geen voorgeschreven wettelijke structuur. Feitelijk kunnen alle onderwerpen met een overkoepelend karakter die de gemeentelijke bedrijfsvoering en organisatie betreffen in deze paragraaf aan de orde komen. Gemeente Venray heeft in de paragraaf in de jaarrekening 2022 voorgesorteerd op de komst van de rechtmatigheidsverantwoording. Per proces is de conclusie met betrekking de rechtmatigheid gevormd en zijn de constateringen en aanbevelingen gedeeld. Dit geeft goed inzicht in de uitkomsten van de interne controles. Deze conclusies worden tussentijds ook opgenomen in de bestuursrapportages.
20
Accountantsverslag | gemeente Venray
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Klimaat en duurzaamheid Sturen op realisatie van klimaat- en duurzaamheidsdoelstellingen
Ontwikkelingen 2022 Jaarverslag
Jaarrekening Interne beheersing Vooruitblik Rechtmatigheidsverantwoording Klimaat en duurzaamheid Cybersecurity Onze samenwerking Bijlagen
Om het klimaatverdrag van Parijs te realiseren hebben provincies en gemeenten een belangrijke maatschappelijke rol en taak om gezamenlijk met bedrijven en maatschappelijke organisaties de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Daarnaast hebben lokale overheden ook andere complexe duurzaamheidsopgaven zoals klimaatadaptatie en het verbeteren van de leefomgeving met bijvoorbeeld het bevorderen van circulariteit en biodiversiteit.
Gemeente Venray heeft reeds een deelprogramma duurzaamheid. Vanuit een fase van opbouwen en (beleid) is de gemeente nu in de fase van uitvoeren gekomen. In 2022 is daarvoor een nieuw procesplan opgesteld waarover de raad via een RIB is geïnformeerd. Er wordt gerapporteerd via de voortgangsrapportage majeure projecten. Daarnaast heeft Venray het proces Venray Vergroent met de deelopdracht energietransitie, klimaatadaptatie circulaire economie en energieadvies. Afgelopen jaren heeft PwC ervaring opgedaan met betrekking tot de klimaat en duurzaamheidsdoelstellingen. Hierin worden vijf stappen onderkent. Voor de voorbeelden uit de gemeentesector de blog en de PwC podcast-serie over duurzaamheid). 1: Bepaal de opgaven Ook voor klimaat- en duurzaamheidsambities start het met het formuleren van de ambities/doelstellingen. Vaak zijn de doelstellingen landelijk al bepaald (in verdragen, akkoorden, strategieën), maar moet nog wel inzicht worden verkregen in de (lokale) opgave: Waar staan we nu en wat moeten we dan in de komende 10–15 jaar realiseren. Voor de CO2-opgave wordt vaak aangesloten bij de onderverdeling (sectoren) uit het Nederlandse Klimaatakkoord (2019).
2: Bepaal de kansrijke maatregelen De lokale klimaat en duurzaamheidsopgaven moeten vervolgens worden uitgewerkt in transitiepaden voor de komende jaren. Per transitiepad worden de meest kansrijke maatregelen geselecteerd op basis van de geschatte ‘opbrengst’ aan CO2-reductie.
3: Bepaal de stuurindicatoren (input/output) bij de transitiepaden Het is goed om te realiseren dat veel nog onbekend en onzeker is en er volop wordt geëxperimenteerd. Monitoren, reflecteren, leren en bijsturen is dus cruciaal en getuigt van professionaliteit. Voor de indicatoren is het verstandig om aan te sluiten bij de landelijke gegevens, metingen en normen, die beschikbaar zijn. Zo wordt een gemeenschappelijke taal gebruikt waarlangs de voortgang kan worden gevolgd. 4: Veranker de sturing in de P&C-cyclus Ook voor duurzaamheidsdoelstellingen geldt de kracht van de P&C-cyclus, waarin kaderstelling en verantwoording is verankerd en de raad zijn controlerende rol kan invullen. Een integrale klimaatbegroting als onderdeel (paragraaf) of bijlage van de P&C-cyclus is aanvullend aan te bevelen, omdat dan de resultaten van de transitiepaden gezamenlijk goed te volgen zijn. 5: Verrijk het inzicht met de impact op de brede welvaart Het begrip duurzaamheid wordt tegenwoordig breder gebruikt dan alleen voor milieu en klimaat. Internationaal wordt de term ESG (Environmental, Social, Governance) daarvoor gehanteerd. De Monitor Brede Welvaart wordt sinds 2020 opgesteld door het CBS en biedt een vaste set aan indicatoren om de ontwikkeling van welvaart in de brede zin van het woord – economisch, ecologische en sociaal-maatschappelijk – in kaart te brengen.
Samen geven deze indicatoren vergelijkbaar inzicht over duurzaamheid in brede zin.
21
Accountantsverslag | gemeente Venray
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Cybersecurity Cybersecurity moet onder continue aandacht blijven; dat blijkt ook uit de komst van de NIS2-richtlijn
Ontwikkelingen 2022 Jaarverslag
Jaarrekening Interne beheersing Vooruitblik Rechtmatigheidsverantwoording Klimaat en duurzaamheid Cybersecurity Onze samenwerking Bijlagen
Cybersecurity moet onder continue aandacht blijven Blijvende aandacht voor cyberweerbaarheid is noodzakelijk voor de continuïteit en veiligheid van data binnen de gemeente. Cybersecurity-incidenten (bijvoorbeeld ransomwareaanvallen) kunnen een grote impact hebben op de primaire processen en de bedrijfsvoering. Het inrichten van adequate maatregelen op het gebied van cybersecurity is noodzakelijk. Wij hebben als onderdeel van onze IT-audit functionarissen gesproken op het gebied van cybersecurity. We hebben begrepen dat er zich geen significante (cyber)incidenten hebben voorgedaan met een eventuele impact op de controle. Een relevante ontwikkeling op het gebied van cybersecurity voor de gemeente Venray is de komst van de nieuwe Europese NIS2-richtlijn Het doel van deze richtlijn is het borgen van het algemene niveau van cybersecurity binnen de EU. Vanuit de nieuwe richtlijn verwachten wij strengere normen, meer aandacht voor governance en meer verantwoordelijkheden voor bestuursleden. Nieuw is hierbij dat niet-naleving beboet kan worden en bestuursleden persoonlijk aansprakelijk kunnen worden gesteld. Deze richtlijn is eind 2022 goedgekeurd door het Europees Parlement, waarbij de lidstaten 21 maanden de tijd hebben om deze richtlijn te implementeren in nationale wetgeving.
In Nederland zal hier invulling aan gegeven worden door middel van de Wet beveiliging netwerk- en informatiesystemen (Wbni). Organisaties die als ‘essentieel’ of ‘belangrijk’ worden beschouwd moeten vanaf het derde kwartaal van 2024 aan deze regels voldoen. Vanaf dat moment zal hier naar verwachting ook op gehandhaafd gaan worden.
Voor lokale overheden (waaronder gemeenten) geldt dat de NIS2-richtlijn deze als optioneel ‘essentieel’ kenmerkt. Dit houdt in dat lidstaten bij de implementatie van de richtlijn zelf kunnen besluiten in hoeverre deze dienstverlening als ‘essentieel’ wordt gezien. Daarnaast kunnen gemeenten mogelijk ook gekenmerkt worden als essentieel vanuit de ‘essentiële’ sector transport (weg). We adviseren de gemeente Venray een zelfevaluatie uit te voeren om te bepalen in hoeverre de NIS2-richtlijn ook van toepassing is op uw organisatie en indien dat het geval is de benodigde stappen uit te voeren om op basis van het risicomanagement afwegingen te maken wat passend en noodzakelijk is voor gemeente Venray om aan de NIS2-richtlijn te voldoen. Het is hierbij van belang dat deze stappen afgerond zijn vóór het derde kwartaal van 2024. De belangrijke stappen ter voorbereidingen nader uitgelicht Belangrijke stappen waar de organisatie als eerst acties moet ondernem om onder andere de ambitie te bepalen ter voorbereiding op de NIS2-richtlijn zijn: • het uitvoeren van een cybersecurityrisicoanalyse om eventuele lacunes met betrekking tot de richtlijn op te sporen.
Let op, het gaat hierbij primair om risico’s voor de maatschappij en de economie; • het identificeren en implementeren van de benodigde cybersecuritymaatregelen die geschikt en proportioneel zijn; • het implementeren van een proces voor het tijdig melden van significante cybersecurity-incidenten; • het ontwerpen en implementeren van monitoringmechanismen om de effectiviteit van de maatregelen continu te valideren.
22
Accountantsverslag | gemeente Venray
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Ontwikkelingen 2022 Jaarverslag
Jaarrekening Interne beheersing Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
Onze samenwerking In dit hoofdstuk beschrijven we hoe wij hebben samengewerkt met u en uw medewerkers. Daarnaast presenteren wij een overzicht van het aantal uren dat er is gewerkt aan de controle.
09
Accountantsverslag | gemeente Venray
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Onze samenwerking We hebben een constructieve samenwerking ervaren tijdens het controleproces
Ontwikkelingen 2022 Jaarverslag
Jaarrekening Interne beheersing Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen
In deze huidige tijd van digitaal samenwerken hebben wij een zeer plezierige samenwerking ervaren en is de communicatie tussen het kernteam jaarrekeningcontrole, het team kwaliteit en PwC goed verlopen. Hierbij waren de communicatielijnen kort en dit heeft ertoe bijgedragen dat het over het algemeen een meer gestructureerd proces is geweest. We hebben een open en fijne cultuur ervaren. Aangezien we voortdurend streven naar een verbetering van het controleproces en onze dienstverlening, evalueren we dit proces graag op korte termijn. Geen bevindingen te melden rondom onafhankelijkheid Wij hebben onze naleving van externe normen en ons wereldwijde onafhankelijkheidsbeleid met betrekking tot onze dienstverlening in 2022 bewaakt en bevestigen dat wij aan deze onafhankelijkheidsvereisten hebben voldaan en voldoen.
22I
23
Accountantsverslag | gemeente Venray
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Ontwikkelingen 2022 Jaarverslag
Jaarrekening Interne beheersing Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen SiSa Wet normering topinkomens Materialiteit Communicatie Verantwoordelijkheden
Bijlagen In de eerste bijlage beschrijven we de uitkomsten van de werkzaamheden ten aanzien van de SiSa-bijlage. Daarna staan we stil bij onze controle van de WNT-verantwoording. Vervolgens lichten we de materialiteit toe. Tot slot geven we een update over de verplichte communicatie.
10
Accountantsverslag | gemeente Venray
24
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
SiSa Geen bevindingen in de SiSa-bijlage
Ontwikkelingen 2022 Jaarverslag
Jaarrekening Interne beheersing Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen SiSa Wet normering topinkomens Materialiteit Communicatie Verantwoordelijkheden
Wij hebben in onze controle specifieke werkzaamheden verricht om een oordeel te kunnen geven over de getrouwheid en rechtmatigheid van de financiële verantwoordingsinformatie in de SiSa-bijlage bij de jaarrekening 2022. In 2022 zijn er veel SiSa-regelingen bijgekomen. Van de 25 huidige regelingen zijn er 10 nieuw ten opzichte van voorgaand jaar. Voor de bevindingen uit onze controle gelden op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (‘BADO’) zwaardere rapporteringtoleranties dan voor andere onderdelen van de reguliere jaarrekening. De rapporteringstolerantie is per specifieke uitkering: • €12.500 indien de omvangsbasis kleiner dan of gelijk is aan €125.000; • 10% indien de omvangsbasis groter dan €125.000 en kleiner dan of gelijk is aan €1.000.000; • €125.000 indien de omvangsbasis groter is dan €1.000.000. De rapporteringstolerantie heeft geen consequenties voor de omvang en aard van de controle van specifieke uitkeringen. In de volgende tabel hebben wij onze bevindingen per specifieke uitkering opgenomen. Uit onze controlewerkzaamheden komen geen materiele afwijkingen naar voren. Wij hebben de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage in de jaarrekening 2022 vastgesteld.
M&O beleid Tozo Binnen de gemeente Venray zijn procedures aanwezig om misbruik en oneigenlijk gebruik te detecteren (met betrekking tot de uitkeringsverstrekkingen Tozo). Wij hebben ten behoeve van onze controle de opzet en het bestaan van de daarin opgenomen beheersingsmaatregelen beoordeeld en hierin geen tekortkomingen gesignaleerd. Voor de afwerking van IB-signalen heeft de gemeente risicogericht de signalen ingedeeld in deelmassa’s, waarbij voor de afwikkeling van IB-signalen is gestart met de signalen die het meest waarschijnlijk voor terugvordering van de uitkering zouden zorgen. Wij hebben uit alle afgehandelde IB-signalen in voorgaand jaar een deelwaarneming getrokken om de werking van de procedure van opvolging van IB signalen te toetsen. Hierbij zijn geen bijzonderheden geconstateerd. Bij het niet voldoen aan de criteria zijn verstrekte uitkeringen teruggevorderd of is terugvordering in gang gezet. Tijdens de controle van deze terugvorderingen in 2022 hebben wij geen bijzonderheden geconstateerd.
24I
Accountantsverslag | gemeente Venray
Aanbiedingsbrief Nr.
Regeling/indicator
Naam specifieke uitkering
Fout of onzekerheid
Financiële omvang in euro’s
Toelichting fout/ onzekerheid
N.v.t
N.v.t
N.v.t
Onze kernboodschappen Onze conclusies
1
JenV A14B
Regeling specifieke uitkering Gemeente in verband met de versterking van de lokale [...] radicalisering, (gewelddadig) extremisme en terrorisme 2022 (SiSa tussen medeoverheden)
Ontwikkelingen 2022
2
JenV A16
Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne
N.v.t
N.v.t
N.v.t
Jaarverslag
3
FIN B2
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek (deel 2
N.v.t
N.v.t
N.v.t
Jaarrekening
4
BZK C41B
Specifieke uitkering regeling flexibele inzet woningbouw
N.v.t
N.v.t
N.v.t
Interne beheersing
5
BZK C43
Regeling reductie energiegebruik woningen
N.v.t
N.v.t
N.v.t
Vooruitblik
6
BZK C55
Aanpak energiearmoede
N.v.t
N.v.t
N.v.t
7
BZK C62
Regeling specifieke uiterking kwijtschelding gemeentelijke belastingen
N.v.t
N.v.t
N.v.t
8
BZK C75B
Regiodeals 3e tranche (SiSa tussen medeoverheden)
N.v.t
N.v.t
N.v.t
9
OCW D8
Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022
N.v.t
N.v.t
N.v.t
10
OCW D14
Regeling specifieke uiterking inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingenonderwijs
N.v.t
N.v.t
N.v.t
11
IenW23 E3
Subsidieregeling sanering verkeerslawaai
N.v.t
N.v.t
N.v.t
12
Ienw E20
Regeling situmulering verkeersmaatregelen 2020-2021
N.v.t
N.v.t
N.v.t
13
Ienw E84
Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023
N.v.t
N.v.t
N.v.t
14
SZW G2
Gebundelde uiterking op grond van artikel 69 Paticipatie_gemeentedeel 2021
N.v.t
N.v.t
N.v.t
15
SZW G3
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004
N.v.t
N.v.t
N.v.t
16
SZW G4
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers en de Tijdelijke regeling overbruggingsregeling (Tozo)
N.v.t
N.v.t
N.v.t
Onze samenwerking Bijlagen SiSa Wet normering topinkomens Materialiteit Communicatie Verantwoordelijkheden
De strekking van de verklaring bij de jaarrekening (inclusief de SiSa-bijlage) is goedkeurend inzake de getrouwheid en rechtmatigheid.
24II
Accountantsverslag | gemeente Venray
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Ontwikkelingen 2022 Jaarverslag
Nr.
Regeling/indicator
Naam specifieke uitkering
Fout of onzekerheid
Financiële omvang in euro’s
Toelichting fout/ onzekerheid
17
SZW G10
Wet inburgering 2021_ gemeentedeel 2022
N.v.t
N.v.t
N.v.t
18
SZW G12
Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire
N.v.t
N.v.t
N.v.t
19
SZW G13
Regeling specifieke uitkering onderwijsroute
N.v.t
N.v.t
N.v.t
20
VWS H8
Regeling sportakkoord 2020-2022
N.v.t
N.v.t
N.v.t
21
VWS H12
Regeling specifieke uiterking lokale preventieakkoorden of preventieaanpakken
N.v.t
N.v.t
N.v.t
22
VWS H21
Specifieke uitkering clientondersteuning
N.v.t
N.v.t
N.v.t
23
VWS H25
Regeling Specifieke uitkering ijsbanen en zwembaden (ronde 3)
N.v.t
N.v.t
N.v.t
24
LNV L6
Regeling specifieke uitkeringen uitvoering Subsidieregeling sanering varkenshouderijen
N.v.t
N.v.t
N.v.t
25
LNV L7B
Regeling specifieke uitkering IBP-Vitaal Platteland (SiSa tussen medeoverheden)
N.v.t
N.v.t
N.v.t
Jaarrekening Interne beheersing Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen SiSa Wet normering topinkomens Materialiteit Communicatie Verantwoordelijkheden
De strekking van de verklaring bij de jaarrekening (inclusief de SiSa-bijlage) is goedkeurend inzake de getrouwheid en rechtmatigheid.
25
Accountantsverslag | gemeente Venray
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Wet normering topinkomens (WNT) De bezoldiging van uw topfunctionarissen is juist verantwoord in de WNT-bijlage
Ontwikkelingen 2022 Jaarverslag
Jaarrekening Interne beheersing Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen SiSa
Geen controlebevindingen in de WNT-verantwoording 2022
De WNT is in 2022 beperkt gewijzigd
Als onderdeel van onze controle hebben wij de nalevering van de WNT gecontroleerd. Uit onze controle blijken geen bevindingen. Op grond van de wet zijn de griffier en de gemeentesecretaris aangewezen als topfunctionaris. Hun bezoldiging is juist en volledig verantwoord in de bijlage WNT in uw jaarstukken.
In 2022 is er voor de WNT weinig gewijzigd ten opzichte van 2021. Wel zijn de bedragen geïndexeerd op basis van de loonontwikkeling in de sector overheid. De wettelijke maximale bezoldiging voor topfunctionarissen is aangepast van €209.000 in 2021 naar €216.000 in 2022.
Wilt u meer weten over de WNT? Kijkt u dan op: https://www.topinkomens.nl.
Daarnaast waren de volgende aandachtspunten mogelijk relevant voor de WNT-verantwoording 2022 van de gemeente Venray: • Als één van de topfunctionarissen ook nog een bezoldiging op andere gronden dan de topfunctie krijgt, dan had er mogelijk een extra overzicht in de WNT-verantwoording opgenomen moeten worden. Voor de gemeente Venray is dit niet van toepassing gebleken. • Als de gemeente niet-topfunctionarissen in dienstbetrekking zou hebben die in 2021 méér bezoldiging ontvingen dan hun deeltijdfactor x €216.000, dan had deze (op functie) als ‘overige functionarissen’ in de WNTverantwoording opgenomen moeten worden. Voor de gemeente Venray is dit niet van toepassing gebleken.
Bijlage Wet normering topinkomens (WNT) U hebt twee topfunctionarissen verantwoord in de jaarrekening 2022.
Wet normering topinkomens Materialiteit
De twee topfunctionarissen zijn beiden in loondienst.
Communicatie Verantwoordelijkheden
U hebt in 2022 geen ontslagvergoedingen boven de WNT-grens uitgekeerd
De aandachtspunten voor de WNT-verantwoording 2022 uitgelicht
26
Accountantsverslag | gemeente Venray
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Materialiteit De materialiteit is gedurende de controle toegenomen
Ontwikkelingen 2022 Jaarverslag
Jaarrekening Interne beheersing Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen SiSa Wet normering topinkomens Materialiteit Communicatie Verantwoordelijkheden
De gehanteerde materialiteit is €1,4 miljoen De reikwijdte van onze controle wordt beïnvloed door het toepassen van materialiteit. Het begrip ‘materieel’ wordt toegelicht in de paragraaf ‘Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening’ in onze controleverklaring. Afwijkingen worden als materieel beschouwd wanneer redelijkerwijs kan worden verwacht dat ze, elk afzonderlijk of in totaal, gevolgen kunnen hebben voor de economische beslissingen die gebruikers op grond van de jaarrekening nemen. In het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) zijn de goedkeuringstoleranties bepaald die de accountant ten behoeve van de oordeelsvorming over de jaarrekening van de gemeente hanteert. De grondslag voor het bepalen van deze toleranties betreft de totale werkelijke kosten van de gemeente, inclusief de toevoegingen aan de bestemmingsreserves. Materialiteit bepaalt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en het effect van vastgestelde afwijkingen op onze verklaring. In ons controleplan hebben wij een materialiteit vastgesteld van €1,3 miljoen. De materialiteit wordt echter geactualiseerd op basis van de feitelijke financiële gegevens en wijzigingen in uw organisatie en omgeving gedurende het hele jaar.
Aangezien de werkelijke lasten, inclusief dotaties aan de bestemmingsreserves, hoger zijn dan in de programmabegroting op basis waarvan wij onze initiële materialiteit hebben berekend, heeft er op basis van de wettelijke uitgangspunten een verhoging plaatsgevonden naar €1,4 miljoen.
Ontwikkeling van de materialiteit € 5.000.000 € 4.500.000 € 4.000.000 € 3.500.000 € 3.000.000 € 2.500.000 € 2.000.000
€ 1.500.000 € 1.000.000 € 500.000 €Begroting Fouten
Jaarrekening Onzekerheden
27
Accountantsverslag | gemeente Venray
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies
Communicatie Update over onze communicatie met u
Ontwikkelingen 2022 Jaarverslag Vereiste communicatie op grond van controlestandaarden
Controleplan
Jaarrekening Interne beheersing
Rapportage interimbevindingen
Accountantsverslag
Mededeling over de verantwoordelijkheden van de accountant
Bevestiging van de onafhankelijkheid van PwC
De zaken die zijn aangemerkt als kernpunten van de controle
Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen SiSa
Eventuele significante tekortkomingen in de interne controle
Eventuele ontdekte of vermoede fraude
Niet naleven van wet- en regelgeving
Wet normering topinkomens
Schriftelijke bevestigingen gevraagd van het management
Materialiteit
Alle zaken die van invloed zijn op de vorm en inhoud van de controleverklaring.
Communicatie
Standpunt van de accountant over belangrijke kwalitatieve aspecten van de verslaggeving door het college
Rapporteren over significante moeilijkheden, aangelegenheden en overige zaken die van belang zijn voor het toezicht op het financiële verslaggevingsproces
Niet-gecorrigeerde afwijkingen
Significante aangelegenheden die naar voren komen tijdens de controle in verband met verbonden partijen van de gemeente
Verantwoordelijkheden
Beschrijving van de reikwijdte en timing van de controle, waaronder significante risico’s
28
Accountantsverslag | gemeente Venray
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Ontwikkelingen 2022 Jaarverslag
Jaarrekening Interne beheersing Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen SiSa Wet normering topinkomens Materialiteit Communicatie Verantwoordelijkheden
Verantwoordelijkheden college en de raad Overzicht van verantwoordelijkheden van college en raad met betrekking tot fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving De verantwoordelijkheden het college bestaan uit: • het identificeren en monitoren van de wet- en regelgeving die van toepassing is op de gemeente en zorgen voor volledigheid ervan; • het uitvoeren van een risicobeoordeling die expliciet het risico op fraude omvat, door een analyse van prikkels en druk, kansen, en gedrag en rationalisatie, en het risico van niet-naleving van wet- en regelgeving; • het opstellen en uitvoeren van programma’s en beheersingsmaatregelen ter preventie, ontmoediging en opsporing van fraude (fraudebestrijdingsprogramma’s) en niet-naleving van wet- en regelgeving; • het waarborgen dat de cultuur en de omgeving van de gemeente integer zijn en ethisch gedrag bevorderen; • ervoor zorgen dat de activiteiten van de gemeente worden uitgevoerd conform de bepalingen van wet- en regelgeving, inclusief het voldoen aan de wet- en regelgeving waarin de vaststelling van de bedragen en de toelichtingen in de jaarrekening wordt geregeld; • het onderzoeken van iedere vermeende of vermoede misstand die onder de aandacht van het management wordt gebracht.
De verantwoordelijkheden van degenen die zijn belast met toezicht (de gemeenteraad) bestaan uit: • het versterken van een cultuur van integriteit en ethisch gedrag door middel van actief toezicht; • het beoordelen van de vaststelling van frauderisico’s door het management en niet-naleving van wet- en regelgeving, het nemen van passende maatregelen en het zorgen voor een juiste tone at the top; • het waarborgen dat het seniormanagement en raad en college passende maatregelen nemen om fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving te ontmoedigen en te voorkomen, voor een betere bescherming van investeerders, medewerkers en andere belanghebbenden; • het onderzoeken van iedere vermeende of vermoede misstand die onder de aandacht van de gemeenteraad wordt gebracht. • het aannemen van een kritische houding ten opzichte van het college op het gebied van niet-gebruikelijke transacties met verbonden partijen en tussen ondernemingen binnen de groep.
28I
Accountantsverslag | gemeente Venray
Aanbiedingsbrief Onze kernboodschappen Onze conclusies Ontwikkelingen 2022 Jaarverslag
Jaarrekening Interne beheersing Vooruitblik Onze samenwerking Bijlagen SiSa Wet normering topinkomens Materialiteit Communicatie Verantwoordelijkheden
Verantwoordelijkheden accountant Overzicht van verantwoordelijkheden van ons als accountant met betrekking tot fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving De verantwoordelijkheid van de accountant bestaat uit: • het plannen en uitvoeren van de controle om een redelijke zekerheid te krijgen dat de jaarrekening geen afwijkingen van materieel belang bevat, hetzij door fraude of door fouten; • het beoordelen of de programma’s en de interne beheersingsmaatregelen van de gemeente, waarmee geïdentificeerde risico’s van materiële fouten als gevolg van fraude en van niet-naleving van wet- en regelgeving worden aangepakt, op de juiste wijze zijn opgezet en worden uitgevoerd; • het evalueren van het proces dat het management hanteert voor het beoordelen van de doeltreffendheid van de programma’s en interne beheersingsmaatregelen in verband met fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving; • het evalueren van iedere fraude door het seniormanagement en het effect op de beheersingsomgeving; • het adequaat reageren op tijdens de controle geconstateerde (vermoede) fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving.
In de context van onze controle van de jaarrekening zijn onze doelstellingen met betrekking tot fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving als volgt: • het vaststellen en beoordelen van het risico van materiële onjuistheden in de jaarrekening als gevolg van fraude en als gevolg van niet-naleving van weten regelgeving; • het verkrijgen van voldoende geschikte controle-informatie met betrekking tot de beoordeelde risico’s van materiële onjuistheden als gevolg van fraude, door een gepaste controleaanpak te ontwerpen en te implementeren; • het verkrijgen van voldoende geschikte controle-informatie met betrekking tot de naleving van de bepalingen van die wet- en regelgeving waarvan algemeen wordt erkend dat ze directe gevolgen hebben voor de bepaling van materiële bedragen en toelichtingen in de jaarrekening; en • het adequaat reageren op tijdens de controle geconstateerde (vermoede) fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving.