14 Ruimtelijke Onderbouwing Zonnepark Wusterveld

Ruimtelijke Onderbouwing Zonnepark Wüsterveld

Opdrachtgever: LC Energy Bronland 12 6708 WH Wageningen

Opdrachtnemer: Eelerwoude Onze vestigingen 088-1471100 info@eelerwoude.nl www.eelerwoude.nl

Projectgegevens: Projectnummer: 201553 Datum: Maart 2021 en aangepast in april 2021

© 2021 Eelerwoude

Inhoudsopgave 1

Inleiding...................................................................................................................................................... 5

1.1

Aanleiding ...............................................................................................................................................5

1.2

Ligging en begrenzing projectgebied ......................................................................................................6

1.3

Huidig planologisch regime ....................................................................................................................7

1.4

Leeswijzer ...............................................................................................................................................8

2

Planbeschrijving ......................................................................................................................................... 9

2.1

Beschrijving projectgebied .....................................................................................................................9

2.2

Het zonnepark ......................................................................................................................................12

3

Beleidskaders ........................................................................................................................................... 25

3.1

Inleiding ................................................................................................................................................25

3.2

Rijksbeleid .............................................................................................................................................25

3.3

Provinciaal beleid .................................................................................................................................31

3.4

Regionaal beleid ...................................................................................................................................37

3.5

Gemeentelijk beleid..............................................................................................................................38

3.6

Conclusie...............................................................................................................................................49

4

Waardentoets .......................................................................................................................................... 50

4.1

Inleiding ................................................................................................................................................50

4.2

Natuurwaarden ....................................................................................................................................50

4.3

Archeologische waarden ......................................................................................................................54

4.4

Cultuurhistorische waarden .................................................................................................................55

4.5

Water ....................................................................................................................................................55

4.6

Conclusie...............................................................................................................................................57

5

Milieuaspecten......................................................................................................................................... 58

5.1

Inleiding ................................................................................................................................................58

5.2

Bodem ..................................................................................................................................................58

5.3

Geluid ...................................................................................................................................................59

5.4

Luchtkwaliteit .......................................................................................................................................60

5.5

Lichtreflectie .........................................................................................................................................61

5.6

Elektromagnetische straling .................................................................................................................61

5.7

Externe veiligheid .................................................................................................................................62

www.eelerwoude.nl

5.8

Brandveiligheid .....................................................................................................................................63

5.9

Leidingen ..............................................................................................................................................64

5.10

Bedrijven en milieuzonering .................................................................................................................64

5.11

Warmteontwikkeling ............................................................................................................................65

5.12

Vormvrije m.e.r.-beoordeling ...............................................................................................................65

5.13

Niet gesprongen explosieven ...............................................................................................................66

5.14

Verkeer en parkeren .............................................................................................................................66

5.15

Conclusie...............................................................................................................................................67

6

Uitvoerbaarheid ....................................................................................................................................... 68

6.1

Inleiding ................................................................................................................................................68

6.2

Ruimtelijke uitvoerbaarheid .................................................................................................................68

6.3

Maatschappelijke uitvoerbaarheid .......................................................................................................68

6.4

Economische uitvoerbaarheid ..............................................................................................................69

6.5

Conclusie...............................................................................................................................................69

Bijlagen: -

-

Zonnepark Wüsterveld Castenray, inrichtingsplan Zonnepark Wüsterveld, Landschappelijk inpassingsrapport, van Bosch & van Rijn (dit betreft een achtergrond document en is tevens gebruikt als bron voor de voorliggende Ruimtelijke Onderbouwing) Document ‘Financiële participatie’ Omgevingsdocument Meetprotocol Bodem en biodiversiteit bij zonnepark Wüsterveld Quickscan Wet natuurbescherming, diverse agrarische percelen nabij Wusterweg (ong) te Castenray’ Stikstofberekening Zonneveld Wüsterveld’ Archeologisch bureauonderzoek en verkennend booronderzoek, Wusterweg te Castenray Akoestisch onderzoek: ‘Aspect reflectie geluid zonnepark’ Onderzoek ‘Schittering bij Zonnepark Wüsterveld’ Vormvrije m.e.r. Beoordelingsnotitie Zonnepark Wüsterveld

www.eelerwoude.nl

1 Inleiding 1.1 Aanleiding Het Kabinet heeft met het nationale klimaatakkoord een centraal doel gesteld: het terugdringen van de uitstoot van broeikassen in Nederland met 49% ten opzichte van 1990. Het kabinet pleit in Europa voor een broeikasgasreductie van 55% in 2030. Het centrale doel van het Klimaatakkoord raakt aan het leven van alledag. Huishoudens zullen worden gedwongen bewuster met energie om te gaan en alternatieve vormen van energieproductie worden zichtbaar in het landschap. De provincie Limburg en de gemeente Venray willen het aandeel duurzaam opgewekte energie laten toenemen. Doel van de gemeente Venray is om in 2030 CO2neutraal te zijn met compensatie. Dit wil de gemeente bereiken door een besparing te realiseren op het totale energieverbruik van 37,5% ten opzichte van 2013, waarbij 45% van de resterende energiebehoefte in de gemeente geproduceerd wordt met schone technieken. Volgende stap is volledig energieneutraal in 2050. Dit doet de gemeente door in het landschap ruimte te maken voor grootschalige duurzame energieopwekking en afspraken te maken met regiogemeenten om de regionale opgave voor duurzame energieopwekking te realiseren.

LC Energy is een bedrijf dat zich inzet voor de opwekking van zonne-energie om zo haar steentje bij te dragen aan de energietransitie. Om haar potentie te vergroten heeft LC Energy zich als dochteronderneming aan Low Carbon verbonden, een Britse investeringsmaatschappij gespecialiseerd in duurzame energieprojecten. Daarnaast is LC Energy een samenwerking aangegaan met QING, een ervaren Nederlands adviesbureau in duurzame energie (QING heeft o.a. de bouw van Zonnepark AVRI op de vuilstortplaats van Geldermalsen begeleid). LC Energy en haar partners hebben al meer dan 400 MW aan duurzame energie projecten ontwikkeld, gefinancierd en gerealiseerd in binnen- en buitenland. In Nederland heeft LC Energy inmiddels 9 zonneparken vergund gekregen. LC Energy wil nu, in samenwerking met een grondeigenaar, een zonnepark realiseren in het buitengebied van de gemeente Venray, ten noorden van de kern Castenray. Het betreft een zonnepark waar duurzame energie wordt opgewekt. Het projectgebied heeft een oppervlakte van bruto circa 9,1 hectare en is momenteel agrarisch in gebruik. Figuur 1 bevat een weergave van het projectgebied. Voor de realisatie van het zonnepark wordt een omgevingsvergunning aangevraagd, in afwijking van de bestemmingsplan (op grond van artikel 2.12, eerste lid, sub a, onder 3° Wabo). Deze voorliggende ruimtelijke onderbouwing is onderdeel van de vergunningsaanvraag.

Hierin komen alle relevante aspecten vanuit de ruimtelijke ordening voor dit project aan de orde en deze ruimtelijke onderbouwing toont aan dat de ontwikkeling in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening.

www.eelerwoude.nl

1.2 Ligging en begrenzing projectgebied Het projectgebied is gelegen ten noorden van de kern Castenray. Het perceel is bereikbaar vanaf de Wusterweg, aan de westkant van het gebied. Aan deze westkant wordt op korte termijn ook een innovatieve varkensstal gerealiseerd. Het zonnepark gaat gebruik maken van dezelfde ontsluiting. Aan de oostzijde van het projectgebied loopt de snelweg A73. Deze weg vormt een harde grenst. Het projectgebied wordt aan de zuidkant begrensd door een agrarische perceel, met direct daarachter een aantal woningen. Aan de noordzijde ligt ook een agrarisch perceel. In figuren 1 en 2 is de ligging en begrenzing van het projectgebied weergegeven.

Figuur 1: Ligging en begrenzing projectgebied Zonnepark Wüsterveld (langs de A73 en ten noorden van Castenray) op luchtfoto.

www.eelerwoude.nl

Figuur 2: Ligging en begrenzing projectgebied Zonnepark Wústerveld op topografische kaart.

1.3 Huidig planologisch regime Het projectgebied Zonnepark Wüsterveld maakt deel uit van het bestemmingsplan ‘Buitengebied Venray 2010’, welke is vastgesteld op 14 december 2010. Daarnaast geldt het bestemmingsplan ‘Buitengebied Venray 2010, herziening regels’ en de ‘Partiële herziening Mantelzorg Venray’. De betrokken gronden hebben de enkelbestemming ‘Agrarisch’. Tevens geldt de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologische - 2’. Voor een klein deel van het projectgebied, aan de oostzijde langs de A73, geldt gedeeltelijk de gebiedsaanduiding ‘vrijwaringszone – weg – 1’ en gedeeltelijk de gebiedsaanduiding ‘vrijwaringszone – weg – 2’. Voor het grootse deel van het projectgebied geldt de gebiedsaanduiding ‘reconstructiewetzone – verwevingsgebied’. Voor het noordelijke deel geldt de gebiedsaanduiding ‘reconstructiewetzone – landbouwontwikkelingsgebied’. De voorgenomen realisatie van een zonnepark, het plaatsen en het in gebruik nemen van de constructies met zonnepanelen en toebehoren ten behoeve van het opwekken van duurzame energie, past niet binnen het huidig planologische regime. Hiertoe wordt een omgevingsvergunning aangevraagd, in afwijking van het bestemmingsplan, met toepassing van artikel 2.12, eerste lid, onder a, sub 3° Wabo. De aanvraag gaat daartoe vergezeld van de voorliggende ruimtelijke onderbouwing.

www.eelerwoude.nl

Figuur 2: Weergave projectgebied Zonnepark Wüsterveld op verbeelding bestemmingsplan 'Buitengebied Venray 2010'.

1.4 Leeswijzer De ruimtelijke onderbouwing is opgebouwd uit 6 hoofdstukken. In hoofdstuk 2 wordt eerst ingegaan op het voorgenomen plan. In hoofdstuk 3 komt het beleidskader aan bod. In dit hoofdstuk wordt een beschrijving gegeven van het van toepassing zijnde rijksbeleid, provinciaal beleid en gemeentelijk beleid. Het voorgenomen plan wordt daarbij getoetst aan dit beleid. Hoofdstuk 4 bevat een waardentoets. Hieruit blijkt welke waarden er in het projectgebied aanwezig zijn en of deze worden aangetast door de ontwikkeling. In hoofdstuk 5 komen de relevante milieuaspecten aan bod. In hoofdstuk 6 wordt tot slot ingegaan op de ruimtelijke, maatschappelijke en economische uitvoerbaarheid.

www.eelerwoude.nl

2 Planbeschrijving 2.1 Beschrijving projectgebied Huidige situatie projectgebied Het projectgebied is gelegen op ca. 300 meter ten noorden van de kern van Castenray. Het perceel is bereikbaar vanaf de Wusterweg, aan de westkant van het gebied. Aan deze westkant wordt op korte termijn ook een innovatieve varkensstal gerealiseerd. Het zonnepark gaat gebruik maken van dezelfde ontsluiting op de Wüsterweg. Aan de oostzijde van het projectgebied loopt de snelweg A73, die een harde grenst vormt. Aan de noordzijde van het projectgebied ligt een agrarisch perceel. Het projectgebied wordt aan de zuidkant begrensd door een agrarische perceel, met direct daarachter een aantal woningen. Deze woningen liggen op ca. 250 tot 300 meter afstand van het projectgebied. Andere omwonenden bevinden zich op een grotere afstand, ten oosten en zuidwesten van het projectgebied. Het landschap rondom het projectgebied wordt gekenmerkt door dynamische maar vrij hoekige kavelstructuren en verschillende open en meer besloten gebieden. De wegen kennen ook een dynamische loop door het gebied. Beplanting bestaat veelal uit dichte beboste gebieden en laanstructuren. Vanuit Castenray lopen er een aantal duidelijk lintbebouwing structuren, waarvan er één aan de zuidkant van het projectgebied ligt. Er zijn enkele grote stallen en loodsen prominent aanwezig in dit gebied.

Met name aan de andere zijde van de snelweg, ten oosten van het projectgebied, zijn een aantal van deze gebouwen gesitueerd. Figuur 3 betreft een landschappelijke analysekaart van het projectgebied. Figuur 4 bevat bijbehorende foto’s.

Figuur 3: Landschappelijke analysekaart van het projectgebied.

www.eelerwoude.nl

Foto 1: Grens van het projectgebied aan de noordoostzijde

Foto 2: Grens van het projectgebied aan de zuidoostzijde

Foto 3: Grens van het projectgebied aan de zuidzijde

Foto 4: Grens van het projectgebied aan de westzijde

Figuur 4: Foto’s van het projectgebied (zie figuur 3 voor de posities van waaruit de foto’s zijn genomen).

Ontstaan van het projectgebied Op historische kaarten is te zien hoe het landschap zich heeft ontwikkeld tot het huidige landschap. In figuur 5 zijn historische kaarten opgenomen van circa 1895, van circa 1940 en van circa 1980. Op de kaarten is te zien dat de dynamische, maar vrij hoekige kavelstructuren en verschillende open en meer besloten gebieden, er al rond 1895 waren. De kavelgrootte is iets kleiner geworden door nieuwe ontginningen, maar over het algemeen niet significant veranderd. Op en/of rondom het projectgebied was een perceel met opgaande beplanting aanwezig. De wegen kenden rond 1900 ook al een wat dynamische loop door het gebied en vooral de ligging van de hoofdwegen is niet veel veranderd. Het belangrijke bebouwingslint aan de zuidzijde van het projectgebied is goed zichtbaar. De snelweg is rond 1980 zichtbaar als een nieuwe harde structuur in het landschap.

www.eelerwoude.nl

Figuur 5: Historische kaarten projectgebied en omgeving (door middel van het rode rondje op de kaarten is de ligging van het projectgebied indicatief aangeduid. Bron: https://www.topotijdreis.nl, en zoals opgenomen het rapport ‘Zonnepark Wüsterveld, landschappelijk inpassingsrapport’ van Bosch & van Rijn.

www.eelerwoude.nl

2.2 Het zonnepark Initiatief voor een zonnepark LC Energy wil, in samenwerking met een grondeigenaar, een zonnepark realiseren in het projectgebied. Het betreft een zonnepark waar duurzame energie wordt opgewekt. Het projectgebied heeft een oppervlakte van bruto circa 9,1 hectare Het realiseren van zonneparken is noodzakelijk om de overheidsdoelstellingen te behalen.

De locatiekeuze De locatiekeuze voor het zonnepark is zorgvuldig tot stand gekomen. Het zonnepark kan hier worden aangesloten op het elektriciteitsnet, de gronden zijn niet geschikt in de bedrijfsvoering van de aspergeteler omdat de gronden voor het grootste deel te laag liggen en te nat zijn, de gronden zijn beschikbaar, het zonnepark is hier landschappelijk goed inpasbaar binnen de aanwezige landschapsstructuren en langs de snelweg, en op deze gronden kan de opwekking van duurzame energie samengaan met andere functies (meervoudig ruimtegebruik).

Technische gegevens zonnepark Het projectgebied voor de ontwikkeling van het zonnepark is circa 9,1 hectare groot. Naast het opwekken van duurzame energie, wordt deze oppervlakte gebruikt voor landschappelijke inpassing en natuurlijke inrichting. Ook vindt er in een klein deel van het projectgebied aspergeteelt plaats. Het zonnepark zelf bestaat uit meerdere elementen. Een ontsluitingsweg, een inkoopstation (onderstation), transformatoren, omvormers, stellages met panelen, kabels- en leidingen, hekwerk en beveiligingscamera’s. Ook dient het zonnepark aangesloten te worden op het elektriciteitsnet. Netaansluiting De netsituatie rondom elektriciteit-station Venray laat het op dit moment niet meer toe om nieuwe duurzame energieprojecten aan te sluiten. Er is sprake van ‘structurele congestie’. Zonnepark Wüsterveld heeft wel de zekerheid van een netaansluiting bij netbeheerder Enexis. Het gaat om een netaansluiting van 6MVA aansluitingen transportcapaciteit. De netaansluiting kan halverwege 2022 worden gerealiseerd. Daarmee kan dit project op korte termijn een bijdrage leveren aan de klimaatdoelstelling van de gemeente. Zonnepanelenveld Voor het zonnepark wordt gebruik gemaakt van één type donkerblauwe óf zwarte zonnepanelen. Deze worden in zuid-opstelling op metalen stellages geplaatst. De panelen krijgen een coating om reflectie tegen te gaan.

De zonnepanelen komen te staan in rechte lijnen en worden aan de randen van het park uitgelijnd voor een zo rustig mogelijk beeld. De zuidoriëntatie (met een lichte aanpassing qua oriëntatie) sluit aan op de kavelstructuur, en geeft een rustig landschappelijk beeld. De schaduwwerking van zuidgerichte panelen is tevens beter voor de bodemkundige waarde en biodiversiteit dan bijvoorbeeld oostwest-gerichte panelen. In totaal worden er 4,9 hectare aan zonnepanelen (glas) gerealiseerd. De bifacial panelen hebben een transparante glazen plaat als

www.eelerwoude.nl

achterkant, in plaats van niet-transparant plastic. Hierdoor schijnt/weerkaatst er ook licht op die achterkant waardoor dat stroom opwekt en zo komt er tevens meer licht op de ondergrond wat beter is voor de plantengroei en daarmee de bodem/biodiversiteit. Afhankelijk van het type paneel kan dit percentage meer of minder zijn. Daarnaast wordt bij tweezijdige panelen relatief gezien de afstand tussen de rijen groter gehouden om het albedo-effect (weerkaatsing) van de ondergrond beter te kunnen benutten.

Figuur 6: Technische overzichtstekening.

Tussen de rijen stellages is hier in het projectgebied 2,5 meter ruimte voor regulier onderhoud en beheer, in combinatie met een natuurlijke ondergrond van kruiden- en faunarijk grasland. De panelen liggen met 5 panelen per tafel op 10˚. De hoogte van de panelen bedraagt 1,73 meter, wat lager is dan ooghoogte in combinatie met de lagere ligging van het projectgebied, waardoor de openheid behouden blijft. De onderkant van de stellages ligt op 0,65 meter boven maaiveld. Er komen twee proefopstellingen met panelen van 2,5 meter hoogte aan de

www.eelerwoude.nl

noordzijde (zie inrichtingsplan). Door de nieuwe landschapselementen wordt het zicht op de panelen vanuit de omgeving gefilterd.

Figuur 7: Technische dwarsdoorsnede stellage (tafels) met panelen op 1,73 meter hoogte en beheerpad van 2,5 meter breed.

Technische installaties De opgewekte stroom wordt vanaf de zonnepanelen getransporteerd naar omvormers, gemonteerd op stellages onder de panelen. Vanaf de omvormers wordt de stroom getransporteerd naar de 4 transformatorstations die zijn opgenomen in het grid van de rijen stellages. Vanaf de hier wordt de stroom naar het inkoopstation (onderstation) getransporteerd buiten het hekwerk. Dit inkoopstation heeft een hoogte van maximaal 3,6 meter hoog. De transformatorstation hebben een maximale hoogte van 3 meter vanaf het maaiveld. Ze staan op ruime afstand (minimaal 50 meter) van de omliggende woningen. Daarnaast wordt op het terrein één zeecontainer (20 feet) bij de transformatoren en toegangspoort geplaatst voor opslag van reserveonderdelen. Bij en buiten de toegangspoort worden twee parkeerplekken ingericht (grasbeton) voor onderhoudsvoertuigen. De bouwwerken en parkeerplekken worden evenals de panelen en onderhoudspaden met het aflopen van de vergunning verwijderd.

Figuur 8: Referentiebeeld transformatorstation.

Hekwerk en camera’s Voor het noodzakelijke hekwerk (noodzakelijk voor de verzekering en veiligheid) is een transparante en natuurlijke uitstraling wenselijk. Er wordt een hekwerk (ongeveer 1.300 meter lengte) om de installaties toegepast van 2 meter hoogte met houten palen, zodat het landschappelijk karakter behouden blijft. Het hekwerk heeft een grove maas, heeft houten palen en is daarmee transparant te noemen. Alle nieuwe landschapselementen en beplanting bevinden zich buiten dit hekwerk. De camera’s worden op verlengde palen van het hekwerk geplaatst waardoor een eenduidig en helder beeld ontstaat. Kleine zoogdieren zoals de bunzing,

www.eelerwoude.nl

egel en haas en amfibieën kunnen het hekwerk passeren doordat het gaas minimaal 10 centimeter boven maaiveld wordt geplaatst. Het hekwerk wordt evenals de panelen en overige installaties met het aflopen van de vergunning verwijderd. Ontsluiting voor beheer en onderhoud Het projectgebied wordt via de verharding van de nieuw te realiseren varkensstal, aan de westzijde van het projectgebied, met een nieuw onderhoudspad ontsloten op de Wusterweg. Dit onderhoudspad naar het inkoopstation (buiten hekwerk) en transformatoren is groen doorlatend (grasbeton) en 4,5 meter breed. De beheerpaden (2,5 meter breedte) tussen de stellages worden niet verhard maar kruiden- en faunarijk grasland. Er zal geen verlichting worden toegepast in en om het zonnepark. Kleurgebruik De kasten, elementen en gebouwen op het terrein krijgen een ‘gedekte’, ‘verzadigde’ kleur. Ze voegen zich in het landschap en stralen kwaliteit uit. Er wordt een grijstint toegepast. Zowel de kwartsgrijze tint (RAL 7039) als de blauwgrijs (RAL 7031) zijn kleuren die zich goed voegen in het landschap en ook kwaliteit en een zekere rust uitstralen. De RAL 7031 heeft een menging met blauw, oogt wat killer. De RAL 7039 heeft een menging met bruin, is wat ‘warmer’ en heeft de voorkeur. Benodigde overige elementen zoals beveiligingscamera’s worden meegespoten in dezelfde kleur.

Combinatie met biodiversiteit (natuur-inclusief) Met het voorliggende plan wordt, naast het opwekken van duurzame energie, ingezet op het versterken van de biodiversiteit (natuur-inclusief). Het zonnepark gaat een significante en blijvende meerwaarde betekenen voor de biodiversiteit. De samenwerking met de Stichting Het Levend Archief speelt hierin een belangrijke rol. De biodiversiteit in Nederland staat meer dan ooit tevoren onder druk. Grootschalige insectensterfte, gebruik van gifstoffen, meststoffen en de effecten van klimaatverandering leiden tot een toenemende zorg voor het behoud van de groene waarden om ons heen. De landbouw zal ingrijpend moeten veranderen en de overtuiging groeit dat we toe moeten naar een natuurinclusieve samenleving. Het schrikbeeld van een dode lente zonder het gezoem van bijen en de zang van vogels willen we inruilen voor een wereld waarin volop valt te genieten en te beleven, met een vanzelfsprekende rijkdom aan wilde planten en bloemen. In dit verband is bij een groot aantal mensen en organisaties het plan gerezen om te komen tot een ambitieus programma dat op beide zaken inspeelt: het behoud van onze biodiversiteit en de vernieuwde belangstelling bij een breed publiek voor natuur in het algemeen en planten in het bijzonder.

Planten staan aan de basis van ecosystemen en veel van hun functies, of het nu gaat om voedsel, bouwmaterialen, veiligheid of simpelweg beleving en inspiratie, zijn erg belangrijk voor ons. Hiertoe is een programma opgezet welke wordt aangestuurd door de Stichting Het Levend Archief. Doel van de stichting is het opzetten van een zadencollectie om de genetische diversiteit van wilde planten veilig te stellen. Dit wordt bewerkstelligd door zaden te verzamelen van alle inheemse plantensoorten, te beginnen met de meest bedreigde soorten, en deze op te slaan in de Nationale Zadencollectie. Wanneer een soort achteruit dreigt te gaan kunnen de zaden uit de Nationale Zadencollectie worden gebruikt voor populatieherstel. Zo kunnen kleine populaties worden versterkt met genetisch materiaal dat eerder is verzameld in dezelfde populatie of in de regio. In samenwerking met de Stichting Het Levend Archief en andere stakeholders wordt de bodem van Zonnepark Wüsterveld (o.a. de beheerpaden) ingezaaid met inheems zaad (kruiden- en faunarijk mengsel).

www.eelerwoude.nl

Er worden bifacial (semitransparante) zonnepanelen toegepast. De bifacial panelen hebben een transparante glazen plaat als achterkant, in plaats van niet-transparant plastic. Hierdoor schijnt/weerkaatst er ook licht op die achterkant waardoor dat stroom opwekt en zo komt er tevens meer licht op de ondergrond wat beter is voor de plantengroei en daarmee de bodem/biodiversiteit. Zonnepark Wüsterveld wordt in de aanleg- en beheerfase actief gemonitord op bodemgesteldheid en biodiversiteit. Hiertoe is een meetprotocol opgesteld. Dit ‘Meetprotocol Bodem en biodiversiteit bij zonnepark Wüsterveld’ is als separate bijlage bijgevoegd.

Combinatie met Aspergeteelt Aanleiding Het aantal zonneparken in Nederland neemt snel toe. Hoewel er brede consensus is dat dubbel ruimtegebruik wenselijk is, gebeurd dit maar zeer beperkt en op kleine schaal. Er is behoefte naar meer onderzoek over de effecten van dubbel gebruik. Daarnaast vereist dubbel ruimte gebruik het ineenschuiven van 2 sectoren, die nog niet eerder met elkaar hebben samengewerkt. In Zonnepark Castenray gaat LC Energy in samenwerking met Aspergeboerderij Friesen, de opwekking van duurzame energie gedeeltelijk combineren met aspergeteelt, aan de noordoostkant van het projectgebied. Een dergelijke combinatie is uniek, en niet eerder beproefd. Om die reden heeft dit zonnepark een experimenteel karakter, dat het innovatieve karakter van het Wüsterveld (het gebied ten noorden van Castenray) versterkt. Doel Het doel is het integreren van de opwekking van duurzame energie met zonnepanelen, gecombineerd met aspergeteelt, waarbij er gestreefd wordt naar meerwaarde. Hiermee wordt gezocht naar voordelen op alle vlakken: people, planet en profit. Dit bestaat uit: vroegere oogst (profit), duurzamere teelt (planet) en lagere ziekte druk (planet/ profit). • Produceren van duurzame zonne-energie én voedselgewassen (asperges) op een en dezelfde oppervlakte waardoor er sprake is van een multifunctioneel gebruik.

• Innoveren door toepassing bifaciale (semitransparante) zonnepanelen-opstelling en teelttechnieken (biologische aspergeteelt). • Verbeteren van de bodemkwaliteit, koolstofvastlegging in de bodem en biodiversiteit tijdens de aanleg en exploitatie van het zonnepark. Omschrijving belangrijkste kenmerken • Toepassen van zonnepanelen (bifacials/ semitransparante panelen) in zuid-opstelling. • Aspergeteelt in het tussenpad van het zonnepark en onder de hoge zijde van de ‘tafel’. • Duurzame verwarming voor teeltvervroeging van een paar weken. Dit kan elektrisch of thermische warmte. Teeltvervroeging heeft als bijvangst dat het loof eerder opkomt en er dus een langere herstelperiode is voor de aspergeplant. • Wateropvang van paneeloppervlak en irrigatie via druppelslangen

www.eelerwoude.nl

Figuur 9: Visualisatie aspergeteelt in combinatie met zonnepanelen.

Resultaat • Biologische aspergeteelt. Biologische bestrijding van ziektes via natuurlijke beplanting in strokenteelt. En verminderde gevoeligheid door droog houden van het loof • Uniek innovatief agrifood-duurzaam energie project langs de A73. Uniek vanwege de innovatieve paneel-frame-teeltcombinaties. En uniek vanwege de innovatieve manier van ontwerpen, vanuit een optimaal microklimaat, agrarische handelingen en duurzame teelt en bodembeheer. Vergroting robuustheid van aspergeteelt tegen klimaatverandering: irrigatie, beschermde teelt (verminderen zonnebrand en hittestress bij droogte en hoge temperaturen). • Inzicht in duurzame vervroegingstechniek middels actief verwarmen van teelt op basis van de opgewekte energie. Praktijkvoorbeeld hoe de energietransitie kan bijdragen aan verduurzaming van de landbouw unieke combinatie duurzame landbouw-biodiversiteit en zonne-energie. Aspergeteelt en bodem Een aspergeteelt kent een diepe doorworteling wat een sterke bodemverbetering geeft vanwege de structuur en het brengen van organisch materiaal (wortelmassa) op diepere lagen. Daarmee draagt een aspergeteelt mee aan een vitale bodem. Wanneer daarbij jaarlijkse aanvoer van compost wordt gerealiseerd, is asperge een goed gewas voor de bodem. Na aspergeteelt zijn meerdere teelten denkbaar. Een aspergeteelt kan goed gerealiseerd worden als mengteelt.

Zo worden in Duitsland reeds diverse groenbemester mengsels tussen de rijen gezaaid. Daarmee draagt dit sterk bij aan de biodiversiteit. Met betrekking tot aspergeteeltduur is bij een goed bodemonderhoud een tweede teelt denkbaar, mogelijk afgewisseld met een andere teelt. Daarmee wordt de 8 jaar met minimaal 8 jaar verlengd. In combinatie met een afwisselteelt van 4 jaar, zou dit naar 20 jaar grondgebruik kunnen. Kasteelten asperge kennen dit ook.

www.eelerwoude.nl

Inrichtingsplan zonnepark Ten behoeve van het plan is een inrichtings- en beheerplan opgesteld, welk separaat is bijgevoegd (‘Zonnepark Wüsterveld Castenray, inrichtingsplan’). In deze paragraaf wordt het inrichtingsplan beknopt weergegeven. Een belangrijk uitgangspunt bij de inrichting van het zonnepark is dat het bestaande landschap wordt gerespecteerd en waar mogelijk versterkt. De tijdelijke invulling met panelen zal een bijdrage leveren aan het gebied als geheel. Nieuwe landschapselementen in combinatie met het zonnepark geven het gebied een meerwaarde voor landschap, natuur en cultuurhistorie. Dit betekent dat er rekening wordt gehouden met bestaande kavelgrenzen, omliggende beplanting en cultuurhistorische lijnen in het landschap. Op niveau landschap: versterken landschapsstructuur Technische randvoorwaarden en elementen bepalen deels de uitstraling, inrichting en oriëntatie van het zonnepark. De landschappelijke inrichting gaat uit van landschapspecifieke kenmerken en het versterken van de groene dooradering. De nieuwe landschapselementen dragen bij aan de landschappelijke inrichting binnen de kaders van de mozaïekverkaveling in de omgeving. De beplanting rondom de zonnepanelen blijft laag om de openheid deels te behouden, maar ook historische afwisseling (open- en geslotenheid) terug te brengen.

Als het zonnepark met haar technische elementen wordt opgeruimd aan het einde van de levensduur, blijft de landschapsstructuur behouden als onderdeel van het buitengebied en de omgeving. De gronden waar de zonnepanelen en beheerpaden op staan worden dan weer in gebruik genomen voor landbouw. Op niveau landschap: investeren in natuurwaarden De ontwikkeling geeft aanleiding om natuurwaarden te versterken. 25% van het projectgebied blijft vrij van zonnepanelen en grijze elementen, vanaf bovenaf gezien (conform ‘Gedragscode Zon op land’). De toepassing van nieuwe beplanting gebeurd met inheems plantsortiment behorende bij de bodemeenheid. Ook een optimale inrichting en beheer van de gronden draagt bij aan toename in diversiteit in flora- en faunasoorten. Het zonnepark is onderdeel van de omgeving en daarom ook toegankelijk voor klein wild. De landschapselementen vormen nieuw leefgebied voor soorten en bieden een meerwaarde ten opzichte van het huidige agrarische gebruik, met gebruik van bestrijdingsmiddelen en bemesting.

www.eelerwoude.nl

Figuur 10: Overzichtstekening inrichtingsplan. Een goed leesbare versie is opgenomen in het separaat bijgevoegde inrichtingsplan: Zonnepark Wüsterveld Castenray, inrichtingsplan’. Ook is de innovatieve varkensstal opgenomen. Deze stal maakt geen onderdeel uit van het plan, maar is landschappelijk wel van invloed.

Op niveau kavel: directe omgeving Landschappelijke haag zuidzijde Het zonnepark wordt in de aanwezige kavelstructuur gevoegd en herstelt een historische kavelstructuur. Dit wordt gedaan door nieuwe hagen toe te voegen om het zonnepark. Hiermee wordt het park voor automobilisten en omwonenden deels aan het zicht onttrokken en de groenstructuur versterkt zonder de openheid te niet te doen. Allereerst wordt er aan de zuidzijde van het projectgebied een landschappelijke haag aangeplant van 5 m breedte op de locatie van een steilrand met microreliëf (zie figuur 11). Hiermee wordt de kavelstructuur geaccentueerd en de cultuurhistorie van deze plek herkenbaar en beleefbaar. De agrarische functie en ontstaansgeschiedenis van de plek met reliëf wordt herkenbaar en beleefbaar op een gebiedseigen manier. De

www.eelerwoude.nl

struweelbeplanting blijft laag (maximaal 4 m hoogte) zodat het doorzicht naar de kerk (Pastoor Gerardsstraat – Oirlo, in Castenray) behouden blijft.

Figuur 11: Referentiebeeld toe te passen lage landschappelijke haag aan zuidzijde projectgebied.

Randzone oostzijde A73 Aan de oostzijde van het zonnepark, langs de A73 en bij het proefveld met aspergeteelt, wordt ruimte vrijgehouden voor een landschappelijke inrichting met ecologische meerwaarde. De halfopen zone (tevens laagste deel van het projectgebied) biedt deels visuele afscherming van de rafelrand van het zonnepark vanuit de snelweg en de Wusterweg en zicht op het proefveld met asperges (zie figuur 12). De groene zone wordt ingericht met pluksgewijs groepen struweel en kruiden- en faunarijk grasland waardoor het zicht op de kerktoren vanuit de verdere omgeving behouden blijft. Op deze manier wordt tevens voldaan aan de eis van Rijkswaterstaat om 34 meter vanaf de buitenste kantstreep van de snelweg bebouwingsvrij te laten.

Figuur 12: Referentiebeeld half-open groenzone langs snelweg en aan westzijde met struweel en grasland.

www.eelerwoude.nl

Bomenrij Aan de noordzijde en aan de westzijde van het zonnepark komt een bomenrij als groene rand. Door veldesdoorn toe te passen en door middel van een ruime plantafstand (10 meter hart op hart) worden de achterkant van de panelen en de varkensstal deels uit het zicht genomen en blijft het zicht op de kerk behouden. De rijen komen op de perceelsgrens te staan waardoor het karakteristieke kavelpatroon wordt benadrukt. De bomen staan buiten het hekwerk in een strook van 5 meter breedte met kruiden- en faunarijk grasland. Kruiden- en faunarijk grasland Tussen, onder en om de panelen (beheerpaden) wordt kruiden- en faunarijk grasland gerealiseerd. Doordat wordt gestopt met reguliere bemesting is een kruidenrijke begroeiing kansrijker. Door alle gronden (zonder verharding, asperges of bouwwerken) binnen én buiten het hekwerk met kruidenrijk mengsel in te zaaien, zal het projectgebied meer ecologische meerwaarde krijgen voor flora en fauna. Op deze manier wordt de omgeving vergroend en kan de bodem zich herstellen. Beplantings- en beheerplan Ten behoeve van het plan is een concreet beplantings- en beheerplan opgesteld. Hiervoor wordt verwezen naar het separaat bijgevoegde inrichtingsplan (‘Zonnepark Wüsterveld Castenray, inrichtingsplan’).

Groeninrichting als impuls Samenvattend bestaat de ontwikkeling uit 9,1 ha projectgebied met daarbinnen: • 1 ha groen buiten hekwerk: aanleg landschapselementen (zones met grasland met daarin hagen, heesters en 32 bomen). • 8 ha ruimte binnen het hekwerk. • 4,9 ha zonnepanelen op stellages (bovenaanzicht glas): eronder kruiden- en faunarijk grasland. • 2,7 ha kruiden- en faunarijk grasland tussen en om panelen binnen het hekwerk. • 2.650 m² halfverharding grasbeton: onderhoudspad, 2x parkeren, rondom trafo’s en inkoopstation. • 115 m² nieuwe bouwwerken: 4x trafo’s, 2x inkoopstation (onderstation) en 1x opslagcontainer. • 1.300 m1 nieuw hekwerk: 2 meter hoogte. Als de vergunning afloopt en/of de technische elementen technisch/economisch worden afgeschreven worden de gronden weer in agrarisch gebruik genomen. Het zonnepark wordt dan ontmanteld.

Bouw De bouw van het project zal waar mogelijk gedaan worden met lokale partijen. De start van de bouw is afhankelijk van de vergunningen. Het leggen van de panelen en plaatsen van de omvormers zal enkele maanden in beslag nemen. Om het park aan te sluiten op net zullen de nodige aanpassingen moeten worden gedaan, deze werkzaamheden kunnen 0,5 á 1 jaar in beslag nemen.

Operationeel Zodra het zonnepark gerealiseerd is zal het beheerd gaan worden. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om het onderhoud van de systemen, maar ook het monitoren van het zonnepark, het beheer van de landschapselementen, oogsten van asperges en diverse administratieve werkzaamheden.

www.eelerwoude.nl

Looptijd De looptijd van het zonnepark betreft 25 jaar. Hierna wordt het zonnepark ontmanteld.

Financiering De ontwikkeling van zonneparken doet LC Energy voor eigen rekening en risico. LC Energy is ontstaan uit een gelijkwaardige samenwerking tussen QING en Low Carbon. QING is één van de top 50 grootste ingenieursbureaus in Nederland, gespecialiseerd in innovatieve en duurzame projecten. Low Carbon is een Britse investeringsmaatschappij die het risicovolle ontwikkelkapitaal inbrengt. De financiering van het project zelf zal worden geleend bij een reguliere bank (bijv. Triodos, ASN, Rabobank, e.d.). Daarnaast wordt SDE++subsidie aangevraagd.

Financiële participatie Met betrekking tot financiële participatie werkt LC Energy samen met BeePower. Dit betreft de lokale energiecoöperatie. De inspanningen betreffende financiële participatie zijn weergegeven in het document ‘Financiële participatie’, welke separaat is bijgevoegd. Hierna volgt een samenvatting. Financiële participatie Het streven van LC Energy en BeePower is dat het zonnepark voor 50% in eigendom komt van een lokale energiecoöperatie. BeePower onderzoekt nu de manieren om risicovol te investeren in de ontwikkelfase. Maar zij onderzoekt ook op welke manier het eigenaarschap wordt vormgegeven, en op welke manier de omgeving de mogelijkheid krijgt om financieel te participeren. Het is hierbij belangrijk om een product op de markt te brengen dat duidelijk is over de risico’s, en deze niet onterecht bij argeloze inwoners neerlegt. In het gemeentelijke beleid ‘KODE’ (‘Kader voor Opwekking Duurzame Energie’) worden drie vormen van financiële participatie onderscheiden: • Postcoderoos • Achtergestelde obligatielening • Aandeelhouderschap BeePower en LC Energy streven er dus naar om in trede 3 (zie figuur 13), 50% eigenaarschap van het zonnepark voor de omgeving te verkrijgen. Maar er wordt in ieder geval voldaan aan de minimale voorwaarden zoals gesteld in ‘KODE’ (zie figuur 13).

In ‘KODE’ wordt is het ‘Kwaliteitsfonds’ geïntroduceerd en de bijdrage vanuit de ontwikkelaar daaraan is daarin vastgesteld.

www.eelerwoude.nl

Figuur 13: Weergave bepaling kwaliteitsbijdrage zonneparken volgens het gemeentelijke beleid ‘KODE’.

Omdat LC Energy en BeePower streven naar een 50% participatie is de bijdrage aan het Kwaliteitsfonds in dat geval nul. Ondanks dat partijen zich hard inzetten om dit te bereiken, kan het zijn dat een andere uitkomst bereikt wordt. In het geval van een coöperatief participatie aandeel van 30 tot 50% is de afdracht ca. €12.500 (€0,25 * 50.000 m2) of in het geval van 0 tot 30% participatie €25.000 (€0,50* 50.000 m2). Duurzaamheids- en leefbaarheidsfonds Castenray Met het project Zonnepark Wüsterveld wordt per opgewekt MWh €1 per jaar (gedurende 16 jaar) vrijgemaakt voor de omgevingsfondsen. Indien Zonnepark Wüsterveld een afdracht naar het gemeentelijke Kwaliteitsfonds moet doen, wordt deze als eerste hierop in mindering gebracht. In het geval van een afdracht van €25.000 aan het Kwaliteitsfonds betekent dit een verlaging van € 1.562,50 (€25.000/16) op het jaarlijks beschikbare budget. In het geval van een productie van 10.000 MWh komt het beschikbare budget voor het duurzaamheids- en leefbaarheidsfonds Castenray tussen de € 8.437,50 en de € 10.000,-. Dit fonds wordt via de dorpsraad Castenray direct ter beschikking gesteld aan de gemeenschap in Castenray.

Omgevingsproces Het plan voor Zonnepark Wüsterveld is tot stand gekomen na een intensief proces met omwonenden en andere belanghebbenden. Er is tweemaal een periode geweest van intensief contact met de omgeving. Eerst in de initiatieffase: eind 2019 en begin 2020. En daarna na selectiefase bij de gemeente, waarin dit voorliggende plan is geselecteerd om nader uit te werken tot een vergunningaanvraag, in het voorjaar van 2021. Het separaat

www.eelerwoude.nl

bijgevoegde document ‘Omgevingsdocument’ beschrijft uitgebreid welke stappen in het omgevingsproces zijn doorlopen, wat de resultaten waren en hoe de plannen (onder andere in samenspraak met de dorpsraad en BeePower)) zijn gevormd tot een lokaal passend plan.

www.eelerwoude.nl

3 Beleidskaders 3.1 Inleiding In dit hoofdstuk wordt het relevante beleid dat betrekking heeft op het projectgebied en de voorgenomen ontwikkeling beschreven. Het wordt benaderd vanuit het Rijks-, provinciaal- en gemeentelijk beleid. Het voorgenomen plan wordt getoetst aan dit beschreven beleid.

3.2 Rijksbeleid De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) Nederland staat in de komende jaren voor een aantal opgaven van nationaal belang. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) stelt dat grote en complexe opgaven zoals klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw Nederland flink zullen veranderen. Deze opgaven moeten benut worden om vooruit te komen en tegelijkertijd het mooie van Nederland te behouden. De NOVI biedt perspectief om de grote opgaven aan te pakken. Hierbij is omgevingskwaliteit het kernbegrip: dat wil zeggen ruimtelijke kwaliteit én milieukwaliteit. Vanuit de NOVI geeft het Rijk kaders en richting voor zowel nationale als decentrale keuzes. Centraal bij de afweging van belangen staat een evenwichtig gebruik van de fysieke leefomgeving, zowel van de boven- als van de ondergrond. In de NOVI wordt gesproken over een 'omgevingsinclusief' beleid. De NOVI beschrijft enerzijds een toekomstperspectief met ambities en anderzijds de nationale belangen in de fysieke leefomgeving en de daaruit voortkomende opgaven. Deze opgaven zijn het verschil tussen de ambitie en de huidige situatie en verwachte ontwikkelingen. Waar de opgaven vragen om een geïntegreerde benadering, komen deze samen in vier prioriteiten. Op deze vier prioriteiten zijn beleidskeuzes gemaakt. De vier prioriteiten zijn: • Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie.

• Duurzaam economisch groeipotentieel. • Sterke en gezonde steden en regio's. • Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Om de beleidskeuze weloverwogen te maken worden drie afwegingsprincipes, die helpen bij het afwegen en prioriteren van de verschillende belangen en opgaven, gehanteerd namelijk; • Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies. • Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. • Afwentelen wordt voorkomen. In de NOVI wordt gesteld dat de klimaatdoelstelling in lijn is met de Parijse klimaatdoelstelling: in 2050 vrijwel geheel klimaatneutraal. De ambitie is dat de omslag naar 100 procent circulair in 2050 gerealiseerd is en dat een zo goed mogelijke inpassing van duurzame energie in de leefomgeving is. In 2050 is Nederland erin geslaagd al deze ontwikkelingen zorgvuldig in te passen of nieuwe landschappen te creëren, met zo min mogelijk hinder of overlast voor mensen en het ecosysteem. De NOVI ziet het van nationaal belang om de internationale afgesproken doelen te behalen. De opgave is dan ook om de broeikasgassen ten opzichte van 1990 te reduceren

www.eelerwoude.nl

met tenminste 49 procent in 2030 en met 95 procent in 2050. Een andere opgave is het vervangen van fossiele energiebronnen door duurzame bronnen. Deze opgaven manifesteren zich rond één van de vier prioriteiten, namelijk prioriteit 'Ruimte voor klimaatadaptatie energietransitie'. In beleidskeuzes van deze prioriteit wordt benoemd dat overheden, marktpartijen en maatschappelijke organisaties samenwerken aan het bijtijds halen van doelstellingen, die in het Klimaatakkoord zijn bepaald. Het Nationaal Programma RES vormt een platform voor onderling samenwerken, vergelijken, leren en uitdagen. De energietransitie kan een hefboom zijn voor kwaliteitsverbetering, zowel ruimtelijke als bijvoorbeeld voor ecologische, economische of sociale verbeteringen. Zonneparken kunnen bijvoorbeeld economische dragers voor het landelijk gebied worden. Daarnaast moeten zonneparken in het landschap worden ingepast. De afwegingprincipes van de NOVI leiden tot een voorkeur voor zonnepanelen op daken en gevels van gebouwen. Vanuit diezelfde principes hebben daarna onbenutte terreinen in bebouwd gebied de voorkeur. Om aan de gestelde energiedoelen te voldoen, kan blijken dat ook locaties in het landelijk gebied nodig zijn. Relatie met de voorgenomen ontwikkeling Voorliggend plan draagt bij aan de (inter)nationale doelstellingen om in 2050 klimaatneutraal te zijn.

In Venray zijn ook zonneparken in het landelijk gebied noodzakelijk, om te voldoen aan de doelstellingen aangaande het opwekken van duurzame energie. Dit is beargumenteerd in de gemeentelijke beleidsregel ‘Kader voor Opwekking Duurzame Energie’ (KODE). Zie hiertoe paragraaf 3.5.3. van de voorliggende Ruimtelijke Onderbouwing. De realisatie van een zonnepark op de voorliggende projectlocatie is hier landschappelijk goed inpasbaar binnen de aanwezige landschapsstructuren en langs de snelweg. Op deze gronden kan de opwekking van duurzame energie samengaan met andere functies (meervoudig ruimtegebruik). Met het voorliggende plan wordt bijgedragen aan de ambities, opgaven en prioriteiten van de NOVI en wordt geen afbreuk gedaan aan het streven van een zo hoog mogelijke kwaliteit van de leefomgeving.

Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) bevat de visie van het Rijk op de ruimtelijke ontwikkeling van Nederland. Het Rijk streeft naar een krachtige aanpak die ruimte geeft aan regionaal maatwerk, de gebruiker voorop zet, investeringen prioriteert en ruimtelijke ontwikkelingen en infrastructuur met elkaar verbindt. In het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) zijn regels opgenomen om het beleid uit de SVIR te verwezenlijken. In de structuurvisie schetst het Rijk ambities voor Nederland in 2040. Uitgaande van de verantwoordelijkheden van het Rijk zijn de ambities uitgewerkt in rijksdoelen tot 2028, daarbij is aangegeven welke nationale belangen aan de orde zijn. De tijdshorizon is gesteld omdat in de loop van de tijd nieuwe ontwikkelingen en opgaven kunnen vragen om bijstelling van de rijksdoelen. Voor de ambities zijn rijksinvesteringen slechts één van de instrumenten die worden ingezet. Kennis, bestuurlijke afspraken en kaders kunnen ook worden ingezet. De huidige financiële rijkskaders (begroting) zijn randvoorwaardelijk voor de concrete invulling van die rijksambities. De ruimtelijke waarden die het nationaal belang waarborgen zijn opgenomen in 14 verschillende belangen. In de structuurvisie wordt ook aangegeven op welke wijze het Rijk deze belangen wil verwezenlijken.

Dit zorgt voor een duidelijk overzicht in één document gezamenlijk met de doelen die het Rijk heeft opgesteld. Relevant voor de ontwikkeling van het zonnepark is dat de vraag naar elektriciteit zal blijven groeien. Vanwege de ambities voor beperking van de CO2-uitstoot is een transitie naar duurzame, hernieuwbare energievoorziening nodig. Voor het opwekken van energie moet voldoende ruimte gereserveerd worden. Het aandeel van duurzame

www.eelerwoude.nl

energiebronnen (waaronder zon) in de totale energievoorziening moet omhoog en deze bronnen hebben relatief veel ruimte nodig. Relatie met de voorgenomen ontwikkeling In de SVIR wordt de ambitie uitgesproken dat Nederland in 2040 een robuust internationaal energienetwerk kent en dat de energietransitie vergevorderd is. De ontwikkeling van het zonnepark volgt de lijn van de SVIR en doet daarbij geen afbreuk aan de overige nationale belangen.

Barro en Bro Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) is op 30 december 2011 in werking getreden. In het Barro wordt een aantal projecten die van rijksbelang zijn met name genoemd en met behulp van digitale kaartbestanden exact ingekaderd. Per project worden vervolgens regels gegeven, waaraan ruimtelijke plannen moeten voldoen. Binnen het Barro worden de volgende onderdelen besproken: • Project Mainportontwikkeling Rotterdam; • Kustfundament; • Grote rivieren; • Waddenzee en waddengebied; • Defensie; • Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde. In oktober 2012 is het besluit aangevuld met de ruimtevraag voor de onderwerpen veiligheid op rijkswegen, toekomstige uitbreiding van infrastructuur, de elektriciteitsvoorziening, de Ecologische Hoofdstructuur (EHS), de veiligheid van primaire waterkeringen, reserveringsgebieden voor hoogwater, maximering van het de verstedelijkingsruimte in het IJsselmeer en is het onderwerp duurzame verstedelijking in regelgeving opgenomen. Per 1 juli 2016 zijn er nog enkele wijzigingen van het Barro van kracht geworden. Deze wijzigingen hebben geen directe invloed op de voorgenomen ontwikkeling. Relatie met de voorgenomen ontwikkeling Relevant voor het voorliggende plan zijn artikelen 2.7.2 t/m 2.7.4 uit het Barro. Hierin is vastgelegd dat er een reserveringsgebied geldt langs Rijkswegen, zoals de A73.

Dit betreft 34 meter (gemeten vanaf de buitenste kantstreep) aan weerszijden van de hoofdweg ten behoeve van een mogelijke verbreding per rijrichting met één strook. Binnen deze 34 meter mogen geen bouwwerken worden geplaatst. Met het voorliggende plan worden de bouwwerken, zoals de constructies met zonnepanelen en het hekwerk, buiten deze zone van 34 meter geplaatst. Ook heeft er afstemming plaatsgevonden met Rijkswaterstaat. Rijkswaterstaat heeft aangegeven dat er geen concrete plannen zijn voor verbreding van de A73 op deze plek, en dat men instemt met het plan Zonnepark Wüsterveld. De realisatie van een zonnepark past daarmee binnen de regels van het Barro en het Bro. Wel moet worden afgewogen of de ladder voor duurzame verstedelijking van toepassing is op de voorgenomen ontwikkeling. Ladder voor duurzame verstedelijking In de SVIR wordt de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening opgenomen. Op 1 juli 2017 is het Besluit ruimtelijke ordening gewijzigd, waarbij ook een nieuwe ‘Laddersystematiek’ wordt toegepast. Deze nieuwe regeling is opgenomen in

www.eelerwoude.nl

artikel 3.1.6 Bro. De ladder voor duurzame verstedelijking is van toepassing op bestemmingsplannen, uitwerkings- en wijzigingsplannen en omgevingsvergunningen. De toepassing van de ladder voor duurzame verstedelijking houdt in dat: 'De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien.' Het aanleggen van een zonnepark op agrarische percelen is geen nieuw stedelijke ontwikkeling. Op basis van eerdere uitspraken van de Raad van State 1 blijkt dat soortgelijke projecten die niet tot leegstand van bestaande bebouwing leiden, niet als een nieuwe stedelijke ontwikkeling in de zin van het Bro kunnen worden aangemerkt. Voorbeelden hiervan zijn de aanleg van een weg, windpark of een hoogspanningsleiding. Ook de Rechtbank Overijssel heeft in april 2018 geoordeeld dat een zonnepark geen nieuwe stedelijke ontwikkeling betreft (zaaknummer akzwo_17_2460 en ak_zwo_17_2461). Een toets aan de Ladder is daarom niet van toepassing. Vanuit een goede ruimtelijke ordening wordt hierna wel ingegaan op de onderbouwing van de behoefte en de argumentatie achter de omvang en de locatie. 0F

1. Er bestaat een behoefte om te komen tot een duurzame energievoorziening. Deze behoefte staat onder andere aangegeven in de Omgevingsvisie van de Provincie Limburg, in de Concept-RES Noord- en Midden Limburg en in de gemeentelijke beleidsregel ‘Kader voor Opwekking Duurzame Energie’ (KODE). 2.

Om voldoende zonne-energie op te kunnen wekken om te kunnen voldoen aan de ambities die zijn verwoord in overheidsbeleid, zijn zonneparken noodzakelijk. De gemeente Venray zet in op het opwekken van duurzame energie. Ingezet wordt het opwekken van meer dan 1.200 TJ in 2030, door middel van zonne- en windenergie. Dit is weergegeven in het gemeentelijke ‘Kader voor Opwekking Duurzame Energie’. De Klimaatmonitor (cijfers zijn uit 2017) geeft aan dat er al ca. 160 TJ elektriciteit wordt opgewekt binnen de gemeente. Dit betekent nog ca. 1.070 TJ te gaan tot 2030. In de wetenschap dat de eventuele radarverstoring door windturbines een erg groot deel van de gemeente vooralsnog ongeschikt maakt, schat de gemeente Venray momenteel de potentie voor windenergie wat beperkter in en stelt dit op 100 TJ. Rekening houdend met de al aanwezige productie van 160 TJ, resulteert in een additioneel benodigde productie door zon van circa 970 TJ. Venray zet voor het opwekken van zonne-energie in op 5 sporen tegelijk, om het doel te behalen. Hierbij zijn de voorkeuren (zoals zon op dak) bepaald, maar is ook afgewogen welk doel (per spoor) haalbaar is. Dit heeft geleid tot de ‘Zonneladder van Venray tot 2030’, die hierna is weergegeven.

1

Zie: ABRvS 18 februari 2015, ECLI:NL:RVS:2015:448, ABRvS 24 februari 2016, ECLI:NL:RVS:2016: 465. ABRvS 16 maart 2016, ECLI:NL:RVS:2016:708.

www.eelerwoude.nl

Het voorliggende plan Zonnepark Wüsterveld valt binnen ‘Spoor 4’, binnen het doel voor de realisatie van 50 hectare in dit spoor. Het projectgebied van deze ontwikkeling ligt in het landelijk gebied, waarbij de realisatie financieel uitvoerbaar en inpasbaar is (ruimtelijk en landschappelijk). Het is financieel essentieel dat het zonnepark kan worden aangesloten op het elektriciteitsnet, wat hier het geval is. Het zonnepark is goed te bereiken en het zicht voor omwonenden op de zonnepanelen kan, door een goede landschappelijke inpassing, worden geminimaliseerd. In paragraaf 2.2.2. van deze Ruimtelijke Onderbouwing is de locatiekeuze nader onderbouwd. Het zonnepark wordt aangelegd voor de duur van 25 jaar, en wordt planologisch mogelijk gemaakt middels een omgevingsvergunning. Aan het einde van de looptijd worden de percelen weer opgeleverd met de functie en bestemming zoals deze is verkregen. 3. Het zonnepak moet voornamelijk in de aanlegfase en in de ontmantelingsfase bereikt worden en daarnaast alleen op heel beperkte schaal ten behoeve van het beheer. Het zonnepark kan op een veilige manier worden ontsloten. Dit gebeurd via de verharding van de nieuw te realiseren varkensstal, aan de westzijde van het projectgebied, met een nieuw onderhoudspad op de Wusterweg.

Klimaatakkoord Op 28 juni 2019 is het klimaatakkoord vastgesteld. Het Kabinet heeft met het nationale klimaatakkoord een centraal doel: het terugdringen van de uitstoot van broeikassen in Nederland met 49% ten opzichte van 1990. Het kabinet pleit in Europa voor een broeikasgasreductie van 55% in 2030. In het Klimaatakkoord staat dat in 2030 het aandeel duurzame stroom op gemiddeld 70 procent moet liggen. Relatie met de voorgenomen ontwikkeling Het te realiseren zonnepark draagt bij aan de doelstellingen in het vastgestelde klimaatakkoord.

www.eelerwoude.nl

Energieakkoord voor duurzame groei In het Energieakkoord voor duurzame groei is de basis gelegd voor een breed gedragen, robuust en toekomstbestendig energie- en klimaatbeleid. Het akkoord biedt een langetermijnperspectief met afspraken voor de korte en middellange termijn. Het Energieakkoord streeft naar een kosteneffectieve uitrol van grootschalig hernieuwbare energieopwekking. Deze strategie biedt zekerheid voor investeerders. Het levert nieuwe banen op. Het lokt innovaties uit. Dit verlaagt de kosten en het draagt bij aan versterking van de concurrentiepositie van Nederlandse bedrijven. Eén van de te realiseren doelen is een toename van hernieuwbare energieopwekking naar 16% in 2023. Relatie met de voorgenomen ontwikkeling De voorgenomen ontwikkeling levert een bijdrage aan de doelstelling van het Rijk om te komen tot een aandeel van 16% duurzaam opgewekte energie in 2023.

Rijk investeert in duurzame energie De afgelopen jaren heeft de overheid diverse doelstellingen geformuleerd betreffende het opwekken van duurzame energie. Om deze doelstellingen te behalen worden initiatieven voor het opwekken van duurzame energie gesubsidieerd. Voor de realisatie van zonneparken kan SDE++ subsidie worden aangevraagd. Relatie met de voorgenomen ontwikkeling De subsidie-regeling vanuit het Rijk laat zien dat het Rijk dergelijke initiatieven voor het opwekken van duurzame energie stimuleert.

Conclusie Rijksbeleid De voorgenomen ontwikkeling past binnen de beleidskaders benoemd in de SVIR, Barro, de Bro. Vanuit deze beleidsdocumenten en regelgeving zijn geen randvoorwaarden of uitgangspunten die rechtstreeks doorwerken op het voorgenomen plan. Daarnaast draagt de ontwikkeling bij aan het behalen van de vastgelegde doelstellingen in het Klimaatakkoord en in het Energieakkoord voor duurzame groei.

www.eelerwoude.nl

3.3 Provinciaal beleid Geconsolideerde Omgevingsvisie (POL 2014) In de geconsolideerde versie Omgevingsvisie POL 2014, geconsolideerd in augustus 2018, beschrijft de provincie Limburg de fysieke aspecten van het leef- en vestigingsklimaat. De provincie Limburg onderstreept een aantal belangrijke uitdagingen, zo ook duurzame energie. De realisatie van zonneparken, windturbines, ect. vergt de nodige ruimte. Ook brengt klimaatveranderingen de nodige problemen met zich mee. De provincie Limburg streeft naar een leveringszekere, betaalbare, schone energievoorziening die samengaat met innovatie, regionale economische ontwikkeling en werkgelegenheid en aanpak van het klimaatprobleem. De provincie Limburg sluit zich aan bij de nationale doelstellingen voor de energietransitie. In de Omgevingsvisie wordt gesteld dat de ambitie vraagt, hoe bescheiden de percentages voor 2020 ook lijken, om een ingrijpende transitie op de energiemarkt. Ingrijpen in de huidige energievoorziening is noodzakelijk. Die transitie bestaat uit: • een forse besparing op het gebruik van energie; • een sterke toename van het aandeel duurzaam opgewekte (hernieuwbare) energie; • flexibilisering van het netwerk. De provincie Limburg stelt dat de opgave groot en uitdagend is: geen mogelijkheid, optie of gebied kan op voorhand worden uitgesloten.