11 Raadsinfo mestverwerking Timmermannsweg 110

Onderwerp:

Raadsinfo m.b.t. Timmermansweg 110 Venray

9 februari 2022

Geachte leden van de gemeenteraad van Venray: Al geruime tijd wordt aan de Raad van de gemeente Venray een verklaring van geen bedenkingen gevraagd voor het wijzigen van de inrichting op het perceel Timmermansweg 110 Ysselsteyn. Verklaring onder de volgende voorschriften:  

Mest dient afkomstig te zijn uit de regio Noord Limburg Maximaal 25.350 m3 van derden mag worden verwerkt.

Eerder is dit onderwerp in de commissie van 12 oktober 2021 en in de commissie van 25 januari 2022 besproken. In de laatste commissiebespreking werd door commissielid John Willems een betoog gehouden waarin hij aangaf met een ambtenaar van de provincie gesproken te hebben. Deze info zou duidelijkheid bieden over de feitelijkheid van de door de buurtbewoners aangeleverde informatie en cijfermatige onderbouwing waarin zij duidelijk maakten dat er geen verklaring van bedenkingen zou moeten worden afgegeven. In de commissievergadering heb ik als wethouder van de gemeente Venray aangegeven nader te onderzoeken in hoeverre deze onderbouwing en cijfers een duidelijker beeld zouden kunnen scheppen bij de finale besluitvorming. Inmiddels heb ik de feiten en cijfers en de werkwijze van betrokken ambtenaar (RUD) kunnen achterhalen. Zoals toegezegd wil ik ze ook met u Raad delen. Via bijgevoegde mailwisseling breng ik u daarvan op de hoogte. Ook stuur ik u als informatie een raadsinformatiebrief mee van het College van B en W aan de leden van de gemeenteraad van Horst aan de Maas. Deze raadsinfo geeft inzicht in de ontwikkeling van de mestverwerking en de verschillen in interpretatie tussen de gemeente Horst aan de Maas en de provincie Limburg. Tot slot wil ik nog enkele overwegingen met u delen die ik u mee wil geven ter voorbereiding op de aankomende besluitvorming.

Organische mest Organische mest is afkomstig van plantaardige of dierlijke oorsprong. Organische meststoffen zijn zeer geschikt om onze bodem mee te voeden. De bodem waar producten op geteeld worden, heeft voeding nodig om de producten te laten groeien en de bodem zelf niet uit te putten/te verschralen. Deze voeding dient daarom afgestemd te zijn op de grondsoort en de bodemkwaliteit/samenstelling en de te telen producten. Indien deze afstemming niet correct is ontstaan er verliezen en dus vervuiling van grondwater en lucht. De samenstelling van onverwerkte organische mest is meestal niet geschikt voor gebruik op de gronden zonder het ontstaan van verliezen. Om verliezen te voorkomen en kunstmestgebruik te beperken is het zinvol om de organische mest te verwerken om de juiste samenstelling te krijgen die geschikt is voor desbetreffende grondsoort, -samenstelling en de te telen producten. Dit draagt bij aan een meer duurzamere teelt van gewassen. Daarmee vormt mestverwerking een essentieel onderdeel om de kringlopen in de landbouw te sluiten. In de kringlooplandbouw worden de producten en de reststoffen die de agrarische sector gebruikt voor hun bedrijfsactiviteiten teruggebracht in het productieproces. Mest kan gezien worden als een restproduct van de agrarische sector. Kringlooplandbouw en het stimuleren hiervan is als doel opgenomen in onze Omgevingsvisie.

In de gemeente Venray, in Noord Limburg en Zuid Nederland maar ook in geheel Nederland is een mestoverschot, dit betekent dat mest geëxporteerd moet worden of buiten de landbouw afgezet moet worden. Mest die geëxporteerd wordt moet behandeld worden om ziektekiemen in de mest te doden. Om mest buiten de landbouw kwijt te kunnen zal de mest behandeld moeten worden tot een vorm die burgers kunnen gebruiken of tot een grondstof. In beide gevallen is verwerking van mest noodzakelijk. Mestverwerking De regelgeving voor mestverwerking op een locatie is complex en geregeld in de Meststoffenwet, het Omgevingsrecht (WABO) en de Wet op de Ruimtelijke Ordening. Deze wetten hebben hun eigen definities en toetsingskaders. Met de nieuwe Omgevingswet ontstaat er weer een nieuwe definitie van mestverwerking waarbij onderscheid wordt gemaakt in het 1. behandelen van dierlijke meststoffen en 2 mestvergistingsinstallaties. Bij het behandelen van dierlijke meststoffen gaat het om alle technieken die gebruikt worden. Het behandelen van meer dan 25.000 m3 dierlijke meststoffen per jaar op een andere locatie wordt in de nieuwe Omgevingswet beschouwd als grootschalige mestverwerking. Mestbehandeling kan eenvoudig (het scheiden van mest in een dikke en dunne fractie) of op complexere manieren waarbij de mest in verschillende deelcomponenten gescheiden wordt (nutriëntenstromen, organische stof, water).

Bij het scheiden van mest in deelcomponenten wordt gebruik gemaakt van procestechnologie. De installaties zijn duur, de techniek is geavanceerd en de processen verlopen op een hoogwaardig niveau. De vraag is of deze verwerking op boerderijniveau moet plaatsvinden of juist op daarvoor bestemde industrieterreinen of op agrarische industrieterreinen. Mestvergisting kent 2 vormen, monovergisting en co-vergisting. Monovergisting betreft het verwerken van de organische mest zonder toevoeging van andere grondstoffen. Rundveebedrijven maken hier gebruik van. Co-vergisting is een vergistingsproces waarbij andere reststromen toegevoegd worden om meer energie te maken. Lopende initiatieven Regelmatig spelen rondom bedrijven voor mestverwerking, vooral bij grootschalige mestverwerking, problemen vanwege luchtkwaliteit (geur en ziektekiemen), geluid en veiligheid (transportbewegingen) en lozingen. Mestverwerking roept vaak weerstand in de omgeving van een nieuw initiatief of voor uitbreiding op een bestaande locatie. Zeker als het verwerking van mest betreft dat afkomstig is van meerdere locaties en toegepast wordt op boerderijniveau of op locaties waar relatief dichtbij mensen wonen. Omwonenden laten vaak horen dat zij bang zijn voor overlast waardoor hun woongenot aangetast kan worden.

De angst wordt vaak gevoed door lopende initiatieven waar overlast ervaren of gevreesd wordt door omwonenden zoals bijvoorbeeld bij de bewoners van Heide, Ysselsteyn en Castenray vanwege recente initiatieven. Het houden van dieren, de effecten van emissies en bedrijvigheid houden zich niet aan dorps-, gemeente, provincie en/of landsgrenzen. Dit betekent ook dat we breder moeten kijken dan alleen de gemeente Venray of de regio Noord Limburg. Wat is er nodig voor een veilige en gezonde leefomgeving waarvan toekomstige generaties gebruik kunnen maken. En als we over mestverwerking spreken wat hoort dan waar plaats te vinden.

De kern van de zaak Kijkend naar het initiatief gaat het in de kern over twee vragen: is mestverwerking noodzakelijk en welke locatie is dan het meest geschikt en wat is het effect van de mestverwerking op de omgeving? De provincie heeft in het kader van de vergunningverlening zich met name gericht op de effecten van de mestverwerking op de omgeving en getoetst of het past binnen de milieuregelgeving. Omdat het niet passend is binnen het bestemmingsplan wordt de gemeenteraad gevraagd om een verklaring van geen bedenking af te geven. Hierbij gaat het over de vraag of mestverwerking noodzakelijk is en indien dit het geval is, welke locatie is daarvoor het meest geschikt. Hierbij spelen ruimtelijke overwegingen een rol, waaronder ook milieu en gezondheid. Het is daarmee een bredere overweging dan de toetsing in het kader van een vergunningprocedure. In bovenstaande tekst heb ik een beeld geschetst over de noodzaak van de mestverwerking (de ruimtelijke beoordeling van de locatie staat al voldoende in de raadsnota). Ook is duidelijk dat de beelden over de benodigde mestverwerkingscapaciteit sterk uiteenlopen. Wat vindt U? Het is zeker niet gemakkelijk voor u als raadslid van de gemeente Venray om op basis van de voorliggende informatie een afgewogen oordeel te kunnen vellen.

Als gemeente hebben we eerder beleid vastgesteld, echter ook als Raad zijn er uitspraken gedaan over de ontwikkelingen Landelijk gebied en een eerste uitvoeringsprogramma loopt. Wat is nu wijs? Ik hoop met deze informatie u als Raad verder op weg te helpen en bij te dragen in uw afwegingen voor besluitvorming in de Raad van 15 februari.

9 februari 2022

Jan Jenneskens wethouder