06 Bijeenkomsten energiestrategie

Startavond brede dialoog energietransitie woensdag 23 maart 2022

De avond Op woensdag 23 maart 2022 heeft de gemeente Venray een avond georganiseerd voor de inwoners en belanghebbenden uit de gemeente Venray om deel te nemen aan een avond over de energietransitie. Aanleiding hiervoor was de weerstand die ontstond bij onder andere de windverkenning en grootschalige opwek van zon in de gemeente. De avond was opgebouwd met een algemeen gedeelte waar na een introductie door wethouder Vervoort er kort uit de doeken werd gedaan waar we nu staan met de opwek van duurzame elektriciteit in Venray. Ook kwam de conclusie van het rapport Voortgang Energietransitie dat door CE Delft werd gemaakt in opdracht van de gemeente ter sprake. De conclusie is dat we ons beleid dienen te herzien en nieuwe doelstellingen dienen af te spreken met elkaar die meer in lijn liggen met de nieuwe uitgangspunten van het Rijksbeleid (Klimaatakkoord 2019). Een verdere conclusie is dat er op afzienbare termijn geen nieuwe grootschalige projecten voor opwek van duurzame elektriciteit in Venray gerealiseerd gaan worden, onder andere door het gebrek aan netcapaciteit.

De vraag die dan rijst is, wat kunnen we wél doen? En wat zou de rol van de inwoners van Venray daarin zelf kunnen zijn? Op de avond kwamen ook enkele initiatieven ter sprake; het (kleinschalige) initiatief in de Oranjebuurt, toegelicht door de heer Piet Kroft, waarbij de buurt zelf gaat kijken wat zij kunnen doen en daarin door de gemeente worden ondersteund door oa de warmtescans. Daarnaast de Groene Strijders (https://groenestrijders.nl/ ) waar inspirerende voorbeelden van Venrayse inwoners en bedrijven staan die de weg naar duurzaamheid al zijn ingeslagen. Na de pauze werd de deelnemers gevraagd zitting te nemen in een energiegroep in een thema waar Venray nog wel mogelijkheden heeft om stappen te ondernemen. Dit waren 3 thema’s: -

Opwek en opslag

-

Warmte

-

Besparing

De ideeën die door de groep werden aangeleverd zijn hieronder beschreven.

Proces Met deze avond willen we een start maken met een gesprek met de inwoners van Venray over hoe zij denken over de energie transitie maar ook de vraag stellen hoe zij willen bijdragen aan deze transitie. Wij zien hierin 3 niveaus van participatie; -

Informeren; de inwoners die het thema interessant vinden maar voorlopig alleen geïnformeerd willen worden. Voor deze groep gaan we zorgen dat we onze website en communicatie middelen gaan inzetten zodat zij de informatie die zij belangrijk achten snel kunnen vinden. Wij zullen ook actief communiceren over de acties die we gaan inzetten op het thema.

-

Energiegroepen; op specifieke thema’s willen we energiegroepen van betrokken inwoners vragen om met ons mee te denken en actie ondernemen om de energietransitie te ondersteunen en waar mogelijk te versnellen. Met deze avond is een eerste voorzet gedaan om op de thema’s waarmee we willen beginnen op te halen welke ideeën er leven in de deelnemers van de avond. Deze zullen in de energiegroep verder besproken worden, naast de ideeën die de groep zelf gaat opstellen. Wij zullen vervolgavonden organiseren waar diegenen die met een onderwerp aan de slag willen zich voor kunnen aanmelden.

-

Initiatiefnemers; dit is de groep inwoners die al met een project bezig zijn of gaan starten. Deze groep zullen we actief ondersteunen waar we kunnen en zoveel mogelijk faciliteren. Een voorbeeld hiervan is de Oranjebuurt.

Voor de 3 energiegroepen zullen we avonden organiseren waarvoor nog een uitnodiging volgt. De eerste bijeenkomst zal op het thema ‘besparen’ zijn en in mei georganiseerd worden. Van deze bijeenkomsten volgt ook een terugkoppeling. In de tussentijd zijn we als gemeente wel bezig met een aantal zaken zoals het organiseren van een bijeenkomst voor de installatiebranche van Noord Limburg in samenwerking met Techniek Nederland over de uitdaging van de transitie, personeel, netwerk en grondstoffentekorten en hoe wij kunnen samenwerken om de klanten (inwoners) te laten verduurzamen. Ook zijn wij bezig met een professioneel (digitaal/telefonisch) loket voor inwoners van Venray waar zij specifiek voor hun woning advies kunnen krijgen over onder andere techniek, kosten maar ook subsidies en financiële regelingen. Meer informatie hierover volgt.

1

Ideeën uit de groep opwek en opslag

Kies voor grootschalige opwek inclusief opslag dat is efficiënter en effectiever. Maak een energielandschap met meerdere opwekvormen (zon, wind, aardwarmte, biogas) en plaats daar dan accu’s, waterstof, energiehub bij. Mix maakt inzet flexibeler (E-net 20 GWatt, Gasnet 350 GWatt) Realiseer grootschalige PV. Indien op land dan met dubbel ruimtegebruik. Als levering aan het elektriciteitsnet niet mogelijk is, zet het dan om in waterstof, sla het op in accu’s of lever het aan nabij gelegen panden (warmte/elektra). Zorg dat de grote PV projecten op daken, waar SDE subsidie voor is toegekend, doorgaan door te zorgen voor batterijopslag van de opgewekte elektriciteit. Stel zonnepanelen op nieuwe bedrijven op bedrijventerreinen verplicht met eventueel financiering door burgerparticipatie. Leg op alle bedrijventerreinen zonnedaken in combinatie met batterijopslag. Daardoor kunnen nu toch meer zonnepanelen worden aangesloten op de bestaande netaansluiting. Er zijn daken waar al zonnepanelen op liggen die niet zijn aangesloten op het netwerk vanwege de capaciteitsproblemen van het netwerk. Maak het mogelijk dat de energie toch benut kan worden (leiding naar derde, opslag, geef een vergunning als die nodig is) Ga de energie (warmte en elektra) op diverse manieren opslaan: in waterstof, elektrische auto’s, (zoutwater) accu’s, zoutvaten, thermochemische materialen etc.

Doe dit EN grootschalig bij bedrijventerreinen EN dorpen/wijken, maar OOK kleinschalig in woningen. Voorkom stroompieken bij bedrijven zodat er meer ruimte komt op het net. Inzetten op aardwarmte Leg zonnepanelen op zand- en grindwinningsplassen, zoals de Diepeling bij Oirlo. Maak een maatwerkvoorstel per adres en geef ondersteuning bij de financiering. Ga dit ook actief aanbieden per woning. Vanuit Groen Geijsteren is de reactie ontvangen om deel te nemen aan de ontwikkeling en realisatie van opslag (bijv zoutwater accu’s). Aantal ideeën die niet meteen aansluiten bij de vraag wat de energiegroep nu op kan pakken, maar mogelijk zijn deze waardevol voor de toekomst: Geen grootschalige opwek door zon en wind toestaan en zon op dak alleen als de pandeigenaar dat wil, want dit zijn geen nuttige energievormen. Beëindigen vliegbasis de Peel en daar windmolens plaatsen. Ontwikkel een visie om doelgericht te kunnen werken en resultaten te bereiken. Zorg dat we onafhankelijk worden van bijv andere landen. Eigen energie (warmte en stroom) en watervoorziening voor Venray. Kernenergie is een oplossing Plaats windturbines in het gebied waar de veel grootverbruikers zijn zoals een bedrijventerrein. Richt een gemeentelijk duurzaam energiebedrijf op.

Deurne is 1 van de 12 gemeenten, die naast Eindhoven het haar burgers mogelijk maakt om zonnepanelen op hun daken te laten leggen middels een 15 jarige lening van de gemeente, waarbij maandelijks een vast bedrag wordt betaald. Wellicht lukt het dan om: bewustwording te

bewerkstelligen, en een sprong voorwaarts te maken als” groene” gemeente, en hoef niet zelf als gemeente het wiel uit te vinden.

2

Ideeën uit de groep warmte

Bied advies aan inwoners met betrekking tot welke maatregelen voor hen zinvol zijn. Dit advies zou onafhankelijk moeten zijn van commerciële marktpartijen. Organiseer centrale inkoop voor bijvoorbeeld hybride warmtepompen. Zorg voor een modelwoning ( bij voorkeur een oudere woning ) waar verschillende technieken en oplossingsmogelijkheden worden gepresenteerd met bijbehorende informatie over werking, energie impact, kosten en subsidie / financieringsmogelijkheden. Help inwoners met de hoeveelheid informatie die beschikbaar is op dit vlak, vaak weten zij niet waar zij deze moeten halen en welke informatie wel of niet relevant voor hen is. Overweeg diepe geothermie op wijkniveau in Venray toe te passen. Promoot de mogelijkheden van ondiepe geothermie ( Warmte Koude Opslag in de bodem, WKO) voor individuele woningen. Breng de energieverbruiken van alle woningen in kaart, dat is de basis van alle maatregelen die je wilt toepassen.

3

Ideeën uit de groep besparing.

Meten is weten. Bespaar helden/ambassadeurs in ieder dorp of wijk die grote stappen hebben gemaakt. Groene moskee – doe je mee. Positieve benadering naar de mens en omgeving – communicatie. Postcode roos; besparing van energie kosten. Doneer/delen voor minder energie. Ondersteun Dag Tegen Gas beweging ( 27 maart) Wijkacties op geld besparen via wijkteams / 52 weken duurzaam. Bespaaractie via scholen. Scholier / student in huis voor bespaarmogelijkheden. Bied inzicht in de grootverbruikers en grootvervuilers binnen de gemeentegrens. Ga in gesprek met wooncorporatie over -

aardwarmte

-

isolatie

-

financiering

Winkels stimuleren om deur niet open te houden. Bied een aanvulling door de gemeente bij het mislopen van een rijkssubsidie. Om voor subsidie in aanmerking te komen dienen minimaal 2 maatregelen getroffen te worden. Hiermee wordt de (investering) drempel hoog. Kan de gemeente / provincie een fonds oprichten waarmee enkele maatregelen gesubsidieerd kunnen worden. Stimuleer temperatuur een graadje lager ( ook in publieke gebouwen en bij bedrijven).

Stimuleer dat de CV op de Eco instelling wordt gezet. Stimuleer dat mensen de kamertemperatuur op 19 oC zetten. Stimuleer dat mensen de boiler op 60 oC afstellen. Zorg dat informatie over maatregelen niet van commerciële partijen afkomstig is. Stimuleer fiets / OV in plaats van auto’s Voorkom de aanschaf van een 2e auto met deelauto’s via een platform of een wijk/dorpsauto. Geef subsidie om oude (energie slurpende) apparatuur te vervangen. Parkeren demotiveren (boodschappen). Noot: hier is waarschijnlijk bedoeld het ontmoedigen van boodschappen doen met de auto. Stimuleer gebruik van de fiets. Zoek de collectiviteit op bij de inkoop van energie besparende maatregelen. Ga sluipverbruik tegen. Energie neutrale bouw voor nieuwbouw; dus geen aardgas, toepassing warmtepomp en vergaande isolatie. Maak energie efficiënt vervoer makkelijker, dus fiets infrastructuur in Venray en OV. Energie gebruiken op opwek momenten (zonnepanelen), aanbod sturing. Overcapaciteit zonnepanelen spreiden over een wijk.

Bijeenkomst 26 april 2023 Onderwerp: Bijeenkomst Herijking Energiestrategie Venray Aanwezig: Klankbordgroep inwoners (20 aanwezigen), gemeente (H. van Dinther, J. van den Doel, G. Schuur (Antea Group)) Afspraken/Informatiedeling: •

De presentatie en de resultaten van de Mentimeter zijn bijgesloten bij dit verslag.

•

informatie rondom ontwikkelingen en beleidsdocumenten inzake de energiestrategie staan

op Venray Vergroent | Gemeente Venray •

Mailen kan naar: vergroent@venray.nl

•

We nemen feedback over het functioneren van het Duurzaam Bouwloket mee en bespreken

dit met de gemeentelijk energieadviseur.

Inhoud Algemeen Deze avond is bedoeld om de klankbordgroep te laten meedenken bij de invulling van de te herijken energiestrategie. Naast de inwoners denken ook andere partijen mee, zoals vertegenwoordigers van bedrijventerreinen en agrariërs. De verzamelde inbreng wordt meegewogen bij de te maken keuzes. Uiteindelijk bepalen college en gemeenteraad de definitieve invulling van de strategie. Energiestrategie De oude energiestrategie is eigenlijk ingehaald door de tijd. Doelen vanuit wetgeving zijn aangescherpt en het aantal thema’s is vergroot. Daarom zijn we nu bezig met de herijking en gaan we opnieuw met elkaar in gesprek. Cijfers in de presentatie worden toegelicht om een algemeen beeld te schetsen van ontwikkelingen en stand van zaken. Er wordt aangegeven dat het belangrijk is om de meest actuele cijfers te gebruiken. Het is ook zo dat het opgesteld vermogen niet helemaal gelijk is aan de daadwerkelijk opgewekte hoeveelheid duurzame energie. In de op te stellen energiestrategie zullen de meest actuele data worden gebruikt. In de energiestrategie gaan we op dit moment niet verder in op het reduceren van overige broeikasgassen zoals methaan en lachgas, maar beperken we ons tot CO2.

De reductie van deze overige broeikasgassen hangt nauw samen met de transitie in het landelijk gebied en daar gaan in de nabije toekomst zoveel veranderingen plaatsvinden, waarbij ook deze broeikasgassen worden gereduceerd. Elektriciteit De verwachting is dat het RES-bod van 1.200 GWh gehaald gaat worden maar niet alles wat nu in data van subsidieaanvragers staat gaat ook daadwerkelijk door. In landelijke studies wordt de verwachting uitgesproken dat in 2050 70% van de energiebehoefte door elektriciteit zal worden ingevuld. Voor Venray zou dit betekenen dat de elektriciteitsbehoefte 2,5x zo hoog gaat worden.

Input inwoners •

Opslag is ook onderdeel van de oplossing en iets waar overheden dan een rol in kunnen

nemen. Het is de uitdaging om een oplossing te vinden voor overschot in de zomer / of op bepaalde tijden en tekort in de winter / of op bepaalde tijden. Vraag is of daar in de strategie voldoende aandacht voor is. •

Ga aan de slag met isolatie. Wat je niet gebruikt hoef je niet op te wekken, dus ook aan de

kant van besparing kun je mensen beïnvloeden. •

Benoem goed wat je doelen zijn en let erop dat je ook in het tijdspad duidelijk bent. Wat

doe je voor 2030, wat voor 2050. •

Benoem ‘ijkmomenten’ en monitor gegevens goed. Hoeveel verbruik je precies en hoeveel

wek je precies op? •

Richt je pijlen op het bereiken van de vastgestelde RES-doelen (korte termijn). Het

stimuleren van extra grootschalige opwek past daarbinnen niet. Dus niet inzetten op grootschalige opwek op agrarisch land. We kunnen op dit moment de zonnevelden sowieso niet aansluiten (netcongestie). •

Zon op daken van inwoners (kleinschalig) is iets waar nog meer te behalen valt. Daar is de

doelstelling nog lang niet bereikt dus ga daar mee aan de slag. •

Meningen zijn verdeeld over mogelijkheden waterstof, waterstof maken geeft nu nog

verlies en waterstof opslaan is nu nog een uitdaging. Een andere mening is dat je wél vooruit moet kijken en daarin grootschalige opwek en opslag ook mee moet nemen. •

Kernenergie is een mogelijkheid voor opwek (naast de Maas). Meningen zijn verdeeld,

inzetten op energiemix met andere opwekbronnen van duurzame energie blijft ook dan belangrijk. Ook innovaties in de toekomst gaan nog veel mogelijk maken. Gebouwde omgeving Hieronder valt ook kleine opwek van zon. Veel is al uitgewerkt in het uitvoeringsprogramma Warmte en Besparen. Input inwoners •

Maak onderscheid tussen de warmte- en elektriciteitsbehoefte, nu en in de toekomst.

•

Kijk naar WKO en innovatieve opslagvormen (voorbeeld warmte accu in Boekel) .

•

Kijk naar wijkniveaus en naar wat mensen al doen (kleine projecten) en probeer daarop

aan te sluiten. •

Benut je mogelijkheden als gemeente (bijvoorbeeld bij nieuwbouwwijken).

•

Kleinschalige warmtenetten zijn kansrijk, daar ‘zit energie’ op plekken. Als gemeente kun je

dit faciliteren en mensen daarbij ondersteunen (decentraal op dorps/wijkniveau). •

Een kans is om naast anekdotisch (groene strijders) ook cijfermatig zaken te delen en

mensen te inspireren. Industrie Een energiehub biedt mogelijkheden. Daken van bedrijven liggen vol, aansluiten is echter lastig. Opslag is een aandachtspunt. Landbouw en landgebruik Kijk naar de doelen en waar de mogelijkheden zitten. Liever geen grootschalige PV op agrarische gronden en dat is ook niet nodig.

Mobiliteit Niet ter sprake gekomen (behalve in Mentimeter). Mentimeter Bijgesloten zijn de resultaten van de Mentimeter. Let op: de resultaten uit de Mentimeter geven slechts een indicatief beeld van de mening van de aanwezigen.