05 Vervolgaanpak covid-19 Venray april 21
Tekst van het document
Vervolgaanpak 2021 Covid-19 gemeente Venray Een stap vooruit!
April 2021 1
Inhoudsopgave
1.
Inleiding
3
2.
Aandachtspunten vanuit de vierde impactanalyse Covid-19
4
3.
Financieel handelingsperspectief Covid-19
5
4.
Economisch perspectief
6
4.1.
Inleiding
6
4.2.
Maatregelen
7
5.
Sociaal maatschappelijk perspectief
9
5.1.
Handelingskader Covid-19
9
5.2.
Specifieke doelgroepen
10
5.2.1. Gemeenschapsaccommodaties
10
5.2.2. Jeugd
11
5.2.3. Kwetsbare groepen
12
5.2.4. Cultuur
13
2
1. Inleiding Covid-19 beheerst inmiddels ruim een jaar ons leven. In juni 2020 is een eerste Covid-19 impactanalyse opgesteld, in oktober een tweede en in januari 2021 de derde. Inmiddels is een vierde Covid-19 impactanalyse opgesteld. De voorliggende vervolgaanpak borduurt voort op de vierde Covid-19 Impactanalyse. In de impactanalyse wordt een algemeen beeld gegeven van de impact van corona op diverse aspecten van het Venrayse leven. Daarnaast wordt ook specifiek ingezoomd op de impact op verschillende gemeentelijke taken. Zowel vanuit economisch als sociaal maatschappelijk perspectief is een analyse en doorkijk naar 2021 gemaakt. Deze vervolgaanpak staat niet op zichzelf. Op eerdere momenten zijn de aanpak en het kader geschetst, terwijl de uitwerking en toepassing in de praktijk stap voor stap verder vorm krijgt. Deze vervolgaanpak heeft als ondertitel ‘Perspectief voor een gezonde toekomst van Venray: een stap vooruit’ meegekregen. En met een reden. De afgelopen periode is de behoefte toegenomen om ook nadrukkelijk naar de toekomst te kijken. Begrijpelijk, met het perspectief dat lonkt voor over enige tijd. De ‘steun in crisistijd’ was en is hard nodig.
Maar met het lonkend perspectief op openstellingen voor ons, wordt in deze vervolgaanpak nadrukkelijk ook het spoor van ‘toekomst ná corona’ bewandeld: wat hebben verschillende doelgroepen nodig om niet alleen de pandemie ‘door te komen’, maar waar kan de gemeente (in gesprek met de doelgroepen) zorgen voor een steun in de rug of prikkel om robuust en duurzaam de toekomst in kunnen en er wellicht krachtiger uit te komen? Waar kunnen we bijdragen aan het weer laten klinken van toekomstmuziek? Dat zult u in deze vervolgaanpak herhaaldelijk terug zien komen. Nadat in het volgende hoofdstuk de aandachtspunten uit de vierde impactanalyse Covid-19 zijn geschetst, halen we daarna nog even terug welke uitgangspunten zijn vastgesteld ten aanzien van het financiële handelingsperspectief. In hoofdstuk vier en vijf worden daarna concrete voorstellen gedaan voor respectievelijk het economische en het sociaal maatschappelijke veld.
3
2. Aandachtspunten vanuit de vierde impactanalyse Covid-19 In de recente Covid-19 Impactanalyse van april 2021, wordt in de samenvatting het volgende verwoord ten aanzien van de economische en sociaal maatschappelijke gevolgen van Covid-19 voor Venray: Economische gevolgen De gevolgen van Covid-19 zijn voor een aantal sectoren enorm. Toch is dit nog steeds niet echt terug te zien in de cijfers. Het aantal faillissementen blijft nog steeds beperkt. Het aantal WWuitkeringen in Venray ligt in februari 2021 weliswaar ruim 12% hoger dan een jaar daarvoor, maar we zien dat deze stijging heeft zich voorgedaan bij aanvang van de coronacrisis. Vanaf april 2020 is het aantal WW-uitkeringen niet meer substantieel toegenomen. De ondersteuningsmaatregelen van het Rijk aan het bedrijfsleven lijken daarmee voorlopig het gewenste effect te hebben. Het is lastig in te schatten hoe weerbaar bedrijven nog zijn wanneer de ondersteuningsmaatregelen van het Rijk wegvallen. Een groot aantal regelingen lopen nu nog tot 1 juli 2021. De verwachting is nog steeds dat de grootste klap voor het bedrijfsleven gaat komen zodra de ondersteuning stopt. We onderhouden op dit moment nog steeds nauw contact met (vertegenwoordigingen van) de Venrayse ondernemers.
Gezien het feit dat de coronamaatregelen tot op dit moment nog steeds een aantal sectoren geheel of gedeeltelijk lam legt, zullen we ook moeten kijken of we de looptijd van ondersteunende maatregelen die we bieden verder kunnen verlengen. Daarnaast vinden we het van belang om te laten zien dat we naast de ondernemers staan, bijvoorbeeld door het moreel ondersteunen van acties zoals die van de horeca (terrassen buiten zetten, project picknick). Het doel is om ervoor te zorgen ondernemers deze periode zo goed mogelijk doorkomen en zo snel mogelijk hun bedrijfsactiviteiten weer kunnen gaan uitvoeren. Sociaal maatschappelijke gevolgen We merken steeds meer dat de coronacrisis ook een grote impact heeft op onze mentale, maar ook fysieke gesteldheid. We hebben minder sociale contacten, we werken of studeren vanuit huis, de mogelijkheden om te sporten zijn beperkter, etc. Het Rijk heeft inmiddels hierop initiatief genomen door een steunpakket voor sociaal en mentaal welzijn en leefstijl in het leven te roepen. Dit pakket richt zich op welzijn voor de jeugd, het welzijn voor kwetsbare groepen en gezonde leefstijl en de uitvoering ervan is gedeeltelijk belegd bij de gemeentes.
Daarbij hebben we in deze impactrapportage Jeugd en Jongeren als apart onderwerp opgenomen, in navolging van de oproep die de raad heeft gedaan bij de behandeling van de laatste Covid-19 impactrapportage op 9 februari. Verder zien we dat ook binnen de lokale sociale infrastructuur van Venray de problemen groeien. Het aantal signalen van verenigingen die het moeilijk krijgen neemt toe, niet alleen in financiële zin maar ook om bijvoorbeeld de binding met leden en vrijwilligers in stand te houden. Ook voor de gemeenschapsaccommodaties geldt, evenals voor de reguliere horeca, dat activiteiten stilliggen en dat er vanaf oktober 2020 nauwelijks nog omzet is gedraaid. We zijn inmiddels proactief met alle gemeenschapsaccommodaties in gesprek gegaan om de problematiek in kaart te brengen.
4
3. Financieel handelingsperspectief Covid-19 In oktober 2020 heeft de gemeenteraad bij de vaststelling van de Aanpak Covid-19 de financiële uitgangspunten bekrachtigd zoals deze zijn geformuleerd:
“de Covid-19 compensatiemiddelen van het Rijk enkel inzetten ten bate van Covid-19.
Het Rijk stelt middelen beschikbaar voor een aantal thema’s en doelstellingen waarop de gemeente vaak ook extra uitgaven heeft moeten doen of inkomsten misloopt. Het college heeft de intentie de middelen volgens de bedoeling te besteden, hoewel gedeeltelijk lokale invulling mogelijk blijft (lees: besteding aan een ander Covid-19-gerelateerd doel).
De gemeente Venray heeft een reserve, onder andere bedoeld voor bijzondere omstandigheden en om risico’s af te dekken. De huidige crisis is zo’n situatie. Het college wil niet uitsluiten om een deel van de reserve in te zetten om te investeren in de Venrayse samenleving om de gevolgen van Covid-19 te verzachten.
Het college wil dit kalenderjaar (2020) al compensatiegelden inzetten: nu investeren voor een positief effect voor de lange termijn. Het college wil ook financiële ruimte houden om in 2021 een impuls te kunnen geven.”
Deze financiële uitgangspunten zijn nog altijd actueel als financieel kader. In de vierde Covid-19 Impactanalyse is opgenomen welke compensatiemiddelen de gemeente Venray van het Rijk heeft ontvangen en welke uitgaven zijn gedaan. Tevens is een aantal verwachtte uitgaven voor 2021 in beeld gebracht en zijn middelen benodigd voor de maatregelen die in deze vervolgaanpak worden voorgesteld.
5
4. Economisch perspectief 4.1.
Inleiding
De economie is een belangrijke pijler voor welzijn en welvaart in Venray. Het is de basis voor werkgelegenheid, tal van voorzieningen en levendigheid. Het centrum van Venray biedt voorzieningen voor de hele gemeente en de regio. Om deze voorzieningen in stand te houden is een nieuwe investeringsimpuls in 2021 noodzakelijk. Dit komt ten goede aan ondernemers, bewoners en bezoekers. Veel ondernemers hebben gezocht naar manieren om de coronatijd door te komen. Met veel Venrayse bedrijven gaat het zeker niet slecht. Maar dit zeker geldt niet voor iedereen. Waar begin 2021 nog alle hoop was gericht op een snelle bevolkingsbrede vaccinatie, is die hoop getemperd door vertraging in het prikken, de komst van meerdere mutaties en een stijging in de coronacijfers. Bij veel ondernemers met name uit de retail, horeca, markt non-food, reis- en evenementenbranche stond het water al aan de lippen. Een aantal ondernemers is inmiddels geconfronteerd met een terugbetaling van de NOW-regeling. Nu het licht aan het einde van de tunnel nog steeds ver weg lijkt, dreigt een nog langere herstelperiode (enkele jaren) of zelfs een faillissement. Mentaal doet dit iets met ondernemers. Aan de andere kant zijn er ook wat lichte versoepelingen doorgevoerd, in elk geval voor de winkels (click and collect/winkelen op afspraak).
De TONK-regeling is in Venray verruimd zodat meer mensen er gebruik van kunnen maken. De horeca heeft met inachtneming van de coronaregels een signaal af kunnen geven richting Den Haag. Dit heeft gezorgd voor een saamhorigheidsgevoel en nieuwe hoop voor de toekomst. De support van de gemeente heeft hier zeker aan bijgedragen. Echter, voor veel ondernemers is een belegde boterham verdienen en opgedane schulden kunnen inlossen nog niet aan de orde. Hart onder de riem Als gemeente zetten we de door het Rijk toegekende middelen zo goed mogelijk in om Venray door de crisis heen te helpen. De middelen zijn echter beperkt en eindig. Daarom pakt de gemeente ook een rol om ondernemers een hart onder de riem te steken en daarmee vertrouwen voor de toekomst om de ondernemersgeest te blijven voeden. Mooie voorbeelden hiervan zijn de morele steun bij de acties van de horeca (terrassen buiten zetten, project picknick) en de constructieve gesprekken met onder meer Venray Centraal. Hierdoor ontstaat een sfeer van samen schouders eronder, een fundament voor de toekomst. Lopende maatregelen Eerder hebben we een aantal instrumenten voor lastenverlichting bij ondernemers ingezet, als aanvulling op de overheidsregelingen van het Rijk waar zij al (dan niet) gebruik van konden maken:
verruimde terrassen
niet innen terrasgelden kwartaal 1 en 2
halvering reclamegelden
evenementen: communicatie en meedenken organisatoren over (on)mogelijkheden, subsidies etc.
inrichting en bewegwijzering centrum
gratis parkeren in de daluren eerste kwartaal 2021
6
later betalen toeristenbelasting (in jan. 2022)
later betalen rioolheffing niet-woningen (in jan. 2022)
aanslagoplegging en invordering: spreiding of uitstel van betaling mogelijk
4.2.
Maatregelen
Ons beleid is ook de komende tijd er wederom op gericht om ondernemers te helpen zodat zij zo mogelijk hun bedrijfsactiviteiten kunnen gaan/blijven uitvoeren. De maatregelen zijn enerzijds gericht op het ‘overleven’ van de crisis, maar dienen de komende tijd vooral als vliegwiel voor een gezond ondernemersklimaat voor de toekomst. De focus ligt vooral op collectieve maatregelen om het ondernemen te stimuleren en mogelijk te maken zodat er weer geld verdiend kan worden. Evenementen De evenementen zijn een belangrijke bron van inkomsten voor zowel exploitanten als horeca. Als over enige tijd een groot deel van de bevolking gevaccineerd is, is er ook op het gebied van evenementen weer meer mogelijk. Bij het schrijven van deze aanpak waren evenementen nog niet toegestaan. De voorbereidingen hebben echter zeker niet stil gestaan. Er wordt veelvuldig overlegd met het Limburgs Evenementen Orgaan (LEO), de organisatoren van de evenementen en de hulpdiensten in aanloop naar als er straks weer meer mag én veilig kan. Het door het Rijk ingestelde garantiefonds blijkt gepaard te gaan met strenge voorwaarden waar veel Venrayse evenementen niet aan kunnen voldoen. Het (financiële) risico ligt dan bij de ondernemer mocht het evenement niet door gaan. Hier zijn de organisatoren op geattendeerd.
Op dit moment kunnen nog geen evenementenvergunningen in behandeling worden genomen gezien het landelijke verbod op evenementen. Wel wordt volop meegedacht bij de voorbereiding voor komende evenementen, onder meer over vorm of locatie. Daarbij is, om de organisatoren van bestaande A-evenementen (regulier risico evenementen) tegemoet te komen, de indieningstermijn voor een vergunning dit seizoen verkort van 12 naar 8 weken. Dat brengt meer flexibiliteit met zich mee. Door de in gang gezette voorbereiding is de verwachtingen dat áls de versoepelingen vanaf juli gaan gelden, de meeste aangemelde evenementen door kunnen gaan, al dan niet in aangepaste vorm of locatie. Om de evenementen en dan met name de Venrayse kermis op veilige en verantwoorde wijze door te laten gaan, stellen de hulpdiensten dat extra beveiligingsmaatregelen in het kader van corona noodzakelijk zijn. Hierbij kan gedacht worden aan extra handhavingsinzet en crowdcontrol. Voor deze éxtra coronagerelateerde beveiligingsmaatregelen wordt € 50.000,- gereserveerd. Terrasgelden In de vervolgaanpak 2021 is vorig kwartaal besloten de terrasgelden voor kwartaal 1 en 2 niet te innen. De eerste maanden van dit jaar heeft het Rijk geen enkele versoepeling voor deze sector doorgevoerd.
De verwachting is dat die versoepeling ook mondjesmaat zal worden ingevoerd terwijl de liquiditeitspositie van de ondernemers maandelijks verslechtert. Als tegemoetkoming zullen de terrasgelden ook voor kwartaal 3 en 4 niet worden geïnd.
7
Reclamegelden In de laatste vervolgaanpak (jan 2021) is voorgesteld om de heffing van de reclamegelden de tarieven met 50% te verlagen gezien het feit dat een deel van het jaar veel winkels en de horeca gesloten zijn. In de afgelopen maanden is de kans om te ondernemen maar zeer beperkt gebleken door het langer uitblijven van versoepelingen. Om de lasten van ondernemers verder te verlichten wordt voorgesteld in 2021 helemaal geen reclamegeld te heffen. De verordening op de heffing en invordering van reclamebelasting 2021wordt hiervoor ingetrokken. Bijeenkomst Venray centrum: blik op de toekomst In overleg met Venray Centraal is het idee ontstaan om een bijeenkomst te organiseren met een aantal ‘frisdenkende’ centrumondernemers om samen ‘out of the box’ na te denken over de toekomst van het centrum ná de coronacrisis. Hoe houden we het centrum aantrekkelijk en hoe behouden en trekken we publiek? Venray Centraal draagt er graag aan bij om vervolgens ook concreet vervolg aan de ideeën te geven. De gemeente initieert en faciliteert de bijeenkomst. Herstel- en stimuleringsfonds ondernemers Veel ondernemers hebben flink op hun reserves ingeteerd als gevolg van corona. Met name de winkeliers, horeca, persoonlijke dienstverlening (bijv. kappers en sportscholen) en de reis- en evenementenbranche hebben veel te lijden gehad.
Er wordt een herstel- en stimuleringsfonds in het leven geroepen om specifiek deze branches een steun in de rug te geven. Het doel van het fonds is om deze ondernemers op een laagdrempelige manier te helpen en uit de dagen om uit de corona te komen. De betreffende doelgroepen kunnen een beroep doen op het fonds als bijdrage in de extra benodigde investeringen als gevolg van corona. Een ondernemer weet zelf het beste waar het geld het hardste nodig is. De bijdrage kan onder meer gebruikt worden voor promotionele doeleinden om zichzelf weer op de kaart te zetten, maar ook heel praktisch voor bijvoorbeeld bewegwijzering binnen het bedrijf om veilig (1,5 meter) klanten te kunnen ontvangen. De gemeente stelt € 75.000,- beschikbaar. Per ondernemer kan maximaal € 500,- worden aangevraagd. Voor de juridische borging van het fonds zal nog een verordening voor de raad worden opgesteld.
Financiële gevolgen van de voorgestelde economische maatregelen 2021
8
Economisch perspectief Niet heffen terrasgelden kwartaal 3 en 4
Prognose 2021 € 28.500
Niet heffen reclamebelasting 2e helft 2021
€ 62.500
Coronagerelateerde beveiligingsmaatregelen evenementen
€ 50.000
Herstel- en stimuleringsfonds ondernemers (incl. dorpen)
€ 75.000
Totaal
€ 216.000
5. Sociaal maatschappelijk perspectief In de recente vierde Impactanalyse Covid-19 zijn wederom de gevolgen en risico’s geduid voor het sociaal maatschappelijke veld in de gemeente Venray. En die gevolgen zijn niet gering. Zowel voor de grote culturele organisaties, als voor de verenigingen, stichtingen en gemeenschapsaccommodaties, wordt de nood in 2021 groter. En wat is vervolgens het toekomstperspectief? Maar ook zien we nadrukkelijk dat zowel jongeren als kwetsbaren en ouderen gebukt gaan onder de coronamaatregelen. Isolement, eenzaamheid en depressie liggen op de loer. De gemeente heeft daar oog voor en is met haar partners actief om hier hulp en ondersteuning te bieden. Specifiek wordt op ten aanzien van het sociaal maatschappelijk veld opgetekend dat de steunmaatregelen voor de sportsector die voor 2020 zijn ingezet, zijn verlengd tot en met 30 juni 2021. Dit betreft het economisch steun- en herstelpakket van het kabinet met daarin opgenomen de Tegemoetkoming Amateursportorganisaties, Tegemoetkoming Verhuurders Sportaccommodaties en de Specifieke Uitkering voor ijsbanen en zwembaden. De gevolgen zijn (mede daardoor) tot nu toe nog te dragen voor beheerders van sportaccommodaties. Er zijn geen concrete ondersteuningsverzoeken binnengekomen en ook niet geuit in de belronde die vanuit Venray Beweegt is uitgevoerd.
Zowel ledenaantal als vrijwilligersaantal blijven bij de meeste verenigingen gelijk. Vanuit het Leefstijlakkoord zijn de komende jaren diverse mogelijkheden om in te zetten op training voor bestuurders, kader en vrijwilligers(werving). In dit hoofdstuk lichten we een aantal doelgroepen eruit waar extra maatregelen/ondersteuning naar uit gaat en waar het Rijk ook compensatiemiddelen voor beschikbaar heeft gesteld. Dit zijn mogelijkheden naast de steunmogelijkheden zoals opgenomen in het handelingskader Covid-19 en verder verwoord in 5.1.
5.1. Handelingskader Covid-19 Een onderdeel van de aanpak Covid-19 is het handelingskader voor sociaal maatschappelijke organisaties en instellingen. Dit is het kader waarbinnen de gemeente Venray over kan gaan tot (financiële) ondersteuning van maatschappelijke noodlijdende verenigingen en stichtingen. Om in aanmerking te kunnen komen voor ondersteuning, is het van belang dat aan een viertal leidende principes wordt voldaan:
1. 2. 3. 4.
Het vraagstuk is ontstaan door Covid-19 Het vraagstuk heeft maatschappelijke urgentie De aanvrager toont eigenaarschap De gemeente is het aangewezen vangnet
Als uitwerking van dit beleidskader is een juridische regeling opgesteld zodat de ‘coronasubsidie’ ook daadwerkelijk met de juiste rechtmatigheid en rechtszekerheid is omkleed. Het college heeft hiervoor de ‘maatschappelijke steunregeling corona’ vastgesteld. Dit is de formele kant van het verhaal, maar de andere kant is uiteraard de gemeente die in nauw contact staat met organisaties, meedenkt en wijst op de mogelijkheden van deze regeling. Deze 9
warme contacten zijn er, waarbij ook Cultura Venray en Venray Beweegt een pro-actieve rol spelen. Kijkend naar het beroep dat inmiddels op deze regeling is gedaan, dan zien we dat dit tot op heden gering is. In de praktijk zijn er uiteraard meerdere verenigingen en verenigingen die te kampen hebben met verminderde inkomsten. We verwachten van organisaties dat zij zelf de broekriem wat aanhalen en ook kritisch naar kosten en/of andere mogelijkheden voor inkomsten kijken. Het saldo aan eigen middelen is daarbij tevens van belang. In de praktijk zien we in het algemeen dat het aantal verzoeken dat we ontvangen van maatschappelijke organisaties die echt noodlijdend zijn, gering is. De eigen draagkracht en zelfredzaamheid van verenigingen en stichtingen in onze gemeente is groot. Dit laat onverlet dat we in deze vervolgaanpak – zoals eerder verwoord - niet uitsluitend meer kijken naar ‘steun in crisistijd’, maar dat we ook nadrukkelijk kijken naar de toekomstmuziek. Bij de afzonderlijke doelgroepen komen we hier nader op terug.
5.2.
Specifieke doelgroepen
5.2.1. Gemeenschapsaccommodaties In de vervolgaanpak Covid-19 van januari is reeds aangegeven dat het behouden van de sociaalmaatschappelijke infrastructuur van belang is om de kwaliteit van leven van burgers op niveau te houden. Gemeenschapsaccommodaties zijn cruciaal voor leefbaarheid, cohesie en verbinding in een dorp of wijk. Deze ontmoetingscentra hebben het door twee lange lockdowns zwaar en het perspectief voor 2021 is niet hoopgevend. De afgelopen periode is deze doelgroep proactief benaderd omdat: 1. De Venrayse gemeenschapsaccommodaties de ruggengraat van de sociale basisinfrastructuur in onze dorpen en wijken vormen. In het door de gemeenteraad vastgestelde Handelingskader Covid-19 geeft het college aan dat de sociale basisinfrastructuur van groot belang is voor Venray. In de wijkcentra en gemeenschapshuizen vindt een belangrijk deel van de gemeenschapsactiviteiten plaats. Deze en andere activiteiten hebben na de pandemie huisvesting nodig. Het college wil voorkomen dat de sterke Venrayse basisstructuur door corona in gevaar komt. 2. De gemeenschapsaccommodaties stuk voor stuk gerund worden door betrokken vrijwilligers. Alle besturen werken op vrijwillige basis aan het collectieve belang van een gezond en aantrekkelijk ontmoetingspunt in eigen wijk of dorp. Het college wil de vrijwilligersinzet met een proactieve aanpak onderkennen. 3.
De pandemie invloed heeft op de solvabiliteit van alle gemeenschapsaccommodaties. Door de collectieve sluiting van de gemeenschapsaccommodaties (van maart tot 1 juni 2020 en van november 2020 tot heden) en de sluiting van de horecafunctie (bar en keuken) vanaf half oktober 2020, is de omzet stevig gedaald. De kostenkant loopt (deels) door: energie, huisvesting, beheer, belastingen, verlies op voorraad. Dit samen met een (sterk) verminderd bezoek van juni tot oktober 2020 staan exploitaties onder druk. Goed om hierbij aan te geven is dat de situatie per accommodatie sterk verschilt en dat de aanpak maatwerk vraagt. Er zijn namelijk – en gelukkig – ook accommodaties die
10
nauwelijks huisvestings-, energie- of beheerkosten hebben en/of voldoende liquiditeit bezitten. De 17 vrijwilligersbesturen (12 gemeenschapshuizen/MFC’s en 5 wijkcentra) zijn actief benaderd en gevraagd om de impact van de coronamaatregelen op hun accommodatie vanaf maart 2020 tot 1 juli 2021 in beeld te brengen. Zowel op de activiteiten, het beheer als de exploitatie. Het doel hiervan is een meer gedetailleerd beeld krijgen van de impact van de coronapandemie op de Venrayse gemeenschapsaccommodaties. Twaalf besturen hebben onze vragen beantwoord en financiële rapportages aangeleverd. Eén bestuur heeft aangegeven op eigen kracht en in samenwerking met de dorpscoöperatie de pandemie door te komen. Daarnaast is er separaat contact over de voortgang van W.O.C. ’t Schöpke. De gemeenschapsaccommodaties hebben veel moeite gedaan om tijdig en volledig informatie aan te leveren. In het algemeen zien we een grote variatie in de omvang van de ondersteuningsaanvraag, de ondernomen activiteiten om door de crisis heen te komen en de beheerconstructie. In totaal is rond de € 200.000,- aan steun gevraagd (peildatum 1 juli 2021). Alle aangeleverde input is langs de vier leidende principes van het door de raad vastgestelde handelingskader gelegd.
Het college heeft haar waardering uitgesproken over de aangeleverde stukken en gaat respectvol en met vertrouwen om met vrijwilligers(-besturen) en hun inzet, zodat we met elkaar door deze crisis komen. De komende periode vindt de nadere uitwerking plaats waarbij, naast een meer diepgaande analyse van de cijfers, de meest urgente accommodaties met voorrang worden beoordeeld. Bij deze beoordeling wordt bovendien het principe gehanteerd dat bestemmingsreserves buiten beschouwing worden gelaten. Het college wenst daar waar mogelijk tegemoet te komen aan de gevraagde steunverzoeken in deze, gelet op het feit dat dit de ruggengraat van de sociale basisinfrastructuur in onze dorpen en wijken betreft. Het doel is dus zowel steun in crisistijd, als óók voldoende robuust de toekomst tegemoet kunnen treden. Daarnaast is het college voornemens om álle 17 besturen van gemeenschapsaccommodaties een eenmalige incentive te verlenen om iets te organiseren om de samenhang in wijk of dorp te stimuleren als het gebouw weer open mag, als hoopgevend signaal voor de toekomst en een impuls voor een vliegende start.
5.2.2. Jeugd De jeugd heeft de toekomst. En in deze periode hebben veel jongeren het mentaal zwaar. Eenzaamheid en depressie komen meer voor; vertrouwde contacten zijn er niet meer of anders. Bij de vervolgaanpak Covid-19 in januari van dit jaar, heeft de gemeenteraad een amendement aangenomen waardoor een apart hoofdstuk aan de vervolgaanpak van januari is toegevoegd dat gaat over de jeugd in Venray. Dit amendement kent drie delen waar de afgelopen en de komende periode uitvoering aan wordt gegeven:
11
1. In gesprek met jongeren over de wensen en behoeften in coronatijd De afgelopen periode heeft digitaal een gesprek plaatsgevonden tussen jongeren, de wethouder en ambtenaren. Hierdoor is een beter beeld ontstaan over de behoeften en gaan we uitvoering geven aan de actiepunten uit dat gesprek en andere gesprekken de komende tijd. 2. Hulp en ondersteuning aan jongeren Er heeft een brede oriëntatie plaatsgevonden met samenwerkingspartijen zoals stichting Join us, één tegen eenzaamheid en Lifechangers, Synthese, schulddienstverlening en preventiemedewerkers van Vincent van Gogh. Hieruit is naar voren gekomen dat we laagdrempelige preventieve ondersteuning gaan bieden aan jongeren zowel via stichting Join us als via het actieprogramma Eén tegen eenzaamheid en via het platform ‘Venray open up’. De komende periode worden er Join Us groepen opgestart en wordt er via het platform ‘Venray open up’ gecommuniceerd over laagdrempelige hulp en ondersteuning voor jongeren. 3. Activiteiten in coronatijd Met Venray Beweegt, Cultura Venray, Raayland, projectleider jongerencentra en Synthese is gezamenlijk een kleinschalig platform ingericht om vraag en aanbod bij elkaar te laten komen. Het platform is inmiddels actief en er is breed over gecommuniceerd. De subsidie ‘Jeugd aan zet’ zal ook worden ingezet voor het stimuleren van het activiteitenaanbod.
Daarnaast is er een wekelijks spreekuur voor hulp aan jongeren bij activiteiten. De eerste signalen zijn positief. De eerste activiteiten waren binnen een paar uur volgeboekt. We zien ook dat het platform ‘Venray open up’ en het aanbod nog meer bekendheid moet generen onder een bredere doelgroep. Het doel van de maatregelen is gericht op de jeugd: extra (en acute) aandacht voor jongeren gedurende de coronapandemie en aandacht voor herstel na deze periode. Juist niet alleen kijken naar deze periode, maar ook oog hebben voor behoeften en herstel na deze pandemie. Voor de komende periode zal naar verwachting een budget van maximaal € 100.000,- benodigd zijn.
5.2.3. Kwetsbare groepen Kwetsbare groepen zoals mensen met een beperking of psychische problematiek en eenzame ouderen hebben het veelal zwaar tijdens deze pandemie. Het Rijk heeft dit ook onderkend en landelijke middelen beschikbaar gesteld als steunpakket voor deze doelgroep. Eenzame ouderen Als concrete bijdrage in het bestrijden van eenzaamheid onder ouderen heeft het college het voornemen om via het wijkleerbedrijf dicht bij de mensen aan te sluiten. In het wijkleerbedrijf lopen de leerlingen stage in de wijk bij de eenzame ouderen met geen of een heel klein netwerk en weinig of geen mantelzorg. De stage bestaat uit contactmomenten en het doen van een activiteit. Dit kan zijn wandelen, een boodschap doen, samen koken, een kaartje leggen enz. Dit vraagt van de coördinatoren extra tijd en van de leerlingen extra inzet. Er zijn veel aanvragen, veel afzeggingen op het laatste moment, veel extra gesprekken met onze inwoners. Als gemeente willen we het wijkleerbedrijf een deel compensatie bieden voor al deze extra inzet (in tijd) die nu niet in de begroting zit.
12
Daarnaast willen we ook inzetten op extra inzet in de wijk, dus bovenop de stage-uren die nu al gelopen worden. Bij het wijkleerbedrijf zijn diverse zorgpartners betrokken: Synthese, MEE, Proteion, Zorggroep, METggz, Vincent van Gogh en Gilde opleidingen. Voor de genoemde inzet zal op korte termijn naar schatting een bedrag van € 30.000,- gemoeid zijn. Kwetsbare doelgroepen Voor de kwetsbare doelgroepen heeft de gemeente op dit moment 2 x 16 uur ervaringsdeskundigen in dienst. Zij zetten in op met name mensen in armoede en met een ggzproblematiek. Hier is veel behoefte aan, juist bij deze doelgroep. Het college wenst de inzet van ervaringsdeskundigen met 16 uur uit te breiden tot het einde van het jaar. Dit komt direct ten goede aan kwetsbare inwoners en kost van 1 mei 2021 tot 1 januari 2022 € 15.000,-. Van de door het Rijk beschikbare gestelde coronamiddelen voor eenzame ouderen en kwetsbare groepen, wordt voorgesteld om vooralsnog – naast de hiervoor genoemde middelen voor extra inzet - nog € 100.000,- beschikbaar te laten voor extra ondersteuning voor eenzame ouderen en kwetsbare groepen in 2021: Met onze huidige zorgaanbieders en voorliggende voorzieningen (zoals Ik Begin) gaat het college kijken wat er nog meer georganiseerd kan worden. Dit zal zowel gelden voor de eenzame ouderen als voor de kwetsbare groepen.
Het doel hierbij is niet alleen de ‘steun tijdens corona’, maar nadrukkelijk ook het bezien op welke wijze mensen krachtiger en gelukkiger kunnen worden na deze pandemie. Zo wordt bijvoorbeeld onder inwoners en partners een enorm gemis ervaren aan een inloopvoorziening in alle dorpen en wijken voor de eenzamen (jong en oud) gerund door de diverse vrijwilligersorganisaties met een warme ontvangst. Deze en andere mogelijkheden worden de komende periode verder onderzocht en georganiseerd waar mogelijk.
5.2.4. Cultuur Venray kent een rijk verenigingsleven met veel cultuurdragers, van toneelvereniging tot muziekvereniging en van gilde tot zangkoor. Kleine en grote verenigingen en stichtingen, veelal met een bloemrijke historie en traditie. Gerund door toegewijde vrijwilligers met een passie voor de kern van hun vereniging. Veel van deze verenigingen zijn het afgelopen jaar nagenoeg stil komen te vallen. Voor acute noodsteun kunnen cultureel maatschappelijke verenigingen een beroep doen op het handelingskader Covid-19 en de bijbehorende Maatschappelijke steunregeling corona. Veel verenigingen hebben echter nog spaartegoeden of de nood is op dit moment (nog) niet acuut. Maar er bestaan dikwijls wel zorgen over de toekomst, over de opstart als het weer mag, over ledenaantallen of over voldoende vrijwilligers. Met andere woorden, het perspectief voor de toekomst. Als gemeente willen we nadrukkelijk die stap vooruit zetten, om samen met de culturele verenigingen het gesprek aan te gaan over zorgen, behoefte en wensen voor de toekomst. Wat is er nodig om weer toekomstmuziek te laten klinken? Waar liggen er kansen om te innoveren en juist versterkt en krachtiger de toekomst in te gaan? Binnen de nog op te stellen kunst- en cultuurnota is er specifiek aandacht voor een bloeiend cultuurklimaat. Het verenigingsleven is hierin een belangrijke bijdrage.
13
Om ook daadwerkelijk in dialoog met de cultuurverenigingen in te kunnen zetten op innovatie en kansen om sterker uit de crisis te komen, wordt voorgesteld om vooralsnog van de ontvangen Covid-rijksmiddelen een bedrag van € 40.000,- hiervoor te reserveren. Deze dialoog zal na de zomer worden vormgegeven als maatregelen zijn opgeheven en de balans kan worden opgemaakt. In elk geval zal dit samen met Cultura Venray worden vormgeven en gericht zijn op actuele behoeften bij verenigingen. Maatschappelijk vastgoed De gemeente beheert een portefeuille aan maatschappelijk vastgoed. Veelal zijn daar ook cultuurdragers in gevestigd. Dit is bijvoorbeeld het geval in Jerusalem maar is ook bij ander maatschappelijk vastgoed aan de orde. Met de huurders van Jerusalem denken we al geruime tijd mee in de afspraken rondom de huurverplichtingen (denk aan uitstel van betalingen, andere ruimtes etc.). De komende periode wordt nader onderzocht of een vorm van huurcompensatie bij maatschappelijk vastgoed aan de orde is. In de prognose 2021 wordt hier – vooruitlopend op besluitvorming – reeds op geanticipeerd door voorlopig een bedrag van € 50.000,- te ramen. Schouwburg Kijkend naar de professionele cultuurinstellingen, dan wordt op dit moment expliciet gesproken met de Schouwburg over een verzoek voor ondersteuning over 2020.
We mogen er vanuit gaan dat voor 2021 ook een ondersteuningsverzoek vanuit de schouwburg zal volgen. Onduidelijk is of de provincie ook in deze aanvraag gaat ondersteunen. In de prognose houden we echter rekening met een ondersteuningsvraag voor 2021.
Financiële gevolgen sociaal maatschappelijk perspectief Kosten sociaal maatschappelijk perspectief
2020
Prognose 2021
Handelingskader Covid-19 / Steunregeling corona Gemeenschapsaccommodaties (incl. ’t Schöpke), steunregeling Gemeenschapsaccommodaties Incentive
€ 10.000
€ 50.000
€ 30.000
€ 230.000 € 25.000
Jeugd
€ 100.000
Kwetsbare groepen
€ 45.000 € 100.000
Culturele verenigingen toekomstbestendig
€ 40.000
Maatschappelijk vastgoed Schouwburg
€ 200.000
€ 50.000 € 200.000
Totaal
€ 240.000
€ 840.000
14