04 Participatieaanpak en uitkomsten bureau Buhrs

BIJLAGE 1 DUIDING GEZOND EN VEILIG VENRAY VERSIE 23 november 2023

1.

INLEIDING

2

Leeswijzer ............................................................................................................................................................................................................... 2 2.

PUBLIC DESIGNMETHODE

3

3.

VRAAGSTUK TIJDENS EERSTE WERKSESSIE

4

3.1 Context.............................................................................................................................................................................................................. 4 3.2 Empathiekaart ................................................................................................................................................................................................ 7 3.3 Conclusie werksessie 1................................................................................................................................................................................. 8 4.

PARTICIPATIE

9

4.1 PEILING ............................................................................................................................................................................................................. 9 4.2 Conclusie peiling ..........................................................................................................................................................................................10 ....................................................................................................................................................................................................................................... 11 4.3 Interviews stakeholders ............................................................................................................................................................................. 11 4.4 Conclusie gesprekken: Relaties bouwen ................................................................................................................................................ 12 4.5 Analyse & bundelen ..................................................................................................................................................................................... 12 5.

COMMUNICATIE

13

5.1 Creatief concept ........................................................................................................................................................................................... 13 5.2 Doelgroepen .................................................................................................................................................................................................. 13 5.3 Digitale enquête ........................................................................................................................................................................................... 14 5.4 Jongeren bereiken........................................................................................................................................................................................ 14 6.

VRAAGSTUK TWEEDE WERKSESSIE: PARTICIPATIE & DUIDING

14

Methode................................................................................................................................................................................................................. 14 Samenvatting waardepropositie ..................................................................................................................................................................... 15 7.

CONCLUSIE

17

8.

BLIK OP DE TOEKOMST

18

Dialoog ................................................................................................................................................................................................................... 18 9.

BIJLAGE 1 EMPATHIEKAART

19

10.

BIJLAGE 2 RAPPORTAGE ENQUÊTE

20

Jongeren ................................................................................................................................................................................................................ 21 11.

BIJLAGE 3 WERKSESSIE 2

28

12.

BIJLAGE 4 GESPREKSVERSLAGEN STAKEHOLDERS

36

1

1. INLEIDING Een belangrijke ambitie vanuit de Omgevingsvisie is ‘Een gezond Venray heeft de toekomst’. Het gaat om definiëring en afbakening van wat we verstaan onder een gezonde en veilige leefomgeving voor de gemeente Venray. Het vaststellen en definiëren van deze begrippen is het doel van dit participatieproces. De participatie is breed opgezet met zowel professionele stakeholders en organisaties als inwoners en lokale initiatieven. In de eerste fase van ‘duiding en definiëring’ werken we toe naar een uitwerking van de definitie. Als aanpak is gekozen voor de public designmethode waarbij een nauwe samenwerking met stakeholders en belanghebbenden centraal staat. Er is gekozen voor de public designaanpak vanwege; • De complexiteit van het vraagstuk • De wens om de omgeving direct te betrekken • Een zeer actieve en betrokken gemeenschap

LEESWIJZER In dit document ontvouwen we ons participatieproces, geleid door de public designmethode. Op pagina 2 introduceren we deze methode en de handvatten die het biedt voor participatie. Vervolgens duiken we, van pagina 3 tot en met 7, samen met de werkgroep in de brede context van een gezond en veilig Venray en leven we ons in de diverse stakeholders in. Op pagina 9 delen we hoe we deze inzichten concreet hebben omgezet in acties voor de participatie. De implementatie van brede participatie wordt uitgelegd op pagina 10 en 11, gevolgd door een uitgebreide presentatie van de participatieresultaten op pagina's 11 tot en met 19. Van pagina 20 tot en met 29 laten we zien hoe de werkgroep de verzamelde inzichten heeft gebruikt voor verdere ideeënvorming en duiding. Tot slot trekken we op pagina 30 de voorlopige -conclusies.

2

2. PUBLIC DESIGNMETHODE Het proces kent vier fases waarbij divergeren (verkennen en onderzoeken) en convergeren (keuzes maken en tot actie overgaan) elkaar afwisselen. Als je dit proces uittekent krijgt het de vorm van twee diamanten (zie figuur 1.). We noemen deze methodiek daarom de double diamond methodiek. Voor dit traject blijven we in de eerste diamant om tot een definitie te komen.

Allereerst gaan we verbreden, daarmee ontdekken we het vraagstuk zo volledig mogelijk. In deze fase gaan we met (toekomstige) gebruikers en stakeholders op zoek naar een dieper begrip van het vraagstuk. De verschillende perspectieven en het goed inleven in de verschillende kanten van het vraagstuk staan centraal. Wat betekenen de thema’s en opgaven precies voor iedere gebruiker? In deze fase gebruiken we werkvormen die de verschillende perspectieven goed belichten. We zijn gestart met een werksessie met de leden van de werkgroep. Vervolgens heeft er brede participatie plaatsgevonden en, op basis van de opgehaalde input, is er een tweede werksessie geweest. Binnen dit proces is er ruimte om door te vragen en een beter en vollediger beeld te krijgen van onzekerheden, emoties maar ook waar oplossingen mogelijk zijn. De eerste werksessie was bedoeld om de context, het speelveld in kaart te brengen. Tijdens de tweede werksessie is de input vanuit de participatie getoetst en verder aangevuld door de werkgroep. De resultaten uit beide werksessies vormen de basis voor de duiding & definiëring.

3

3. VRAAGSTUK TIJDENS EERSTE WERKSESSIE Het transitieproces van het landelijk gebied in Venray staat voor de uitdaging om diverse complexe vraagstukken aan te pakken. De ambitie is om het landelijk gebied gezonder en veiliger te maken. Om aan deze ambitie te werken is het van belang om vast te stellen; wat verstaan we onder een gezonde en veilige leefomgeving voor Venray? De thema’s gezondheid en veiligheid raken elkaar en maken het vraagstuk complex. Vanwege alle ontwikkelingen op veel verschillende vlakken is het noodzakelijk het gehele vraagstuk in kaart te brengen. Daarna selecteren en prioriteren we onderwerpen om zo een definitie vast te stellen.

3.1 CONTEXT We hebben de context geschetst door stapsgewijs met elkaar na te denken over de onzekerheden, politieke factoren, het economische klimaat, technologische ontwikkelingen, trends en behoeften van stakeholders. Tijdens de werksessie werden deze concreet ingevuld op een ‘context kaart’. Hierbij is gekeken wat ieder vanuit zijn of haar vakgebied ziet gebeuren binnen de thema’s veiligheid en gezondheid in Venray. Onzekerheden Als we kijken naar het toekomstperspectief van een gezond en veilig Venray zijn er diverse onzekerheden en uitdagingen. De volgende onzekerheden kwamen het duidelijkst naar voren; Groeiende druk op de zorg – De structuur van de gezondheidszorg zorgt voor extra druk. Te weinig (financiële) middelen, te weinig personeel. Tegelijkertijd wonen mensen langer thuis, ze worden ouder en hebben méér zorg nodig. Agrariërs – Veel onzekerheid voor agrariërs door de stikstofcrisis, hun directe invloed op de luchtkwaliteit in Venray, het ingaan van water en bodem sturend beleid en het uitblijven van duidelijk toekomstperspectief. Hun toekomst zit vol met onzekerheden, juist door de impact die ze hebben. Kunnen ze hun bedrijf nog voortzetten? Wat betekenen de inzet van water en bodem sturend beleid voor de manier van werken? Wat betekent dit financieel voor hen? Regelingen zijn ingewikkeld, zoals het verplaatsen van boerenbedrijven.

Een langetermijnvisie voor hen ontbreekt door onvolledige en onduidelijke wet- en regelgeving. Water en bodem sturend beleid - De bodem en het water zullen in de toekomst leidend zijn voor het grondgebruik. Kunnen we nog wel dezelfde gewassen verbouwen? Wat kan er wel en wat niet? De directe gevolgen zijn nog onbekend. Zeker voor de sectoren die direct met water en bodem te maken hebben zoals de bouw en de agrarische sector is dit van belang. Woningmarkt en migratie- Door de huidige woningnood is er steeds meer vraag naar woningen. Nieuwe woonvormen ontstaan zoals het delen van woningen en flexwoningen. In Venray is er onrust rondom flexwoningen. Door de krapte op de arbeidsmarkt neemt de vraag naar arbeidsmigranten, en daarmee de vraag naar (flex) woningen toe. Arbeidsmigranten zorgen voor onrust bij de huidige bewoners, zie zien hun buurt of dorp veranderen. Binnenkort wordt de wet Goed Verhuurderschap ingevoerd. Mogelijke gevolgen van deze wet zijn nog niet duidelijk.

4

Onduidelijke regels provincie- Er is behoefte aan duidelijke regels vanuit de provincie. Vanuit de gemeente is er behoefte aan regels waarop gehandhaafd kan worden. Huidige subsidieregelingen (om bijvoorbeeld natuur-inclusief te boeren) worden als ingewikkeld ervaren. Dwang vs. vrijblijvendheid- Om de maatschappelijke crises op te lossen zijn er uiteenlopende doelen gesteld. Kunnen deze doelen behaald worden met een vrijblijvende aanpak? Wanneer moet er dwingender beleid komen en wanneer kan een vrijblijvende aanpak bijdragen aan een oplossing? De trend van een steeds individualistischere samenleving speelt hierbij een belangrijke rol. Is het mogelijk om in een steeds individualistischere samenleving met vrijblijvend beleid op te komen voor de gemeenschappelijke belangen of is hier dwingend beleid voor nodig?

Politieke Factoren Onstabiel politiek speelveld- Versnippering en polarisatie in de politiek zorgen voor uitstel en vertraging bij het aanpakken van milieu-en stikstofproblematiek en migratie. Met het klappen van het landbouwakkoord en de val van het kabinet is een duidelijk toekomstperspectief op deze gebieden nog verder weg. Door het uitblijven van landelijk beleid lukt het niet om duidelijkheid te geven op gemeentelijk niveau. Dit zorgt voor groeiende onrust en onvrede en heeft de schijn van politieke onwil. Landelijk-provinciaal-gemeentelijk- Politieke keuzes op landelijk en provinciaal niveau hebben invloed op het landelijk gebied. Welke keuzes maakt met name de provincie gericht op het landelijk gebied? Hoe kunnen wij daar als gemeente vorm aan geven? Heropening vliegveld de Peel- Een actueel voorbeeld van tegengestelde belangen tussen gemeentelijke politiek en landelijke politiek is de wens van het Ministerie van Defensie om vliegbasis de Peel te heropenen. Hier is vanuit de gemeente veel bezwaar tegen. Een mogelijke heropening heeft negatieve effecten op de leefbaarheid en het welzijn van de inwoners, én op de economie en bedrijvigheid in Venray. Deze heropening druist in tegen de ambities van de gemeente Venray om te werken aan een gezonder en veiliger Venray.

Water en bodem sturend beleid- De invoering het water en bodem sturend beleid brengt extra onzekerheid met zich mee. Wat de precieze gevolgen van dit beleid zijn weten we nog niet. Wel is duidelijk dat dit beleid impact gaat hebben op verschillende sectoren. (Bouw en agrarische sector).

5

Technologische Ontwikkelingen en Trends Kansrijke trends- Duurzame energieoplossingen, eHealth, digitale ontmoetingen, toename van elektrisch vervoer, het opkomen van de circulaire economie deelauto’s, slimme stallen en grenzeloos meten kunnen kansen bieden voor een gezonder en veiliger Venray. Daarnaast is gezondheid voor steeds meer mensen een thema om bewuster mee om te gaan. Ook de politiek heeft gezondheid op de politieke agenda gezet, dit biedt kansen voor de verbetering ervan. Ander voer & gewassen– de stikstofcrisis, het veranderende klimaat en de invoering van waterenbodem sturend beleid zorgen ervoor dat agrariërs ander voer en andere gewassen verkennen en gaan verbouwen. Een andere manier van telen en van landbouwbedrijven dragen bij aan het toekomstbestendig maken van het buitengebied. Hier liggen kansen om agrariërs onderdeel van de oplossing te laten zijn. Bedreigende trends-Het toenemende middelengebruik onder jongeren, de groeiende kloof tussen arm en rijk, de toenemende polarisatie, de verschraling van het OV, een steeds individualistischere samenleving, klimaatverandering en de afnemende biodiversiteit.

Behoeften stakeholders Verschillende stakeholders hebben uiteenlopende behoeften. Bewoners verlangen naar fijn en prettig wonen, terwijl agrariërs het buitengebied inzetten voor hun bedrijfsbelangen. Natuurliefhebbers streven naar natuurbehoud, en bewoners willen leven zonder stof- en geuroverlast. Arbeidsmigranten verlangen naar een gezonde woon- en werkomgeving en goede huisvesting. De vele conflicterende belangen en opvattingen van diverse stakeholders vormen een groot struikelblok. Stakeholders zijn emotioneel verbonden met de beslissingen die in de toekomst genomen worden. Alle stakeholders zijn gebaat zijn bij meer duidelijkheid over het toekomstperspectief. Het vaststellen van een definitie voor een gezond en veilig landelijk gebied kan helpen meer duidelijkheid te creëren. Bij het invullen van de contextkaart leggen we de basis voor de diepte-interviews en de (flits)peiling. Het onderwerp en de keuzes die gemaakt worden raken mensen in hun gevoel. Het is daarom belangrijk om dieper inzicht te krijgen in de belevingswereld van de stakeholders. Met elkaar is nagedacht over de gevoelens, gedachtes, pijnpunten, kansen en acties van stakeholders. Door eerst tijdens de werksessie hierover na te denken, kan er een beter en dieper gesprek gevoerd worden met de meest relevante stakeholders.

Daarnaast helpt het om deze verschillende belangen op gevoelsniveau in kaart te brengen om in de volgende fase van convergeren te kunnen identificeren welke thema’s, barrières en kansen (bijvoorbeeld waar overlappen behoeften van belanghebbenden) er zijn.

6

3.2 EMPATHIEKAART Om inzicht te krijgen in de belangen van de stakeholders op een gevoelsniveau (empathisch niveau) is tijdens de werksessie de empathiekaart ingevuld. Iedere deelnemer vertegenwoordigde één of meerdere stakeholders die het dichts bij hun werkveld staan. Het doel hiervan is dat men zich inleeft in de doelgroep, hierdoor ontstaat dieper begrip van de verschillende stakeholders. Door deze stap in het proces te nemen kunnen de aannames die er zijn in een volgende fase getoetst worden. Op deze manier kun je effectief foutieve aannames bijstellen en verwerken in de duiding van een gezond en veilig Venray. Door middel van een stakeholder analyse zijn de stakeholders geïdentificeerd: Natuur en milieufederatie Waterschap Rijkswaterstaat Watermaatschappij Limburg Provincie Gezondheid (GGD, RIVM) Veiligheidsregio Huisartsen LLTB Dorpsraden en wijkraden rand Venray Politie Burgergroeperingen Wonen in Limburg/ verhuurders IVN Adviesraad sociaal domein Bewoner van Venray (75+) Jongere bewoner van Venray Bewoner van de dorpen Bewoner van de stad De empathiekaart dient als input voor de flitspeiling en de diepte-interviews. We controleren of aannames kloppen en stellen gerichte, verdiepende vragen. Voor de volledig ingevulde empathiekaart verwijzen we naar de bijlagen. Hieronder volgt een samenvatting van de belangrijkste punten.

7

Samenvatting empathiekaart Politie en huisartsen- voelen een groeiende druk; druk door gebrek aan personeel en vanuit bewoners die zich onveilig voelen en meer zorg behoeven. De provincie - voelt kritiek die gemeentes op hen uiten; hebben zelf duidelijke visie voor heel Limburg en houden vast aan eigen visie LVN en LLTB - voelen zich niet serieus genomen en protesteren tegen maatregelen. De achterban voelt zich onzeker over de toekomst. Wachten op duidelijke wet- en regelgeving. Jongeren - voelen zich onzeker over hun toekomst.| Bewoners, burgergroeperingen dorps -en wijkraden – zijn onzeker over de toekomst van het landelijk gebied. Bepaalde mate van onzekerheid en wantrouwen richting de overheid en toekomstige veranderingen. RWS en het Waterschap- maken zich zorgen over de veiligheid en de snelheid waarmee maatregelen worden ingevoerd. Lobby, geldgebrek en conflicterende belangen staan de uitvoer van plannen in de weg Natuurorganisaties- natuurorganisaties voelen zich te klein om iets voor elkaar te krijgen. Ze zien weinig actie terwijl de tijd dringt.

3.3 CONCLUSIE WERKSESSIE 1 Het bij elkaar brengen van belangen, en naar gezamenlijke oplossingen te zoeken lijkt cruciaal voor het behalen van winsten. Deze aanpak kan bijdragen aan het verminderen van polarisatie. Agrariërs spelen een belangrijke rol, zij zullen onderdeel van de oplossing moeten zijn. Een lange termijnvisie zowel op regionaal als provinciaal niveau vermindert onzekerheid en zorgt voor stabiliteit, daadkracht en eenheid. Technologische ontwikkelingen zoals duurzame energie en digitale oplossingen kunnen worden benut als kansen. Uit deze context komt naar voren dat een lange termijnvisie en het gezamenlijk zoeken naar oplossingen randvoorwaarden zijn om verdere stappen te zetten. Uiteindelijk lijkt iedere partij baat te hebben bij duidelijkheid en daadkracht. In de volgende stap van het traject toetsen we bij de stakeholders hoe zij dit zien.

8

4. PARTICIPATIE We stellen de stem van de bewoners en belanghebbenden centraal. Dit doen we door het volgen van een reeks stappen, leidend naar een beter begrip van wat een gezond en veilig Venray is voor de gemeenschap.

4.1 PEILING Onze eerste stap is het uitvoeren van een peiling. Via een digitale enquête krijgen we inzicht in de brede opvattingen van de bewoners van de gemeente Venray. Wat vinden inwoners essentieel voor een veilig en gezond leefklimaat? Deze vragenlijst is vormgegeven met behulp drie cruciale bronnen: o De opgestelde doelen vanuit de gemeente o Contextkaart o Empathiekaart. Deze bronnen fungeren als pijlers waarop onze aanpak is gebaseerd, en ze helpen ons om gerichte en relevante vragen te stellen. De enquête is door 474 mensen ingevuld (gevalideerde en volledige enquêtes). 120 respondenten vallen in de leeftijdscategorie 18-24 jaar. (25%). De verdeling tussen stad Venray en omliggende dorpen is 38% respondenten uit Venray tegenover 62% uit de dorpen De respondenten konden aangeven welke kernwoorden voor hen bij ‘een veilig en gezond Venray’ horen.

Meest benoemde kernwoord 1 2 3 4 5

Jongeren Recreatie (50%) Natuur (31%) Zorg (26%) Voorzieningen (20%)

Algemene inwoners Recreatie (31%) Zorg (27%) Natuur (26%) Schone lucht (22%) Veiligheid (17%)

Bereikbaarheid (20%) De percentages duiden het deel van de respondenten aan dat dit kernwoord heeft genoemd.

Een opvallend verschil in de antwoorden van jongeren ten opzichte van inwoners algemeen: o o o o

Jongeren spreken niet over schone lucht Recreatie is voor jongeren belangrijk Natuur is voor iedereen belangrijk Voorzieningen en bereikbaarheid is voor hen ook belangrijk

9

Om te toetsen in hoeverre de vooropgestelde doelen van de gemeente Venray aansluiten bij de duiding van een gezond en veilig Venray hebben we deze getoetst binnen de peiling. Deelnemers konden de diverse doelen waarderen op een schaal van 1 tot 10. Bij een analyse van de data zit er nauwelijks verschil tussen de jongeren en algemene inwoners. De gemiddelde scores tussen de groepen liggen niet meer dan 0,5 punten uit elkaar. De enige uitzondering hier is de vraag omtrent aanpassen aan het klimaat (“Het weer verandert, warmer, droger of juist natter. We zorgen voor droge voeten en koele straten”). Hier antwoorden jongeren gemiddeld met een 6,68; deze vraag krijgt gemiddeld een 7,67 vanuit de algemene inwoners. In de vragenlijst was een specifieke routing opgenomen. Wanneer respondenten aangaven dat ze het doel meer dan 5 relevant vonden in het kader van een gezond en veilig Venray, werden ze doorgeleid naar een verdiepende vraag. De scores op de verschillende doelstellingen algemeen staan in onderstaande tabel. Voor een uitgebreide analyse van de peiling verwijzen we naar bijlage 2. Doel Schoon & veilig ontmoeten Aanpassen aan het klimaat Bewegen, spelen en sporten Bereikbaarheid Aantrekkelijke en gevarieerde openbare ruimte Gezonde en duurzame woningen Goede milieukwaliteit De cijfers geven aan in welke mate men dit doel gemiddeld bij een schoon en veilig Venray vindt horen.

(Op een schaal van 1 tot 10).

Gemiddeld cijfer 7.6 7.4 7.7 7.6 7.1 7.5 7.7

4.2 CONCLUSIE PEILING De doelen die zijn gedefinieerd worden allemaal met een 7 of hoger gewaardeerd. Waarbij jongeren nog iets vaker Recreatie noemen als kernwoord en de vraag over klimaatverandering juist weer meer leeft bij respondenten ouder dan 25. Mensen vinden het belangrijk dat de dorpen en het buitengebied aantrekkelijk en leefbaar zijn; goede voorzieningen en bereikbaarheid maar zeker ook de saamhorigheid. De impact van de agrarische ondernemers is groot, mensen verwachten een daadkrachtige gemeente die aan de slag gaat om de leefomgeving te verbeteren. Op de vraag ‘Hoe zou het buitengebied veiliger en gezonder kunnen worden’ variëren de antwoorden van uitgebreide plannen om de intensieve agrarische ondernemingen aan te pakken tot een simpel ‘meer prullenbakken en verlichting’. Hoe mensen een veilige en gezonde leefomgeving definiëren verschilt. In de aanpak voor het vervolgtraject is het noodzakelijk om bewust te zijn van deze verschillen.

10

“Er samen voor zorgen dat het buitengebied geen “eilandjes” worden.”

4.3 INTERVIEWS STAKEHOLDERS Het doel van de gesprekken was om de aannames te toetsen die naar voren kwamen uit de context- en empathiekaart. En te ontdekken of we inzichten missen. Door 1:1 met belanghebbenden in gesprek te gaan, ontstaat een dieper begrip van hun perspectieven en behoeften. De relatie met hen, ze betrekken en gebruik maken van hun kennis en expertise is nodig om de komende jaren samen te werken. In deze fase van ‘duiding en definiëring’ hebben we gekozen voor de volgende organisaties: o o o o o o

LLTB Dorpsraad Leunen Dorpsraad Castenray/Oirlo Natuurrijk Limburg Natuur & Milieufederatie Limburg Gezond leefmilieu Venray

Met een vertegenwoordiger van deze organisaties zijn digitaal of fysiek gesprekken gevoerd door Bureau Buhrs. Tijdens dit gesprek zijn de aannames vanuit de eerste werksessie (empathiekaart) getoetst en aangevuld. Voor de complete gespreksverslagen verwijzen we naar bijlage 3, de belangrijkste punten zijn meegenomen in de onderstaande analyse. Behoeften stakeholders o Bewoners: Prettig wonen, leefbaarheid. Willen zekerheid en een handhavende overheid. o Dorpsraden: Leefbaarheid dorpen, beter contact met gemeente o Arbeidsmigranten: Veilig wonen & werken o Agrariërs: Duidelijk beleid, duidelijkheid over hun toekomst. Werk samen en gezien worden als onderdeel van de samenleving. o Natuur- & milieuorganisaties: Duidelijk beleid. Maak gebruik van kennis en de relaties die deze organisaties hebben. Begin met stappen die nu al genomen kunnen worden.

11

4.4 CONCLUSIE GESPREKKEN: RELATIES BOUWEN Met name uit de gesprekken blijkt dat alle betrokkenen, dus ook agrariërs, zich bewust zijn van hun rol. Ze maken allemaal deel uit van de oplossing. Dit biedt een ander perspectief om meer samen te werken en relaties op te bouwen. Het zoeken naar ambassadeurs binnen deze diverse groep kan helpen om samen te werken aan een veilig en gezond Venray. Organisaties als Natuurrijk Limburg kunnen mogelijk een brugfunctie vervullen. Vanuit milieu- en natuurorganisaties wordt er gewerkt met ‘best practises’, ook dit is een praktische en goed in te zetten manier om naar oplossingen toe te werken.

4.5 ANALYSE & BUNDELEN Na het voltooien van de interviews staan we voor een cruciale overgang: de convergentiefase. Hier bundelen we alle vergaarde informatie en analyseren we de patronen, overeenkomsten en afwijkingen. Wij maken een eerste analyse van gemeenschappelijke thema's; mogelijke barrières en kansen worden geïdentificeerd. Belangrijker nog, we zijn in staat om te zien waar de behoeften van verschillende belanghebbenden elkaar overlappen, wat ons helpt om gebieden van synergie en mogelijke samenwerking te ontdekken. Dit doen we in een gezamenlijke werksessie. Al met al streven we ernaar om een holistisch beeld te creëren van wat een veilig en gezond Venray betekent voor de gemeenschap. Door gebruik te maken van peilingen, diepgaande interviews en een nauwkeurige analyse van verzamelde gegevens, kunnen we een strategie ontwikkelen die is geworteld in de behoeften en verwachtingen van de mensen die we bedienen.

12

5. COMMUNICATIE De campagne is breed ingezet, onder andere op de socials van de gemeente en de Peel & Maas. Ook is er in nieuwsbrieven aandacht geweest voor de enquête. Posters en ansichtkaarten zijn verspreid bij sportclubs en in buurthuizen, zowel in Venray als in de dorpen. De gesprekken met stakeholders zijn 1:1 gevoerd. De verslagen zijn door de stakeholders gezien en goedgekeurd, defnitievie verslagen zijn opgenomen in bijlage 3. De site https://www.venray.nl/landelijk-gebied dient als centraal punt. Hier konden mensen direct de enquête invullen en het laatste actuele nieuws lezen. Voor de komende tijd zal dit de centrale plek blijven om bijvoorbeeld verslagen en uitkomsten te delen en terugkoppeling te geven.

5.1 CREATIEF CONCEPT Om mensen mee te laten denken over een gezonder en veiliger Venray is gekozen voor een creatieve uitwerking. Zo werden de complexe, abstracte onderwerpen op een speelse en eenvoudige manier verbeeld. De beelden zijn gebruikt online, als ansichtkaart en poster om de enquête aan te jagen en in digitale nieuwsbrieven.

5.2 DOELGROEPEN Alle inwoners van de gemeente Venray kunnen meedenken en meepraten over de thema’s. Wat verstaan zij onder een veilige en gezonde leefomgeving? Welke aspecten vinden ze belangrijk? Wat missen ze nu? En hoe willen ze betrokken blijven? Specifieke doelgroepen zijn; o Stakeholders als onderdeel van het probleem én als onderdeel van de oplossing o De medewerkers van de werkgroep o Raadswerkgroep o Bezoekers Inloopcafé o Abonnees van de nieuwsbrief ‘landelijk gebied Venray’ o Inwoners van Venray o Jongeren

13

5.3 DIGITALE ENQUÊTE Om alle inwoners van een gemeente te bereiken is een digitale enquête een beproefd middel. De enquête had als doel om mensen bekend te maken met de thema’s rondom een veilig en gezonde leefomgeving én te kunnen aangeven welke onderwerpen voor mensen belangrijk zijn. Er is gebruik gemaakt van gesloten en open vragen. Opvallend is dat er veel gebruik is gemaakt van de open vragen met uitgebreide en veelomvattende antwoorden en opmerkingen. Dit is een indicatie dat het onderwerp leeft en dat mensen het belangrijk vinden om hierover mee te praten.

5.4 JONGEREN BEREIKEN In eerste instantie is geprobeerd om jongeren tijdens de Venrayse kermis te vragen om de peiling in te vullen. Ook Kindervakantiewerk en sportclubs waren een optie om jongeren te bereiken. Omdat als snel bleek dat de Kermis geen goed moment was om jongeren te betrekken is er gewerkt met een jongerenpanel. Dit zijn jongeren die als ‘ambassadeur’ optreden en de enquête via whatsapp en dergelijke doorsturen naar vrienden. Dit heeft goed gewerkt; er zijn 148 respondenten tussen de 18 en 24 jaar.

6. VRAAGSTUK TWEEDE WERKSESSIE: PARTICIPATIE & DUIDING Dit hoofdstuk biedt een gedetailleerd verslag van de tweede werksessie waarin de resultaten van de interviews met stakeholders en de flitspeiling onder bewoners van Venray werden besproken. De primaire focus van deze sessie was om na te denken over hoe de opgedane kennis en informatie past binnen de duiding van het project.

METHODE De resultaten en inzichten werden op een gestructureerde manier gedeeld door middel van posters. Elk van deze posters belichtte de kernelementen die tijdens de vorige fase naar voren waren gekomen. Deze methode bood de deelnemers een visueel overzicht, wat het gemakkelijker maakte om de informatie te absorberen en erop te reflecteren. Hieronder volgt een voorbeeld poster. Voor alle posters die tijdens de werksessie gebruikt zijn verwijzen we naar bijlage 2.

14

Na deze presentatie werd er dieper ingegaan op specifieke thema's. Voor elk thema werd het CVP (Customer Value Proposition) canvas gebruikt als hulpmiddel. Het CVP-canvas helpt bij het in kaart brengen van de waarde propositie van een idee of oplossing en is in deze context gebruikt voor de duiding van een gezond en veilig Venray.

SAMENVATTING WAARDEPROPOSITIE Natuurbehoud & recreatie De kern van een duurzame en leefbare gemeenschap ligt in het balanceren en harmoniseren van menselijke activiteiten met de natuurlijke omgeving en het creëren van een toegankelijke, veilige omgeving v voor iedereen. Het streven naar een evenwicht tussen natuurbehoud en recreatie vereist ambitieuze doelen die gericht zijn op het versterken van biodiversiteit en het bieden van recreatieve mogelijkheden voor mensen. De kernvraag hier is hoe we de biodiversiteit kunnen versterken terwijl we ook recreatieve mogelijkheden voor mensen bieden. Dit kan worden aangepakt door zonering voor natuurbescherming toe te passen, waarbij bepaalde gebieden worden aangewezen voor specifiek gebruik of bescherming. De integratie van extensieve landbouw met natuur biedt een weg voorwaarts waarbij landbouwactiviteiten bijdragen aan het behoud van natuurlijke habitats. Daarnaast kan de natuurbeleving en het welzijn van mensen worden verhoogd door het creëren van meer groene ruimtes en het bevorderen van biodiversiteit.

15

Bereikbaarheid & verkeer Een veilige en toegankelijke infrastructuur is cruciaal voor de leefbaarheid van een gemeenschap. Dit omvat verlichting in buitengebieden, verkeersreductie, het bevorderen van recreatieve fietsroutes, het behoud van openbaar vervoer, en ruimte voor natuur in de transportplanning. Om dit te realiseren in bewustwording van individueel gedrag in relatie tot gemeenschappelijke mobiliteitsdoelen een belangrijk punt. Toegankelijke zorg Zorg moet toegankelijk en laagdrempelig zijn, ongeacht de fysieke locatie van een individu. De centralisatie van zorg en arbeidsmarkttekorten vormen uitdagingen die aangepakt kunnen worden door efficiënte informatievoorziening en het versterken van netwerken waarbinnen zorgaanbieders en zorgvragers efficiënt kunnen communiceren en samenwerken. Door een sterke gemeenschapssfeer te bevorderen waar mensen elkaar ondersteunen en voor elkaar zorgen kan de vraag naar externe zorgverleners afnemen. Milieu & industrie De harmonisatie van industrie en milieu is van belang voor een gezonde leefomgeving. Dit houdt in: het verminderen van intensieve veehouderij in de buurt van woongebieden, herdefiniëren van logistieke centra, voorkomen van overbodige faciliteiten, en het prioriteren van de gezondheid en kwaliteit van de leefomgeving.

Samenwerking & participatie Voor samenwerking is gemeenschapsparticipatie en dialoog tussen inwoners en beleidsmakers essentieel, net als het creëren van veilige en geschikte woonomgevingen die inspelen op de behoeften van diverse bevolkingsgroepen. Sociale cohesie Het bevorderen van sociale cohesie draag op meerdere vlakken bij aan een gezond en veilig Venray. De verbondenheid binnen de gemeenschap kan versterkt door het zichtbaar maken en versterken van gemeenschapsinitiatieven, zoals activiteiten en evenementen, en het beschikbaar stellen van ruimtes en subsidies voor gemeenschapsprojecten. Handhaving & veiligheid Voor een veilige en leefbare gemeenschap is effectieve handhaving essentieel. Dit betreft het verhogen van de capaciteit van de politie, het hanteren van een agile werkwijze, en het gericht inzetten van handhavingsmiddelen. De verschillende thema's binnen de context van een veilig en gezond Venray zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en oefenen wederzijdse invloed op elkaar uit. Natuurbehoud en recreatie gaan hand in hand met de ontwikkeling van bereikbare verkeersroutes die zowel de toegankelijkheid als de natuurbeleving versterken. Toegankelijke zorg is een spil in het web van gemeenschapswelzijn, die nauw samenhangt met milieu- en industriebeleid dat de gezondheid van inwoners beïnvloedt.

Samenwerking en participatie zijn essentieel voor het creëren van een sterke sociale structuur, die met elkaar voor vooruitgang op al deze thema’s kunnen zorgen. Deze thema's kunnen niet afzonderlijk worden beschouwd; een holistische benadering waarbij elk onderdeel wordt gezien als een integraal stuk van het grotere geheel is essentieel voor het realiseren van een veilig en gezond Venray. Het is deze synergie die de basis vormt voor een duurzame en bloeiende gemeenschap.

16

7. CONCLUSIE Uit de gesprekken met de stakeholders blijkt duidelijk dat er een sterk verlangen is naar meer betrokkenheid en participatie in besluitvormingsprocessen. Er is een nauwe samenhang tussen de verschillende thema's, die de complexiteit van de problematiek rondom de agrarische industrie aangeeft. Deze industrie heeft een vérstrekkende invloed op diverse facetten van het gemeenschapsleven: van de druk op woonruimte door arbeidsmigranten, tot aan de uitdagingen in natuur en recreatie als gevolg van intensieve veehouderij, en de onveiligheid op wegen door de aanwezigheid van grote landbouwmachines. Toch, ondanks deze uitdagingen, erkennen velen ook de cruciale rol van de agrarische sector. Deze speelt niet alleen een economische rol, maar draagt ook bij aan sociale cohesie en het verenigingsleven, wat met name in kleinere dorpsgemeenschappen van waarde kan zijn. Er is een algemeen erkend gevoel dat verandering noodzakelijk is. Dit wordt onderstreept door de brede roep om alternatieven zoals natuur inclusieve landbouw en het verminderen van intensieve veehouderij. De meeste stakeholders zijn zich bewust van de noodzaak tot verandering en geven aan klaar te zijn om samen te werken. Een langetermijnvisie vanuit de gemeente is hierbij essentieel. Er is een sterke behoefte aan duidelijkheid en richting.

Het feit dat nationaal beleid uitblijft, hoeft niet te betekenen dat lokale stakeholders passief blijven. Er is een duidelijke behoefte om samen te werken aan een mooier en gezond Venray. Tegelijkertijd is er een stille groep die meer afwachtend is. Het vormen van 'coalitions of the willing' kan daarbij uitkomst bieden om al stappen te zetten, waarbij proactieve partijen samenwerken om oplossingen te vinden zonder te wachten op een breder mandaat. Er is gevoel van urgentie; er heerst een perceptie dat te lang afwachten alleen maar zal leiden tot meer desillusie en apathie binnen de gemeenschap. Tot slot bevestigt de brede participatie dat de vooraf opgestelde thema's daadwerkelijk resoneren met de visie van een gezond en veilig Venray, waarmee het belang en de relevantie van deze thema's worden onderstreept. Daarnaast heeft de participatie ook tot nieuwe inzichten geleid. Het heeft de duiding van een gezond en veilig Venray verder aangescherpt. De opbrengst van de participatie is opgenomen in het document ‘duiding veilige en gezonde leefomgeving’ van de werkgroep.

17

8. BLIK OP DE TOEKOMST DIALOOG Gezien de fase waarin het project zich bevindt, is het van belang om de dialoog met belanghebbenden voort te zetten volgens het 'public designmodel'. Binnen het huidige traject hebben we de eerste diamant doorlopen. Wij adviseren om ook de tweede diamant te doorlopen om te waarborgen dat het conceptvoorstel niet alleen intern weerklank vindt, maar ook extern gedragen wordt.

Wij adviseren de volgende stappen; Toetsing conceptvoorstel: Het huidige conceptvoorstel moet eerst intern worden beoordeeld en waar nodig worden aangescherpt. Vervolgens is het van belang dat dit concept opnieuw naar buiten wordt gebracht om feedback te verzamelen. Het is een iteratief proces waarbij het concept na interne vernauwing weer open staat voor externe invloeden. Blijvend betrekken: Laat zien wat er met de input van de participatie is gedaan. Ga in gesprek met de belangrijkste stakeholders om het voorstel te toetsen. Hun kennis en ervaring zijn onmisbaar. Verfijning van het voorstel: Met de verkregen feedback kan het conceptvoorstel verder verfijnt en aangescherpt worden. Coalition of the willing: Identificeer een 'coalition of the willing' – een groep van proactieve en betrokken stakeholders die bereid zijn om concrete stappen te zetten. Zij kunnen helpen bij het maken van gedetailleerde uitwerkingen en plannen die uit de duiding voortvloeien. Samenspraak en co-creatie: Werk in nauwe samenspraak met deze coalitie aan uitwerkingen van een gezond en veilig Venray. Dit zorgt voor een gedeelde visie en eigenaarschap, wat cruciaal is voor de succesvolle implementatie. Toetsing bij bewoners: Dor regelmatig te toetsen bij de gemeenschap, wordt het project breed gedragen.

Dit betekent dat de uitwerkingen die de 'coalition of the willing' heeft ontwikkeld, opnieuw gepresenteerd worden aan de bewoners voor hun feedback.

18

9. BIJLAGE 1 EMPATHIEKAART

19

10. BIJLAGE 2 RAPPORTAGE ENQUÊTE De enquête is door 474 mensen ingevuld (gevalideerde en volledige enquêtes). 120 respondenten vallen in de leeftijdscategorie 18-24 jaar. (25%). De verdeling tussen stad Venray en omliggende dorpen is 38% respondenten uit Venray tegenover 62% uit de dorpen. De respondenten konden aangeven welke kernwoorden voor hen bij ‘een veilig en gezond Venray’ horen. Hierin verschillen de antwoorden van jongeren ten opzichte van inwoners algemeen. Enkele verrassende uitkomsten: o Jongeren spreken niet over schone lucht o Recreatie is voor jongeren belangrijk o Natuur is voor iedereen belangrijk o Voorzieningen en bereikbaarheid is voor hen ook belangrijk Hoeveel inwoners hebben we bereikt met indeling leeftijd In totaal hebben 474 respondenten de enquête ingevuld. De grootste groep respondenten, ongeveer een kwart, valt binnen de leeftijdscategorie 18 tot 24 jaar. Verder beslaan de categorieën van 45 tot 64 jaar samen meer dan een derde van de respondenten. Een compleet overzicht van de verdeling van de verschillende leeftijdscategorieën is hieronder te zien.

Verdeling leeftijden 140 25.5%

120

Frequentie

100

16.5%

80 12.0%

60 40

17.9% 12.2%

10.1%

5.7%

20 0 Jonger dan 18-24 jaar 25-34 jaar 35-44 jaar 45-54 jaar 55-64 jaar 65 jaar en 18 jaar ouder

Leeftijdscategorie

20

De respondenten kunnen onderverdeeld worden gebaseerd op de regio waarin zij wonen. Dit is gedaan aan de hand van de postcode die zij hebben ingevuld. Hier is onderscheid gemaakt tussen stad Venray (postcodes 5800 t/m 5804) en de dorpen eromheen (overige postcodes). Hieruit blijkt dat iets meer dan de helft van de respondenten (52%) afkomstig was uit de stad Venray. Een overzicht van de verdeling is hieronder te zien.

Verdeling regio

48%

stad Venray

52%

dorpen

JONGEREN Algemene uitkomsten jongeren In totaal hebben 148 jongeren de enquête ingevuld. Onder jongeren verstaan we alle respondenten die vallen onder de leeftijdscategorieën ‘jonger dan 18 jaar’ of ’18-24 jaar’. Jongeren vinden het doel van bewegen, spelen & sporten het meest passen bij een gezond en veilig Venray. Hier geven zij gemiddeld de hoogste score (7,75). Op de tweede plek komt het doel van schoon & veilig ontmoeten (gemiddelde van 7,61). Bij de open vragen komen de volgende punten veelvuldig terug: o o o o o o

de organisatie van activiteiten & in het algemeen het sociale aspect bereikbaarheid middels openbaar vervoer & verlichting fietspaden prullenbakken plaatsen om hoeveelheid afval te verminderen meer woningen, met name voor jongeren milieubewustzijn handhaving/meer toezicht

21

Vergelijking jongeren – algemene inwoners Allereerst kan hier een vergelijking worden gemaakt van de gegeven kernwoorden. Hieronder is tweemaal een woorden web weergegeven; de linker hoort bij de jongeren en de rechter bij de algemene inwoners.

Afbeelding 1. Jongeren

Afbeelding 2. Inwoners algemeen

Een gedetailleerde weergave van deze verschillen is hieronder te vinden in de tabel. Hier is direct te zien dat bij de jongeren het kernwoord recreatie eruit springt, aangezien de helft van de jongeren dit kernwoord heeft benoemd. Verder is te zien dat de top-3 van kernwoorden overeenkomt bij beide groepen. De top-4 en 5 verschillen echter wel, waarbij jongeren meer associatie hebben met voorzieningen en bereikbaarheid en de algemene inwoners met schone lucht en veiligheid.

Meest benoemde kernwoord 1 2 3 4

Jongeren Recreatie (50%) Natuur (31%) Zorg (26%) Voorzieningen (20%)

5

Algemene inwoners Recreatie (31%) Zorg (27%) Natuur (26%) Schone lucht (22%) Veiligheid (17%)

Bereikbaarheid (20%) N.B. De percentages duiden het deel van de respondenten aan dat dit kernwoord heeft genoemd. Bij de vragen ‘In hoeverre horen de volgende doelen voor u bij een gezond en veilig Venray?‘ die beantwoord konden worden d.m.v. een schaal zit er nauwelijks verschil tussen de jongeren en algemene inwoners. De gemiddelde scores liggen tussen de groepen niet meer dan 0,5 punten uit elkaar.

22

De enige uitzondering hier is de vraag omtrent aanpassen aan het klimaat (“Het weer verandert, warmer, droger of juist natter. We zorgen voor droge voeten en koele straten”). Hier antwoorden jongeren gemiddeld met een 6,68 en krijgt deze vraag gemiddeld een 7,67 vanuit de algemene inwoners. Binnen de verdiepende vraag over klimaatverandering kan verder gekeken geworden naar deze verschillen. Hier komt uit dat slechts 15% van de jongeren die deze vraag kregen stemden op een invulling voor het buitengebied ter bevordering van lokale voedselproductie en korte voedselketens. Hier staat een percentage van 32% tegenover bij de algemene inwoners. Die algemene scores zijn af te lezen in de tabel hieronder.

Doel Schoon & veilig ontmoeten Aanpassen aan het klimaat Bewegen, spelen en sporten Bereikbaarheid Aantrekkelijke en gevarieerde openbare ruimte Gezonde en duurzame woningen Goede milieukwaliteit N.B de cijfers geven aan in welke mate men dit doel gemiddeld bij een schoon en veilig Venray vindt horen. Er kon op een 10 puntsschaal gescoord worden.

Gemiddeld cijfer 7.6 7.4 7.7 7.6 7.1 7.5 7.7

In de vragenlijst was een specifieke routing opgenomen. Wanneer respondenten aangaven dat ze het doel meer dan 5 relevant vonden in het kader van een gezond en veilig Venray, werden ze doorgeleid naar een verdiepende vraag. Deze vraag ging specifiek in op wat zij associeerden met dat specifieke doel. De resultaten van deze verdiepende vragen zijn hieronder te bekijken. Hoe kan het buitengebied bijdragen aan gezondheid en veiligheid in het veranderende klimaat? Kies de opties die volgens jou van toepassing zijn:

23

Wat verstaat u onder een gezond en veilig Venray als u denkt aan bewegen, spelen en sporten?

Wat hoort er voor u bij een gezond en veilig Venray als u naar de bereikbaarheid kijkt?

24

Wat hoort volgens u bij een gezond en veilig Venray als u naar de gevarieerde openbare ruimte kijkt?

Hoe kunnen woningen volgens u bijdragen aan een gezond en veilig Venray?

25

Welke onderdelen zijn volgens u belangrijk voor een goede milieukwaliteit in Venray?

Welke mogelijke milieuverontreinigingen of risico's ziet u momenteel in Venray die de gezondheid en veiligheid van de gemeenschap kunnen beïnvloeden?

26

Wat zijn volgens u de belangrijkste factoren die bijdragen aan een schoon en veilig ontmoeten in het buitengebied?

27

11. BIJLAGE 3 WERKSESSIE 2

Wat het is: Het bepalen en nastreven van ambitieuze doelen voor natuurbehoud en recreatie. De kerngedachte: "Hoe kunnen we zowel de biodiversiteit versterken als recreatieve mogelijkheden voor mensen bieden?" Essentiële punten: • Zonering voor natuurbescherming • Integratie van extensieve landbouw met natuur • Verhoogde natuurbeleving en welzijn voor mensen • Bevordering van biodiversiteit

28

Wat het is: Het faciliteren van veilige en toegankelijke vervoersroutes, zowel voor individuen als voor de gemeenschap als geheel. De kerngedachte: "Bewustwording van individueel gedrag in relatie tot gemeenschappelijke mobiliteitsdoelen." Essentiële punten: • Verlichting in buitengebieden • Verkeersreductie • Bevordering van recreatieve fietsroutes • Behoud van openbaar vervoer • Ruimte voor natuurintegratie in transportplanning

29

Wat het is: Zorg die zowel toegankelijk als laagdrempelig is voor iedereen, onafhankelijk van de fysieke locatie. De kerngedachte: "Door voor elkaar te zorgen, maken we ondersteuning en zorg toegankelijk en bereikbaar voor iedereen." Pijnplekken: Centralisatie van zorg & arbeidsmarkttekorten Pijnverzachters: • •

Efficiënte informatievoorziening over zorg en zorgen voor een soepele aansluiting tussen zorgaanbieders en zorgvragers. Samenwerken om ondersteuning en zorg bereikbaar te maken voor iedereen, door middel van gedeelde inspanningen en het bundelen van bronnen.

Toegevoegde Waarde: • Netwerkversterking: Het bouwen en onderhouden van sterke, ondersteunende netwerken waarbinnen zorgaanbieders en zorgvragers efficiënt kunnen communiceren en samenwerken. • Sociale Cohesie: Bevorderen van een gemeenschapssfeer waar mensen elkaar ondersteunen en voor elkaar zorgen, waardoor de vraag naar externe zorgverleners kan verminderen.

30

Wat het is: Het harmoniseren van industrie en milieu door middel van duurzame en verantwoorde industriële praktijken. De kerngedachte: "Het zorgen voor een evenwicht tussen industrie en milieu ten gunste van de leefomgeving." Essentiële punten: • Verminderen van intensieve veehouderij dichtbij woongebieden • Herdefiniëren van LOGs • Voorkomen van overbodige logistieke faciliteiten • Prioriteren van gezondheid en leefomgevingskwaliteit Voordeelverschaffers: • Verbeterde luchtkwaliteit • Meer ruimte voor woningbouw • Oplossingen voor arbeidsmigranten • Toekomstperspectief voor de agrarische sector

31

Wat het is: Het bevorderen van gemeenschapsparticipatie en dialoog tussen inwoners en beleidsmakers. De kerngedachte: "Luisteren en samen plannen maken voor een verenigde gemeenschap."

Pijnpunt: •

Inwoners voelen zich niet gehoord of serieus genomen.

32

Wat het is: Het creëren van veilige en geschikte woonomgevingen die inspelen op de unieke behoeften van verschillende bevolkingsgroepen. De kerngedachte: "Wonen als een essentiële pijler van een veilige en gezonde leefomgeving."

33

Wat het is: Het zichtbaar maken en bevorderen van gemeenschapsinitiatieven zoals activiteiten, evenementen en organisaties. De kerngedachte: "Het versterken van de verbondenheid binnen de gemeenschap door de zichtbaarheid van bestaande sociale structuren." Essentiële punten: • Activiteiten • Evenementen • Verenigingen • Wijk/dorpsgebouwen en andere ruimtes • Subsidies voor gemeenschapsprojecten

34

Wat het is: Het waarborgen van veiligheid en leefbaarheid door effectieve handhavingsmaatregelen. De kerngedachte: "Handhaving als de sleutel tot een veilige en leefbare gemeenschap."

Pijnverzachters: • Toegenomen capaciteit van de politie • Agile werkwijze van de politie • Handhavingsuitvoering prognose en prioritering

35

12. BIJLAGE 4 GESPREKSVERSLAGEN STAKEHOLDERS Gesprek met Mia Wegh, bewoner Leunen, secretaris stichting gezond leefmilieu Venray, betreffende 'Veilig en Gezond Venray' Inleiding: Dit besprekingsverslag geeft een overzicht van het gesprek dat heeft plaatsgevonden met Mia Wegh, een bewoner uit Leunen en secretaris van een organisatie die zich inzet voor een gezond leefmilieu. Het doel van het gesprek was om inzicht te krijgen in haar standpunten, zorgen en visie met betrekking tot een veilige en gezonde leefomgeving in Venray. Belangrijkste punten uit het gesprek: Bekendheid met de werkgroep: Mia Wegh is bekend met de werkgroep 'Veilige en Gezonde Leefomgeving' in Venray. Ervaringen met de gemeente: Ze gaf aan dat ongeveer 50 gezinnen zijn aangesloten bij hun stichting vanwege ervaren overlast en een gevoel van verwaarlozing door de gemeente. De stichting is opgericht omdat ze niet het idee hadden dat hun klachten serieus werden genomen. Vertegenwoordiging van belangen: Mia Wegh vertegenwoordigt de belangen van haar organisatie en gaf aan dat de gemeente mogelijk niet volledig inzicht heeft in deze belangen en zorgen. Visie op een Veilige en Gezonde omgeving: Mia Wegh benadrukte dat een veilige en gezonde omgeving alles omvat, inclusief lucht, water en bodem. Ze benadrukte dat dit van collectief belang is, niet alleen voor omwonenden, maar voor iedereen.

Ze deelde zorgen over arbeidsmigranten en de omstandigheden waaronder ze werken en wonen, evenals misstanden rond dierenwelzijn. Belang bij veranderingen of ontwikkelingen: Ze benadrukte de noodzaak om te beginnen met een verandering in denken. Ze pleitte voor meer input van buitenaf en omscholing van agrariërs. Handhaving en beleid moeten verbeteren. Mia Wegh gaf aan dat er te vaak werd toegegeven aan de belangen van de intensieve veehouderij. Visie op een veilige en gezonde leefomgeving: Haar visie draaide om het algemeen belang boven individuele belangen te plaatsen. Ze wees op de noodzaak om subsidies voor ongezonde activiteiten te stoppen en het gemeenschappelijke belang en de gezondheid voorop te stellen. Ze uitte zorgen over de langdurige verwaarlozing van problemen in Venray. Emoties en bezwaren: Mia Wegh merkte op dat veel mensen niet durven op te staan tegen de intensieve veehouderij vanwege persoonlijke connecties. Ze wees op het gebrek aan visie, beleid en handhaving in Venray. Toekomst van het landelijk gebied: Ze benadrukte dat er meer prioriteit moet worden gegeven aan een langetermijnvisie en dat de landbouwsector moet veranderen. Ze pleitte voor

36

een verschuiving naar meer natuur inclusieve landbouw en minder dieren. Ze sprak over het belang van een bredere benadering bij besluitvorming en een grotere rol voor experts. Conclusie: Het gesprek met Mia Wegh toonde de diepgewortelde zorgen en visie van een bewoner en belangenbehartiger op het gebied van een veilige en gezonde leefomgeving in Venray. Ze benadrukte de noodzaak van verandering in denken, meer transparantie, en een grotere betrokkenheid van experts bij besluitvorming. Ze uitte zorgen over de lange geschiedenis van verwaarlozing van problemen en het gebrek aan visie en handhaving in Venray. Mia Wegh pleitte voor het algemeen belang boven individuele belangen en een verschuiving naar een duurzamer landbouwsysteem met minder nadruk op intensieve veehouderij.

37

Organisatie: Coöperatie Natuurrijk Limburg, Harm Kossen Inleiding: Dit besprekingsverslag geeft een overzicht van het gesprek dat heeft plaatsgevonden met een vertegenwoordiger van Natuurrijk, waarin verschillende onderwerpen met betrekking tot 'Veilig en Gezond Venray' zijn besproken. Het doel van het gesprek was om inzicht te krijgen in de visie, belangen, zorgen en kansen van Natuurrijk met betrekking tot de veiligheid en gezondheid van de leefomgeving in Venray. Belangrijkste punten uit het gesprek: Achtergrond Natuurrijk: Natuurrijk is een uitvoeringsorgaan voor natuur inclusieve landbouw en ontvangt financiering van de Provincie. Hun ambitie is om het aandeel natuur inclusieve landbouw in Venray te vergroten van 4% naar 10%. Ze benadrukken de wens om niet te spreken over subsidies, maar eerder over het leveren van diensten met maatschappelijk belang en een ander economisch model. Bekendheid met werkgroep: Natuurrijk gaf aan op de hoogte te zijn van de werkgroep 'Veilige en Gezonde Leefomgeving'. Ervaringen met de gemeente: Er zijn recente contacten geweest met de gemeente Venray, maar de relatie werd niet nader gespecificeerd. Perceptie van de gemeente: Het standpunt van de gemeente met betrekking tot de belangen van Natuurrijk en hun leden werd besproken, maar er werden geen concrete details verstrekt.

De rol van de werkgroep: Natuurrijk beoordeelde de aanpak van de werkgroep in de definitiefase positief en benadrukte het belang van samenwerking met diverse stakeholders. Visie op een Veilige en Gezonde Omgeving: Natuurrijk streeft naar een omgeving waarin veiligheid en gezondheid centraal staan. Ze benadrukken de noodzaak om te beginnen met wat wel mogelijk is en geleidelijk over te gaan naar grotere veranderingen. Ze wijzen op de negatieve impact van het huidige intensieve landbouwsysteem op de samenleving en benadrukken de wens om een leefomgeving te creëren waarin mensen gelukkiger zijn. Hoe kunnen tegenstrijdige belangen worden verzoend? Natuurrijk benadrukte dat er financiële middelen en een zorgvuldige overgangsfase nodig zijn om de transitie te bevorderen. Ze wezen erop dat het betrekken van alle partijen, waaronder boeren, banken, toeleverende industrie en supermarkten, essentieel is voor het slagen van de transitie. Specifieke opgaven rondom Water & Bodemsturend beleid: Natuurrijk gaf aan dat er nog veel ontwikkelingen gaande zijn, zoals vernatting en het telen van andere gewassen. Ze zien deze ontwikkelingen als kansen voor verbetering. Duidelijkheid over beleid en maatregelen: Natuurrijk benadrukte dat er behoefte is aan een flexibele aanpak en monitoring van maatregelen.

Ze geloven in de 'Plan-do-act' methode met langere afspraken in plaats van rigide kalenderlandbouw. Ze benadrukten de noodzaak van dialoog en expertise om weerstand bij boeren te overwinnen.

38

Tips voor het participatieproces: Natuurrijk gelooft in een faciliterende rol voor de gemeente en benadrukt het belang van persoonlijk contact en inhoudelijke begeleiding. Ze pleiten voor een positieve benadering en samenwerking met partijen die vanuit positiviteit willen bijdragen aan de oplossing. Ze wezen op de beperkingen van traditionele belangenorganisaties. Conclusie: Het gesprek met Natuurrijk heeft inzicht gegeven in hun visie op een veilige en gezonde leefomgeving en hun ambitie om natuur inclusieve landbouw in Venray te bevorderen. Ze benadrukken het belang van flexibiliteit, dialoog en expertise in het bereiken van deze doelen. Het participatieproces zou baat hebben bij een faciliterende rol van de gemeente en een positieve benadering. Gesprekken stakeholders ‘Veilig en Gezond Venray’ – Dorpsraad Oirlo Kim van de Loo - lid Dorpsraad Oirlo Het doel van dit gesprek was om inzichten en meningen te verzamelen van de Dorpsraad Oirlo met betrekking tot veiligheid en gezondheid in hun leefomgeving. De Dorpsraad Oirlo werd vertegenwoordigd door Kim van der Loo, een lid van de raad. Het gesprek begon met een vraag over een enquête met betrekking tot het onderwerp, waarvan de Dorpsraad Oirlo nog geen kennis had genomen. Vervolgens werd de relatie en ervaring van de dorpsraad met de gemeente Venray besproken.

Kim gaf aan dat er relatief weinig contact is tussen de dorpsraad en de gemeente. Hoewel er een contactpersoon binnen de dorpsraad is die vragen uitzet, was de dorpsraad vooral teleurgesteld over hun rol in discussies over flexwoningen. Ze voelden zich meer als spreekbuis dan als een echte schakel tussen de gemeente en het dorp. Er werd ook gesproken over hoe inwoners naar de gemeente kijken. Over het algemeen vonden de inwoners dat de gemeente noodzakelijk is om dingen gedaan te krijgen, maar er waren klachten over de manier waarop de gemeente sommige zaken aanpakt. Met name de aanpak van flexwoningen werd als negatief ervaren en leidde tot een lager vertrouwen in de gemeente. Het gesprek richtte zich ook op veiligheid in het landelijke gebied. Ze sprak over de tbs-kliniek en een homo-ontmoetingsplek, die enige onveiligheid creëren. Kim benadrukte het belang van sociale controle in dorpen, maar merkte op dat tijdelijke arbeidsmigranten de sociale cohesie kunnen verstoren. Ze benoemde ook de behoefte aan huisvesting voor jongeren om de vergrijzing in de gemeente tegen te gaan. De Dorpsraad Oirlo gaf aan dat de gemeente goed moet kijken naar de behoeften van het dorp, met name naar het behoud van ouderen in hun huizen. Ze benadrukten de noodzaak van een dorpsondersteuner om deze doelen te bereiken.

De uitdagingen omvatten ook het omgaan met ongeregistreerde arbeidsmigranten en het stimuleren van de deelname aan lokale verenigingen om het dorp levendig te houden. De inrichting van het landelijke gebied werd ook besproken, waarbij werd opgemerkt dat er behoefte is aan meer wandelmogelijkheden en verlichting om de veiligheid te vergroten. Kim merkte op dat er discussies waren geweest over paden en verlichting, maar dat er niet

39

voldoende naar de wensen van de dorpsraad werd geluisterd. Er was ook zorg geuit over de verkeerssituatie in het dorp, met name de smalle wegen waar vrachtverkeer en fietsende kinderen elkaar tegenkomen. Het gesprek eindigde met een vraag over de perceptie dat dorpsraden zich machteloos voelen. De Dorpsraad Oirlo erkende deze perceptie en gaf aan dat ze soms het gevoel hadden dat ze slechts pionnen waren voor de gemeente, eerder dan partners in samenwerking. Ze drongen aan op betere samenwerking en meer betrokkenheid bij de besluitvorming van de gemeente, evenals vroegtijdige betrokkenheid bij processen. Ze wilden serieus worden genomen en niet alleen dienen als doorgeefluik voor de gemeente. Afsluitend merkte Kim op dat er in Oirlo veel speelveldjes zijn, wat als een positief aspect van het dorp werd gezien.

40

Gesprek met Grietje Lenstra, Adviseur Natuur, Milieu en Landschap bij Natuur & Milieu Federatie Limburg Bureau Buhrs begon het gesprek met een verwijzing naar de werkgroep 'Veilige en Gezonde Leefomgeving', waarvan Grietje op de hoogte bleek te zijn door haar betrokkenheid bij de organisatie van inloopcafés. Ze deelde haar ervaring met de gebiedsverkenning die eerder was uitgevoerd door Wiebenga Consultants, en benadrukte het belang van samenwerking en informatie-uitwisseling om dubbel werk te voorkomen. Grietje gaf aan dat haar gevoel ten opzichte van de gemeente Venray over het algemeen positief is. Ze prees de inspanningen van de gemeente om stakeholders te betrekken en te reageren op de behoeften van de omwonenden. Ze merkte ook op dat de gemeente bekend was met de activiteiten en vertegenwoordigde organisaties van Natuur & Milieu Federatie Limburg. Toen werd gevraagd naar haar definitie van een gezonde en veilige leefomgeving, benadrukte Grietje het belang van participatie en samenwerking. Ze merkte op dat de Omgevingswet de aandacht voor participatie heeft vergroot en dat gemeenten steeds meer betrokken zijn bij omwonenden en stakeholders. Ze noemde de oprichting van groene platforms als een efficiënte manier om organisaties direct bij de processen te betrekken. Een ander interessant onderwerp was de balans tussen dwang en samenwerking bij het oplossen van dilemma's.

Grietje merkte op dat het een lastige afweging kan zijn, maar dat platforms kunnen bijdragen door mensen keuzes te laten maken en deel te nemen aan processen. Ze benadrukte het belang van vroege betrokkenheid en het betrekken van mensen vanaf het begin. Grietje sprak ook over de focus van Natuur & Milieu Federatie Limburg op natuur, landschap en milieu, waarbij ze opmerkte dat gezondheidsaspecten vaak over het hoofd worden gezien. Ze benadrukte dat gezonde natuur en groene ruimtes van cruciaal belang zijn voor het mentale welzijn van mensen. De discussie over een veilige omgeving richtte zich op aspecten zoals luchtkwaliteit en overstromingspreventie. Grietje verwees naar een specifiek project van Natuur & Milieu Federatie Limburg, Natuurkracht, gericht op het voorkomen van wateroverstromingen in Limburg. Bij het bespreken van toekomstige ontwikkelingen en zorgen in de sector, noemde Grietje het Programma Nationaal Gebied en het gebrek aan financiële middelen als belangrijke zorgen. Ze benadrukte ook de noodzaak van duidelijk beleid met betrekking tot windparken en de Regionale Energiestrategieën (RES). Grietje sprak over de inzet van Natuur & Milieu Federatie Limburg om groenere economieën en veranderingen te bevorderen. Ze erkende de complexiteit van tegenstrijdige belangen en benadrukte de noodzaak van samenwerking tussen partijen om oplossingen te vinden.