04 Herstelaanpak Covid september 2021

Herstel van Covid-19 2021-2022 En morgen, gezond weer op!

Augustus 2021

1

Inhoudsopgave

1.

Inleiding

3

2.

Economische gevolgen

4

2.1.

Lopende maatregelen

4

2.2.

Extra maatregelen

4

3.

Sociaal maatschappelijke gevolgen

5

3.1.

Integraal perspectief voor de toekomst

5

3.2.

Ambities en doelen

6

3.3.

Duurzaam versterken van de omgeving

7

4.

Evaluatie

8

2

1.

Inleiding

Covid-19 heeft meer dan een jaar ons leven beheerst. Maar met het stijgen van de vaccinatiegraad is het openbare leven weer op gang gekomen. Met ongelofelijke veerkracht zijn ondernemers weer opgestaan om al dan niet op aangepaste wijze omzet te draaien en de BV Nederland overeind te houden. In het sociaal maatschappelijk veld zijn professionals en vrijwilligers hard aan de slag voor het welzijn en welbevinden van onze inwoners. Ook hier zien we veel nieuwe initiatieven om er samen beter uit te komen. Venray is ondanks de tegenwind van corona fier overeind blijven staan en klaar voor de toekomst. Hoe die toekomst eruit gaat zien, blijft onzeker. Onze strategie blijft dan ook maximale flexibiliteit zodat we tijdig in kunnen spelen op nieuwe ontwikkelingen. Panta Rhei (alles stroomt): in de rivier stroomt continu nieuw water toe, maar toch blijft de rivier dezelfde. De sterke genen van Venray vormen een stevig fundament voor de toekomst. Gezien de fase van de Covid-19 waarin we ons bevinden heeft deze vervolgaanpak een ander karakter als de voorgaande. Eerder werd in juni 2020 een eerste Covid-19 impactanalyse opgesteld, in oktober een tweede, in januari 2021 een derde en in april 2021 de vierde. Inmiddels is een vijfde Covid-19 impactanalyse opgesteld, dit vervolg sluit daarop aan. Dit vervolg heeft als titel ‘En morgen gezond weer op!’ meegekregen. En met een reden.

De meeste Nederlanders kennen deze terugkerende zinsnede van Sonja Barends bij de afsluiting van haar talkshow die altijd vooraf werd gegaan door de woorden ‘Straks lekker slapen’. Een gezonde nachtrust is goed voor de gezondheid, zodat je er daarna weer tegenaan kunt. Qua maatregelen van het Rijk zien we nu ook een soort ‘rust’ ontstaan: de maatregelen worden afgebouwd en iedereen kan weer ademhalen. Ook in de compensatie van het Rijk zien we het terug. De compensatie wordt afgebouwd, iedereen moet langzaam weer op eigen benen gaan staan. In de vier aanpakken hiervoor zijn lokaal stevige maatregelen genomen om de crisis door te komen. Hiermee hopen we voldoende ruggensteun te hebben gegeven en nog steeds geven om daadwerkelijk morgen gezond weer op te kunnen. In dit vervolg -gericht op herstel- nemen wij u mee in de strategie om zo goed en flexibel mogelijk de nadagen van Covid-19 te kunnen doorstaan op zowel sociaal-maatschappelijk als economisch vlak. En om vooruit te kijken. Daarnaast heeft Covid-19 ons ook iets gebracht. We hebben ervan geleerd en er zijn initiatieven ontstaan die er anders niet zouden zijn geweest. Dit vervolg wordt dan ook afgesloten met een voorstel voor een evaluatie van de crisis: wat heeft het ons gebracht en wat willen we vasthouden, wat betekent het voor de organisatie, hoe is de rol van de overheid veranderd en wat betekent dat voor de toekomst.

3

2.

Economische gevolgen

De ondersteuningsmaatregelen van het Rijk aan het bedrijfsleven lijken tot nu toe het gewenste effect te hebben. Er zijn relatief weinig faillissementen en het aantal WW-uitkeringen is niet substantieel toegenomen. Het is lastig in te schatten hoe weerbaar bedrijven nog zijn wanneer de ondersteuningsmaatregelen van het Rijk per 1 oktober wegvallen. Mocht er dan alsnog een grote klap vallen dan heeft dit forse gevolgen voor het gemeentelijke huishoudboekje. Vooralsnog zijn de signalen dat de branches die het extra zwaar hebben gehad voor het merendeel het hoofd boven water hebben kunnen houden. Wel zien zij zichzelf geconfronteerd met een hoge schuldenlast die zeker enige jaren zal vergen om tot een aanvaardbaar niveau terug te brengen.

2.1.

Lopende maatregelen

In 2021 loopt nog een aantal maatregelen als aanvulling op de overheidsregelingen van het Rijk waar zij al (dan niet) gebruik van konden maken: 

verruimde terrassen



niet innen terrasgelden



niet innen reclamegelden



evenementen: communicatie en meedenken organisatoren over (on)mogelijkheden, subsidies etc.



later betalen toeristenbelasting (in jan. 2022)



later betalen rioolheffing niet-woningen (in jan. 2022)



aanslagoplegging en invordering: spreiding of uitstel van betaling mogelijk



herstel- en stimuleringsfonds ondernemers

2.2.

Extra maatregelen

Het rijk heeft geen extra lokale middelen toegezegd om ondernemers te ondersteunen. In de vorige aanpak is er bewust voor gekozen om de toen beschikbare middelen maximaal te investeren. Dit heeft zich vertaald in een robuust maatregelenpakket zoals hierboven beschreven staat. De aanpak voor het vervolg kenmerkt zich dan ook door een voortzetting van de bestaande maatregelen in het faciliteren van ondernemers om te kunnen ondernemen, bijvoorbeeld door het verruimen van terrassen toe te blijven staan en evenementen – waaronder de Venrayse kermis (onder de geldende coronamaatregelen) mogelijk te maken. Inmiddels is er een inspiratiesessie geweest met een aantal ‘frisdenkende’ centrumondernemers om samen ‘out of the box’ na te denken over de toekomst van het centrum ná de coronacrisis. Hoe houden we het centrum aantrekkelijk en hoe behouden en trekken we publiek? De resultaten zijn de basis voor een plan van aanpak. Het herstel- en stimuleringsfonds voor winkeliers, horeca, persoonlijke dienstverlening (bijv. kappers en sportscholen) en de reis- en evenementenbranche is er 7 juli opengesteld. Begin augustus waren er ca. 100 aanvragen binnen. Indien noodzakelijk, dan zal na de zomerperiode hier nog extra over gecommuniceerd gaan worden.

4

3.

Sociaal maatschappelijke gevolgen

3.1.

Integraal perspectief voor de toekomst

In de vorige vervolgaanpak van april 2021 (‘Een stap vooruit’), zijn veel maatregelen genomen gericht op ondersteuning van de sociaal maatschappelijke gevolgen van Covid-19. Denkt u hierbij aan de steun aan gemeenschapshuizen, jeugd, kwetsbare groepen en cultuur. Deze maatregelen zijn inmiddels geëffectueerd of nog in uitvoering. En veelal zijn deze maatregelen gericht op ondersteuning tijdens de pandemie of het verlenen van extra steun gericht op zorg die mogelijk op een later moment ingehaald wordt. Meer specifiek gaat het dan onder andere om: -

Diverse activiteiten voor jongeren;

-

Versterking gemeenschapshuizen;

-

Uitbreiding formatie ervaringsdeskundige kwetsbaren/ouderen;

-

Extra inzet wijkleerbedrijf;

-

Extra inzet logeerhuis kapstok: logeeropvang om mantelzorgers te ontlasten;

-

Huurcompensatie Jerusalem;

-

Ondersteuning cultuursector;

-

Ondersteuning jeugd- en jongerenorganisaties

-

Jongeren koken voor ouderen: vermindering eenzaamheid en verhogen van levensgeluk door contact en verbinding;

-

Inloop/koffie-uurtje in gemeenschapshuizen.

In de Impactanalyse is de stand van zaken omtrent lopende initiatieven opgenomen. Onze scope verleggen we nu nadrukkelijk naar de toekomst en op het (verdere) herstel van de samenleving (‘En morgen, gezond weer op’). Bij die blik op de toekomst maken we vanuit een integraal perspectief een afweging in de na te streven doelen met de inzet van coronamiddelen vanuit het Rijk. Daarbij gaan we nog altijd uit van het eerder geformuleerde uitgangspunt dat we ontvangen coronamiddelen vanuit het Rijk ook daadwerkelijk inzetten ter ondersteuning van de negatieve effecten als gevolg van de pandemie. Het voorgaande betekent dat we naast alle verleende steun aan diverse doelgroepen tijdens de pandemie, vanaf heden nadrukkelijker de afweging maken voor een duurzame bijdrage aan onze doelen en ambities voor de toekomst. We sluiten daarvoor aan bij onze Toekomstvisie 2030 en de Kadernota Sociaal Domein.

5

3.2.

Ambities en doelen

In de Toekomstvisie 2030 ‘Venray loopt voorop’, is een vijftal ambities geformuleerd. Eén van die ambities luidt:

Vervolgens hebben we daar met elkaar geformuleerd “Om deze eerste ambitie te realiseren zal de gemeente de komende tien jaar op actieve wijze initiatieven stimuleren en ondersteunen die ontmoeting en verbinding tussen verschillende leeftijdsgroepen of culturele groepen tot stand brengen.” Vanuit de Kadernota Sociaal Domein leggen we de nadruk op het versterken van de omgeving, het realiseren van voorzieningen, maar zeker ook op het maken van duurzame verbindingen en het bevorderen van een gezonde leefomgeving. We stellen de leefwereld van onze inwoners en hun positieve gezondheid nog centraler en richten ons op mensen zelf, op hun veerkracht en op wat hun leven betekenisvol maakt. We willen toe naar een samenleving waarin mensen het vermogen hebben om met de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven om te gaan. Deze duurzame ambitie blijft ook gedurende én na de coronapandemie fier overeind. Sterker nog: diverse onderzoeken hebben reeds aangetoond dat juíst die omgeving van onschatbare waarde was en is in het leven van veel mensen. Bovendien draagt een verbonden sterke omgeving bij aan het beheersbaar houden van de kosten en het terugdringen van het gebruik van (dure) maatwerkvoorzieningen.

In de laatste vervolgaanpak is dat één van de argumenten geweest om nadrukkelijk te bezien hoe we gemeenschapshuizen –vaak het hart van de sociale omgeving – kunnen ondersteunen en wellicht versterken. Maar dat is slechts één perspectief. Een ander perspectief richt zich meer op het persoonlijk vlak: het (mentaal) welbevinden van eenieder: jong, ouder, kwetsbaar; we willen zoveel mogelijk inzetten op preventie en vroegtijdige signalering. Veel mensen hebben mentaal geleden onder de coronapandemie en lijden nog steeds. We hebben oog voor mensen en willen nadrukkelijk een helpende hand bieden in het stimuleren en mogelijk maken van nieuwe of hernieuwde ontmoetingen, samenwerkingen en verbindingen.

6

3.3.

Duurzaam versterken van de omgeving

We zien de kracht van de gemeenschap toenemen en bevinden ons als overheid in een fase waarbij we overgaan van beheersen naar betrokken zijn en van sturing-van-bovenaf naar samen-doen. We willen de sterke omgeving helpen creëren en willen de inclusieve, betrokken en vitale samenleving niet van a tot z sturen. Voor het versterken van de omgeving en het (verdere) herstel van onze samenleving na de coronapandemie, is het dan ook van belang dat we aandacht blijven hebben voor onze inwoners en aansluiten bij hun wensen en behoeften. We gaan maatschappelijke initiatieven die duurzaam bijdragen aan de gezondheid van onze inwoners, preventie, verbinding en een sterke omgeving stimuleren, faciliteren en (financieel) ondersteunen. Daarvoor wordt in het najaar een laagdrempelige subsidieregeling uitgewerkt, zodat ideeën die van onderop ontstaan en die bijdragen aan het duurzaam versterken van de omgeving kunnen rekenen op ondersteuning van onze gemeente. Financieel heeft dit tot gevolg dat we van de ontvangen Rijksmiddelen € 75.000,- ramen voor de ondersteuning van dergelijke initiatieven. Deze middelen zullen gedeeltelijk in 2021 worden uitgegeven, maar - ook omdat het onzeker is óf initiatieven in het najaar al tot wasdom kunnen komen – zeker ook in 2022. De aanvragen die binnen gaan komen, zullen we monitoren.

Als in 2022 mocht blijken dat het gereserveerde budget van € 75.000,- daarvoor onvoldoende is, dan is aanvullend ook regulier budget beschikbaar, zoals het ontwikkelbudget. De doelstelling van het ontwikkelbudget en de nader uit te werken subsidieregeling sluiten immers naadloos op elkaar aan.

7

4

Evaluatie

Zoals reeds in de inleiding is aangekondigd, zal het laatste kwartaal van 2021 een evaluatie worden uitgevoerd: wat heeft de crisis ons gebracht en wat willen we vasthouden, wat betekent het voor de organisatie, hoe is de rol van de overheid veranderd en wat betekent dat voor de toekomst.? Deze evaluatie zal zich dus niet richten op de effecten van de ingezette maatregelen, aangezien het daarvoor nog te vroeg is. Het doel van de evaluatie is om als organisatie, college en raad bewust te bezien wat we kunnen leren en waar we kunnen verbeteren. Hierbij maken we tevens gebruik van de lessen van het onlangs door de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) uitgebrachte essay dat is gevolgd uit een werkconferentie van drie raden over de rol van kennis bij het omgaan met een acute, chronische of voorspelde crisis. Drie lessen staan daarin centraal: -

adaptiviteit (politici, bestuurders en adviesraden moeten zich goed en op tijd kunnen aanpassen)

-

multidisciplinariteit (verschillende perspectieven zijn van belang) en

-

verantwoordelijkheidsverdeling (wetenschap, advisering en politiek moeten niet teveel vervlochten raken).

Vertaald naar de Venrayse situatie, richt de evaluatie zich dan op: -

In hoeverre zijn we adaptief (waar wel, waar niet, welke onderdelen doen het prima regulier, maar minder in crisistijd en waar zit dat in?)

-

in hoeverre werken we integraal (multidisciplinair), zijn we daar misschien door corona beter in geworden en hoe hou je dat dan vast?

-

hoe zit het met de rolverdeling (en verantwoordelijkheden), denk aan ambtelijke organisatie, maar ook aan college en gemeenteraad.

Een voorstel voor de opzet van de evaluatie zal via het college ter kennisname aan de gemeenteraad worden gebracht.

--------------0000000000000000----------------

8