Document · PDF

04 Gemeentelijk RioleringsPlan 2022-2025 nov 2021

Gemeenteraad 14 december 2021, gemeente VenrayBij agendapunt: Gemeentelijk RioleringsPlan 2022-2025.6.828 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

GEMEENTELIJK RIOLERINGSPLAN VENRAY

2022-2025

Opdrachtgever: Projectnr: Rapportnr: Status: Datum:

Gemeente Venray VEN 145-000 l 20211022-VEN 145-RAP-GRP-v l .2 Concept 3 november 2021

Opsteller: HKe T 088 - 33 66 333 F 088 - 33 66 099 E info@kragten.nl

© 2019 Krogten Niets uit dit rapport mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze don ook zonder voorafgaande toestemming van Krogten. f-let is tevens verboden informatie en kennis verwerkt in dit rapport ter beschikking te stellen aan derden of op andere wijze toe te possen don waaraan in de overeenkomst toestemming wordt verleend

Verificatie: HvK Validatie: HvK

krru9len

Gemeente Venray - Verloop rioolvoorziening Aanleg 60 mm berging in hwa 45.000.000 40.000.000

30.000.000

25.000.000 20.000.000 15.000.000

10.000.000 5.000.000

2099

2096

2093

2090

2087

2084

2081

2078

2075

2072

2069

2066

2063

2060

2057

2054

2051

2048

2045

2042

2039

2036

2033

2030

2027

2024

2021

Hoogte voorziening en reserve

35.000.000

Gemeente Venray - verloop rioolheffing incl. inflatie

Gemeente Venray - Verloop uitgaven

Aanleg 60 mm berging in hwa

Aanleg 60 mm berging in hwa 20.000.000

14.000.000

12.000.000 10.000.000 8.000.000

900,00

800,00 700,00 600,00

500,00 400,00 2021 = €227,40 300,00

6.000.000

200,00 vanaf 2025 = €243,75

4.000.000

100,00

2093

2096

2099

2084

2087

2090

2075

2078

2081

2066

2069

2072

2057

2060

2063

2048

2051

2054

2039

2042

2045

2030

2033

2036

2021

0,00

2024

2.000.000

2027

Totale uitgaven rioleringen

16.000.000

Verv. rechstreeks Kapitaallasten nieuw Kapitaallasten oud Exploitatielasten

Rioolheffing basistarief

18.000.000

1.000,00

“Oplossingen voor water eerst bovengronds zoeken!“

“Alleen ga je sneller, maar samen kom je verder“

Omgevingsvisie

Omgevingsplan

“Liever water op straat, dan op het laminaat”

Omgevingsplan

Hemelwater afkoppelen en infiltreren op eigen perceel.

Dakvlak voorzien van een groendak ter bevordering van biodiversiteit en vermindering van hemelwaterlozing op riolering.

Stimulerings bijdrage mogelijk.

Lozingsverbod hemelwater op riolering.

Stimulering vanuit gemeente om hemelwater af te koppelen van de riolering.

Afwaterend oppervlak < 10.000 m2

Maatwerk alleen mogelijk bij herbouw, herinrichting en inbreiding bij: - Aantoonbaar hoge grondwaterstanden - Technische onhaalbaarheid

Watervergunning van waterschap + Omgevingsvergunning van gemeente

Afwaterend oppervlak > 10.000 m2

Taak bewoners

Wel gescheiden aanleg riolering. Waar kans is hemelwater af laten vloeien naar gazon.

Geen verplichting tot waterberging op eigen perceel.

4. Nieuwbouw, uitbreiding, herbouw, inbreiding, bijgebouwen < 50 m².

Hemelwaterbeleid gemeente Venray

Verplichting tot aanleg waterbergende voorziening op eigen perceel. Volgens gemeentelijk beleid 60 mm waterberging per m2 verhard oppervlak. Bij lozing op oppervlaktewater van waterschap Limburg gelden de normen van het Waterschap Limburg

3. Nieuwbouw, uitbreiding, herbouw, inbreiding, bijgebouwen >= 50 m2,

Omgevingsvergunning van gemeente

Hemelwater verwerken op eigen terrein of lozen op oppervlaktewater.

2. Bestaande woningen in buitengebied (aangesloten op drukriolering).

1. Bestaand woningen in stedelijk gebied (gemengde riolering).

HANDREIKING HEMELWATERBELEID

Omgevingsplan

Maatwerk alleen mogelijk bij: - aantoonbaar hoge grondwaterstanden - technische onhaalbaarheid - maatschappelijk onverantwoord hoge kosten

Afwaterend oppervlak < 10.000 m2

Watervergunning van waterschap

Afwaterend oppervlak > 10.000 m2

Verplichting tot aanleg waterbergende voorziening op openbaar terrein. Volgens gemeentelijk beleid 60 mm waterberging per m2 afkoppelbaar verhard oppervlak. Bij lozing op oppervlaktewater van waterschap Limburg gelden de normen van het waterschap Limburg.

5. Aanleg gescheiden riolering.

Taak gemeente

Omgevingsplan

• • • •

Omgevingsplan

“Eerst ’t water, de rest komt later”

Omgevingsplan

Omgevingsprogramma

Gemeente Venray - Verloop uitgaven Aanleg 60 mm berging in hwa 20.000.000 18.000.000

Totale uitgaven rioleringen

16.000.000 14.000.000

12.000.000 10.000.000 8.000.000 6.000.000 4.000.000 2.000.000

Verv. rechstreeks Kapitaallasten nieuw Kapitaallasten oud Exploitatielasten

Omgevingsprogramma

Gemeente Venray - verloop rioolheffing incl. inflatie Aanleg 60 mm berging in hwa 1.000,00 900,00

700,00 600,00

500,00 400,00 2021 = €227,40 300,00

200,00 vanaf 2025 = €243,75

100,00

2099

2096

2093

2090

2087

2084

2081

2078

2075

2072

2069

2066

2063

2060

2057

2054

2051

2048

2045

2042

2039

2036

2033

2030

2027

2024

0,00

2021

Rioolheffing basistarief

800,00

Gemeente Venray - Verloop rioolvoorziening Aanleg 60 mm berging in hwa 45.000.000 40.000.000

30.000.000

25.000.000 20.000.000 15.000.000

10.000.000 5.000.000

2096

2099

2090

2093

2084

2087

2081

2075

2078

2069

2072

2063

2066

2057

2060

2051

2054

2045

2048

2039

2042

2033

2036

2027

2030

2021

2024

Hoogte voorziening en reserve

35.000.000

Omgevingsprogramma

− − −

−

− −

Omgevingsplan

• • •

Omgevingsplan

• • •

Omgevingsplan

Omgevingsprogramma

Omgevingsplan

• •

Omgevingsplan

Omgevingsprogramma

1.5 Aanleg waterdoorlatende verharding

1.4 Verharding vervangen met groen

1.3 Verbinden van groengebieden / waterstructuur

1.2 Aanplanten overig groen

1.1 Aanplanten bomen

Maatregel m.b.t. stedelijke wateropgave

Gemeente

Effect op

X X X

Hittestress X

Gemeente

CO2 uitstoot

Beiden

Kenmerken maatregel

Waterdoorlatende verharding heeft een zeer beperkte invloed op hittestress. Het positieve van waterdoorlatende verharding is dat lokaal neerslag wordt geïnfiltreerd, en dus daar lokaal de (freatische) grondwaterreserves aanvult (zie ook 2.1). Deze verharding heeft nagenoeg weinig, tot geen effect op biodiversiteit, duurzame energie en CO2-uitstoot.

Minder verharding en meer groen betekent meer ruimte voor infiltratie van regenwater en minder 'snelafstromend' oppervlak zoals bestrating. Meer vergroening vergroot ook de kans op een toename in biodiversiteit. Dit is echter sterk afhankelijk van de vormgeving van het groen (zie ook 'aanplanten bomen' en 'aanplanten overig groen'). Verharding vervangen X met groen leidt lokaal tot aanvulling van grondwater (zie ook 2.1). Op regionaal niveau is het effect beperkt.

Het verbinden van groengebieden binnen het stedelijk gebied biedt de mogelijkheid om regenwater te sturen naar die plekken waar opvang mogelijk is. Daarnaast komt het de biodiversiteit ten goede omdat het de beweegruimte van de fauna vergroot. Hittestress wordt beperkt door de aanwezigheid van beplanting die hitte kan verwerken middels verdamping. Door een structuur X aan te leggen van groen kan ook over een groter (aaneengesloten) gebied infiltratie plaats vinden. Dit leidt lokaal tot aanvulling van grondwater (zie ook 2.1). Op regionaal niveau is het effect beperkt.

Aanplanten van groen, niet bomen zijnde (hagen, heggen, struiken e.d.) heeft soortgelijk effecten als het aanplanten van bomen (positief ten aanzien van hittestress, CO2 uitstoot en biodiversiteit). Ten opzichte van bomen zorgt dit type groen echter voor minder beschaduwing, waardoor het minder effect heeft op hittestress. Afhankelijk van de inrichting heeft het X bovengenoemd groen een beperkte invloed op de neerslag. Wat betreft fauna kunnen bepaalde kleine zoogdieren (bijvoorbeeld de egel) zich beter nestelen in struiken dan in bomen. Wat betreft verdroging heeft deze maatregel weinig effect (mede vanwege wateronttrekking door wortels).

Het aanplanten van bomen in openbaar gebied (parken, langs wegen). Het bladerdek vangt zon op en verwerkt de hitte gedeeltelijk middels verdamping. In verharde gebieden kan dit tot verkoeling leiden. Bomen vormen habitat voor vogels en andere zoogdieren. Bomen kunnen een grondwaterstand verlagend effect hebben, wat afhankelijk van de locatie als negatief of positief X gezien kan worden. Bomen nemen ook CO2 op en hebben op dat gebied ook een positieve invloed. Solitaire bomen in stedelijk gebied (niet staande in een groene omgeving) hebben een beperkte invloed op neerslag. Wat betreft verdroging heeft deze maatregel weinig effect (mede vanwege wateronttrekking door wortels).

Biodiversiteit

Effectenmatrix - Klimaatadaptatie

Duurzame Energie

Categorie

1. Vergroening

Gemeente

Gemeente/ Particulier

Omgevingsprogramma

Verdroging

Beiden

Effect maatregel op neerslag

Beperkte, langdurige neerslag

+ ++ ++ ++

kleine bui (ca 10 mm)

+ + +

Hevige neerslag

-+ + o

Specifiek gemeente Venray

Binnen de kernen varieert het aandeel van openbare verharding tussen de 20% van het totaal oppervlak (Castenray) en 11% van het totaal oppervlak (Wanssum). Een beperkt gedeelte kan hiervan vervangen worden door half verharding. Halverharding toepassen om hittestress of verdroging tegen te gaan wordt daarom afgeraden (DON'T). De invloed van half verharding op hevige neerslag is beperkt, vooral wanneer de lokale buffercapaciteit van de deklaag beperkt is. Aanleg van half verharding draagt weinig bij aan het verwerken van hevige neerslag (PLUS)

Binnen de gemeente Venray hanteert men een gedifferentieerde rioolheffing en kan men subsidie ontvangen voor het afkoppelen van dakoppervlak. Dit kan een aanmoediging vormen om middels infiltratievelden of vijvers in de tuin regenwater te infiltreren, in plaats van verharde terrassen aan te leggen (DO). Gekeken naar alle kernen is gemiddeld genomen 20% van het totale oppervlak particuliere verharding. 16 % van het totale oppervlak is openbare verharding. Het overgrote gedeelte van deze verharding (zoals de daken en de wegen) kan vanwege de gebruiksfunctie niet vervangen worden door groen. Deze maatregel zal dus op zichzelf bekeken weinig effect hebben (MIN).

De gemeente Venray is ruim tien jaar bezig met de aanleg van robuuste wadi structuren. Dit gecombineerd met de relatief grote hoeveelheid groen dat aanwezig is, zorgt voor gunstige omstandigheden wat betreft afwatering. Voor flora en fauna is het verbinden van een groenstructuur gunstig. Zo profiteren vogels binnen bebouwd gebied van de aaneengesloten structuur om zich voort te bewegen (PLUS). Lokaal zal het grondwater aangevuld worden (zie ook 2.1). Bij vergroening zal meer hangwater voorkomen, wat lokale verdroging kan beperken omdat beplanting dit hangwater kan gebruiken (PLUS).

Binnen de kernen van de gemeente Venray is relatief veel groen aanwezig. De kern met het meeste groen is Merselo (circa 45 % groen t.o.v. 55 % verharding) en de kern met het minste is Oostrum (circa 34 % groen t.o.v. 66 %). Op locaties waar een hoge verhardingsgraad is (zoals bijvoorbeeld De Gouden Leeuw) kan het uitbreiden van groen echter nog steeds aantrekkelijk zijn. In het kader van de stedelijke wateropgave is het aanplanten van groen aantrekkelijk (PLUS). Wanneer zich dit beperkt tot grasvelden en dergelijke is het effect op hevige neerslag beperkt (MIN)

PLUS: onderdeel draagt bij aan stedelijke wateropgave of klimaatadaptatie MIN: onderdeel draagt niet bij aan stedelijke wateropgave of klimaatadaptatie DO: handeling of onderdeel van maatregel wordt aangeraden DON’T: handeling of onderdeel van maatregel wordt afgeraden In de gemeente Venray zijn relatief veel bomen aanwezig (denk bijvoorbeeld aan de wijk Landweert in de kern Venray). Ook de kernen rondom de kern Venray hebben relatief veel bomen. In het centrum van Venray is de hoeveelheid bomen echter beperkt (bijvoorbeeld bij De Gouden Leeuw). Hier zou de aanplant van extra bomen een positieve invloed hebben op zowel hittestress, CO2 uitstoot als de biodiversiteit (PLUS). Solitaire bomen hebben een beperkt effect op zwaardere neerslag en dragen daarmee beperkt bij aan de stedelijke wateropgave (MIN)

Toelichting:

2.7 Waterberging op blauwe daken

2.6 Waterberging op groenblauwe daken

2.5 Multifunctioneel gebruik sportvelden

2.4 Multifunctioneel gebruik openbare ruimte, onverhard (Greenspots)

2.3 Multifunctioneel gebruik openbare ruimte, verhard (Waterpleinen)

2.2. Ondergrondse infiltratievoorzieningen

2.1 Bovengrondse infiltratievoorzieningen

Maatregel m.b.t. stedelijke wateropgave

X X

Effect op

Hittestress

Categorie

2. Bergingsvoorzieningen

Gemeente/ Particulier

Beiden Beiden Gemeente Gemeente Beide

Beiden

CO2 uitstoot

Verdroging

Beiden

Biodiversiteit

Bij blauwe daken wordt extra bergruimte gecreëerd boven op het dak. Een dergelijke dak heeft alleen een hydrologische functie. Platte daken lenen zich het beste om tot een blauw dak om te laten bouwen. Andere kansrijke locaties zijn de daken van parkeergarages (denk aan waterbergende fundering). Waterberging op daken heeft met name een positief effect wat betreft hittestress (energie van de zon wordt gebruikt voor verdamping van water, i.p.v. verhitting dakbedekking/waterbergende fundering).

Groenblauwe daken worden gekenmerkt door aan de ene kant ruimte te bieden voor waterberging (afvangen neerslagpiek) en aan de andere kant voor groenontwikkeling. Het groen draagt bij aan verdamping van het regenwater. Omdat groene daken verkoelend werken, functioneren zonnepanelen beter (duurzame energie). Voor een significant effect op de X omgevingstemperatuur zal de aanleg van groene daken echter grootschalig ingezet moeten worden. Op kleine schaal is het effect namelijk verwaarloosbaar.

Sportvelden zijn per definitie kunstmatig ingerichte locaties die een specifieke vorm van waterhuishouding behoeven. In droge periode is besproeiing nodig, terwijl soms ook drainage leidingen in de velden aangelegd worden om extreme vernatting te voorkomen. Voordeel van een dergelijke drainagesystemen is dat het regenwater opgevangen kan worden. Vervolgens kan het naar een bergingsvoorziening worden geleidt voor hergebruik (besproeiing). Wanneer het regenwater wordt geïnfiltreerd zal het een positief effect hebben op lokale verdroging.

Piekbuien treden maar een beperkt aantal dagen per jaar op. Door het gebied multifunctioneel te gebruiken, voor bijvoorbeeld waterberging en recreatie, kan optimaal gebruik gemaakt worden van de openbare ruimte en beleving. Speelplaatsen, trapvelden en parken lenen zich uitstekend om regenwater tijdelijk in op te X vangen en vervolgens (gedeeltelijk) te laten infiltreren. Vanwege het groene karakter van deze maatregel en het feit dat regenwater wordt geïnfiltreerd heeft deze maatregel een positief effect op hittestress, (lokale) verdroging, CO2 uitstoot en biodiversiteit.

Piekbuien treden maar een beperkt aantal dagen per jaar op. Door het gebied multifunctioneel te gebruiken, voor bijvoorbeeld waterberging en recreatie, kan optimaal gebruik gemaakt worden van de openbare ruimte. Door pleinen verdiept aan te leggen kan ruimte voor water gecreëerd worden. Het regenwater kan vervolgens vertraagd afgevoerd worden. Een verhard waterplein biedt vooral een oplossing op plaatsen waar directe lozing op oppervlaktewater, of infiltratie, niet mogelijk is. Wanneer het regenwater lokaal wordt geïnfiltreerd heeft deze maatregel een positief effect op (lokale) verdroging.

Ondergrondse infiltratievoorzieningen slaan het regenwater op dat (meestal verbuisd) naar de voorzieningen wordt geleid. Bij een ondergrondse infiltratievoorziening wordt regenwater (relatief) lokaal geborgen en niet naar een RWZI geleidt. Dit heeft als voordeel dat (zeer) lokale verdroging wordt tegengegaan. Binnen het Nieuw Limburgs Peil is middels modelberekeningen inzichtelijk gemaakt dat afkoppelen met name effect heeft binnen stedelijk gebied (ca. 40 cm). Op regionale schaal zal bij grootschalig afkoppelen de grondwaterstand gemiddeld met ca. 2 cm stijgen. Regionaal gezien is het effect dus klein. Wanneer het regenwater lokaal wordt geïnfiltreerd heeft deze maatregel een positief effect op (lokale) verdroging.

Bovengrondse infiltratievoorzieningen zijn toegewezen gebieden waar primair bovengrondse regenwater opgevangen en geïnfiltreerd wordt (geen multifunctioneel gebruik). Vanwege het groene karakter hebben dergelijke voorzieningen een positieve invloed op hittestress. Vanwege de lokale infiltratie worden de freatische grondwaterreserves sneller aangevuld. Binnen het Nieuw Limburgs Peil is middels X modelberekeningen inzichtelijk gemaakt dat afkoppelen met name effect heeft binnen stedelijk gebied (ca. 40 cm). Op regionale schaal zal bij grootschalig afkoppelen de grondwaterstand gemiddeld met ca. 2 cm stijgen (in landelijk en stedelijk gebied). Regionaal gezien is het effect dus klein.

Kenmerken maatregel

Effect maatregel op neerslag Beperkte, langdurige neerslag

+++ +++ +++ +++ +++ +++

+++

kleine bui (ca 10 mm)

+++ +++ ++ +++ + ++

Hevige neerslag

++ ++ ++ ++ + o +

Duurzame Energie

Omgevingsprogramma

Specifiek gemeente Venray

Blauwe daken zijn een generieke maatregelen omdat deze vooral afhankelijk is van de aanwezige gebouwen. Voor bestaande gebouwen zal binnen Venray gekeken moeten worden of de dakconstructies zich lenen voor een blauwe inrichting (voldoende draagkracht, goed waterdicht te maken). Bedrijventerreinen (zoals de Smakertheide of de Blakt) kunnen interessant zijn vanwege de grote dakoppervlaktes. Een blauw dak zal weinig toevoegen aan de andere klimaat adaptieve aspecten (DON'T). Afhankelijk van het beschikbare oppervlak kan een blauwdak pieken van (hevige) neerslag opvangen (PLUS).

Groenblauwe daken zijn een generieke maatregelen (afhankelijk van aanwezige gebouwen). Voor bestaande gebouwen zal binnen Venray gekeken moeten worden of de dakconstructies zich lenen voor een groenblauwe inrichting. Bij bedrijventerreinen (zoals de Smakertheide of de Blakt) kan de aanwezige regenwaterstructuur efficiënt aangevuld worden met grote dakoppervlaktes. Groenblauwe daken moeten aangelegd worden vanwege de combinaties van diverse gunstige effecten (hitte, opvang van water, CO2, etc.) (DO). Aanleg van dergelijke daken om primair zware neerslag pieken mee op te vangen wordt afgeraden (DON'T).

In het zuiden van de kern Venray ligt een relatief groot sportveld (omvang ca. 17 ha). Deze sportvelden hebben voor een belangrijk gedeelte al hun eigen regenwatervoorzieningen. Bij renovaties of wijzigingen in de toekomst bieden dergelijke grote gebieden uiteraard de mogelijkheid voor bijvoorbeeld hergebruik van regenwater (PLUS).

Ten opzichte van bijvoorbeeld waterpleinen kan bij deze vorm van multifunctioneel gebruik het regenwater oppervlakkig infiltreren. Dergelijk gebruik van de gronden kan ook aangesloten worden op de robuuste wadi structuur die al aanwezig is binnen Venray (DO). Binnen de gemeente is dit al op een aantal plaatsen gedaan. Wat betreft hittestress en verdroging heeft deze maatregel een soortgelijk effect als een open infiltratievoorziening. Wanneer gecombineerd met uitgebreider groen (hagen, bomen e.d.) kan deze maatregel ook gunstig zijn voor de CO2 uitstoot (PLUS).

Multifunctioneel gebruik van (verhard) openbare ruimte binnen de gemeente Venray is vooral aantrekkelijk op locaties waar het niet mogelijk is om groen aan te leggen (DO). Denk bijvoorbeeld aan het Schouwburgplein in de kern Venray. Wanneer het regenwater middels ondergrondse voorzieningen de bodem wordt ingeleid, kan het lokaal bijdragen aan het tegengaan van verdroging. Als infiltratie niet mogelijk is kan het vertraagd naar het riool afgevoerd worden. Directe meekoppelkansen die betrekking hebben op andere klimaat adaptatie aspecten zijn beperkt (MIN).

Binnen de gemeente Venray is een overwegend dikke deklaag aanwezig met een relatief lage infiltratiesnelheid (ca. 0,5 m/dag). In deze deklaag bevinden zich op diverse plekken percolatievertragende horizonten. Ondergrondse infiltratievoorzieningen moeten daarom robuust aangelegd worden (DO), of er dient met diepte infiltratie gewerkt te worden. Voor ondergrondse voorzieningen moet daarbij rekening gehouden worden met fatsoenlijke ontlast mogelijkheden (DO). Aanvulling van regionale grondwaterreserves middels afkoppelen heeft beperkt effect (MIN). Het grondwater bevindt zich relatief diep onder maaiveld (zie ook 4.2), wat gunstig kan uitpakken voor infiltratievoorzieningen (PLUS).

PLUS: onderdeel draagt bij aan stedelijke wateropgave of klimaatadaptatie MIN: onderdeel draagt niet bij aan stedelijke wateropgave of klimaatadaptatie DO: handeling of onderdeel van maatregel wordt aangeraden DON’T: handeling of onderdeel van maatregel wordt afgeraden Binnen de gemeente Venray is een overwegend dikke deklaag aanwezig met een relatief lage infiltratiesnelheid (ca. 0,5 m/dag). In deze deklaag bevinden zich op diverse plekken percolatievertragende horizonten. Bovengrondse infiltratievoorzieningen moeten daarom robuust aangelegd worden (DO), of er dient met diepte infiltratie gewerkt te worden. Vanwege de aanwezigheid van stoorlagen in de bodem is het af te raden om zonder gedegen infiltratieonderzoek wadi's te dimensioneren (DON'T). Het grondwater bevindt zich relatief diep onder maaiveld (zie ook 4.2), wat gunstig kan uitpakken voor infiltratievoorzieningen (PLUS).

Toelichting:

5.2 Gescheiden riolering

5.1 Lokale waterzuivering en hergebruik

4.4 Beperken onttrekkingen

4.3 Drainage

4.2 Grondwaterpeilbeheer

4.1 Grondwatermonitoring

3.2 Aanleg/uitbreiding waterlopen

3.1 Aanleg/uitbreiding waterpartijen

Effect op

Hittestress

Maatregel m.b.t. stedelijke wateropgave

Kenmerken maatregel

Effect maatregel op neerslag Specifiek gemeente Venray

De gemeente Venray is actief op het gebied van grondwatermonitoring en heeft een relatief uitgebreid grondwatermeetnet in beheer. Het meetnet wordt gebruikt om de fluctuatie inzichtelijk te krijgen. Dit in het kader van bijvoorbeeld bemaling of grondwateroverlast. Binnen de gemeente is de ambitie aanwezig om het grondwatermeetnet gebied dekkend te maken.

Het grondwater binnen de gemeentegrens is royaal beneden de droogleggingsnormen. Globaal genomen zijn de grondwaterstanden binnen de bebouwde kom minimaal 2 meter beneden maaiveld. Er zijn uitzonderlijke situaties waar de grondwaterstanden tijdelijk kunnen stijgen tot 1 meter beneden maaiveld. Vanwege deze drooglegging heeft de bodem van nature voldoende buffercapaciteit en is de invloed van bodem op de grondwaterstand / -fluctuatie verwaarloosbaar. Binnen de gemeente Venray is in het verleden grondwateroverlast voorgekomen. Drainage kan een uitkomst bieden bij grondwateroverlast bij bijvoorbeeld kelders (DO). Hierbij blijft het echter wel de vraag wie verantwoordelijk is voor de gevolgen van het grondwateroverlast, de gemeente of de particulier.

Wanneer vanwege verdroging negatieve effecten optreden binnen stedelijk gebied, zal in samenwerking met Waterschap Limburg hier naar gekeken worden. Zij zijn primair verantwoordelijk voor onttrekkingen. Het afkoppelen van (openbare) verharding ten behoeve van het voorkomen van verdroging zal in de gemeente Venray maar beperkt effect hebben (MIN).

Het afvalwater binnen de gemeente Venray wordt net zoals bij andere gemeentes richting de RWZI getransporteerd. Bij de kern Venray ligt een RWZI. Lokale afvalwaterzuivering is hier dus minder interessant vanwege de al korte transport afstand (DON'T). Een kans ligt voor lokale afvalwaterzuivering (met bijvoorbeeld het Verdigo systeem) bij de kleine kernen westelijk van de kern Venray. Door het afvalwater van deze kernen gecombineerd op te vangen, lokaal te zuiveren en te lozen op de nabij gelegen Maas kunnen mogelijke KRW maatregelen bij lokale beken voorkomen worden (DO). De effectiviteit hiervan kan middels een kosten-baten analyse in kaart worden gebracht. Het ontkoppelen van de afvalwaterstroom en regenwaterstroom is een generieke maatregel. Binnen de gemeente Venray wordt hier al ruim tien jaar aan gewerkt, mede met de aanleg van uitgebreide netwerken vermaasd infiltratieriool. Vooral maatregelen die regenwater afkoppelen, zoals hierboven beschreven, zullen bijdragen aan het verder scheiden van de afval- en regenwaterstromen (DO).

Grondwaterpeilbeheer is binnen stedelijk gebied met name van belang voor het voorkomen van grondwateroverlast en het voorkomen van schade als gevolg van grondwaterpeildalingen (denk aan fundering op houten palen).

Bij bepaalde vormen van grondwateroverlast kan drainage een oplossing bieden. Denk hierbij aan plaatsen met hoge grondwaterstanden, of plekken waar hangwater (daar waar regenwater niet snel genoeg infiltreert) een rol speelt.

Beperken van onttrekking grondwater door particulieren (landbouw, industrie) voorkomt met name verdroging. Dergelijke beperking moet door het waterschap opgelegd worden. Voor de gemeente speelt dergelijke onttrekking met name een rol wanneer deze nabij bebouwd gebied plaats vindt.

Bij lokale waterzuivering wordt afvalwater op straat- of wijkniveau gezuiverd. Dit (al dan niet grijze) water kan lokaal hergebruikt worden voor besproeiing van tuinen, spoelen van toiletten of lokaal geïnfiltreerd worden. Een aantal van deze gebruiken (lokale infiltratie/besproeiing) heeft een (beperkt) positieve invloed op verdroging. Voorbeeld van lokale afvalwaterzuivering is het systeem Waterschoon bij Sneek. Uit een evaluatie van STOWA blijkt dat het systeem milieutechnisch uitstekend functioneert, maar kostentechnisch vooralsnog duurder is dan een grootschalige RWZI.

De effecten op het klimaat zijn bij deze maatregelen minder lokaal. Dat wil zeggen, de winst wordt met name bij rioolwaterzuiveringsinstallaties behaald. Deze kunnen efficiënter functioneren omdat het scheiden van afvalwater en regenwater leidt tot een beperktere verdunning van vuilwater. Om het functioneren van verbeterd gescheiden stelsel te optimaliseren kan men kijken naar het concept VGS 2.0. Bij dit concept wordt rekening gehouden met foutaansluitingen. In de toekomst biedt gescheiden riolering de mogelijkheid om het afvalwater lokaal te zuiveren. Wanneer het regenwater van een gescheiden systeem lokaal wordt geïnfiltreerd, heeft dit lokaal effect op verdroging.

Binnen grote kernen met veel verharding kunnen (stedelijke) waterlopen een bijdrage leveren aan de regenwaterstructuur. Gezien de grote hoeveelheid groen dat in alle kernen aanwezig is binnen de gemeente Venray is de aanleg van extra waterlopen een minder aantrekkelijke optie, mede vanwege onderhoud (MIN). Binnen de kern Venray zijn momenteel geen leggerwatergangen aanwezig. Bij Ysselsteyn ligt onder andere de overkluisde Litsenberg. Het weer open maken van deze waterloop zou potentieel interessant kunnen zijn (PLUS), hiervoor is echter de medewerking van burgers van belang.

PLUS: onderdeel draagt bij aan stedelijke wateropgave of klimaatadaptatie MIN: onderdeel draagt niet bij aan stedelijke wateropgave of klimaatadaptatie DO: handeling of onderdeel van maatregel wordt aangeraden DON’T: handeling of onderdeel van maatregel wordt afgeraden Gemeente Venray heeft binnen stedelijk gebied één vijver liggen. Er liggen dus weinig kansen voor de gemeente Venray om middels bestaande vijverpartijen klimaat adaptief de stedelijke wateropgave aan te pakken. Bij de aanleg van nieuwe vijvers is het aantrekkelijk om deze onderdeel te maken van de (regen)waterstructuur binnen de gemeente (DO). Hierbij is het aantrekkelijk om ook te kijken naar de andere klimaat adaptatie aspecten (biodiversiteit, CO2 uitstoot, etc.).

Toelichting:

Grondwatermonitoring is van belang voor de zorgplicht grondwater van de gemeente. Deze maatregel heeft indirect effect op het klimaat en op de andere maatregelen die betrekking hebben op de stedelijke wateropgave (bijvoorbeeld bij bergingsvoorzieningen). Grondwatermonitoring kan daarom gezien worden als een voorwaarde voor fatsoenlijk stedelijk waterbeheer, en daarmee dus ook voor een klimaat robuuste inrichting van het stedelijk gebied.

Waterlopen kunnen een soortgelijk positief effect hebben als waterpartijen. Daarnaast kunnen ze ook waterbergingsgebied met elkaar in verbinding brengen. De waterbergingscapaciteit in een gebied kan daarmee beter op elkaar afgestemd worden (regenwater wordt getransporteerd naar de plek waar er ruimte voor is).

Waterpartijen kunnen meerdere functies tegelijkertijd dienen. Ze kunnen gedeeltelijk als berging voor regenwater functioneren. Omdat het verwarmen van water veel hitte kost, hebben ze ook een verkoelend effect. Daarnaast kunnen ze, bij de juiste inrichting, een zuiverend effect hebben op oppervlaktewater. Vijvers X zorgen er ook vaak voor dat overtollig regenwater lokaal kan infiltreren, wat lokale verdroging ten goede kan komen. Vanwege de mogelijkheden tot ontwikkeling van watergebonden flora en fauna hebben vijvers een positief effect op de biodiversiteit.

Biodiversiteit

Omgevingsprogramma

Duurzame Energie

Categorie

3. Oppervl.water 4. Grondwater 5. Afvalwater

Gemeente/ Particulier

Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Beiden Gemeente

CO2 uitstoot

Verdroging

Gemeente

Beperkte, langdurige neerslag

+++ +++

kleine bui (ca 10 mm)

++ +

Hevige neerslag

+ +

Kennisbank Stichting RIONED - Formatie gemeentelijke watertaken

HvK 11-10-2021

(laatste geactualiseerd juli 2007)

Gemeente Venray

Minimale uitbesteding

Aantal inwoners: 43.500

Gegevens rioleringsstelsel: - lengte gemengd stelsel - lengte gescheiden stelsen hwa+dwa - lengte verbeterd gescheiden stelsel - aantal rioolgemalen - aantal pompunits drukriolering - aantal bijz. voorzieningen regenwater - drainage

184.000 reinigen en kolkenzuigen 127.000 idem 0 idem 43 onderhoud en storingen 700 klachten en storingen 10 (inschatting) 4.000

Gemiddelde jaarlijkse kosten voor - onderhoud drainage - onderhoud vrijvervalriolering - renovatie (=relining; inschatting obv 80% relinen) - vervangingen (inschatting obv 20% vervangen) - verbeteringen

0 50.000 500.000 700.000 1.400.000

Idem excl. uitvoering, AK, winst, risico - onderhoud drainage - onderhoud vrijvervalriolering - renovatie (=relining) - vervangingen - verbeteringen

0 44.000 444.000 622.000 1.221.000

uitvoering 4% 5% 4% 4% 5%

0,003500 dagen/m 0,001380 dagen/m 0,002380 dagen/m 0,60 dagen/unit 0,49 dagen/unit

AK 3% 5% 4% 4% 5%

W&R 3% 0 4% 44.000 4% 444.000 4% 622.000 4% 1.221.000

Onderhoud (afhankelijk van areaal) - riolen / kolken - gemalen / mechanische riolering - infiltratievoorz. / locale zuiveringen - drainage - planning en begeleiding tijdbesteding totaal fte (175 dagen / jaar) Maatregelen - aanleg nieuwbouw - aanleg bestaande bebouwing - drainage - reparatie - renovatie - vervanging - verbetering tijdbesteding totaal fte (175 dagen / jaar) Getotaliseerde hoeveelheden tijdbesteding totaal fte (175 dagen / jaar)

tijdbesteding hbo mbo

74 34 149

10 274 46 36

70% nvt 40%

22 34 89

nvt 90% 50% nvt

23 36

90% nvt nvt

819 369 60 6 15 1269 7,25

90% 90% 80% 80% nvt

nvt nvt 60% 60% 60% 60% 60%

0,00

nvt nvt 0 10 79 111 273 473 2,70

339 1,94 Totaal

2149 12,28 14,22

0 0,00

nvt nvt

0 6.600 53.280 74.640 183.150

0 10 79 111 273

Tarieven

€ 111,00

€ 84,00

tijdsbesteding (max. uitbesteed) werkelijke tijdsbesteding uitbesteed hbo mbo uitbesteed hbo mbo

34 29 60 407 2,33

339 1,94

V+ T 10% 15% 12% 12% 15%

0% 0%

10 27

50% 50%

3 29 60 129 0,74

90% 90% 80% 80%

0,00

82 37 12 1 15 147 0,84

0,00

0 4 32 44 109 189 1,08

204 1,17 Totaal

465 2,66 3,83

204 1,17

74 34 149

10 137

0 0,00

nvt nvt 0% 0% 0% 0% 0%

intern, overleg, strategie en middelen eigen taak organisatie overleg / afstemming beheerders, jaarbegroting

23 36

316 1,81

eigen taak organisatie plan, uitbesteding, financiele afwikkeling verwerking en verantwoording eigen taak organisatie

34 29 60 eigen taak organisatie 270 15,88

82 geen richtlijn voor uitbesteding gegeven 37 geen richtlijn voor uitbesteding gegeven 12 geen richtlijn voor uitbesteding gegeven 1 geen richtlijn voor uitbesteding gegeven 15 147 0,84

nvt nvt

0,00

0 10 79 111 273 473 2,70

316 1,81 Totaal

890 5,09 6,90

regie

Omgevingsprogramma

totaal dagen 644 175 0 26 343

Kennisbank Stichting RIONED - Formatie gemeentelijke watertaken

HvK 11-10-2021

(laatste geactualiseerd juli 2007)

Gemeente Venray

Maximale uitbesteding

Aantal inwoners: 43.500

184.000 reinigen en kolkenzuigen 127.000 idem 0 idem 43 onderhoud en storingen 700 klachten en storingen 10 (inschatting) 4.000

0 50.000 500.000 700.000 1.400.000

Idem excl. uitvoering, AK, winst, risico - onderhoud drainage - onderhoud vrijvervalriolering - renovatie (=relining) - vervangingen - verbeteringen

0 44.000 444.000 622.000 1.221.000

uitvoering 4% 5% 4% 4% 5%

0,003500 dagen/m 0,001380 dagen/m 0,002380 dagen/m 0,60 dagen/unit 0,49 dagen/unit

AK 3% 5% 4% 4% 5%

W&R 3% 0 4% 44.000 4% 444.000 4% 622.000 4% 1.221.000

Omgevingsprogramma

Personele inzet gemeente aantal inwoners: 20.000 tot 50.000 Planvorming, onderhoud en facilitair Planvorming - opstellen (verbreed) GRP - afstemming en overleg Waterplannen, RO e.d. - opstellen jaarprogramma's (o.a. beoordelen inspecties en opstellen onderhoud) Onderzoek - inventarisatie - inspectie / controle - meten - begeleiden functioneren (berekenen, afkoppelplannen, OAS) Facilitair - verwerken revisiegegevens - vergunningen en voorlichting gebruik - klachtenanalyse en -verwerking tijdbesteding totaal fte (175 dagen / jaar) Onderhoud (afhankelijk van areaal) - riolen / kolken - gemalen / mechanische riolering - infiltratievoorz. / locale zuiveringen - drainage - planning en begeleiding tijdbesteding totaal fte (175 dagen / jaar) Maatregelen - aanleg nieuwbouw - aanleg bestaande bebouwing - drainage - reparatie - renovatie - vervanging - verbetering tijdbesteding totaal fte (175 dagen / jaar) Getotaliseerde hoeveelheden tijdbesteding totaal fte (175 dagen / jaar)

tijdbesteding hbo mbo

74 34 149

10 274 46 36

70% nvt 40%

22 34 89

nvt 90% 50% nvt

23 36

90% nvt nvt

819 369 60 6 15 1269 7,25

90% 90% 80% 80% nvt

nvt nvt 60% 60% 60% 60% 60%

0,00

nvt nvt 0 10 79 111 273 473 2,70

339 1,94 Totaal

2149 12,28 14,22

0 0,00

nvt nvt

V+ T 10% 15% 12% 12% 15%

0 6.600 53.280 74.640 183.150

0 10 79 111 273

Tarieven

€ 111,00

€ 84,00

tijdsbesteding (max. uitbesteed) werkelijke tijdsbesteding uitbesteed hbo mbo uitbesteed hbo mbo

34 29 60 407 2,33

339 1,94

totaal dagen 644 175 0 26 343

70% 40%

10 27

90% 50%

3 29 60 129 0,74

90%

90% 90% 80% 80%

0,00

82 37 12 1 15 147 0,84

0,00

0 4 32 44 109 189 1,08

204 1,17 Totaal

465 2,66 3,83

204 1,17

22 34 89

10 27

0 0,00

nvt nvt 60% 60% 60% 60% 60%

intern, overleg, strategie en middelen eigen taak organisatie overleg / afstemming beheerders, jaarbegroting

23 36

204 1,17

eigen taak organisatie plan, uitbesteding, financiele afwikkeling verwerking en verantwoording eigen taak organisatie

3 29 60 eigen taak organisatie 129 7,59

82 geen richtlijn voor uitbesteding gegeven 37 geen richtlijn voor uitbesteding gegeven 12 geen richtlijn voor uitbesteding gegeven 1 geen richtlijn voor uitbesteding gegeven 15 147 0,84

nvt nvt

0,00

0 4 32 44 109 189 1,08

204 1,17 Totaal

465 2,66 3,83

regie

Algemeen Investeringen Reserves en voorzieningen

Afschrijvingsmethode nieuwe investeringsprojectenen Afschrijvingsmethode vervangingen / instandhouding (Specifiek voor gemeente Venray) Rekenrente nieuwe investeringen Geldt deze rekenrente over de gehele looptijd van 81 jaar? Inflatiepercentage Geldt dit inflatiepercentage over de gehele looptijd van 81 jaar? Berekeningen uitvoeren inclusief btw? BTW over de exploitatielasten BTW bestaande investeringen per 01-01-2001 (was 19%) BTW bestaande investeringen vanaf 01-10-2012 (huidig is 21%) Nieuwe investeringen en vervangingen BTW op afschrijving Nieuwe investeringen en vervangingen BTW ook op rentelast? Stand bestemmingsreserve per 01/01/2021 (art. 43 lid 1b BBV) Stand voorziening per 01/01/2021 (art. 44 lid 1 BBV) Voorziening egalisatie riolering eventuele onderverdeling te benoemen eventuele onderverdeling te benoemen eventuele onderverdeling te benoemen Geen uitsplitsing in reserve en voorziening; totaal per 01/01/2021 Totale reserve incl. voorziening

(Rood = invoerveld; afhankelijk van de invoer verschijnen of wijzigen opmerkingen)

26-10-2021 (versie 20211026-1.0) 1.0 2021 81 2 (Lineair) 2 (Lineair) 1 Aanleg 60 mm berging in hwa 1,60% ja 1,70% ja ja 21,00% 19,00% 21,00% 21,00% 1

1 = Annuitair; 2 = Lineair 1 = Annuitair; 2 = Lineair; 3 = Rechtstreeks betalen 0 = geen gescheiden stelsel; 1= 60 mm; 2= 40 mm; 3 = gescheiden stelsel

0 = nee; 1 = ja

0 0 6.181.415 0 0 0 0 6.181.415

Wordt igv negatieve reserve incl. voorziening dit bedrag geleend? ja (In geval van een negatieve stand wordt dit bedrag geleend) Wordt rente gerekend bij lening of negatieve stand reserve incl. voorziening? ja (Negatieve rente over reserve incl. voorziening) Methode toerekening aflossing en rente in het jaar van uitvoeren a. Variabel aflossingsdeel en rentedeel per object ? nee (Defaultwaardes b en c worden gebruikt in modelberekening) b. Aflossingsdeel in rekening te brengen in het uitvoeringsjaar 0% (Geen aflossing) c. Rentedeel in rekening te brengen in het uitvoeringsjaar 0% (Geen rente) De financiele afschrijvingstermijnen per object dienen handmatig te worden ingevuld in de modelberekening Tarief jaarlijks kostendekkend of einde looptijd berekening 2 (in 2102) 1 = Jaarlijks; 2 = Aan einde looptijd Uitgaan van het ideaalcomplex (zoveel mogelijk rechtstreeks betalen uit voorziening)?

nee 0 nee

Omgevingsprogramma

Modelberekening

Gemeente Venray Paremeterblad en input kostendekkingsplan rioleringen Datum berekening / versienummer Eventueel volgnummer Startjaar berekening Looptijd doorrekening kostendekkingsplan

Gemeente Venray Datum: 26-10-2021 Bestaande kapitaaluitgaven rioleringen (versie 20211026-1.0) Bedragen worden (waar van toepassing) inclusief btw gerekend Sub-totalen Totale volgnr jaar rente afschrijving btw-comp. kapitaallast 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28

Omgevingsprogramma

29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82

2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039 2040 2041 2042 2043 2044 2045 2046 2047 2048 2049 2050 2051 2052 2053 2054 2055 2056 2057 2058 2059 2060 2061 2062 2063 2064 2065 2066 2067 2068 2069 2070 2071 2072 2073 2074 2075 2076 2077 2078 2079 2080 2081 2082 2083 2084 2085 2086 2087 2088 2089 2090 2091 2092 2093 2094 2095 2096 2097 2098 2099 2100 2101 2102

1.065.549,08 455.342,15 443.162,02 431.019,25 418.875,87 406.824,37 394.880,30 382.984,12 371.164,14 359.433,25 347.809,21 336.204,44 324.736,79 313.509,08 302.659,75 292.196,25 282.250,51 272.466,09 262.842,93 253.296,60 243.752,94 234.262,06 224.873,26 215.534,67 206.195,74 196.856,90 187.606,63 178.518,91 169.506,46 160.735,50 152.287,23 143.890,06 135.574,36 127.366,24 119.181,62 111.017,71 103.152,24 96.101,63 89.644,31 83.636,35 78.232,04 73.024,55 68.210,34 63.979,82 59.996,62 56.249,80 52.891,82 49.779,43 46.949,90 44.471,76 42.468,04 40.831,35 39.214,49 37.635,42 36.056,48 34.477,54 32.924,09 31.373,13 29.822,91 28.277,22 26.760,74 25.244,97 23.729,55 22.213,87 20.698,12 19.182,54 17.667,01 16.151,54 14.635,81 13.120,26 11.604,75 10.089,22 8.573,39 7.064,54 5.643,07 4.359,52 3.200,36 2.072,57 1.028,25 171,65 19,83 0,00

753.069,86 763.054,80 758.730,32 758.730,32 758.740,96 746.285,36 746.287,19 739.813,13 733.127,27 726.560,73 725.070,02 716.638,49 701.569,78 677.921,88 653.865,68 625.145,86 616.457,53 605.289,91 596.445,25 596.446,34 596.110,82 589.231,98 583.483,81 583.483,81 583.485,94 583.377,44 571.530,63 563.352,10 562.736,66 530.562,49 524.617,93 524.618,56 513.517,71 511.991,38 510.519,17 509.508,28 469.917,96 405.598,65 400.832,32 345.139,86 328.529,61 321.453,80 276.182,63 249.980,37 247.373,98 218.073,53 199.784,76 187.793,40 163.562,07 144.295,84 102.104,53 102.525,18 98.474,89 98.474,89 98.484,49 96.881,60 96.739,13 96.658,70 96.444,93 94.566,97 94.524,01 94.524,01 94.524,01 94.524,01 94.524,01 94.524,01 94.524,01 94.524,01 94.524,01 94.524,01 94.524,01 94.524,01 94.625,93 89.751,09 80.026,14 72.227,01 70.302,87 65.077,39 53.318,27 9.297,55 993,61 0,00

190.157,46 127.350,77 125.311,51 124.100,98 122.892,08 119.684,70 118.506,52 117.128,87 114.597,93 112.125,68 110.801,39 107.901,43 103.680,08 97.687,60 91.672,85 84.785,53 83.890,87 83.097,21 82.303,43 81.509,70 80.716,05 79.922,29 79.128,52 78.334,91 77.541,18 76.747,36 75.953,63 75.159,93 74.366,18 73.572,50 72.778,85 71.985,11 71.191,38 70.397,71 69.603,94 68.810,25 68.016,44 67.222,64 66.429,04 65.635,33 64.841,49 64.047,84 63.254,59 58.203,63 56.987,07 51.570,51 47.944,63 45.428,78 40.981,90 37.393,59 30.179,53 29.906,58 28.914,77 28.583,16 28.253,60 27.585,42 27.229,28 26.886,68 26.516,25 25.797,28 25.469,80 25.151,49 24.833,25 24.514,95 24.196,65 23.878,38 23.560,11 23.241,87 22.923,56 22.605,30 22.287,04 21.968,78 21.671,86 20.331,28 17.990,53 16.083,17 15.435,68 14.101,49 11.412,77 1.988,53 212,82 0,00

2.008.776,40 1.345.747,71 1.327.203,85 1.313.850,55 1.300.508,91 1.272.794,43 1.259.674,01 1.239.926,12 1.218.889,34 1.198.119,66 1.183.680,61 1.160.744,36 1.129.986,65 1.089.118,56 1.048.198,28 1.002.127,63 982.598,91 960.853,21 941.591,61 931.252,64 920.579,81 903.416,32 887.485,59 877.353,39 867.222,86 856.981,70 835.090,89 817.030,93 806.609,30 764.870,49 749.684,01 740.493,73 720.283,45 709.755,33 699.304,73 689.336,24 641.086,64 568.922,92 556.905,67 494.411,54 471.603,14 458.526,19 407.647,56 372.163,82 364.357,67 325.893,83 300.621,21 283.001,60 251.493,87 226.161,19 174.752,10 173.263,11 166.604,15 164.693,47 162.794,57 158.944,56 156.892,50 154.918,51 152.784,09 148.641,47 146.754,55 144.920,46 143.086,81 141.252,83 139.418,78 137.584,92 135.751,13 133.917,41 132.083,38 130.249,57 128.415,80 126.582,01 124.871,18 117.146,91 103.659,74 92.669,70 88.938,91 81.251,45 65.759,29 11.457,73 1.226,26 0,00

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10742977/1