04 Covid-19 impactrapportage april 2021
Tekst van het document
2.7 Verbonden partijen sociaal domein Financiële tekorten NLW De impact en vooruitzicht Vanwege Covid-19 is de productie bij de NLW in 2020 tijdelijk gedeeltelijk stilgevallen. Vanwege de lockdown, die vanaf medio december 2020 geldt, is dit weer het geval en de verwachting is dat dit zich weer doorzet tot aan de zomer. Op dit moment hebben we een eerste indicatie dat als gevolg van de maatregelen de omzet in het eerste half jaar van 2021 met ongeveer € 200K achterblijven.
29
Afhankelijk van de dan geldende maatregelenkunnen de productieprocessen in de tweede helft van 2021 weer conform planning verlopen.
Beheersmaatregelen De financiële situatie bij de NLW wordt continu gemonitord. Verder onderzoekt de NLW in elk geval, daar waar van toepassing, actief de mogelijkheden om wegvallende orders te compenseren met nieuwe opdrachten. Compensatie van het Rijk Het in 2020 door het Rijk beschikbaar gestelde bedrag voor ondersteuning SW-bedrijven is volledig aan de NLW uitbetaald (totaal € 796.995). Op dit moment vindt onderzoek plaats naar de financiële situatie van SW-bedrijven op dit moment. Voor 2021 is tot op heden nog geen aanvullend steunpakket toegezegd vanuit het Rijk. Wel zal in de meicirculaire 2021 naar verwachting nog een bijstelling volgen in verband met loon- en prijsindex. Financiële gevolgen De coronasteun die door de gemeente Venray in 2020 aan de NLW is uitbetaald, is volledig gedekt door hiervoor beschikbaar gestelde rijkscompensatie.
Extra kosten Veiligheidsregio Limburg Noord De impact De Veiligheidsregio Limburg Noord (VRLN) voert in verband met Covid-19 extra werkzaamheden uit waarvan de kosten niet voorzien waren in de bestaande begroting. Tevens is er op een aantal fronten sprake van inkomstenderving. Denk hierbij aan minder opbrengsten voor reizigersadvies en –vaccinaties en voor inspecties op kinderdagverblijven, buitenschoolse opvang en gastouderbureaus. Deze financiële gevolgen voor de Veiligheidsregio’s in Nederland worden rechtstreeks door het Rijk gecompenseerd. Beheersmaatregelen De VRLN geeft aan dat de financiële gevolgen van Covid-19 in beeld zijn. Compensatie van het Rijk VRNL wordt rechtstreeks volledig gecompenseerd door het Rijk dus ook hier worden geen financiële consequenties verwacht. Financiële gevolgen Er zijn dus geen directe financiële gevolgen voor gemeente Venray te verwachten. We blijven kritisch het kritisch volgen dat beoordelen financiële gevolgen van de coronacrisis ook daadwerkelijk door het Rijk gecompenseerd worden en dat de rekening hiervoor niet bij de deelnemende gemeenten wordt neergelegd.
30
2.8 Cultuurinstellingen Voortbestaan grote culturele instellingen Impact en vooruitzicht De gevolgen zijn het grootst voor de schouwburg. Door beperking van het aantal bezoekers en annulering van voorstellingen zijn financiële tekorten (geschat op € 404.000) ontstaan in 2020. Tot het moment van de lockdown op 14 december mochten er maximaal 30 bezoekers worden toegelaten in de theaters. Een voorstelling voor 30 personen was voor de schouwburg geen optie. Met het geschetste toekomstperspectief blijft de situatie erg onzeker en is het duidelijk dat het theaterseizoen 2020/2021 als verloren kan worden beschouwd. De hoop is dat er vanaf de tweede helft 2021 weer meer mogelijk is in de theaters. Maar ook over het seizoen 2021/2022 wordt een tekort verwacht. De bibliotheek (BiblioNu) is inmiddels gecompenseerd voor de sluiting in de eerste lockdownperiode. De verwachting is dat de verdere impact beperkt blijft. Het Odapark geeft aan dat als gevolg van hun verdienmodel (geen toegangsprijs voor bezoekers) en door geen tentoonstellingen te organiseren (geen kosten) de gevolgen beperkt zijn gebleven tot minder inkomsten uit horeca. Er is geen ondersteuningsvraag bij de gemeente neergelegd. Ook voor het Venrays Museum en Cultura Venray zijn de gevolgen van Covid-19 tot nu toe beperkt gebleven. Er is geen ondersteuningsvraag bij de gemeente neergelegd. Beheersmaatregelen -
We zijn voortdurend in gesprek met onze cultuurinstellingen.
-
Door de raad is een ‘Aanpak Covid-19’ vastgesteld waarmee ondersteuningsverzoeken die bij de gemeente binnenkomen in behandeling kunnen worden genomen. Inmiddels is er ook de juridische grondslag vastgesteld voor financiële bijdragen die in dit kader worden verstrekt.
-
Het college heeft een specifiek handelingskader subsidies 2020 vastgesteld. Hierin is vastgelegd hoe we omgaan met de subsidie-vaststelling aan sociaal, maatschappelijke en culturele organisaties en instellingen die als gevolg van COVID-19 hinder hebben ondervonden of werden belemmerd in de uitvoering van hun plannen en doelen. Gezien het feit dat de lockdown-situatie ook in het tweede kwartaal 2021 nog voortduurt zal ook een specifiek handelingskader voor subsidies 2021 moeten worden vastgesteld.
-
Compensaties vanuit het Rijk zetten we maximaal in om financiële problemen die door Covid19 ontstaan zijn op te lossen dan wel te beperken.
-
Samen met de Provincie zijn we op dit moment in gesprek met de schouwburg over financiële ondersteuning die noodzakelijk is. In april zal hiertoe een voorstel worden geformuleerd.
Compensatie van het Rijk Gemeente Venray heeft inmiddels € 589.000 aan rijkscompensatie ontvangen, voor de jaren 2020 en 2021, om de lokale culturele infrastructuur te ondersteunen. Financiële gevolgen Vanuit de professionele cultuurinstellingen ligt op dit moment één concrete ondersteuningsvraag die nog in behandeling is. Dit gaat om de schouwburg met een verzoek voor ondersteuning 2020 (€ 186.000, de provincie ondersteunt voor eenzelfde bedrag). We mogen er vanuit gaan dat voor 31
2021 ook een ondersteuningsverzoek vanuit de schouwburg zal volgen. Onduidelijk is of de provincie ook in deze aanvraag gaat ondersteunen.
2.9 Sociaal maatschappelijke infrastructuur (incl. sport en cultuur) Problemen voor verenigingen/stichtingen Impact en vooruitzicht De activiteiten voor amateurverenigingen en stichtingen liggen vanwege Covid-19 vanaf december 2020 nog steeds grotendeels stil. Inmiddels mogen buitenactiviteiten voor jeugd en jongeren (tot 27 jaar weer worden hervat. In veel gevallen lopen de vaste kosten door en vallen inkomsten (bijv. uit kantine of werkacties) weg. Tot en met 2020 waren er nog niet veel acute problemen. We merken dat de druk op de verenigingen toeneemt en dat zij hun reserves moeten aanspreken. Verenigingen geven aan vooral behoefte te hebben aan perspectief en aan waardering/‘een steuntje in de rug’ vanuit de gemeente. Veel zal afhangen van het tempo waarin activiteiten in 2021 weer kunnen worden opgestart. In het geschetste perspectief zal vooral het eerste half jaar van 2021 nog onzeker zijn. Kunnen competities weer worden opgestart, mogen er weer concerten plaatsvinden, mogen er weer activiteiten worden georganiseerd? Kan onze kantine weer open zodat er weer inkomsten binnenkomen? De verwachting is dat dan na de zomervakantie 2021 de verenigingsactiviteiten weer kunnen worden opgestart. Het kunnen bieden van perspectief is cruciaal om leden en sponsoren te kunnen behouden voor de vereniging.
Mocht dit niet het geval zijn en de activiteiten kunnen na de zomer nog steeds niet worden opgestart, dan voorzien we dat een serieus aantal verenigingen/stichtingen echt in de problemen gaan komen en dat leden daadwerkelijk gaan afhaken. Voor de gemeente kan dit een extra risico betekenen aangezien wij garant staan voor leningen (totaal ca € 1 mln.) aan een vijftal verenigingen/stichtingen. Beheersmaatregelen -
Sportverenigingen en stichtingen hebben één aanspreekpunt binnen de gemeente die alle communicatie coördineert.
-
Voor culturele verenigingen is Cultura Venray het aanspreekpunt.
-
Jongerenorganisaties hebben geen gezamenlijk aanspreekpunt, uitgezonderd de jeugdsozen. Inmiddels wordt dit opgepakt binnen de opdracht “Jeugd en corona”, die mede naar aanleiding van het amendement van de raad op 9 feb. 2021 is opgestart.
-
Verenigen en stichtingen worden maximaal voorgelicht over financiële regelingen waar zij eventueel een beroep op kunnen doen (Togs, Taso, uitstel betaling gemeentelijke belastingen). Deze regelingen zijn bekendgemaakt via de gemeentelijke website. Ook nemen organisaties als Cultura Venray en Venray Beweegt hierin hun rol.
-
Verzoeken van amateurverenigingen/stichtingen om ondersteuning worden in behandeling genomen en beoordeeld op basis van het in oktober 2020 door de raad vastgestelde handelingskader en op grond daarvan door het college vastgestelde maatschappelijke steunregeling corona. Vanaf het begin van de crisis is en blijft het uitgangspunt daarbij dat we binnen deze kaders maximaal proberen te faciliteren.
-
Zodra er meer perspectief is willen wij de dialoog starten met onze verenigingen over de toekomst. 32
-
Verleende garantstellingen aan verenigingen en stichtingen worden gemonitord binnen de P&Ccyclus.
Compensatie van het Rijk Door het Rijk is in 2020 ten behoeve van de ondersteuning van vrijwilligersorganisaties € 7,3 miljoen beschikbaar gesteld, vooral bedoeld voor jongerenorganisaties en scouting. Voor Venray betekent dit een bedrag van € 17.268. Financiële gevolgen Verenigingen en stichtingen zijn over het algemeen in staat gebleken om het jaar 2020 op eigen kracht te overbruggen. Dit ondanks het feit dat er voor veel verenigingen een gemis is aan kantine-inkomsten en inkomsten uit andere (neven)activiteiten. De druk op de financiën zal voor de Venrayse verenigingen/stichtingen naar verwachting vooral voor de eerste helft van 2021 nog blijven bestaan. Tot nu toe is er nog geen corona-steun aan een Venrayse vereniging of stichting toegekend.
Lagere inkomsten voor beheerders van sportaccommodaties Impact en vooruitzicht Beheer en exploitatie van sportaccommodaties doet gemeente Venray niet zelf. Dit is belegd bij een aantal externe partijen (Optisport, Feel Fit Center Venray (voorheen Laco), en beheersstichtingen buitensportaccommodaties). Door een lagere bezetting als gevolg van Covid-19 ontvangen deze beheerders van sportaccommodaties minder huurinkomsten/horeca-inkomsten, waardoor zij in de financiële problemen kunnen komen. Uiteindelijk kan dit mogelijk gevolgen hebben voor de beschikbaarheid van sportvoorzieningen voor de Venrayse burgers. De verwachting is dat vooral in het tweede kwartaal in elk geval trainingen weer langzaam hervat kunnen worden, waarbij buitensport eerder hervat kan worden dan binnensport. Na de zomervakantie kunnen trainingen en competities (mogelijk nog onder bepaalde voorwaarden zoals beperkte aanwezigheid van publiek) dan waarschijnlijk weer worden hervat. Beheersmaatregelen -
Aan Feel Fit Center Venray en Optisport zijn de jaarlijkse accommodatiebijdragen (grotendeels) vooruit betaald om te voorkomen dat zij in betalingsmoeilijkheden zouden komen.
-
In 2020 is voor het 2e kwartaal de regeling “Tegemoetkoming verhuurders sportaccommodaties” ingesteld. Hiermee wordt door het Rijk een tegemoetkoming betaald aan een gemeente, sportbedrijf of particuliere verhuurder. Feel Fit Center Venray en Optisport hebben van deze regeling gebruik gemaakt. Deze regeling is vanwege de huidige lockdown-periode inmiddels ook opengesteld voor de periode 1 oktober 2020 tot en met 31 maart 2021.
-
In het kader van uitbreiding economisch steun- en herstelpakket heeft het kabinet in januari aangekondigd dat de steunmaatregelen voor de sportsector die voor 2020 zijn ingezet, worden verlengd tot en met 30 juni 2021. Dit zijn de Tegemoetkoming Amateursportorganisaties, Tegemoetkoming Verhuurders, Sportaccommodaties en de Specifieke Uitkering voor ijsbanen en zwembaden.
Compensatie van het Rijk
33
Voor het ondersteuningspakket voor 1 oktober 2020 t/m 31 maart 2021 heeft het Rijk alvast € 240 mln. beschikbaar gesteld.
Financiële gevolgen De gevolgen zijn tot nu toe nog te dragen voor beheerders van sportaccommodaties. Er zijn nog geen concrete ondersteuningsverzoeken binnengekomen. Dit zal veranderen zodra de geldende maatregelen (géén publiek, kantines gesloten) langer aanhouden. Gemeenschapshuizen, wijkcentra, jongerencentra Impact en vooruitzicht Vanwege Covid-19 hebben in de meeste accommodaties vanaf maart 2020 niet of beperkt activiteiten plaatsgevonden. Vanaf medio oktober 2020 gelden opnieuw strenge restricties en dient alle horeca (keuken en/of bar) gestaakt te zijn. Alle carnavalsactiviteiten in januari en februari van dit jaar, die een belangrijke bron van inkomsten vormen, zijn afgelast. Een opstart vóór de zomer is op dit moment onzeker. Naast de sociale impact voor de omgeving ontstaan er op termijn ook grote financiële problemen door derving van huur- en horeca-inkomsten terwijl vaste lasten doorlopen. Tot op dit moment worden de verliezen veelal opgevangen door in te teren op het eigen vermogen. In 2020 is voor één stichting (WOC ’t Schöpke in Veltum) een concrete hulpvraag gehonoreerd. Enkele andere gestelde hulpvragen zijn meegenomen in een brede inventarisatie voor de 17 Venrayse gemeenschapsaccommodaties (zie Beheersmaatregelen). Kijken we specifiek naar de jongerencentra dan is ook hier natuurlijk sprake van minder activiteiten en dus minder inkomsten.
Omdat zij jaarlijkse gemeentelijke subsidie ontvangen (waarin bijvoorbeeld accommodatiekosten worden meegenomen) is er nog geen acute financiële nood bij deze centra. Wel zijn er veel zorgen over de beperkte mogelijkheden die zij op dit moment hebben om in contact te blijven met hun doelgroep. De verwachting is dat ook gemeenschapsaccommodaties/jongerencentra na de zomer steeds verder “open” kunnen. Beheersmaatregelen -
Er is frequent overleg met afgevaardigden van diverse gemeenschapsaccommodaties.
-
Er kon gebruik gemaakt worden van uitstel gemeentelijke belastingen en heffingen tot 31 december 2020. In de praktijk biedt uitstel geen oplossing als in 2021 de lockdown voortduurt.
-
Er kan/kon gebruik gemaakt worden van steunmogelijkheden door het Rijk zoals NOW (indien sprake is van betaalde krachten) of TOGS. TVL bleek in bijna alle situaties onbereikbaar vanwege geringe omzetcijfers en een ingebouwde drempel; de accommodaties kunnen vaak geen beroep doen op deze regelingen vanwege een geringere omvang van kosten en omzet.
-
Naar aanleiding van ontvangen signalen en hulpvragen heeft het college besloten een inventarisatie uit te voeren naar de impact van corona op het gebruik, het beheer en de exploitatie van de wijkcentra, MFC’s en dorpshuizen. De vrijwilligersbesturen hebben veel bruikbare informatie aangeleverd. Momenteel wordt die informatie verwerkt in een collegevoorstel dat perspectief dient te geven aan de diverse besturen.
Risico ten aanzien van steunverzoeken: inmiddels is door het ministerie van EZ bepaald dat gemeentelijke coronasteun in de vorm van subsidie bij een aanvraag NOW als omzet wordt 34
beschouwd, waardoor niet of veel minder ‘loonsubsidie’ wordt toegekend. Dit probleem is door de VNG landelijk aangekaart en dient opgelost te worden.
Compensatie van het Rijk Door het Rijk is ten behoeve van de ondersteuning van dorpshuizen en wijkgebouwen in september 2020 € 17 mln. beschikbaar gesteld. Voor Venray betekent dit een bedrag van € 37.266. Financiële gevolgen De uitkomsten van het onderzoek naar de financiële situatie bij gemeenschapsaccommodaties en de eventuele vervolgaanpak zijn nog niet bekend. De verwachting is dat de genoemde rijkscompensatie onvoldoende zal zijn om de kosten van de vervolgaanpak te dekken. Naarmate de lockdown langer voortduurt stijgt het risico dat er verenigingen/stichtingen gaan omvallen. Het lijkt erop dat de rek er uit is voor een deel van hen.
2.10 Toezicht en handhaving Extra capaciteit en maatregelen openbare ruimte i.v.m. naleving coronawet Impact en vooruitzicht Per 1 december 2020 is de coronawet in werking getreden: dit heeft niet geleid tot extra controles en overuren, zoals in maart/april 2020. Wel is er extra inzet van het kernteam om aandacht te geven aan de uitvoering van deze wet. Daarnaast worden momenteel, mede door het aanpassen van de avondklok naar 22.00 uur, nog wel extra toezichthouders ingezet. Deze richtten zich ook op controle detailhandel, levensmiddelenwinkels op deurbeleid en controle op groepsgrootte in het straatbeeld. De tijdsvlakken voor de inzet van de boa’s zijn verruimd en afgestemd op die van de politie. In het 2e kwartaal 2021 verwachten we de aanwijzingen in de openbare ruimte m.b.t. de 1,5 mtr afstand regels te moeten vernieuwen/vervangen. Zodra er verdere versoepelingen in de maatregelen komen, is een verhoogde inzet van toezichthouders niet uit te sluiten. Het is lastig om dit met eigen menskracht op te vangen, daarom zetten we ter ondersteuning van de boa’s extra straatcoaches in. De verwachting is dat de kosten die hiermee gemoeid zijn, voor compensatie in aanmerking komen (zgn. ‘coronabanen-regeling’ van 15 dec. 2020). Beheersmaatregelen -
Op verschillende deelgebieden wordt het eigen werk (in de openbare ruimte) uitgevoerd in combinatie met naleving maatregelen. Bij verdere versoepeling van de regels, zal extra inzet van straatcoaches noodzakelijk zijn.
-
In 2020 werden voor het milieustation extra verkeersregelaars ingezet. Dit zal ook in het 2e kwartaal 2021 aan de orde zijn.
-
Ook in 2021 worden fysieke maatregelen (en communicatie-activiteiten) in de openbare ruimte uitgevoerd om de 1,5 mtr-maatschappij te regelen.
-
Via de werkgroepen wordt contact gehouden met belanghebbenden in het centrum en de buitengebieden. Onder andere in het centrum wordt meegedacht over de mogelijkheden voor ondernemers, worden communicatielijnen open gehouden en aandachtpunten opgepakt en uitgewerkt. 35
-
Er is onderzocht in hoeverre we gebruik kunnen maken van de tijdelijke compensatieregeling voor ondersteuning Toezicht en Handhaving (ook wel ‘coronabanen’-regeling genoemd). Voor een beroep op deze regeling, moet voldaan worden aan strikte voorwaarden en is ook eigen (extra) inzet noodzakelijk.
Compensatie van het Rijk Eind augustus 2020 werd compensatie beschikbaar gesteld voor de kosten van toezicht en handhaving op de noodverordening. Voor Venray was dit een bedrag van € 107.400 in 2020. In december 2020 werd een Compensatieregeling voor tijdelijke ondersteuning Toezicht en Handhaving gepubliceerd: om toezicht- en handhavingsorganisaties te ondersteunen stelt het kabinet € 60 mln. voor tijdelijke coronabanen beschikbaar aan gemeenten. Hiermee kan extra capaciteit gecreëerd worden voor toezicht en de handhaving. De middelen worden op aanvraag middels een specifieke uitkering uitgekeerd aan gemeenten. Onder bepaalde voorwaarden kunnen gemeenten hiervan gebruik maken voor een ondersteuning over de periode vanaf 15 dec. 2020 tot 30 juni 2021. Verwachting is dat we voor extra inzet van o.a. straatcoaches, die onze boa’s ontlasten, een beroep gedaan kan worden op deze regeling. Een concreet bedrag is nu nog niet in te schatten. Financiële gevolgen Ook voor 2021 verwachten we extra kosten voor het uitbetalen van vergoedingen voor overwerk/onregelmatigheidstoeslag. Zeker nu de maatregelen langer gaan duren dan in januari werd verwacht en de avondklok per 31 maart is aangepast. Inschatting is dat dit bedrag (ca. € 20.000) binnen de personeelsbudgetten kan worden opgevangen. In 2020 zijn voor de genomen fysieke maatregelen kosten gemaakt voor o.a.
borden, verkeersregelaars en toezicht bij het milieustation. In het april/mei/juni 2021 zal extra toezicht bij het milieustation eveneens nodig zijn. Daarnaast zullen de stickers/bebording in het centrum vervangen moeten worden. Inschatting van de kosten is ca. € 35.000. Daarbij zijn inbegrepen de kosten (huur) voor bebording voor de coronatestlocatie Venray die in december 2020 in gebruik werd genomen. Voor de extra inzet van straatcoaches, die onze boa’s ontlasten, zal gebruik worden gemaakt van de specifieke uitkering voor tijdelijke coronabanen. Concrete bedragen zijn nog niet bekend. Uitvoering controles en toezichthoudend taken bouwen en milieu Impact en vooruitzicht Voor 2021 zijn er nauwelijks nog beperkingen als gevolg van corona voor het uitvoeren van bouwen milieucontroles. Ook de werkzaamheden voor de regiogemeenten kunnen doorgang vinden, met inachtneming van de maatregelen. Hoewel sommige bedrijven/instellingen er nog voor kiezen om beperkt controles toe te laten (bv scholen, zorginstellingen) om besmettingsrisico’s te voorkomen, leidt dit vooralsnog niet tot onoverkomelijke problemen. Beheersmaatregelen -
Inmiddels worden bouw- en milieucontroles weer uitgevoerd, met inachtneming van de voorgeschreven maatregelen. De werkzaamheden voor vergunningverlening en administratieve controles konden vanaf de aanvang van corona gewoon doorgaan. Achterstanden zijn in 2020 zoveel als mogelijk bijgewerkt.
-
Er wordt gemonitord of er nog inhaalslagen te maken zijn. In 2020 werden vooral in de regiogemeenten controles gedaan om de inkomstenderving zo beperkt mogelijk te houden. In 36
2021 worden ook in Venray extra controles gedaan. Hoewel sommige bedrijven/instellingen kiezen er bewust voor om beperkt controles toe te laten (bv scholen, zorginstellingen). Het controleprogramma is hierop aangepast. -
De GR-overeenkomst maakt het helaas niet mogelijk om voor niet-verleende diensten kosten door te belasten, daardoor is het afwentelen van gederfde inkomsten niet mogelijk.
Compensatie van het Rijk Niet van toepassing. Financiële gevolgen Voor 2021 is het de verwachting dat er geen inkomstenderving zal plaatsvinden als gevolg van corona.
2.11 Centrum Venray De impact en vooruitzicht Nu de maatregelen weer verlengd zijn en nog onduidelijk is tot hoelang de avondklok gehandhaafd blijft, wordt de situatie voor de ondernemers in het centrum er niet beter op. Hoewel veel winkels op afspraak wel klanten mogen ontvangen, is de situatie nog niet optimaal en zijn de omzetten minimaal. De vooruitzichten zijn niet echt rooskleurig te noemen, omdat er nog weinig (concreet) perspectief wordt geboden. Een aantal ondernemers komt in 2021 - als gevolg van de beperkte vermogenstoets - ook niet meer in aanmerking voor de TOZO, terwijl de vaste lasten blijven. Voor de horeca wordt 2021 waarschijnlijk weer een zwaar jaar, ondanks de creativiteit die vanuit deze branche wordt getoond. Aangekondigd was dat er in de loop van 2021 verdere versoepelingen van de maatregelen zouden komen, maar echt concreet en duidelijk zijn die er op dit moment nog niet. Met uitzondering van de markt, de supermarkten en de speciaalzaken, die wel ‘open’ zijn, blijven het onzekere tijden voor de ondernemers. De coronacrisis heeft dus ook in 2021 zijn weerslag op de vitaliteit van het centrum van Venray. We hopen wel dat we nu echt in de laatste fase van de crisis zijn aangekomen en dat de ondernemers met de ondersteuning vanuit de gemeente, straks een goede doorstart kunnen maken naar een normale bedrijfsvoering. Beheersmaatregelen -
We zijn voortdurend in overleg met (vertegenwoordigers van) de Venrayse centrumondernemers.
-
Ook in 2021 wordt meegewerkt aan het uitbreiden van de terrassen en denken we mee in de mogelijkheden voor ondernemers om extra voorzieningen te treffen (bv voor overkappingen/ terrasheaters).
-
De terrasgelden voor het 1e en 2e kwartaal 2021 worden niet geheven.
-
Ook voor terrasuitbreidingen worden geen terrasgelden geheven.
-
De reclamegelden werden voor 2021 met 50% verlaagd, terwijl voor de jaarlijkse promotiebijdrage aan Venray Centraal een bedrag van € 50.000 werd uitgekeerd.
37
-
Over de uitbetaling van de resterende € 50.000 promotiebijdrage wordt later in 2021 een besluit genomen.
-
de heffing van de marktgelden wordt in 2021 enkel toegepast voor de marktondernemers die daadwerkelijk een marktkraam hebben geëxploiteerd.
-
Tot en met eind mei 2021 is het parkeren in de ochtenduren gratis gemaakt, om zo het winkelend publiek beter te spreiden naar de daluren en het Venrayse centrum iets aantrekkelijker te maken.
-
Daarnaast ondersteunt de gemeente Venray Horeca Venray en de ondernemers bij het inrichten van de openbare ruimte, zodat het winkelend publiek zo goed mogelijk aan de regels kan voldoen (bijvoorbeeld borden en stickers voor 1,5 mtr afstand en het plaatsen/verwijderen van straatmeublair etc).
Compensatie van het Rijk Voor 2021 zijn er door het rijk geen compensaties toegekend voor dit onderdeel. Financiële gevolgen In 2021 is een bedrag van € 50.000 als subsidie uitgekeerd aan Centrum Venray voor de promotie van activiteiten en het Venrayse Centrum. De reclamebelasting wordt voor 50% opgelegd. De heffing van terrasgelden is gehalveerd. Voor de extra beschikbaar gestelde m2 terras worden geen terrasgelden geheven. De gederfde inkomsten voor terrasgelden bedraagt ongeveer € 28.500,-. De heffing van standplaatsgeld is enkel van toepassing voor de marktondernemers die daadwerkelijk omzet draaien. Het bedrag dat hierdoor aan inkomsten wordt misgelopen, zal ongeveer € 15.000 zijn. Voor de kosten van de inrichting openbare ruimte en extra aanvullende maatregelen in het centrum wordt verwezen naar par. 2.10.
2.12 Inkomstenderving belastingen en leges Lagere inkomsten door minder toeristen/bezoekers aan Venray Impact en vooruitzicht Ondanks de eerste lockdown zijn de inkomsten voor de verblijfsbelasting (toeristenbelasting) in 2020 positief uitgevallen ten opzichte van de bijgestelde inschattingen. Nu de huidige coronamaatregelen het nog steeds onmogelijk maken om van een vakantie of verblijf in het buitenland te genieten, is de verwachting dat dit een positief effect zal hebben op het aantal overnachtingen in de eerste helft van 2021. Voor de parkeerinkomsten zijn de vooruitzichten minder positief: het merendeel van de winkels is enkel op afspraak of beperkt open en de parkeerinkomsten blijven zeer beperkt. Daarnaast is op dit moment ook nog niet in te schatten of het online-koopgedrag een nadelige invloed gaat hebben op 2021. Beheersmaatregelen -
Voor 2021 werd besloten om geen voorlopige aanslag toeristenbelasting op te leggen. De aanslag over 2021 wordt dan op basis van daadwerkelijke overnachtingen in januari 2022 verzonden. 38
-
Middels de maandelijkse overzichten van P1 (parkeerbureau) vindt monitoring van de inkomsten plaats voor de voorzieningen betaald parkeren. Vanaf oktober 2020 laten de maandelijkse opbrengsten een dalende lijn zien. Ook in eerste maanden van 2021 laten de opbrengstcijfers een duidelijk nadeel zien.
-
Om het winkelend publiek beter te spreiden werd besloten om het parkeren in de daluren gratis te maken. Dit besluit werd verlengd tot 31 mei 2021. Ook hierdoor zullen de parkeerinkomsten in 2021 achterblijven.
Compensatie van het Rijk Voor 2021 zijn er door het rijk geen compensaties toegekend ten behoeve van inkomstenderving gemeentelijke belastingen/leges. In de kamerbrief van 16 december 2020 wordt aangekondigd dat het Rijk nog € 250 mln. heeft gereserveerd om tekorten van gemeenten op inkomstenderving te compenseren. De compensatie vindt in 2021 plaats op basis van de vastgestelde jaarrekeningcijfers 2020. Voor 2021 is nog niet bekend of er extra compensatie beschikbaar komt. Daarvoor loopt een onderzoek door onderzoeksbureau AEF. Het is op dit moment niet in te schatten wat dit voor Venray betekent. Financiële gevolgen Voor toeristenbelasting: gezien de huidige situatie, waarbij wordt geadviseerd om niet onnodig naar het buitenland te reizen en gelet op mogelijkheden voor campings en vakantieparken in eigen land, is het te verwachten dat veel mensen nog kiezen voor een vakantie binnen de eigen landsgrenzen. Dit kan een gunstige invloed hebben op het aantal overnachtingen in Venray. Maar de verdere versoepelingen wereldwijd, kan ook tot gevolg hebben dat er vanaf augustus juist méér mensen kiezen voor een buitenlandse reis/verblijf. Voor parkeergelden: Op basis van de cijfers over januari en februari is de inschatting dat er in het eerste kwartaal van 2021 een fors tekort zal zijn op de geraamde opbrengsten. Daarbij gaan we uit van minimaal € 50.000.
Voor de rest van 2021 zijn de gevolgen nu nog lastig in te schatten. Dit is grotendeels afhankelijk van de versoepelingen en de maatregelen die het kabinet nog gaat nemen. Voor de parkeerbelasting zijn de inkomsten mede ook afhankelijk van de effecten van onlineinkopen. Lagere opbrengsten leges door minder evenementen en activiteiten Impact en vooruitzicht Door de geldende coronamaatregelen zijn organisaties en verenigingen ook in 2021 nog terughoudend in het actief organiseren van evenementen. Tot begin mei zijn evenementen sowieso niet toegestaan. Pas vanaf juni 2021 zijn de eerste evenementen weer gepland. Het is echter voor organisaties en verenigingen lastig inschatten of binnen de beperkende maatregelen op een veilige en effectieve wijze een activiteit of evenement corona-proof gehouden kan worden. Mogelijk dat er met het versoepelen van de maatregelen toch kleinschalige evenementen mogelijk worden. Ook wordt nagedacht over een aantal scenario’s voor de kermis in het centrum en in de dorpen. In hoeverre deze haalbaar zijn is mede afhankelijk van de dan geldende corona maatregelen. Beheersmaatregelen
39
-
In januari is een besluit genomen over de 1e tender aanvragen evenementensubsidies 2021, waaruit blijkt dat er terughoudendheid is om activiteiten en evenementen te organiseren. Voor 1 mei kunnen organisaties nog evenementensubsidies aanvragen voor het resterende jaar 2021. Als blijkt dat er in 2021 wederom evenementen moeten doorschuiven, zal er over de verleende subsidies opnieuw besluitvorming moeten plaatsvinden.
-
Er wordt actief meegedacht met organisaties/verenigingen om (kleinere) evenementen mogelijk te maken. Ook voor de kermis in het centrum worden scenario’s uitgewerkt, zodat we kunnen anticiperen op de eventueel dan geldende maatregelen.
Compensatie van het Rijk Voor 2021 zijn nog geen compensatiemiddelen beschikbaar gesteld voor inkomstenderving op terrasprecario, marktgelden en leges evenementen. Het is nog onduidelijk in hoeverre deze nog beschikbaar gaan komen. Financiële gevolgen 2021 In 2021 zijn nog geen leges geheven omdat er nog geen evenementen waren. Daarnaast zijn er van gemeentewege ook nog geen kosten gemaakt om de evenementen te ondersteunen. Verwachting is dat er met een versoepeling van de maatregelen weer langzaam activiteiten en evenementen gehouden kunnen worden. Het is nu nog niet concreet in te schatten hoe dit er op termijn gaat uitzien en welke financiële gevolgen dit heeft. Mocht een kermis in het centrum mogelijk zijn, dan zal dit zeker extra maatregelen met zich meebrengen (denk aan extra beveiliging, ‘crowd-control’). Dit zal dan ook zeker gepaard gaan met extra kosten die op dit moment nog niet kwantificeerbaar zijn. Voor evenementen die (wederom) doorgeschoven moeten worden vanwege de beperkende maatregelen, zal op een later tijdstip nadere besluitvorming plaatsvinden of de reeds uitbetaalde subsidies eveneens worden doorgeschoven.
2.13 Aanslagoplegging en invordering Lagere inkomsten Impact en vooruitzicht: In 2020 is niet gebleken dat er een extra beroep op kwijtschelding van belastingen (alleen voor particulieren), uitstel van betaling en/of oninbaar verklaren van vorderingen heeft geleid tot lagere inkomsten dan was geraamd. Voor ondernemers (niet woningen), alsmede voor burgers en instellingen, die uitstel van betaling hadden aangevraagd werd pas in december 2020 het betalingsproces opgestart. Door de economische crisis was de verwachting dat het aantal faillissement in 2020 zou toenemen en dat er meer vorderingen oninbaar verklaard moesten worden. Dit is tot nu toe niet gebleken, maar dit risico blijft ook voor 2021 nog actueel, zeker op het moment dat de compensatiemaatregelen van het rijk afgeschaald gaan worden. Het is overigens op dit moment nog niet inzichtelijk of er extra capaciteitsinzet nodig is om de invordering van de nog openstaande betaaltermijnen noodzakelijk is. Beheersmaatregelen
40
-
Het aantal ingekomen verzoeken om kwijtschelding heeft tot nu toe nog niet geleid tot significante afwijkingen t.o.v. voorgaande jaren. Hoewel er een lichte stijging is waargenomen, leidt dit niet tot substantieel hogere uitvoeringskosten en/of lagere belastingopbrengsten.
-
Het aantal kwijtscheldingsverzoeken wordt bijgehouden, faillissementen en betalingsachterstanden worden gemonitord. Er zijn nog geen signalen dat er grote afwijkingen gaan ontstaan. Waarschijnlijk doordat bedrijven een beroep hebben kunnen doen op de compensatieregelingen van het Rijk, blijft de impact tot nu toe relatief beperkt.
-
Voor de belastingaanslagen 2020 aan ondernemers en ZZP’ers welke voor de belastingaanslag 2020 uitstel tot 1 december 2020 hebben ontvangen, werd in februari 2021 een 1e betalingsherinnering gestuurd. Van de ruim 2760 vorderingen met een totaal bedrag van € 10.546.000, staat nu nog € 1.2232.195 open (795 debiteuren). In de loop van mei 2021 kan een definitieve stand van de nog openstaande vorderingen worden bepaald.
Compensatie van het Rijk N.v.t. Financiële gevolgen Voor 2020 zijn er nog geen directe nadelige gevolgen zichtbaar als gevolg van meer kwijtscheldingen en/of faillissementen. We constateren een lichte toename van ingekomen verzoeken om kwijtscheldingen, het aantal faillissementen wijkt niet nadelig af ten opzichte van voorgaande jaren. Omdat het invorderingstraject voor bedrijven en belastingplichtigen met uitstel is verschoven naar febr/maart 2021, kan pas in mei 2021 worden bepaald in hoeverre en meer of minder vorderingen oninbaar verklaard moeten worden. Over 2020 staan momenteel nog 795 vorderingen open voor een totaalbedrag van € 1.223.195. Een eerste betalingsherinnering is inmiddels verstuurd en eind van de maand april wordt het proces verder gebracht. Op dit moment is nog niet concreet in te schatten hoe dit zal uitpakken: vaak wordt er ook gewacht op vervolgstappen van de gemeente alvorens de belastingplichtige tot betaling overgaat. Voor 2021 zijn de gevolgen nu nog niet te bepalen: we constateren dat er door de beperkende aanvullende aanpassingen (inkomenstoets partners en vermogenstoets) in de TVL- en TOZOregeling(en) veel kleine ondernemingen en ZZP’ers, hiervoor niet meer in aanmerking komen. Hierdoor kunnen de gevolgen groter kunnen zijn dan nu wordt ingeschat. Daarbij speelt het van kracht blijven van de maatregelen en het evt.
afbouwen van de rijkscompensatieregelingen voor ondernemers natuurlijk een grote rol. Een toename van het aantal burgers die een beroep doen op inkomensvoorzieningen en bijstand kan een indicatie zijn, dat ook het aantal kwijtscheldingen nog zal toenemen in 2021. Dit is echter pas zichtbaar in de loop van 2021. Ook een toename van het aantal faillissementen kan een indicatie zijn maar hier zijn op dit moment nog geen concrete aanwijzingen voor.
2.14 Tweedekamer Verkiezingen 2021 Impact en vooruitzicht:
41
In maart 2021 vonden de verkiezingen voor de 2e kamer plaats. Bij de voorbereiding in 2020 werd al duidelijk dat er extra maatregelen getroffen moesten worden om deze verkiezingen op een corona-veilige manier te kunnen laten doorgaan. Zo werd het briefstemmen ingevoerd voor 70plussers, konden kwetsbare personen al op 2 eerdere dagen komen stemmen en werden extra medewerkers ingezet voor het toezicht en begeleiding in de stemlokalen. Naast veel extra werk voor de eigen organisatie heeft dit ook extra kosten met zich meegebracht. Dankzij de goede voorbereiding zijn de verkiezingen prima verlopen. Beheersmaatregelen -
De door de rijksoverheid voorgeschreven maatregelen om de verkiezingen door te kunnen laten gaan, zijn door het verkiezingen-team goed opgepakt en opgevolgd.
-
Een groep van ongeveer 390 medewerkers, tellers en vrijwilligers werden ingezet voor de bemensing van de stembureaus en het tellen van de poststemmen en de vroegstemmers.
-
Ook werden voor de maandag en de dinsdag 4 stembureaus ingericht om kwetsbare personen de gelegenheid te bieden om in een rustige omgeving te stemmen.
Compensatie van het Rijk In 2020 werd al een rijkscompensatie toegekend voor de extra te maken kosten van de verkiezingen. Deze compensatie werd in 2021 aangevuld met € 57.839. De totale compensatie bedraagt € 137.991. Financiële gevolgen De noodzakelijke extra kosten voor het corona-proof organiseren van de verkiezingen bedragen ca. € 50.000 (nog niet alle facturen zijn bekend/afgerekend). Met de ontvangen rijkscompensatie worden de extra gemaakte kosten in ruime mate afgedekt. Deels konden de extra kosten worden beperkt door de inzet van eigen personeel als vrijwilligers, tellers en de bemensing van de stembureaus.
2.15
Eigen organisatie / Interne bedrijfsvoering
Meer thuiswerken brengt extra kosten met zich mee Impact en vooruitzicht: Vanaf maart 2020 konden medewerkers niet meer op kantoor werken. In eerste instantie werden (nood-)voorzieningen en maatregelen getroffen om het werken ook thuis mogelijk te maken. Ook werd de kantooromgeving op basis van de 1,5 mtr-maatregelen ingericht en voor klanten/burgers werden voorzieningen getroffen om binnen de corona-voorschriften het gemeentehuis te kunnen bezoeken. De verlenging van de maatregelen om zoveel mogelijk thuis te werken (naar verwachting tot juli 2021), leidt er toe dat we moeten onderzoeken welke voorzieningen aanvullend noodzakelijk zijn om hieraan verantwoord te kunnen voldoen. Daarnaast bekijken we hoe de werkplekken voor de toekomst eruit moeten zien, dus ná Covid. Hoe kunnen we de voordelen van thuis werken combineren met op het werken vanuit kantoor. De verwachting is dat we in de toekomt hybride zullen gaan werken, dus deels thuis en deels op kantoor. Dit betekent op termijn ook iets voor de inrichting van het gemeentehuis. Voor de zomer willen we daar een eerste richting in kunnen bepalen. 42
Beheersmaatregelen -
Een werkgroep ‘interne organisatie en ontwikkeling’ houdt zich bezig houdt met de vraag hoe de gemeentelijke organisatie tijdens en na Covid-19 fysiek verantwoord het werk kan uitvoeren.
-
Medewerkers werden gefaciliteerd om meer thuis te kunnen werken door het beschikbaar stellen van mobiele telefoons, laptops, software voor digitaal vergaderen etc.
-
Kantoor- en vergaderruimtes worden ingericht met inachtneming van de 1,5 mtr-maatregelen;
-
Er zijn extra schoonmaakrondes voor contactgevoelige ruimtes/materialen
-
Nu het (meer) thuiswerken mogelijk een structureel karakter krijgt, wordt er onderzocht welke extra faciliteiten hiervoor nodig zijn. Met name arbo-technische voorzieningen en geavanceerde applicaties voor digitaal werken worden hierin meegenomen.
-
Voor de periode ná Covid onderzoeken we welke mogelijkheden er zijn om hybride te werken (dus deels thuis en deels op kantoor). Dit betekent op termijn ook iets voor de inrichting van het gemeentehuis (o.a. aanland- en belplekken, vergadermogelijkheden etc).
-
Ook voor 2021 verwachten we op onderdelen lagere kosten voor bedrijfsvoeringskosten (bv. kantinekosten, papierverbruik). Echter een concrete inschatting is nog niet te maken omdat dit enerzijds afhankelijk is van het moment dat we weer naar kantoor kunnen en de omvang van het aantal medewerkers op kantoor.
Compensatie van het Rijk N.v.t. Financiële gevolgen Het onderzoek naar de benodigde faciliteiten voor de langere termijn loopt nog en is afhankelijk van de mogelijke opties en de uiteindelijke keuzes die hierin gemaakt worden. Voor structurele thuiswerkplekken kunnen ook fiscale aspecten een rol spelen. Ook wordt gekeken naar een adequate inrichting van vergaderruimtes en geavanceerde ICTapplicaties die het (deels) digitaal vergaderen kunnen ondersteunen. Bij de afweging van de opties wordt meegenomen hoe de voorzieningen aansluiten op de uitvoering van het IBP en daar waar mogelijk zullen onderdelen naar voren gehaald worden. Voor de kosten die in 2021 nog gemaakt moeten worden, als we weer meer op kantoor kunnen werken en daarvoor de noodzakelijke voorzieningen moeten aanschaffen, wordt dekking gezocht binnen de reguliere bedrijfsvoeringsbudgetten die een onderschrijding laten zien (bv kantinekosten, papierverbruik). Of dit budget voldoende zal zijn om alle noodzakelijke kosten te dekken, wordt pas duidelijk nadat de keuzes gemaakt zijn.
43
3
FINANCIELE GEVOLGEN COVID-19
3.1
Ontvangen compensatie van het Rijk
De VNG heeft een infographic samengesteld waarin een actueel totaalbeeld van de door het Rijk toegezegde compensatie aan gemeenten wordt geschetst. Deze rijkscompensaties hebben betrekking op de jaren 2020 en 2021. Voor een aantal onderdelen is aangegeven dat er nog een afrekening moet plaatsvinden. Op de meeste onderdelen worden de extra middelen via een toevoeging aan de algemene uitkering of integratie- dan wel specifieke uitkering aan de gemeente overgemaakt. In een aantal gevallen is dit niet het geval en lopen de geldstromen via derden, of worden middelen op basis van een aanvraag of verantwoording achteraf (SISA) toegekend. In onderstaande tabel is de infographic verder uitgewerkt naar verschillende onderdelen met daarbij aangegeven de toegekende compensatie voor Venray. De tabel laat zien dat voor Venray inmiddels een bedrag van ruim € 3,3 mln. aan de algemene middelen is toegevoegd ter compensatie van gemaakte en nog te maken COVID-gerelateerde kosten (dit is exclusief TOZO en de bijstelling van het BUIG-budget 2020).
Onderwerp
Compensatie
Macro (x € 1 mln.)
Comp. voor Venray in euro’s
Toelichting
In 2020 is ca. €4 mln. aan TOZO uitkering verstrekt en dit wordt via SISA verantwoord. Compensatie voor uitvoeringskosten 2020 bedraagt € 425K. TOZO3 loopt door tot 1 april, daarna TOZO4 tot 1 juli.
Toezegging middels
TOZO (zie par 2.1)
TOZO 1, 2 en 3 (incl. uitvoeringskosten)
€ 3.100
n.n.b.*
Budget bijstand (BUIG)
Aanpassing BUIG 2020
€ 182
€ 466.631
ook voorlopige BUIG 2021 is aangepast ( ca. 1,4 vaststelling BUIG mln. Voor Venray)
SZW flankerend beleid Bijzondere bijstand
€ 15
€ 35.292
in 2020 € 11.593 en in 2021 € 23.699
brief 28 en 31-82020
Gemeentelijk schuldenbeleid
€ 45
€ 102.328
in 2020 € 33.614 en in 2021 € 68.716
brief 28 en 31-82020
Re-integratie
€ 130
€ 261.268
in 2020 € 79.175 en in 2021 € 182.093
brief 28 en 31-82020
Additionele impuls reintegratie
€ 50
€ 97.236
bedrag voor 2021
Crisisdienstverlening
€ 65
n.v.t.
uitvoering Venlo
(zie par 2.1)
Sociaal steunen herstelpakket (zie par 2.1 en par 2.2)
Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke kosten (TONK)
€ 260
€ 145.251
De € 145K is het bedrag van de 1e tranche (€ 65 mln.); de 2e tranche (€ 195 mln.) volgt verderop in 2021.
maatregel kabinet
brief 28 en 31-82020 brief 28 en 31-82020
Brief 27-3-2021
* De kosten van de TOZO nemen we verder niet mee in dit overzicht; de vergoeding hiervoor loopt niet via de de algemene uitkering of een integratie-uitkering, maar via SISA-verantwoording.
44
Macro (x € 1 mln.)
Comp. voor Venray in euro’s
Sw-bedrijven tot 1 juni
€ 90
€ 512.354
brief 28-5-2020
Sw-bedrijven na 1 juni
€ 50
€ 284.641
brief 31-8-2020
Noodopvang kinderen
€8
€ 54.907
vóór 28-5-2020
Peuter, SMI, VE
€ 23
€ 21.370
brief 28-5-2020
Mutaties voorschoolse voorziening peuters
€ 5,1
€ 13.131
brief 27-3-2021
€ 34,30
€ 84.690
€ 11,70
€ 34.431
€ 20,40
€ 60.468
€ 91
n.v.t.
uitvoering door Venlo
brief 28-5-2020
€ 10
n.v.t.
uitvoering door Venlo
brief 27-3-2021
€7
n.v.t.
uitvoering door Venlo
brief 28-5-2020
€6
n.v.t.
uitvoering door Venlo
brief 28-5-2020
€ 18
€ 61.065
vóór 28-5-2020
€ 4,00
€ 8.621
overige
€ 35,7
€ 98.481
brief 27-3-2021
Extra begeleiding kwetsbare groepen
€ 36,7
€ 109.088
brief 27-3-2021
Perspectief jeugd en jongeren 2020
€ 20,8
€ 45.158
brief 27-3-2021
Perspectief jeugd en jongeren 2021
€ 19,2
€ 41.942
brief 27-3-2021
€ 13,7
€ 29.863
brief 27-3-2021
€ 11,5
€ 25.214
brief 27-3-2021
Activiteiten en ontmoetingen
€ 7,9
€ 17.341
brief 27-3-2021
GGD
€ 350
n.v.t.
Rechtstreeks aan GGD
brief 28 en 31-82020
Veiligheidsregio
€ 15
n.v.t.
Rechtstreeks aan Veiligheidsregio's
brief 28 en 31-82020
Lokale culturele voorzieningen tot 1 juni
€ 60
€ 145.112
Lokale culturele voorzieningen gemeenten na 1 juni
€ 60
€ 143.915
€ 150
€ 310.272
€ 49
n.v.t.
Vrijwilligersorganisaties Jeugd
€7
€ 17.365
brief 31-8-2020
Buurt- en dorpshuizen
€ 17
€ 37.396
brief 31-8-2020
Onderwerp
Compensatie
Sociaal Werkbedrijf
Kinderopvang (zie par 2.5)
Inhaalzorg en meerkosten Jeugdwet Afrekening meerkosten 2020 Maatschappelijk opvang Maatschappelijk opvang Vrouwenopvang Financiering SD Afrekening beschermd (zie par 2.3) wonen Inkomstenderving eigen bijdrage Wmo Compensatie quarantainekosten Bestrijden eenzaamheid ouderen
Jeugd en jongeren (zie par. 2.4)
Meerkosten GGD en Veiligheidsregio's
Lokale culturele voorzieningen (zie par. 2.4/2.8/2.9)
Jongerenwerk Mentale ondersteuning 2021
Lokale culturele voorzieningen gemeenten in 2021 Cultuur gemeenten matchingsgeld OCW
45
Toelichting
betreft voorschot tot 1 juni
Toezegging middels
brief 28-5-2020 brief 28-5-2020 brief 28-5-2020
brief 28-5-2020 ook nog € 8 mln. beschikbaar via specifieke uitkering aan provincies
brief 31-8-2020
brief 31-8-2020 zie toelichting onder 2.7
brief 28-5-2020
Macro (x € 1 mln.)
Comp. voor Venray in euro’s
Toelichting
Toezegging middels
Verhuur sportaccommodaties
€ 90
n.v.t.
via ministerie VWS; aan te vragen door accommodatiebeheerders
vóór 28-5-2020
Ijsbanen en zwembaden
€ 100
n.v.t.
via separate aanvragen specifieke uitkering
brief 15-12-2020
Lokale media tot 1 juni
€ 11
n.v.t.
Lokale media na 1 juni
€ 24
n.v.t.
Toezicht en handhaving (zie par. 2.10)
Toezicht en handhaving
€ 50
€ 108.249
brief 31-8-2020
Afval
Afvalverwerking
€ 28
€ 68.288
brief 27-3-2021
€ 100
€ 116.000
brief 28-5-2020
€ 125
€ 58.000
brief 28-5-2020
Inkomstenderving (zie par 2.12)
Toeristenbelasting tot 1 juni Parkeerbelasting tot 1 juni Precariobelasting, marktgelden, evenementenleges Derving belastinginkomsten vervolg Derving belastinginkomsten vervolg
€ 20
€ 21.566
brief 31-8-2020
€ 100
n.n.b.
€ 150
n.n.b.
Coronaproof maken verkiezingen
€ 30
€ 80.152
vindt plaats in 2021
brief 31-8-2020
Verkiezingen stemmen per post etc.
€ 27
€ 57.839
vindt plaats in 2021
overige
Onderwerp
Sport (zie par 2.9)
Lokale media
Verkiezingen
Compensatie
Totaal incl. BUIG 2020 Af: bedrag BUIGmiddelen
3.774.925
Totaal
3.308.294
uitvoering door het Vóór 28-5-2020 Stimuleringsfonds voor de Brief 28-5-2020 Journalistiek.
betreft reserveringen; afrekening op basis van jaarrekening 2020;
brief 31-8-2020
brief 27-10-2020
-466.631
De meeste compensaties in bovenstaande tabel zijn verder toegelicht in de verschillende paragrafen van hoofdstuk 2. De compensatie die gemeenten invangend voor extra kosten voor afvalinzameling is als enige niet verder toegelicht in hoofdstuk 2. Met name het restafval is, door o.a. het thuiswerken en het feit dat mensen minder op vakantie gaan, in hoeveelheid gegroeid. Het kabinet heeft hiervoor extra compensatie beschikbaar gesteld via de ‘maartbrief 2021’. Voor Venray betekent dit een bedrag van € 68.288. De rijkscompensaties zijn in 4 fases overgemaakt aan gemeenten. De middelen zijn daarbij toegevoegd aan de algemene uitkering of als decentrale of integratie-uitkering uitbetaald.
Eerste compensatiepakket Tweede compensatiepakket Derde compensatiepakket Vierde compensatiepakket
Algemeen 264.233 858.127 565.214 580.626 2.268.200
Decentraal 311.341 101.718 368.111 13.131 794.301 46
Integratie 512.354 284.641 0 0 796.995
TOTAAL 1.087.928 1.244.486 933.325 593.757 3.859.496
Het eerste compensatiepakket is via de brieven van 28 mei en 26 juni 2020 inzake het “compensatiepakket coronacrisis medeoverheden” bekendgemaakt. Het tweede en derde pakket maakten resp. deel uit van de septembercirculaire en de decembercirculaire 2020. Het vierde compensatiepakket is op 27 maart bekend gemaakt via een aanvullende brief. Het totaal van de vier coronapakketten ad € 3.859.496 bevat ook de bedragen voor de geschrapte opschalingskortingen voor 2020 (€ 167.757) en voor 2021 (€ 383.445). Wanneer we deze kortingen verder buiten beschouwing laten dan bedraagt de totaal ontvangen compensatie tot nu toe dus € 3.308.294. Met betrekking tot aanvullende compensatie voor het jaar 2021 vinden op dit moment nog een aantal onderzoeken plaats die voor de VNG dienen als onderlegger voor de gesprekken met het Rijk hierover. Eind maart/begin april is door onderzoeksbureau AEF een onderzoek uitgevoerd naar de effecten van corona voor gemeenten in het de eerste twee kwartalen van 2021. Venray is één van de gemeenten die voor dit onderzoek zijn bevraagd. De uitkomsten hiervan worden eind april verwacht. Daarnaast vinden er op een aantal specifieke onderwerpen momenteel nog aanvullende onderzoeken plaats die gebruikt worden in de gesprekken met het Rijk over compensatie. Voorbeelden hiervan zijn onderzoek naar meerkosten sociaal domein en onderzoek naar de situatie bij SW-bedrijven.
Hoe de aanvullende coronacompensatie voor 2021 er uit gaat zien hangt uiteraard sterk af van de snelheid waarmee we de coronamaatregelen achter ons kunnen laten.
3.2
Ontvangen compensatie versus coronakosten.
In deze paragraaf willen we inzicht geven in de gemaakte coronakosten cq. gerealiseerde minderopbrengsten en hoe deze kosten zijn gedekt. Financiële impact 2020 In 2020 bedroegen extra kosten of minderopbrengsten die aantoonbaar het gevolg waren van corona € 1,92 mln. Noodopvang kinderen Bijdragen peuter, SMI, VE Toeristenbelasting Parkeerbelasting tot 1 juni Precariobelasting, marktgelden, evenmentenleges Terrasgelden Reclamebelasting centrum Inhaalzorg en meerkosten Jeugdwet Inhaalzorg en meerkosten Wmo Afrekening meerkosten jeugd en wmo 2020 Inkomstenderving eigen bijdrage Wmo Extra beroep op minimabeleid en schulddienstverlening Sw-bedrijven tot 1 juni Sw-bedrijven na 1 juni Extra kosten jongerenwerker Lokale culturele voorzieningen tot 1 juni Buurt- en dorpshuizen 47
7.425 10.000 77.438 99.000 28.908 55.797 105.000 84.690 34.431 60.468 61.065 127.500 512.354 284.641 7.500 9.696 30.000
Extra schoonmaak kunstencentrum handhaving overlast publiek domein integraal beheer openbare ruimte milieustation Milieucontroles/bouwcontrole tbv regiogemeenten Afvalverwerking Accommodatie KunstenCentrum Jerusalem Kosten aanpassingen thuiswerken/vergaderen
5.000 49.607 11.824 23.300 7.000 82.000 36.000 108.646 1.919.290
Op een aantal van bovenstaande posten is het jaarrekeningresultaat 2020 mogelijk nog nadeliger geweest vanwege corona, maar was het onmogelijk om exact kunnen becijferen wat de omvang van dit nadeel is. Een voorbeeld hiervan zijn de uitgaven op onze maatwerkvoorzieningen in het sociaal domein en de kosten voor afvalverwerking. In 2020 hebben we een bedrag van € 1.372.780 aan kosten c.q. minderopbrengsten gedekt uit coronacompensatie die we van het Rijk hebben ontvangen (zie ook bijlage 1). Door de coronacrisis hebben we op een aantal fronten ook lagere uitgaven gehad en dit heeft dus een positief effect gehad op het jaarrekeningresultaat 2020. Onderstaand overzicht laat zien welke posten dit zijn: Minder activiteiten maatsch. dienstverlening Minder kosten leerlingenvervoer Minderkosten GGD i.v.m. vervallen inspecties Integraal Veiligheidsbeleid Kermis Centrum Econ.ontwikkeling: StartersCentrum en Business Roadmaps Kosten Raad en rekenkamercie Energietransitie Kostenvergoedingen voor bezwaar/beroepsprocedures Minderkosten bedrijfsvoering (opleidingen, kantinekosten etc)
€ 47.500 € 34.400 € 50.000 € 164.000 € 25.000 € 71.000 € 27.000 € 59.000 € 60.000 € 131.600 € 669.500
Ook hier geldt dat er ongetwijfeld meerdere posten zullen zijn waarbij de uitgaven lager zijn uitgevallen in 2020 maar waarbij moeilijk vast is te stellen wat exact het coronaeffect is geweest. Financiële situatie 2021 In bijlage 1 is een overzicht opgenomen met de tot nu toe ontvangen rijkscompensatie, de kosten die tot en met 2020 ten laste van deze compensatiemiddelen zijn gebracht en het restantcompensatie. Het overzicht laat zien dat er op dit moment nog een bedrag van € 1.933.634 aan compensatie resteert. In hetzelfde overzicht is aangegeven voor welke doeleinden we denken budgetten te moeten reserveren. Let wel, hierbij zijn een aantal aannames gedaan die in de toekomst nog kunnen veranderen. Het geeft daarmee een indicatie waaraan we de middelen denken te gaan besteden. Het overzicht laat ook zien dat de bestedingen die op dit moment geraamd iets hoger zijn dan de gereserveerde middelen. Een extra beroep op de algemene reserve is daarmee niet uitgesloten.
48
De daadwerkelijke voorstellen worden altijd via de “Vervolgaanpak Covid-19” dan wel via een separaat voorstel aan de raad voorgelegd. Via deze impactrapportage houden we de raad op de hoogte van het totaalbeeld over de besteding van de ontvangen coronacompensatie. Naast de resterende rijkscompensatie van € 1,9 mln. zijn er op dit moment ook nog middelen beschikbaar die we als vergoeding voor de uitvoeringskosten van de TOZO hebben ontvangen (zie ook paragraaf 2.1). Van deze ontvangen vergoeding (€ 425.000 voor 2020) staat nu nog € 350.000 gereserveerd omdat een groot deel van de uitvoering TOZO plaats vindt (of heeft plaatsgevonden) binnen reguliere capaciteit. Een deel van de nu nog gereserveerde middelen is nodig om werkzaamheden in het na-traject van de TOZO te bekostigen. De middelen die daarna nog resteren, zullen intern worden ingezet voor capaciteitsknelpunten die worden veroorzaakt door corona-gerelateerde werkzaamheden, bovenop de reeds geplande werkzaamheden. Naast de kosten cq. minderopbrengsten die we uit de compensatiemiddelen willen dekken hebben we in het 1e kwartaal 2021 alweer ca. € 117.000 aan corona-gerelateerde kosten c.q. minderopbrengsten geboekt ten laste van de bestaande begroting. Een bedrag van € 50.000 heeft betrekking op lagere inkomsten voor parkeren.
De kosten van het voorstel voor aanpassing van de thuiswerkregeling (bijdrage voor inrichten van een thuiswerkplek) is hierin nog niet meegenomen. Overigens is de verwachting dat we, net als in 2020, op een aantal posten ook minder uitgaven gaan hebben door Covid-19. De omvang hiervan is op dit moment nog niet in beeld. Risicoanalyse 2021 In bijlage 2 is een geactualiseerde inventarisatie opgenomen van de risico’s die we op de verschillende beleidsterreinen verwachten. Voor 2021 schatten we de risico’s op de verschillende onderdelen in tussen de € 0,1 mln. en € 0,9 mln. Deze risico’s worden afgedekt door de algemene reserve. In vergelijking met de voorgaande impactrapportages zijn een aantal risico’s vervallen omdat hiervoor inmiddels een raming is opgenomen binnen de resterende coronacompensatie van € 1,9 mln. Verder maakt een groot deel van de risico’s die we in het kader van corona onderkennen onderdeel uit van het sociaal domein. Denk hierbij aan de mogelijke gevolgen van corona voor het beroep op (bijzondere) bijstand en schulddienstverlening. In ons weerstandsvermogen, dat via de reguliere P&C-cyclus steeds wordt geactualiseerd, is rekening gehouden met een extra risicobedrag voor het sociaal domein van € 2,93 mln.
49
Bijlage 1 Totaaloverzicht compensatie vs. gemaakte kosten en verwachte uitgaven
Reeds gedekt uit comp.
Comp. pakket
Boekjaar
Comp. Rijk
Kinderopvang Noodopvang kinderen Bijdragen peuter, SMI, VE Mutaties voorschoolse voorziening peuters
1 1 4
2020 2020 2021
54.907 21.370 13.131
7.425 10.000
Voorzieningen Jeugd/Wmo Inhaalzorg en meerkosten Jeugdwet Inhaalzorg en meerkosten Wmo Afrekening meerkosten jeugd en wmo 2020 Inkomstenderving eigen bijdrage Wmo
1 1 3 1
2020 2020 2020 2020
84.690 34.431 60.468 61.065
84.690 34.431 60.468 61.065
Onderwerp
Restant comp.
Raming 2021
Vrije ruimte
47.482 11.370 13.131 71.983
42
30
Toelichting
In de eerste lockdown-periode zijn de kosten beperkt gebleven; de verwachting is dat dit ook in deze periode zo zal zijn; we willen daarnaast een deel van deze middelen reserveren voor een verwacht tekort op het geraamde resultaat van de taskforcemaatregel BSO+ dat vanwege corona niet wordt gehaald in 2021. Mogelijk dat bij aanbieders voor dagbesteding nog een compensatieregeling voor gederfde omzet in het leven wordt geroepen; wanneer dit het geval is dan is de verwachting dat het Rijk hiervoor voldoende compensatiemiddelen beschikbaar stelt.
0 NLW Sw-bedrijven tot 1 juni Sw-bedrijven na 1 juni
1 2
2020 2020
512.354 284.641
NLW heeft een eerste indicatie gegeven dat als gevolg van de maatregelen de omzet in het eerste half jaar van 2021 met ongeveer € 200K zal achterblijven; in hoeverre de NLW dit zelf kan opvangen is nog niet bekend evenals de vraag of het Rijk hier compensatiemiddelen voor beschikbaar stelt.
512.354 284.641 0
Participatie 2020 2021 2020 2021 2020 2021 2021 2021
11.593 23.699 33.618 68.716 79.175 182.093 97.236 145.251
11.593 23.699 33.618 68.716 79.175 182.093 97.236 145.251 641.381
641
0
Middelen zijn bedoeld om inwoners en ondernemers inkomensondersteuning te geven tijdens de crisis en ondersteuning en begeleiding te bieden naar nieuw werk; op dit moment is nog onduidelijk wat dit uiteindelijk gaat kosten (soort open-einde); voor de TONK wordt in de 2e tanche naar verwachting nog eens nog eens € 430K beschikbaar gesteld; voorstel is om deze middelen vooralsnog hiervoor gereserveerd te houden.
Additionele impuls re-integratie Bijzondere bijstand (TONK) 2021
3 3 3 3 3 3 3 4
Jeugd en jongeren Perspectief jeugd en jongeren 2020 Perspectief jeugd en jongeren 2021 Jongerenwerk Mentale ondersteuning 2021 Activiteiten en ontmoetingen
4 4 4 4 4
2020 2021 2021 2021 2021
45.158 41.942 29.863 25.214 17.341
45.158 41.942 29.863 25.214 17.341 159.519
114
46
Op 22 maart heeft het college besloten om de kwartiermaker jongerencentra te verlengen tot medio 2022 en de kosten hiervan bedragen 14K; voor uitvoering van het amendement jeugd & corona ligt op dit moment een conceptplan klaar dat ca € 65K kost; om ruimte te houden voor het ondersteunen van extra activiteiten voor jeugd reserveren we € 35K; in de "Vervolgaanpak Covid-19" wordt het e.e.a. verder toegelicht.
Kwetsbare groepen, ouderen Compensatie voor quarantainekosten Bestrijden eenzaamheid ouderen 2021 Extra begeleiding kwetsbare groepen
3 4 4
2020 2021 2021
8.621 98.481 109.088
8.621 98.481 109.088 216.189
145
71
Op dit moment zijn diverse initiatieven en plannen op dit terrein in voorbereiding (inzet stages in het wijkleerbedrijf, ondersteuning van clienten die nu niet naar dagbesteding kunnen, uitbreiding inzet ervaringsdeskundige, etc.); voorstel is om deze middelen vooralsnog hiervoor te reserveren; een nadere toelichting is opgenomen in de "Vervolgaanpak Covid-19".
Cultureel/maatschappelijke voorzieningen Lokale culturele voorzieningen tot 1 juni Lokale culturele voorzieningen gemeenten na 1 juni Lokale culturele voorzieningen gemeenten in 2021 Buurt- en dorpshuizen Vrijwilligersorganisaties Jeugd (scouting, speeltuin)
1 2 3 2 2
2020 2020 2021 2020 2020
145.112 143.116 310.272 37.226 17.268
135.416 143.116 310.272 7.226 17.268
795
-182
Voor eventuele individuele ondersteuningsvragen reserveren we in 2021 nog € 50K; voor ondersteuning 2020/2021 van de Schouwburg reserveren we € 400K; verder is gestart met het onderzoek naar gemeenschapsaccommodaties en hiervoor wordt € 255K gereserveerd; ook gaat er nagedacht worden hoe we het venrayse verenigingsleven nog een steuntje in de rug kunnen geven (€ 40K); huurcompensatie aan huurders van gemeentelijke accommodaties wordt nader onderzocht en hierover moet nog besluitvorming plaatsvinden (€ 50K); een nadere toelichting is opgenomen in de "Vervolgaanpak Covid-19"
SZW flankerend beleid Bijzondere bijstand Gemeentelijk schuldenbeleid Re-integratie
9.696
30.000
613.298
50
Comp. pakket
Boekjaar
Openbare ruimte, toezicht en handhaving Handhaving overlast publiek domein Integraal beheer openbare ruimte Milieustation Afvalverwerking
2 2 2 4
2020 2020 2020 2021
Verkiezingen 2021 Verkiezingen 2021 Kosten verkiezingen 2021 (stemmen per post etc.)
2 3
Gemeentelijke belastingen Toeristenbelasting Parkeerbelasting tot 1 juni Precariobelasting, marktgelden, evenmentenleges
1 1 2
Onderwerp
Comp. Rijk
Reeds gedekt uit comp.
Restant comp.
107.429
49.607 11.824 21.013
24.985
68.288
68.288 93.273
2021 2021
80.152 57.839
80.152 57.839 137.991
2020 2020 2020
116.000 58.000 21.566
116.000 58.000 21.566
Verwachte uitgaven 2021
Vrije ruimte
93
0
In 2020 zijn € 82K meerkosten gemaakt in het kader van afval en nog eens € 82K voor inrichting en handhaving in het openbare domein die grotendeels aan corona te wijten zijn; voorstel is om deze middelen in 2021 vooralsnog ook hiervoor te reserveren.
40
98
Voor de orgnanisatie van de Tweedekamer verkiezingen 2021 zijn ca. € 40K aan extra kosten (bovenop het bedrag dat in de begroting 2021 is opgenomen; deze extra kosten worden uit de compensatiemiddelen gedekt.
29
-29
Om de horeca-ondernemers tegemoet te komen wordt bekeken of het niet heffen van terrasgelden doorgetrokken kan worden van 1-7-2021 naar 31-12-2021; dit betekent een gemiste inkomstenpost van € 28,5K; (zie ook "Vervolgaanpak Covid-19).