Document · PDF

04 Covid-19 impactrapportage april 2021

Gemeenteraad 11 mei 2021, gemeente VenrayBij agendapunt: Vierde impactanalyse en vervolgaanpak 2021 Covid-19.19.157 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Covid-19 Impactrapportage gemeente Venray

April 2021

Inhoudsopgave Inleiding .......................................................................................................................... 3 Samenvatting en conclusies ............................................................................................... 4 1

IMPACT COVID-19 OP VENRAY ....................................................................................... 6 1.1

Gezondheid en bevolking ........................................................................................ 6

1.2

Economie ............................................................................................................. 11

1.3

Openbare orde en veiligheid ................................................................................... 15

IMPACT COVID-19 VOOR DE GEMEENTELIJKE TAKEN ....................................................... 17 2.1

Inkomensvoorziening ............................................................................................ 17

2.2

Armoede en schulddienstverlening .......................................................................... 21

2.3

Voorzieningen Jeugdzorg en WMO........................................................................... 23

2.4

Jeugd en jongeren ................................................................................................ 26

2.5

Onderwijs en kinderopvang .................................................................................... 27

2.6

Leerlingenvervoer ................................................................................................. 29

2.7

Verbonden partijen sociaal domein.......................................................................... 29

2.8

Cultuurinstellingen ................................................................................................ 31

2.9

Sociaal maatschappelijke infrastructuur (incl. sport en cultuur) .................................. 32

2.10

Toezicht en handhaving ......................................................................................... 35

2.11

Centrum Venray ................................................................................................... 37

2.12

Inkomstenderving belastingen en leges ................................................................... 38

2.13

Aanslagoplegging en invordering ............................................................................ 40

2.14

Tweedekamer Verkiezingen 2021 ............................................................................ 41

2.15

Eigen organisatie / Interne bedrijfsvoering ............................................................... 42

FINANCIELE GEVOLGEN COVID-19 ................................................................................ 44 3.1

Ontvangen compensatie van het Rijk ...................................................................... 44

3.2

Ontvangen compensatie versus coronakosten. ......................................................... 47

Bijlage 1 Totaaloverzicht compensatie vs. gemaakte kosten en verwachte uitgaven ................ 50 Bijlage 2 Totaaloverzicht financiële gevolgen en risico’s Covid-19 in 2021 .............................. 52

Inleiding Inmiddels ligt alweer de vierde Covid-19 impactanalyse voor. We hebben op dit moment, begin april, nog steeds te maken met verregaande beperkende maatregelen die nodig zijn om de derde golf af te vlakken. Zo hebben we nog te maken met een avondklok, winkels mogen beperkt open op afspraak, de horeca is nog steeds gesloten en evenementen zijn niet toegestaan. Verenigingsactiviteiten en sporten in groepsverband zijn beperkt (alleen voor jongeren tot 27 jaar) toegestaan. Er zijn echter voldoende redenen om nu al na te gaan denken hoe we langzaam weer “van het slot kunnen” en een doorstart kunnen gaan maken. Het tempo van vaccineren wordt de komende maanden verder opgeschroefd zodat in juli iedereen die dat wil aan de beurt is geweest. Met toepassing van sneltesten wordt het weer mogelijk om, zij het in aangepaste vorm, weer evenementen toe te staan. Het kabinet werkt momenteel aan een “openingsplan” waarin de route waarlangs de maatregelen kunnen worden afgeschaald duidelijk wordt. In de “Vervolgaanpak Covid-19” die samen met deze impactrapportage aan de raad wordt voorgelegd, wordt verder ingegaan op de mogelijkheden waarop we de inwoners en bedrijven van Venray kunnen ondersteunen.

En dan niet alleen in de komende periode, waarin de maatregelen nog van kracht zijn, maar ook in de fase dat de economie en maatschappij weer meer open kan en we terugkeren naar een min of meer normale situatie. Deze rapportage is in opbouw gelijk aan de vorige rapportages en bestaat uit een drietal onderdelen. Het eerste deel van de rapportage schetst een beeld van de impact van Covid-19 op de volksgezondheid, economie, werkgelegenheid en openbare orde in Venray tot nu toe. Dit wordt gedaan middels het presenteren van cijfers waarbij Venray ook wordt vergeleken met het landelijk beeld. In het tweede gedeelte van de rapportage wordt meer inhoudelijk ingegaan op de risico’s en financiële gevolgen die zich voordoen binnen de uitvoering van de taken waar wij als gemeente verantwoordelijk voor zijn. De opbouw is steeds als volgt: -

impact en vooruitzicht: korte toelichting op de verwachte ontwikkelingen/gevolgen en mogelijke impact en een vooruitblik op ontwikkelingen in het lopende jaar;

eerder genomen beheersmaatregelen die het risico moeten beperken;

compensatiemaatregelen van het Rijk

de (financiële) impact op de exploitatie en het restrisico.

Tot slot wordt nog een keer inzicht gegeven in het totale compensatiepakket dat het Rijk in verband met Covid-19 aan gemeenten beschikbaar heeft gesteld. Daarnaast is er een eerste raming gemaakt van de middelen die we in de komende periode in het kader van ondersteuning en herstel denken te gaan uitgeven (zie ook Vervolgaanpak Covid-19). Inmiddels heeft het kabinet via de “maartbrief” bekend gemaakt hoe het vierde compensatiepakket er concreet uit gaat zien. Dit vierde compensatiepakket betekent voor Venray een compensatiebedrag van € 548.599 en is in deze rapportage verwerkt. Aan het einde van deze rapportage is nog een totaalbeeld van resterende restrisico’s bijgevoegd. 3

Samenvatting en conclusies Economische gevolgen De gevolgen van Covid-19 zijn voor een aantal sectoren enorm. Toch is dit nog steeds niet echt terug te zien in de cijfers. Het aantal faillissementen blijft nog steeds beperkt. Het aantal WWuitkeringen in Venray ligt in februari 2021 weliswaar ruim 12% hoger dan een jaar daarvoor, maar deze stijging heeft zich grotendeels voorgedaan bij aanvang van de coronacrisis. Vanaf april 2020 is het aantal WW-uitkeringen niet meer substantieel toegenomen. De ondersteuningsmaatregelen van het Rijk aan het bedrijfsleven lijken daarmee voorlopig het gewenste effect te hebben. Het is lastig in te schatten hoe weerbaar bedrijven nog zijn wanneer de ondersteuningsmaatregelen van het Rijk wegvallen. Een groot aantal regelingen lopen nu nog tot 1 juli 2021. De verwachting is nog steeds dat de grootste klap voor het bedrijfsleven gaat komen zodra de ondersteuning stopt. We onderhouden op dit moment nog steeds nauw contact met (vertegenwoordigingen van) de Venrayse ondernemers. Gezien het feit dat de coronamaatregelen tot op dit moment nog steeds een aantal sectoren geheel of gedeeltelijk lam legt, zullen we ook moeten kijken of we de looptijd van ondersteunende maatregelen die we bieden verder kunnen verlengen.

Daarnaast vinden we het van belang om te laten zien dat we naast de ondernemers staan, bijvoorbeeld door het moreel ondersteunen van acties zoals die van de horeca (terrassen buiten zetten, project picknick). Het doel is om ervoor te zorgen dat ondernemers deze periode zo goed mogelijk doorkomen en zo snel mogelijk hun bedrijfsactiviteiten weer kunnen gaan uitvoeren. Sociaal maatschappelijke gevolgen We merken steeds meer dat de coronacrisis ook een grote impact heeft op onze mentale, maar ook fysieke gesteldheid. We hebben minder sociale contacten, we werken of studeren vanuit huis, de mogelijkheden om te sporten zijn beperkter, etc. Het Rijk heeft inmiddels hierop initiatief genomen door een steunpakket voor sociaal en mentaal welzijn en leefstijl in het leven te roepen. Dit pakket richt zich op welzijn voor de jeugd, het welzijn voor kwetsbare groepen en gezonde leefstijl en de uitvoering ervan is gedeeltelijk belegd bij de gemeentes. In hoofdstuk 2 wordt onder diverse onderwerpen toegelicht hoe we dit vorm gaan geven. Daarbij hebben we in deze impactrapportage Jeugd en Jongeren als apart onderwerp opgenomen, in navolging van de oproep die de raad heeft gedaan bij de behandeling van de laatste Covid-19 impactrapportage op 9 februari 2021. Verder zien we dat ook binnen de lokale sociale infrastructuur van Venray de problemen groeien.

Het aantal signalen van verenigingen die het moeilijk krijgen neemt toe, niet alleen in financiële zin maar ook om bijvoorbeeld de binding met leden en vrijwilligers in stand te houden. Ook voor de gemeenschapsaccommodaties geldt, evenals voor de reguliere horeca, dat activiteiten stilliggen en dat er vanaf oktober 2020 nauwelijks nog omzet is gedraaid. We zijn inmiddels proactief met alle gemeenschapsaccommodaties in gesprek gegaan om de problematiek in kaart te brengen. Hierna volgt een voorstel wat we als gemeente kunnen bijdragen om de gemeenschapshuizen en wijkcentra ook voor de toekomst te behouden.

Gevolgen voor de gemeentelijke organisatie De coronacrisis, die nu al langer dan een jaar duurt, heeft ook zijn weerslag onze eigen gemeentelijke organisatie. Veel van onze aandacht uit is moeten gaan naar het verloop van de pandemie en naar de uitvoering en handhaving van alle maatregelen die daarmee gepaard gingen. Vanaf mei 2020 is een projectstructuur ingericht die via een gebiedsgerichte integrale aanpak externe vraagstukken op het gebied van corona oppakt en behandelt. Daarnaast is binnen deze structuur ook aandacht gegeven aan de veranderingen binnen de eigen organisatie, zowel fysiek in het gebouw als het werken op afstand. Verder worden de gevolgen van de coronacrisis continu gemonitord. Deze rapportage is daar onderdeel van. We kunnen stellen dat de coronacrisis veel van onze organisatie heeft gevergd. Dit geldt zowel voor het "managen" van de crisis zelf als ook voor het leren werken op afstand. Het collegiaal contact, maar zeker ook het contact met burgers, bedrijven en partners is veranderd. We hebben daartoe het afgelopen jaar noodgedwongen processen moeten aanpassen en zelfs nieuwe processen moeten ontwikkelen (denk bijvoorbeeld aan de TOZO). Inmiddels zien we dat vanwege Covid-19 de uitvoering van een aantal van onze plannen, projecten en opgaven vertraging heeft opgelopen. In deze rapportage gaan we hier inhoudelijk verder niet op in.

In de programmaverantwoording 2020 zal specifieker worden aangegeven welke onderdelen van het collegeprogramma zijn vertraagd vanwege Covid-19. Financiële gevolgen en risico’s We hebben tot op heden € 3,3 mln. aan compensatie van het Rijk ontvangen. Inmiddels hebben we een kleine € 1,4 mln. aan corona-gerelateerde kosten c.q. minder opbrengsten ten laste van deze compensatie gebracht. Naast de hierboven genoemde € 1,4 mln. zijn er in 2020 ook nog € 0,55 mln. aan coronagerelateerde kosten c.q. minder-opbrengsten gerealiseerd die binnen de begroting 2020 zijn opgevangen. Hier staat tegenover dat uit de analyse van de jaarrekening 2020 blijkt dat we op een aantal posten in totaal € 0,67 mln. minder kosten hebben gemaakt vanwege corona. Van de compensatiemiddelen staat per 1 mei 2021 dus nog € 1,9 mln. gereserveerd. In hoofdstuk 3 is een opzet gemaakt waarin is aangegeven voor welke doeleinden we de resterende compensatie denken te reserveren. Hierbij richten we onze blik ook nadrukkelijk op de toekomst, wanneer we de zwaarste beperkende coronamaatregelen achter ons kunnen laten. Gezien het feit dat we op dit moment nog steeds met strenge coronamaatregelen te maken hebben, is de verwachting dat er voor 2021 nog aanvullende compensatie vanuit het Rijk gaat volgen.

Onlangs is door onderzoeksbureau AEF een landelijk onderzoek onder gemeenten uitgevoerd om de gevolgen van de coronacrisis voor het eerste half jaar 2021 in beeld te brengen. De resultaten van dit onderzoek zullen verder gebruikt worden in de overleggen die de VNG voert met het Rijk over aanvullende compensatie.

13-mrt '20 23-mrt '20 2-apr '20 12-apr '20 22-apr '20 2-mei '20 12-mei '20 22-mei '20 1-juni '20 11-juni '20 21-juni '20 1-juli '20 11-juli '20 21-juli '20 31-juli '20 10-aug '20 20-aug '20 30-aug '20 9-sep '20 19-sep '20 29-sep '20 9-okt '20 19-okt '20 29-okt '20 8-nov '20 18-nov '20 28-nov '20 8-dec '20 18-dec '20 28-dec '20 7-jan '21 17-jan '21 27-jan '21 6-feb '21 16-feb '21 26-feb '21 8-mrt '21 18-mrt '21 28-mrt '21 13-mrt '20 23-mrt '20 2-apr '20 12-apr '20 22-apr '20 2-mei '20 12-mei '20 22-mei '20 1-juni '20 11-juni '20 21-juni '20 1-juli '20 11-juli '20 21-juli '20 31-juli '20 10-aug '20 20-aug '20 30-aug '20 9-sep '20 19-sep '20 29-sep '20 9-okt '20 19-okt '20 29-okt '20 8-nov '20 18-nov '20 28-nov '20 8-dec '20 18-dec '20 28-dec '20 7-jan '21 17-jan '21 27-jan '21 6-feb '21 16-feb '21 26-feb '21 8-mrt '21 18-mrt '21 28-mrt '21

1 IMPACT COVID-19 OP VENRAY

1.1 Gezondheid en bevolking

Verspreiding Covid-19 onder de Venrayse bevolking

Als gevolg van de uitbraak van Covid-19 zijn er sinds het begin van het testen in de

gemeente Venray tot en met 6 april 2021 4633 inwoners besmet, was er sprake van 60

ziekenhuisopnames en zijn er 43 inwoners overleden.

Ten opzichte van de cijfers van 31 december, zijn er in 2021 dus 1909 inwoners positief getest, 11

mensen opgenomen in het ziekenhuis en maar liefst 16 inwoners overleden bij wie het virus is

vastgesteld.

Covid 19 in Venray - Cumulatief

5000

4500

4000

3500

3000

2500

2000

1500

1000

500

besmettingen Ziekenhuisopnames

Ziekenhuisopnames

6 overledenen

(Bron: RIVM)

Covid 19 - Ziekenhuisopnamen en Overledenen

70 60 50 40 30 20 10 0

overledenen

(Bron: RIVM)

Ontwikkelingen 2021 Ten opzichte van de cijfers van 31 december, zijn er in 2021 dus 1909 inwoners positief getest, 11 mensen opgenomen in het ziekenhuis en maar liefst 16 inwoners overleden bij wie het virus is vastgesteld.

Covid 19 in Venray - 2021

besmettingen

Ziekenhuisopnames

4-apr '21

1-apr '21

29-mrt '21

26-mrt '21

23-mrt '21

20-mrt '21

17-mrt '21

14-mrt '21

11-mrt '21

8-mrt '21

5-mrt '21

2-mrt '21

27-feb '21

24-feb '21

21-feb '21

18-feb '21

15-feb '21

12-feb '21

9-feb '21

6-feb '21

3-feb '21

31-jan '21

28-jan '21

25-jan '21

22-jan '21

19-jan '21

16-jan '21

13-jan '21

7-jan '21

10-jan '21

4-jan '21

1-jan '21

5000 4000 3000 2000 1000 0

overledenen

(Bron: RIVM)

Covid 19 - Ziekenhuisopnamen en Overledenen - 2021

Ziekenhuisopnames

4-apr '21

1-apr '21

29-mrt '21

26-mrt '21

23-mrt '21

20-mrt '21

17-mrt '21

14-mrt '21

11-mrt '21

8-mrt '21

5-mrt '21

2-mrt '21

27-feb '21

24-feb '21

21-feb '21

18-feb '21

15-feb '21

12-feb '21

9-feb '21

6-feb '21

3-feb '21

31-jan '21

28-jan '21

25-jan '21

22-jan '21

19-jan '21

16-jan '21

13-jan '21

10-jan '21

7-jan '21

4-jan '21

1-jan '21

80 60 40 20 0

overledenen

(Bron: RIVM) Testen en besmettingsgraad Zorgelijk is vooral dat het percentage besmettingen bij de uitgevoerde testen de erg hoog blijft. Eind 2020 lag dit nog rond de 20%, maar het ligt nu nog steeds tussen de 8 en 15%. Het is dus niet zo dat er alleen maar veel wordt getest, het percentage positieve testen blijft ook hoog.

Covid-19 testen en % positief GGD Limburg Noord 4000

25,00% 20,00% 15,00% 10,00% 5,00% 0,00%

3000 2000 1000 0

Aantal testen

% positief

(Bron: GGD) 7

Verloop besmettingen Venray In onderstaande grafiek is het aantal besmettingen te zien dat in de gemeente Venray per dag is geconstateerd. In oktober 2020 is een duidelijke piek te zien en ook eind 2020 was er een hoge piek. Deze waarden zien we nu gelukkig niet meer, maar toch zijn er in Venray nog steeds gemiddeld tussen de 10 en 20 nieuwe besmettingen per dag.

Metingen rioolwater Vanaf september 2020 wordt ook het aantal virusdeeltjes in het rioolwater gemeten. Op die manier kan de trend ook worden gevolgd, los van het feit of mensen al dan niet zijn getest. De pieken die bij het testen zijn geconstateerd, zijn ook hier duidelijk zichtbaar. Het aantal virusdeeltjes is nu duidelijk lager, maar nog steeds duidelijk aanwezig.

Venray in het landelijke beeld In de onderstaande kaartjes is het landelijke verloop van de besmettingen gedurende 2020 te zien. In maart was het in Venray nog relatief rustig, maar in april was het aantal besmettingen in Venray op de piek van de 1e golf hoog. Daarna liep het aantal besmettingen in de zomer flink terug. Na de zomervakantie, toen de maatregelen werden versoepeld liep het aantal besmettingen gestaag op.

(Bron: RIVM)

(Let op dat in de laatste 2 kaartjes andere grootheden worden gebruikt. In april 2020 was Venray “geel”, met tussen de 40 en 60 besmettingen per 100.000 inwoners. Nu is Venray “oranje”, wat staat voor tussen de 300 en 400 besmettingen per 100.000 inwoners)

Vaccinatie: locaties en doelgroepen De vaccinatiecampagne in Nederland is op 6 januari gestart met het vaccineren van medewerkers in de acute zorg ziekenhuizen. Dat gebeurt in en door de ziekenhuizen zelf. Vanaf 8 januari is de GGD gestart met het vaccineren van zorgmedewerkers van verpleeghuizen en kleinschalige woonvormen, gehandicaptenzorg, wijkverpleging en Wmo-ondersteuning. Dat gebeurt op een centrale locatie. In de Veiligheidsregio Limburg-Noord is dat het voormalige kazerneterrein in Blerick. Daar kunnen vanaf 15 januari circa 3000 mensen worden gevaccineerd. Vanaf januari/februari worden verpleeghuisbewoners en mensen met een verstandelijke beperking in een instelling gevaccineerd door de instellingsarts/huisarts. Vanaf februari 2021 vaccineren de huisartsen de doelgroep 18-60 jaar met een medische indicatie. Dat gebeurt naar verwachting decentraal. In eerste instantie zijn daarvoor de bestaande teststraten in beeld. In Venray is dat de voormalige hal van Art.com op bedrijventerrein De Hulst. Vanaf februari/maart worden intramurale ggz-cliënten en hun zorgmedewerkers gevaccineerd in de ggz-instelling zelf. Vanaf maart krijgen 60-plussers een oproep, te beginnen met de groep 75 jaar en ouder. Wordt het BionNTech-Pfizer vaccin gebruikt, dan gebeurt dat in Venray waarschijnlijk op De Hulst.

Als het Moderna-vaccin beschikbaar is, is ook kleinschalige vaccinatie een mogelijkheid. Vanaf april kunnen alle overige zorgmedewerkers worden gevaccineerd. Dit gebeurt door de eigen werkgever op de eigen werkplek. En vanaf mei volgt de grootste groep, de mensen tussen 18 en 60 jaar zonder medische indicatie. De vaccinaties worden gegeven op de centrale locatie Blerick en/of in de huisartsenpraktijken. Het ministerie verwacht dat op 1 oktober iedereen die dat wil is gevaccineerd.

Vervoer naar vaccinatielocaties doelgroepen die op de centrale of de decentrale GGD-locatie worden gevaccineerd, worden geacht daar op eigen gelegenheid naar toe te gaan. Voor wie dat niet kan of ondersteuning nodig heeft, kan vervoer geregeld worden. In de uitnodigingsbrief voor vaccinatie van het RIVM staat informatie over het aanvragen van vervoer.

1.2

Economie

Lopende WW-uitkeringen Vanaf het begin van de Covid-19-crisis is een duidelijke stijging te zien, vooral in de maand april. Dit is een landelijke trend. Na de eerste stijging ligt het aantal uitkeringen echter redelijk constant rond de 900 uitkeringen per maand.

Aantal WW uitkeringen per maand in Venray 1000 950

Astitel

900 850 800 750 700 Venray

jan

feb

mrt

april

mei

juni

juli

aug

sept

okt

nov

dec

jan

feb

821

807

812

918

941

940

962

936

907

903

898

924

925

907

Woningmarkt Er is ook gekeken naar de gevolgen voor het woningaanbod in Venray, als indicator voor de economie. Het aantal woningen dat wordt aangeboden is de laatste 2 jaar flink gedaald, maar blijft nu redelijk stabiel . Van 145 woningen in februari 2019 naar 82 woningen in januari 2021. Deze trend is dus ook voor Covid-19 al zichtbaar. De gemiddelde vraagprijs van de aangeboden woningen stijgt fors en lag in 2020 gemiddeld 11,0% (€ 37.000) hoger dan in 2019.

Woningmarkt Venray 160 140 120 100 80 60 40 20 0

400 380 360 340 320 300

Aangeboden woningen [aantal]

Gemiddelde vraagprijs aangeboden woningen [x €1.000] (Bron: huizenzoeker.nl)

Winkelend publiek Venray Sinds enkele jaren stond er een wifiteller opgesteld in de Grotestraat. Deze registreerde het wifisignaal van “voorbijkomende” telefoons. O.b.v. het gemiddelde telefoonbezit werd dit omgerekend naar passantenaantallen. Door de strengere AVG-regels is het echter niet meer toegestaan om deze gegevens te gebruiken en is de telling in 2021 niet meer voortgezet. De onderstaande cijfers zijn dus het eindbeeld voor 2019 en 2020. Het weekgemiddelde van 2019 was 66.089 passanten (± 39.650 unieke bezoekers per week). Over 2020 kwam het gemiddelde uit op slechts 43.477 passanten (± 26.100 bezoekers) per week. Dit betekent een daling in 2020 t.o.v. 2019 van 34%. Op welke wijze deze trend zich heeft gestabiliseerd of juist doorgezet in 2021 is dus niet meer te meten.

Gemiddeld aantal passanten per week in de Grotestraat 100000 80000 60000 40000 20000 0 1

9 11 13 15 17 19 21 23 25 27 29 31 33 35 37 39 41 43 45 47 49 51 2019

2020

Faillissementen Er zijn diverse stimuleringsregelingen voor de ondernemers in Nederland. De ondernemers hebben zware tijden, maar blijkbaar helpen de maatregelen tot op dit moment wel om te zorgen dat bedrijven niet failliet gaan. Sterker nog, het aantal faillissementsaanvragen in Limburg is in 2020 sterk gedaald ten opzichte van 2019. In de gemeente Venray zijn in 2020 6 bedrijven failliet verklaard en tot nu toe 2 in 2021. Het is lastig deze getallen te duiden. Wellicht staan de activiteiten van een aantal zaken op een laag pitje, met minder kosten, waardoor een faillissement nog niet aan de orde is. De vraag is of deze bedrijven voldoende (financiële) draagkracht hebben om door te gaan met ondernemen, of dat het faillissement uitgesteld wordt tot het moment dat de economie weer richting het oude niveau terugkeert.

Faillissementen van bedrijven en instellingen - Limburg 50 40 30 20 10 0

39 23 19

29 24 25 22 20

25 28 14

21 8

14 15

(Bron: CBS) 12

Consumentenvertrouwen De gemeente Venray heeft zelf geen specifiek onderzoek uitgevoerd naar de sentimenten onder de bevolking. Bijvoorbeeld over het consumenten- en ondernemersvertrouwen. Er zijn wel cijfers beschikbaar van landelijke onderzoeken. Het CBS voert hier continue onderzoek uit. Voor Limburg is duidelijk dat het vertrouwen eerst flink is gezakt en redelijk stabiel blijft. Maar wel duidelijk laag blijft. Dit geldt zowel voor consumenten als ondernemers.

Consumenten- en ondernemersvertrouwen - Limburg 20 0 -20 -40 eerste kwartaal 2019

tweede kwartaal 2019

derde kwartaal 2019

vierde kwartaal 2019

eerste kwartaal 2020

Consumentenvertrouwen: indicator - ongecorrigeerd

tweede kwartaal 2020

derde kwartaal 2020

vierde kwartaal 2020

eerste kwartaal 2021

Ondernemersvertrouwen: indicator

Steunmaatregelen Direct vanaf het begin heeft de gemeente Venray, net zoals andere gemeenten, volop ingezet op het faciliteren van onze ondernemers, en dus ook in het opzetten van het ondernemersloket, waardoor aanvragen voor de diverse landelijke steunmaatregelen konden worden behandeld. Hieronder staat het aantal verstrekkingen. NOW-regeling De NOW-regeling (tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging voor Werkgelegenheid) is bedoeld voor werkgevers die als gevolg van het coronavirus kampen met een substantieel omzetverlies (ten minste 20%). Zij kunnen bij het UWV een aanvraag indienen voor een tegemoetkoming in de loonkosten, en hiervoor een voorschot ontvangen. De NOW1 regeling gold tot 1 juni 2020. NOW2 liep tot 1 oktober en nu geldt NOW3 tot 1 juli 2021.

aantal verstrekkingen NOW - gemeenten Noord-Limburg Astitel

900 800 700 600 500 400 300 200 100 0 Venlo

Peel en Maas

Horst aan de Maas

Venray

Beesel

Gennep

Bergen

1 mei - NOW1

726

276

280

269

14 mei -NOW 1

801

298

302

285

100

3 jun - NOW1

855

317

324

305

113

4 sept - NOW2

435

160

164

172

8 jan - NOW3

801

298

302

285

100

15 feb -NOW4

222

Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) De Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) is een van de maatregelen om ondernemers te ondersteunen tijdens de coronacrisis. De regeling is voor zelfstandig ondernemers, waaronder zzp’ers. Het voorziet in een aanvullende uitkering voor levensonderhoud als het inkomen door de coronacrisis tot onder het sociaal minimum daalt. En in een lening voor bedrijfskapitaal om liquiditeitsproblemen als gevolg van de coronacrisis op te vangen. Tozo 1 gold tot mei, Tozo 2 was voor de maanden juni t/m september en Tozo 3 tot maart 2021. Tozo 4 zal gelden voor de maanden april t/m juni 2021

Astitel

TOZO 1 verstrekkingen inkomensondersteuning (cumulatief) 1600 1400 1200 1000 800 600 400 200 0

Horst aan de Peel en Maas Maas

Beesel

Bergen

Gennep

Venlo

Venray

1-apr

1-mei

261

134

154

157

187

1-jun

196

222

349

619

1140

537

621

635

1290

659

1-jul

196

1-aug

211

222

621

635

1290

666

222

621

635

1372

673

1-sep

211

186

264

623

635

1373

677

(bron: gemeenten)

Astitel

TOZO 2 verstrekkingen (cumulatief) 300 250 200 150 100 50 0 Beesel

Bergen

Gennep

Horst aan de Maas

Peel en Maas

Venlo

Venray

jul

118

aug

209

sept

234

okt

250

127

(bron: gemeenten)

Astitel

TOZO 3 verstrekkingen (cumulatief) 600 500 400 300 200 100 0 gemeenten

Beesel

Bergen

Gennep

Horst aan de Maas

Peel en Maas

Venlo

Venray

nov

138

dec

221

jan 21

102

318

156

feb 21

104

114

446

201

mrt 21

106

176

488

234

(bron: gemeenten) .

1.3

Openbare orde en veiligheid

In de gegevens van de politie zijn zeker afwijkingen te zien die het gevolg zouden kunnen zijn van de huidige situatie, maar nergens leiden deze tot verontrustende zaken. Het blijft in Venray allemaal redelijk rustig. Dit blijkt behalve uit de cijfers ook uit de gesprekken die meermaals per week met de (wijk)agenten in Venray worden gevoerd. Overlast Meldingen van overlast door jeugd zijn toegenomen en ook de laatste maanden zijn er meer meldingen van overlast dan in 2019. Het aantal geregistreerde meldingen van overlast door geluid nam duidelijk toe, maar na de zomer is er zeker geen sprake van veel overlast.

Voor beide vormen van overlast geldt dat deze vaker voorkomen dan voor de Coronacrisis, maar dat het geen extreme vormen aanneemt. Waarschijnlijk zoeken mensen elkaar buiten op om elkaar te ontmoeten en leidt dit soms tot overlast. Ook kan het zijn dat mensen meer thuis zijn en dus eerder overlast ervaren en dit melden.

Politieregistraties: overlast jeugd en geluid 30 25 20 15 10 5 0

70 60 50 40 30 20 10 0

Melding overlast jeugd Venray

Geluidshinder overig Venray (Bron: Politie)

Inbraken en diefstal Het aantal inbraken had eind 2019 een piek in Venray (zoals vaker in de wintermaanden), maar opvallend is dat deze piek in de winter van 2020 veel lager is. De oorzaak is niet onderzocht, maar wellicht komt dit omdat de mensen meer thuis zijn en er dus minder gelegenheid is tot inbraak. Het aantal geregistreerde winkeldiefstallen blijft laag, wat logischerwijze het gevolg is van het feit dat veel winkels gesloten zijn.

Politieregistraties: Inbraak en diefstal 25 20 15 10 5 0

Diefstal/inbraak woning

Diefstal/inbraak bedrijven enz.

Winkeldiefstal (Bron: Politie)

IMPACT COVID-19 VOOR DE GEMEENTELIJKE TAKEN

2.1 Inkomensvoorziening Veranderingen op de arbeidsmarkt Impact en vooruitzicht De coronacrisis heeft grote gevolgen voor de arbeidsmarkt. In bepaalde sectoren verdwijnen banen. Dit kan langdurig of zelfs permanent zijn. Flexwerkers, jongeren en zzp’ers zijn de groepen die het meest getroffen zijn. Ook is sprake van een verschuiving van werkgelegenheid van de ene sector naar de andere. In sommige sectoren blijft de werkgelegenheid relatief ongemoeid. Ook zijn er sectoren waar nog vacatures zijn. In 2021 blijft in een aantal sectoren de werkgelegenheid onder druk staan zo lang er beperkende maatregelen van kracht zijn. In bepaalde sectoren zullen banen verdwijnen terwijl in andere sectoren de vraag naar arbeid toeneemt. We zien op dit moment dat de landelijke steunmaatregelen een dempend effect hebben op de werkloosheid. Het is de verwachting dat de werkloosheid, maar ook het aantal faillissementen, toeneemt op het moment dat de steunmaatregelen stoppen. Omdat het enige tijd zal vergen om vraag en aanbod enigszins met elkaar te matchen, is de verwachting dat er in 2021 per saldo nog sprake zal zijn van stijgende werkloosheid (volgens ramingen van het CPB landelijk met 6,1%) Beheersmaatregelen -

Voor betrokken portefeuillehouders en ambtenaren verschijnt maandelijks een Regionale nieuwsflits arbeidsmarkt van het UWV met actuele cijfers over de WW-uitkeringen.

Door de regionale werkgroep Pwet en Arbeidsmarkt wordt sinds de zomer een coronadashboard bijgehouden met een aantal kengetallen (verloop WW en bijstand, info m.b.t. Faillissementen, aanvragen TOZO, NOW en met ingang van april 2021 de TONK).

Het kabinet trekt voor de jaren 2020-2024 € 1,4 miljard uit voor een sociaal steunpakket. Langs een viertal lijnen wordt ondersteuning geboden aan mensen die getroffen zijn door de coronacrisis met de bedoeling om hen zo snel mogelijk weer perspectief te bieden op nieuw werk en inkomen.

Compensatie van het Rijk -

Onderdeel van het sociaal pakket is ook ondersteuning en begeleiding naar nieuw werk, waaronder aanvullende crisisdienstverlening door regionale mobiliteitsteams:

In het kader van bovenstaand pakket stelt het kabinet middelen aan gemeenten beschikbaar. Net als in 2020 (€ 40 mln.) zijn ook voor 2021 (€ 90 mln.) extra middelen voor de re-integratie van bijstandsgerechtigden beschikbaar gesteld om de reguliere dienstverlening op peil te kunnen houden bij toenemende instroom in de bijstand. Daarnaast hebben gemeenten voor 2021 een tijdelijk impuls voor re-integratie (€ 50 mln.) ontvangen die hen in staat stelt om de dienstverlening aan mensen, die nu als gevolg van de crisis de bijstand instromen, te intensiveren.

Voor de crisisdienstverlening (regionale mobiliteitsteam) is treedt het UWV op als kassier.

De extra € 50 mln. voor SW-bedrijven in 2020 is al via de septembercirculaire aan gemeenten beschikbaar gesteld en door Venray inmiddels al uitbetaald aan de NLW.

Naast extra middelen voor ondersteuning en begeleiding naar nieuw werk bevat het steunpakket van 1,4 miljard ook middelen voor bestrijding van jeugdwerkloosheid (€ 350 mln.) en scholing en ontwikkeling ( € 200 mln.). Het is op dit moment nog steeds niet geheel duidelijk via welke partijen (UWV, onderwijsinstellingen, gemeente, etc.) deze middelen beschikbaar komen.

Financiële gevolgen 2021 In de decembercirculaire hebben we in het kader van het sociaal steunpakket de volgende bedragen ontvangen:

Aanvullende pakket re-integratiekosten Impuls re-integratie Crisisdienstverlening* Totaal

2020 € 79.175 €0 €79.236

2021 € 182.093 € 97.236 €0 € 279.330

* dit betreft regionale middelen die via gemeente Venlo worden uitgekeerd (€ 395.600 in 2020 en € 914.800 in 2021)

Aangezien de middelen voor 2020 niet zijn besteed, wordt bij de jaarrekening 2020 voorgesteld om deze over te hevelen naar 2021. Totaal is in 2021 dus € 358.504 extra beschikbaar voor reintegratie. Op dit moment liggen er al een voorstellen voor schulddienstverlening aan ondernemers en heroriëntatie ondernemers. Er wordt ook regionaal afgestemd over de te nemen maatregelen. Stijging bijstandsuitkeringen Impact en vooruitzicht De stijging van het aantal bijstandsuitkeringen in 2020 is beperkt gebleven. Zoals hierboven geschetst is de verwachting dat in 2021 de werkloosheid verder gaat stijgen. Het aantal bijstandsuitkeringen zal deze trend volgen en dus toenemen in 2021 en mogelijk ook nog daarna. Vraag is of compensatie via de BUIG-uitkering vanuit het Rijk gelijk op blijft lopen met de stijging van de bijstandsuitgaven. Dit kan mogelijk een begrotingstekort opleveren in de komende jaren. Beheersmaatregelen -

Het sociaal steunpakket van het Rijk (zie hierboven) kan er toe bijdragen dat de instroom in de bijstand beperkt wordt. 18

In de overeenkomst met het Werkplein is afgesproken dat een toename tot 150 aanvragen door het Werkplein worden opgevangen. De verwachting is dat de stijging van het aantal aanvragen in 2021 binnen deze marge blijft en dat er in dit kader geen extra claim bij Venray wordt neergelegd.

Compensatie van het Rijk De voorlopige BUIG-uitkering voor 2021 is in oktober 2020 met ruim € 1,4 mln. naar boven bijgesteld. Financiële gevolgen 2021 In de begroting 2021 is uitgegaan van een stijging van de bijstandsuitgaven van 10% in 2021 en 2022. Daarna verwachten we dat de situatie stabiliseert. In de begroting 2021 zijn we er vanuit gegaan dat deze stijgende uitgaven volledig gecompenseerd worden via de BUIG-uitkering. Inmiddels zien we dat de verwachte stijging in het eerste kwartaal van 2021 nog steeds uitblijft. Dit hangt naar verwachting samen met de continuering van de steunmaatregelen van het Rijk. Op basis van de laatste prognoses wordt bekeken of de begroting 2021 op dit punt naar beneden kan worden bijgesteld. Uitvoering TOZO (Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers) De impact en vooruitzicht De gemeente voert de TOZO-regelingen uit. Het grootste deel van de uitvoering TOZO heeft tot nu toe plaatsgevonden binnen reguliere uren (ca. 5.000 uur t/m 31 december 2020). Dit betekent dat andere werkzaamheden tijdelijk zijn blijven liggen en dat de planning van diverse opgaven een aantal maanden in de tijd zijn opgeschoven. Naast reguliere ureninzet is ook extra capaciteitsinzet nodig geweest voor uitvoering TOZO (ca. 1 fte). Medio maart 2021 was de stand van zaken met betrekking tot de TOZO-regelingen als volgt:

TOZO 1 TOZO 2 TOZO 3 - 2020 TOZO 3 - 2021

aantal besluiten bedrag aantal besluiten bedrag aantal besluiten bedrag Aantal besluiten bedrag

Bedrijfskrediet

Levensonderhoud

40 € 380.000 7 € 70.000 5 € 41.000 6 € 29.000

502 € 2.531.000 213 € 553.000 137 € 403.000 104 € 438.000

De cijfers voor TOZO 1, 2 en 3 (in 2020) zijn definitief, de cijfers voor TOZO 3 in 2021 zijn voorlopig (TOZO 3 loopt tot en met 31 maart 2021). Inmiddels is door het Rijk TOZO-4 aangekondigd die start vanaf 1 april 2021 en doorloopt tot 1 juli 2021. TOZO 4 kent gelijke voorwaarden als TOZO 3. Van de eerder aangekondigde vermogenstoets wordt afgezien.

Beheersmaatregelen -

De reguliere backofficeprocessen worden door Venlo uitgevoerd, maar het beheer vindt hier in Venray plaats (net als bij de Bbz).

We zorgen voor een kwalitatief goede registratie, die voldoet aan de voorwaarden om aan het einde van het jaar de kosten voor TOZO via Sisa-verantwoording gecompenseerd te krijgen. Met betrekking tot de aanvragen bedrijfskrediet is bij de verantwoording over 2020 een noodzakelijke correctie in de registratie doorgevoerd (is ook met terugwerkende kracht verwerkt in het coronadashboard). Alle TOZO-aanvragen en daaruit voortvloeiende betalingen worden geregistreerd in Suite en ook uren worden geregistreerd (TIM).

Inmiddels is er een gebruikershandleiding TOZO-controle (rechtmatigheid) uitgebracht door het Inlichtingenbureau. Hierbij wordt het totale TOZO bestand getoetst op inkomens gegevens van derden (UWV, etc). De informatie hiervoor wordt aangeleverd door het Werkplein.

Aandachtspunt is de controle en verantwoording van de verstrekte TOZO-uitkeringen die in 2021 moet plaatsvinden. We hebben inmiddels een controleprotocol geüpdate conform de werkwijze van Venray. Dit is afgestemd met de accountant en inmiddels is gestart met de controle van TOZO 1. Op basis van de nog te ontvangen gegevens van het Inlichtingenbureau over TOZO 2 en 3 kan worden bepaald wat de inzet vanuit Venray in 2021 precies gaat zijn.

Het beheer van verstrekte TOZO-bedrijfskredieten zal extra inzet vergen in de komende jaren. Dit moet nog inzichtelijk worden gemaakt.

Ondersteuning bij heroriëntatie op de arbeidsmarkt van zelfstandig ondernemers maakt onderdeel uit van het sociaal steunpakket van het Rijk. Gemeenten gaan samen met zelfstandig ondernemers inventariseren of en welke ondersteuning nodig is. Denk hierbij aan coaching, advies, bij- of omscholing en heroriëntatie. De Participatiewet biedt gemeenten de mogelijkheden om dit maatwerk te bieden. Hierover vindt op dit moment ook regionaal overleg plaats en er wordt gekeken waar regionaal samengewerkt kan worden (zie ook hierboven bij onderdeel “veranderingen op de arbeidsmarkt”). We zien op dit moment nog een grote mate van terughoudendheid bij ondernemers om van deze ondersteuning gebruik te maken.

Compensatie van het Rijk -

Verstrekte TOZO-uitkeringen worden volledig gecompenseerd door het Rijk.

Met betrekking tot de uitvoeringskosten TOZO ontvangen gemeenten per besluit op een aanvraag levensonderhoud een vergoeding van € 450 en per besluit op een aanvraag bedrijfskapitaal € 800.

Als onderdeel van het sociaal steunpakket ontvangt centrumgemeente Venlo middelen vanuit het Rijk voor de heroriëntatie van zelfstandig ondernemers. Op dit moment is de omvang hiervan nog niet bekend.

Financiële gevolgen Zoals gezegd worden de kosten voor bedrijfskredieten en levensonderhoud één op één gecompenseerd. Uit de verantwoording over 2020 volgt dat we voor uitvoeringskosten van de TOZO een bedrag van € 425.000 ontvangen. Als we kijken naar de daadwerkelijke uitvoeringskosten, dan zien we dat de 5.000 uur die vanuit reguliere capaciteit zijn ingezet (ca. € 250.000) zijn gedekt binnen de begroting 2020. Daarnaast is in 2020 ca. € 75.000 aan extra capaciteit ingehuurd voor uitvoering van de TOZOregeling. Deze kosten zijn gedekt uit de verstrekte compensatiemiddelen.

In 2021 wordt eveneens extra capaciteit ingehuurd voor uitvoering van de TOZO-regeling, zowel aanvragen levensonderhoud en bedrijfskredieten als de rechtmatigheidscontrole. In het natraject van de TOZO zullen echter ook nog extra uitvoeringskosten nodig zijn voor toetsing, verantwoording van TOZO in 2020/2021 en het beheer van de verstrekte TOZO-leningen in de komende jaren. Zodra de omvang van het signalen vanuit het Inlichtingenbureau voor TOZO 2 en 3 bekend is wordt hier een voorstel voor geformuleerd waarbij extra capaciteit gedekt zal worden uit de ontvangen compensatie voor uitvoeringskosten. In geval er dan nog compensatiemiddelen resteren, dan zullen deze worden ingezet voor het oplossen van capaciteitsknelpunten binnen de organisatie die ontstaan vanwege extra werkzaamheden in het kader van de coronacrisis (zie ook paragraaf 3.2).

2.2 Armoede en schulddienstverlening Extra beroep op voorzieningen Impact en vooruitzicht Naar verwachting stijgen door de coronacrisis de uitgaven door extra gebruik van minimaregelingen (individuele inkomenstoeslag, bijzondere bijstand en schulddienstverleningstrajecten) omdat meer mensen terugvallen in inkomen en/of in schulden terechtkomen. Tot nu toe is de verwachte stijging nog slechts beperkt gebleven mede dankzij de steunmaatregelen van de rijksoverheid. De verwachting is wel dat het beeld in 2021 zal wijzigen op het moment dat de steunmaatregelen van het Rijk afnemen. Door stijging van het aantal aanvragen neemt de druk op de uitvoering toe en is capaciteitsuitbreiding noodzakelijk. Beheersmaatregelen -

Voor de diverse voorzieningen binnen ons armoedebeleid geldt dat er sprake is van openeinde-regelingen. Dit betekent dat we maar beperkt invloed kunnen uitoefenen op de uiteindelijke uitgaven binnen dit beleidsveld.

Er vindt intensieve monitoring plaats op de ontwikkeling van aantal aanvragen en kosten van het armoedebeleid.

Er wordt op dit moment gewerkt aan een voorstel met betrekking tot instrumenten schulddienstverlening, vroegtijdig signaleren en het inzetten van preventieve maatregelen. We kunnen processen efficiënter laten verlopen en daarmee tijdwinst behalen die weer ingezet kan worden voor de vraagtoename door Covid-19. Op dit moment worden al voorbereidingen getroffen voor bijvoorbeeld het Schuldenknooppunt. We wachten nu nog op het landelijk waarborgfonds voor saneringskredieten. Deze omslag zorgt naar verwachting voor de grootste tijdwinst.

Sinds 1 maart kunnen huishoudens een aanvraag voor Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) indienen (zie verderop in deze paragraaf).

Binnen het steunpakket van € 1,4 miljard van het Rijk is aandacht voor armoedebestrijding en aanpak van problematische schulden.

Schulddienstverlening aan ondernemers vereist een specifieke expertise. Hiervoor zijn we in gesprek met een aantal aanbieders om dit voor Venray vorm te geven.

Compensatie van het Rijk Binnen het steunpakket van het Rijk is op dit onderdeel € 146 mln. beschikbaar gesteld voor de periode 2020-2022.

De middelen voor gemeentelijk schuldenbeleid en bijzondere bijstand (€ 105 mln.) worden naar gemeenten overgemaakt, de overige compensatie verloopt via derden. Financiële gevolgen Voor bijzondere bijstand is het budget 2020 bij de 2e berap met € 75.000 verhoogd als gevolg van Covid-19. Vanwege een verwachte stijging (5%) van het aantal aanvragen schulddienstverlening vanaf september heeft ook nog een tussentijdse budgetaanpassing plaatsgevonden van € 52.500. Onder andere door de steunmaatregelen van het Rijk is het aantal nieuwe aanvragen voor schulddienstverlening en bijzondere bijstand tot nog toe beperkt gebleven. Zoals gezegd wordt voor 2021 alsnog een toename verwacht. In de decembercirculaire hebben we in het kader van het sociaal steunpakket de volgende bedragen ontvangen:

Gemeentelijk schuldenbeleid Bijzondere bijstand Totaal

2020 2021 € 33.612 € 68.716 € 11.593 € 23.699 € 45.205 € 92.415

Aangezien de budgetten bij de 2e berap al zijn verhoogd, zullen de middelen voor 2020 bij de jaarrekening 2020 worden overgeheveld naar het volgend jaar. De middelen voor 2021 worden bij de 1e berap 2021 in de begroting verwerkt. In de loop van 2021 zal blijken in hoeverre deze compensatie toereikend is. Uitvoering Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) Impact en vooruitzicht Door de coronacrisis staat de bestaanszekerheid van veel mensen onder druk. Zij krijgen te maken met een aanzienlijke terugval in hun inkomen en kunnen daardoor de noodzakelijke kosten van het huishouden niet meer betalen. De nood neemt toe naarmate de crisis langer duurt. Beheersmaatregelen -

De TONK is als tijdelijke regeling (1 januari tot 1 juli 2021) in het leven geroepen om huishoudens die in de problemen komen te ondersteunen. De TONK is gebaseerd op het

bestaande instrument van de bijzondere bijstand. De TONK is niet bedoeld voor ondernemerskosten. -

Per 1 maart 2021 is het voor inwoners mogelijk om deze tijdelijke ondersteuning aan te vragen. Dit is mogelijk met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2021. Het betreft een tijdelijke regeling tot maximaal 1 juli 2021. Eind maart waren er nog maar een beperkt aantal van 5 aanvragen ingediend.

Er vindt intensieve monitoring plaats op de ontwikkeling van aantal aanvragen en kosten van de TONK.

Door een maximum bedrag per maand aan de gemeentelijke toekenning te koppelen, verwachten we de uitgaven te kunnen beheersen.

Compensatie van het Rijk Voor uitvoering van de regeling Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijk kosten (Tonk) in het eerste half jaar van 2021 wordt door het Rijk in totaal een bedrag van € 260 mln. gereserveerd als compensatie voor verstrekte uitkeringen en uitvoeringskosten. Dit bedrag wordt in 2 tranches beschikbaar gesteld. De eerste tranche van € 65 mln. wordt via de meiciruclaire 2021 aan de gemeenten uitbetaald. Financiële gevolgen Inmiddels is bekend dat we in de 1e tranche voor de uitvoering van de Tonk een bedrag van € 145.251 aan compensatie gaan ontvangen. Wanneer de verdeelsleutels voor de 2e tranche ongewijzigd blijven dan kunnen we later dit jaar nog een bedrag van ca € 430.000 tegemoet zien van het Rijk. Hoe groot het beroep op de TONK zal zijn is op dit moment nog moeilijk in te schatten. Uitgangspunt is dat de compensatie van het Rijk voldoende zal zijn om de uitvoering van de TONK te bekostigen. De TONK wordt dus budgettair neutraal in onze begroting opgenomen.

2.3 Voorzieningen Jeugdzorg en WMO Welzijn en mentale gezondheid De impact en vooruitzicht Het coronavirus en de coronamaatregelen hebben niet alleen een grote weerslag op de zorg en de economie, maar ook op mensen (kwetsbare jongeren en ouderen, mensen met een beperking, dak- en thuisloze mensen). Door deze crisis is ook sprake van een mentale en sociale crisis: -

Ouderen hebben vaker negatieve gevoelens en eenzaamheid is toegenomen.

Kwetsbare groepen hebben minder sociale contacten, de coronacrisis treft met name mensen met psychische problemen harder.

Crisis vertaald zich ook naar de thuissituatie (huiselijk geweld en kindermishandeling)

Bijna de helft van de jongeren (18-24 jaar) voelt zich nu slechter dan voor de crisis (minder gezond, somberheid, meer angstklachten, etc.)

De kansenongelijkheid tussen jongeren neemt toe. Door de langdurige afhankelijkheid van thuisonderwijs is de thuissituatie van grotere invloed op de schoolprestaties van leerlingen.

Uit diverse onderzoeken blijkt dat negatieve gevoelens en psychische klachten toenemen naarmate de coronacrisis langer duurt. De verwachting is ook dat deze problemen niet zijn opgelost zodra we de crisis meer onder controle hebben. Er zal sprake zal zijn van “restschade” die nog langere tijd 23

voelbaar zal zijn. Dit zullen we terug gaan zien in een toename van het beroep op GGZ-hulp voor jongeren. Over de omvang daarvan is op dit moment nog moeilijk iets te zeggen. Beheersmaatregelen De beheersmaatregelen m.b.t. Jeugd en jongeren zijn verder uitgewerkt in paragraaf 2.4. Met betrekking tot ondersteuning van ouderen en kwetsbare groepen gebeurt al veel vanuit onze reguliere taken. Om de problemen, die vanwege de coronacrisis zijn toegenomen, aan te pakken gaan we daarbovenop nog met het volgende aan de slag: -

Er is een plan in voorbereiding om in het wijkleerbedrijf leerlingen stage te laten lopen in de wijk bij de eenzame ouderen met geen of een heel klein netwerk / mantelzorg. De stage bestaat uit contactmomenten en het doen van een activiteit.

We onderzoeken in hoeverre we in overleg met de huidige zorgaanbieders, de cliënten die niet naar de dagbesteding kunnen wellicht op een andere manier kunnen ondersteunen.

We kijken naar de mogelijkheid om voor de kwetsbare doelgroepen de huidige inzet van ervaringsdeskundigen voor dit jaar uit te breiden.

Compensatie van het Rijk Het Rijk heeft in de kamerbrief van 12 februari 2021 een steunpakket beschikbaar gesteld van € 200 mln. voor “het sociaal en mentaal welzijn en leefstijl”. De helft hiervan komt beschikbaar voor ondersteuning van kwetsbare groepen.

Verder wordt een bedrag van 40 mln. beschikbaar voor jeugd en jongeren (zie paragraaf 2.4) en ca. € 60 mln. voor gezondheid en leefstijl. In de kamerbriefbrief wordt verder aangegeven dat een groot deel van de middelen via gemeenten zal worden ingezet voor het verbreden van lokale initiatieven. Financiële gevolgen in 2021 Onlangs is bekend geworden dat gemeente Venray in 2021 de onderstaande bedragen via de ‘maartbrief 2021’ heeft ontvangen. Bestrijden eenzaamheid ouderen 2021

€ 98.481

Extra begeleiding kwetsbare groepen

€ 109.088

Daarnaast is de verwachting dat door de coronacrisis de uitgaven voor jeugdzorg, en dan vooral GGZ-hulp voor jongeren, vanaf 2021 zullen toenemen. Hiervoor is door het Rijk tot op heden geen specifieke compensatie beschikbaar gesteld. Deze ontwikkeling wordt via de reguliere P&C-cyclus nadrukkelijk gevolgd.

Continuïteit van de zorg De impact en vooruitzicht In 2020 zijn er periodes geweest dat zorg niet of in beperkte vorm kon worden geleverd. Tevens hebben zorgaanbieders en PGB-houders meerkosten gemaakt om zorg in coronatijd te organiseren. Zorgaanbieders en PGB-houders zijn voor de financiële gevolgen hiervan (deels) gecompenseerd door de gemeente. In tegenstelling tot het voorjaar 2020, toen veel zorg stil lag, wordt op dit moment de meeste zorg, in aangepaste vorm, gewoon geleverd. De verwachting is dat dit kan worden voortgezet de komende periode. Vanuit de dagbesteding komen diverse signalen als: -

we bieden aangepaste zorg omdat een inwoner niet durft te komen;

we moeten tijdelijk sluiten (vanwege besmetting) en loopt aantal weken inkomsten mis, maar blijven wel andere zorg leveren;

we kunnen niet hetzelfde aantal cliënten opvangen als voorheen (door ruimte).

Naarmate we in staat zijn om het coronavirus in 2021 verder te beheersen en de maatregelen van het kabinet kunnen worden afgeschaald, zullen ook de extra kosten die zorgleveranciers en PGBhouder hiervoor maken verder afnemen. Beheersmaatregelen -

De ontwikkeling van de zorgvraag voor Jeugdzorg en Wmo wordt intensief gemonitord. We zien bij beiden een toename in aantallen en omvang. Het blijft echter lastig om exact te bepalen voor welk deel dit Covid-19-gerelateerd is. De verwachting is in ieder geval wel dat de stijging die we de laatste maanden zien binnen behandeling GGZ voor jeugdigen, wel coronagerelateerd is. We verwachten dat we hiervan ook in 2021 de financiële gevolgen van zullen zien.

Vanuit de regionale werkgroep corona wordt uitvraag gedaan of we, evenals in 2020, weer een corona compensatieregeling in het leven roepen voor zorgaanbieders die nu te maken hebben met omzetverlies.

Compensatie van het Rijk In 2020 is ca. € 180.000 aan compensatie voor omzetverlies, inhaalzorg en meerkosten Jeugdzorg en Wmo van het Rijk ontvangen en deze is ook daadwerkelijk ingezet om extra uitgaven op deze onderdelen te dekken. In de Kamerbrief van 16 december 2020 heeft het kabinet aangegeven dat de compensatie voor meerkosten Jeugdwet en Wmo wordt verlengd tot 1 januari 2022. In de loop van 2021 wordt op macroniveau de omvang van de meerkosten bepaald. Hiertoe wordt voorafgaand onderzoek uitgevoerd om de hoogte hiervan vast te stellen. Dit bedrag wordt in principe via het gemeentefonds verdeeld over gemeenten (conform systematiek 2020). Financiële gevolgen in 2021 Het is nagenoeg onmogelijk om extra uitgaven als gevolg van Covid-19 exact te bepalen. Zoals bekend zien we ook in 2021 een stijgende lijn in de uitgaven van de jeugdzorg en Wmo. Het is zeer lastig te zeggen wat hiervan Covid-19-gerelateerd is. Ten tijde van de 2e berap 2021 zal de hoogte van de compensatie bekend zijn en zullen we kijken in hoeverre het aannemelijk is dat de verwachte uitgavenstijging voor 2021 corona-gerelateerd is. Dit deel zal dan uit de Rijkscompensatie gedekt worden.

2.4 Jeugd en jongeren Perspectief voor jongeren. De impact en vooruitzicht Jongeren moeten door de coronamaatregelen op relatief veel vlakken inleveren terwijl zij zelf doorgaans niet tot een risicogroep behoren. Ze ervaren vaak meer dan andere leeftijdsgroepen mentale gezondheidsproblemen zoals eenzaamheid, somberheid en angst. Ook in de eerste maanden van 2021 zal de “bewegingsruimte” voor jongeren nog beperkt blijven, maar in het verdere verloop van het jaar verwachten we dat deze beperkingen steeds verder worden opgeheven. Beheersmaatregelen Bij de behandeling van de 3e Covid19- impactanalyse in de raad van 9 februari 2021 heeft de raad via een amendement aangegeven dat er meer aandacht uit moet gaan naar jeugd en jongeren. Op dit moment zijn we aan de slag om hier verder uitvoering aan te geven. Doel is extra (en acute) aandacht voor jongeren gedurende de coronapandemie en aandacht voor herstel na deze periode. Concrete -

We gaan samenwerken met stichting Join Us, momenteel zijn we bezig met het realiseren van 2 Join Us groepen.

Gezinscoaches, jongerenwerkers en preventiewerkers zijn extra alert op gemoedstoestand van jongeren en zijn hierover in gesprek met jongeren. De preventiemedewerkers organiseren ook digitale bijeenkomsten voor professionals die veel met jongeren werken (bijvoorbeeld het onderwijs), om psychische klachten te herkennen.

Scholen zijn alert op leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben. Via het Nationaal Programma Onderwijs worden er nieuwe kansen geboden het inhalen en compenseren van achterstanden en het ondersteunen van leerlingen die het moeilijk hebben.

We organiseren activiteiten voor alle jongeren in Venray. Samen met jongeren en belangrijke partners is het platform Venray Open Up ontwikkeld (zie ook https://www.venrayopenup.nl/)

Compensatie van het Rijk Door het kabinet is in de kamerbrief van 8 december 2020 een Jeugdpakket beschikbaar gesteld (€ 58,5 mln.) waarmee aan jongeren meer mogelijkheden kunnen worden geboden voor activiteiten en ontmoetingen, binnen de geldende beperkingen. In de kamerbrief van 12 februari 2021 is door het Rijk aangegeven dat van dit totale Jeugdpakket € 40 mln. via de gemeenten beschikbaar wordt gesteld.

Financiële gevolgen Het bedrag dat Venray in 2020 ontving voor ondersteuning van vrijwilligersorganisaties op het gebied van jeugd en jongeren ad € 17.365 staat op dit moment nog gereserveerd. Onlangs is bekend geworden dat gemeente Venray in 2021 de onderstaande bedragen via de ‘maartbrief 2021’ heeft ontvangen. Perspectief jeugd en jongeren 2020

€ 45.158

Perspectief jeugd en jongeren 2021

€ 41.942

Jongerenwerk

€ 29.863

Mentale ondersteuning 2021

€ 25.214

Activiteiten en ontmoetingen

€ 17.341

Totaal

€ 159.519

De verwachting is dat de kosten van aanvullende activiteiten cq inzet voor jeugd en jongeren die we denken te gaan maken, gedekt kunnen worden uit deze compensatiemiddelen. Inmiddels heeft het college van B&W op 22 maart 2020 in het kader van de ”Tussenevaluatie toekomstplan jongerencentra” besloten om de opdracht aan de van de kwartiermaker te verlengen tot medio 2022. Deze opdracht heeft vertraging opgelopen vanwege de coronacrisis. De extra kosten van deze verlenging ad € 12.580 worden tevens gedekt uit bovenstaande middelen.

2.5 Onderwijs en kinderopvang Impact en vooruitzicht De coronapandemie heeft grote gevolgen voor het onderwijs. Dit geldt voor zowel leerlingen als onderwijzend personeel. Scholen hebben hard gewerkt om via afstands- en hybride onderwijs voldoende aandacht te geven aan de ontwikkeling van leerlingen. Desondanks is in het afgelopen jaar bij veel leerlingen een vertraging op hun individuele leerlijn ontstaan. Deze achterstanden door corona komen vaker voor en zijn groter bij kinderen die al een groter risico op achterstanden hadden, zoals kinderen uit gezinnen met een lagere sociaal economische status. Daarmee is de kansenongelijkheid in het onderwijs is door de coronacrisis toegenomen. Beheersmaatregelen -

Wij zetten binnen Venray al enkele jaren in op het verminderen van kansengelijkheid onder de noemer OK-ay. Daarnaast zijn we actief in gesprek met de schoolbesturen over de gevolgen van corona en waar mogelijk denken we mee in oplossingen.

Het kabinet komt met een Nationaal Programma Onderwijs. Hiervoor wordt in totaal € 8,5 miljard euro geïnvesteerd. Dit plan bevat maatregelen die zijn gericht op herstel én ontwikkeling van het onderwijs. Op het inhalen én compenseren van vertraging. En op het ondersteunen van leerlingen en studenten in het onderwijs die het moeilijk hebben.

Gemeenten krijgen in dit plan een rol toebedeeld gekregen voor voorschoolse educatie en het funderend onderwijs. Zij moeten gaan zorgen voor een lokale, integrale en meerjarige aanpak die wordt vormgegeven door in samenwerking met scholen, kinderopvang, jeugdgezondheidszorg, bibliotheken en andere partijen activiteiten aan te bieden om de vaardigheden van leerlingen op cognitief, executief, sociaal en emotioneel vlak aanvullend te stimuleren. De schoolbesturen zijn nu eerst aan zet. Zij maken een analyse van de situatie en het is vervolgens aan gemeenten om dit aan te vullen/compleet te maken. 27

Compensatie van het Rijk In totaal is voor gemeenten macro een bedrag van € 346 miljoen opgenomen, € 80 miljoen in 2021, € 182 miljoen in 2022 en € 84 miljoen in 2023. Gemeenten met veel leerlingen met het risico op een onderwijsachterstand ontvangen een hogere bijdrage. Hoe de extra middelen bij gemeenten terecht komen en hoe ze precies verdeeld worden zal binnenkort duidelijk worden. Financiële gevolgen Uitgangspunt is dat de compensatiemiddelen die we gaan krijgen dekkend zijn voor de uitgaven die we gaan doen in het kader van onze gemeentelijke aanpak. Noodopvang en vergoeding eigen bijdrage Impact en vooruitzicht Vanwege de strengere lockdown maatregelen, was de reguliere kinderopvang tussen 16 december 2020 en 8 februari jl. opnieuw gesloten. De reguliere BSO is op dit moment nog steeds dicht. Wel biedt de BSO noodopvang. Net zoals over de sluitingsperiode van vorig jaar, zullen ouders ook voor de periode vanaf 16 december 2020 van de overheid een tegemoetkoming ontvangen voor de eigen bijdrage die zij hebben doorbetaald, ofwel via de Sociale Verzekeringsbank of via de gemeente. Voor de kinderdagopvang en gastouderopvang loopt deze tegemoetkoming tot 8 februari, voor de buitenschoolse opvang loopt de tegemoetkoming door tot het einde van de sluiting. De einddatum hiervan is op dit moment nog niet bekend. Beheersmaatregelen -

Er is wederom gratis noodopvang georganiseerd binnen het onderwijs en kinderopvang, hoewel in iets beperktere vorm dan tijdens de eerste lockdown in de periode medio maart tot 1 juli 2020. Omdat de noodopvang binnen de reguliere schooltijden en reguliere contracturen van de kinderopvang aangeboden werd, kon dit met gesloten beurzen worden verzorgd en heeft de gemeente geen rol in de financiering hiervan.

Ouders zonder recht op kinderopvangtoeslag die gebruik maken van gemeentelijke regelingen in de kinderopvang (peuteropvang, VVE en SMI) en de eigen bijdrage hebben doorbetaald tijdens de sluiting van de reguliere opvang, krijgen deze vergoed door de gemeente. De uitbetaling hiervan verloopt, net als de vorige keer, op factuurbasis via de kinderopvangorganisaties. Gemeenten ontvangen hiervoor een compensatie van het Rijk.

Compensatie van het Rijk Voor de eerste lockdown-periode hebben we rijkscompensatie ontvangen voor het organiseren van noodopvang en voor het vergoeden van de eigen bijdrage aan ouders (totaal € ruim 76.000). Hiervan hebben we slechts een klein deel hoeven aanwenden voor dekking van extra kosten. Inmiddels is via de Kamerbrief van 11-2-2021 Kinderopvang en Covid-19 een bedrag van € 5,1 mln. toegezegd om de eigen bijdrage van de ouders die gebruik maken van de gemeentelijke regelingen te vergoeden voor de tweede periode van sluiting. Financiële gevolgen Onlangs is bekend geworden dat gemeente Venray voor de huidige lockdown-periode € 13.131 via de ‘maartbrief 2021’ heeft ontvangen. De verwachting is dat de extra kosten voor kinderopvang in de periode vanaf 16 december 2020 kunnen worden gedekt uit deze compensatiemiddelen. 28

2.6 Leerlingenvervoer Continuïteit leerlingenvervoer Impact en vooruitzicht Met de afkondiging van de strengere maatregelen in december 2020 werden vlak voor de kerst de scholen weer gesloten en het leerlingenvervoer stilgelegd. Ook het gymvervoer bleef achterwege. Inmiddels zijn de scholen vanaf 8 februari (VO 1 maart) wel weer (grotendeels) open, maar het gymvervoer is nog niet in zijn geheel hervat. Dit omdat er in de gemeente Venray, in lijn met het advies van de overheid, nog niet binnen wordt gegymd door scholen. Onduidelijk is wanneer dit weer gaat plaatsvinden, maar vooralsnog gaan we er vanuit dat dit vanaf mei weer opgestart kan worden. Op advies van de VNG is de 80%-regeling voor het leerlingenvervoer/gymvervoer ook van toepassing in de periode dat er geen vervoer is. Omdat alle scholen (deels) open zijn en volgens de vervoerder nu al 90% van de ritten wordt gereden, is de verwachting dat dit niet tot extreem lagere vervoerskosten zal leiden. Beheersmaatregelen -

Landelijk is besloten om 80% van niet gereden ritten toch uit te betalen, ook als er geen vervoer is geweest. Deze betalingen hebben plaatsgevonden. Op een later moment volgt de ‘afrekening’.

Verwachting is dat er vanaf het 2e kwartaal 2021 minimaal lagere vervoerskosten zullen zijn, dit omdat alle scholen (deels) open zijn en volgens de vervoerder nu al 90% van de ritten wordt gereden.

Compensatie van het Rijk N.v.t. Financiële gevolgen Door de 80%-regeling ontstaat een onderschrijding op de kosten leerlingenvervoer voor de periode dat er geen vervoer is geweest: voor de 1e helft van 2021 wordt dit voordeel berekend op ca. € 17.000. Voor het gymvervoer wordt het voordeel over de eerste helft van 2021 becijferd op ca. € 4.000.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10058949/1