04 Bijlage samenvatting rapport Voortgang energiebeleid gemeente Venray

Voortgang energiebeleid gemeente Venray Samenvatting rapport CE Delft In 2013 heeft de gemeente Venray het besluit genomen dat de ambitie is om in 2030 CO 2-neutraal te zijn, in lijn met de toenmalige landelijke ambitie. Dit wil zij bereiken door een besparing te realiseren op het totale energieverbruik van 37,5% ten opzichte van 2013. Hierbij wil de gemeente 45% van de resterende energiebehoefte in de gemeente produceren met schone technieken. Deze ambities zijn verwoord in het de Energiestrategie 2030 ‘Energie voor groene groei’, plannen voor grootschalige zonne- en windenergie zijn verder uitgewerkt in het Kader Opwekking Duurzame Energie (KODE). Ondertussen is de landelijke ambitie echter bijgesteld naar CO 2-neutraal in 2050. Ook het landelijk beleid (het Klimaatakkoord, de Transitievisie warmte en het mobiliteitsbeleid) is er niet op ingericht om in 2030 al CO2-neutraal te zijn. Deze studie concludeert dat door deze ontwikkelingen en het achterblijven van de verwachte energiebesparingen, het praktisch niet meer mogelijk zal zijn om in 2030 CO2-neutraal te zijn. Mogelijk schuift de gemeente de ambitie CO2neutraal door naar 2050, daarmee sluit zij dan aan bij de huidige landelijke ambities. De totale CO2-uitstoot in de gemeente Venray in 2019 is 367 kton. De uitstoot is met 15% gedaald ten opzichte van 2013. Dit ligt wel boven het landelijk gemiddelde van 10%.

Het is echter belangrijk te realiseren dat CO2 niet het enige broeikasgas is. Ongeveer twee derde van de totale uitstoot van broeikasgassen in Venray bestaat uit CO2, en een derde uit overige broeikasgassen. Deze overige broeikasgassen worden met name (voor 90%) in de landbouw uitgestoten. Kijkend naar de verwachte ontwikkelingen in de CO2-uitstoot dan daalt de CO2-uitstoot naar verwachting naar 275 kton. De doelstelling om in 2030 CO2-neutraal te zijn, lijkt daarmee niet te worden gehaald. Om het doel wel te halen moet de resterende 275 kton nog aanvullend worden gereduceerd. Hiervoor moet de gemeente Venray zeer veel aanvullend beleid opzetten bovenop het landelijk beleid. Dit landelijk beleid streeft naar bijna CO2-neutraal in 2050, ruim twintig jaar later dan de gemeente Venray. Te weinig energiebesparing voor behalen doelstelling Het totale energieverbruik in de gemeente Venray in 2019 is 5.332 TJ. Sinds 2013 is het energieverbruik met 2,8% afgenomen. Dat is een 1% meer dan de gemiddelde Nederlandse daling in het energieverbruik. Echter, om de doelstellingen van de gemeente Venray te halen moet vanaf 2019 elk jaar ongeveer 4% energie bespaard worden. Hiervoor is nog een flinke extra inspanning nodig. Behalen doelstellingen hernieuwbare energie in gevaar door netcapaciteit De hoeveelheid hernieuwbare energie stijgt flink in de afgelopen jaren.

Het grootste deel van de hernieuwbare opwek in Venray is warmte, opgewekt door biomassa. Deze wordt ingezet voor

1

verschillende bedrijfsprocessen. Hoeveel energie van de bedrijfsprocessen door biomassa wordt voorzien, is niet herleidbaar uit openbare bronnen. Vanaf 2015 is er een duidelijke stijging in de hoeveelheid hernieuwbare elektriciteit uit zonnepanelen te zien. In 2019 was de hernieuwbare opwek met 495 TJ goed voor 10,5% van de totale energievraag. Door te kijken naar de projecten die momenteel een rijkssubsidie (SDE) hebben ontvangen kunnen wij een beeld vormen van de potentiële groei van de hernieuwbare energie opwek in Venray. Wanneer alle in 2020 (nog) niet gerealiseerde SDE(+)-aanvragen gerealiseerd worden komt er 133 MW aan hernieuwbare opwek bij in de gemeente. Hiermee komt de gemeente Venray uit op 229 MW aan vermogen hernieuwbare opwek, ofwel bijna 3.000 TJ aan hernieuwbare energie. Wanneer deze opwek wordt gerealiseerd, zou de gemeente haar gestelde doel voor hernieuwbare energie ruim behalen. Er zijn hier echter een aantal belangrijke kanttekeningen bij te plaatsen: 

Het doel van de gemeente Venray is afhankelijk van het behalen van het doel voor energiebesparing. Zoals hiervoor omschreven is dit doel echter nog niet in bereik.



Om energie (met name elektriciteit) op te wekken, moet er voldoende ruimte zijn in het elektriciteitsnet. Momenteel is er in Venray schaarste in de netcapaciteit. Deze schaarste is naar verwachting in 2027 opgelost, maar de SDE-subsidies vervallen in 2025. Het is dan ook zeer waarschijnlijk dat een groot deel van deze projecten niet gerealiseerd zal worden. Dit geldt met name voor de realisatie van grote zonnevelden, maar het heeft ook effect op biomassa-wkk’s. Ook zal dit effect hebben voor grote projecten van zon op grote daken. Op dit moment is er nog geen knelpunt voor kleinschalig zon op dak, maar het is niet te garanderen dat dit in de toekomst niet zal plaatsvinden.



Tot slot omvat een groot deel van de SDE-aanvragen uitbreidingen van de huidige biomassa-installaties. Navraag van de gemeente Venray leert dat deze installaties met name worden neergezet voor uitbreiding van de bedrijfsprocessen van de desbetreffende bedrijven. Hiermee draagt de opwek van hernieuwbare energie voor deze installaties met name bij aan het voorkomen dat de opgave voor Venray, met de groei van de gemeente, groter wordt. Echter, dit verduurzaamt niet de bestaande energievraag in de gemeente.

Adviezen In dit rapport staan per thema verdere adviezen voor nieuw beleid. Het gaat te ver om in de samenvatting uitgebreid op de adviezen per thema in te gaan. De doelstelling van de gemeente Venray is momenteel nog niet in bereik. CO2-neutraliteit in 2030 is een grote ambitie, aangezien de gemeente twintig jaar vooruitloopt op landelijk beleid, maar voor veel beleid afhankelijk is van dezelfde Rijksoverheid. Tegelijkertijd maakt het meest recente rapport van het IPCC duidelijk dat een ambitieus beleid nodig is. Mocht de gemeente Venray nieuwe doelstellingen willen vaststellen, dan adviseert CE Delft om in de ambities van de gemeente minimaal de Europese doelstellingen aan te houden: deze zijn ambitieuzer dan het Klimaatakkoord en naar verwachting zal de Nederlandse overheid de Europese ambities overnemen. Venray heeft momenteel vooral klimaatbeleid op het thema wonen, en hernieuwbare energie opwek. Er liggen kansen om deze opgave integraler aan te pakken, door het voeren van een actief beleid op

2

de thema’s werken en mobiliteit. Het advies is om de bestaande samenwerking met de Provincie Limburg hiervoor te intensiveren. Het is daarnaast belangrijk dat er voldoende uitvoeringscapaciteit aanwezig is om deze taken op te pakken. Een recente studie laat zien dat een gemeente als Venray voor het uitvoeren van de taken uit het Klimaatakkoord tussen de negen en de zeventien extra fte nodig heeft.

3