03 Havenbeheerplan

RAPPORT Beheerplan haven Wanssum

Klant:

gemeente Venray

Referentie: BH9016-MI-RP-220316-1003 Status:

Definitief/P02

Datum:

16 maart 2022

Projectgerelateerd

HASKONINGDHV NEDERLAND B.V.

Jonkerbosplein 52 6534 AB Nijmegen Mobility & Infrastructure Trade register number: 56515154 +31 88 348 70 00 T +31 24 323 93 46 F info@rhdhv.com E royalhaskoningdhv.com W

Titel document: Beheerplan haven Wanssum Ondertitel: Referentie: BH9016-MI-RP-220316-1003 Status: P02/Definitief Datum: 16 maart 2022 Projectnaam: Beheerplan haven Wanssum Projectnummer: BH9016 Auteur(s): J.G.A.M. Reinders

Opgesteld door: Jos Reinders, Siebrand Huijsman Gecontroleerd door: Jos Reinders, Siebrand Huijsman Datum: 24 januari 2022 Goedgekeurd door: Jos Reinders Datum: 16 maart 2022

Classificatie Projectgerelateerd

Behoudens andersluidende afspraken met de Opdrachtgever, mag niets uit dit document worden verveelvoudigd of openbaar gemaakt of worden gebruikt voor een ander doel dan waarvoor het document is vervaardigd. HaskoningDHV Nederland B.V. aanvaardt geen enkele verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid voor dit document, anders dan jegens de Opdrachtgever.Let op: dit document bevat mogelijk persoonsgegevens van medewerkers van HaskoningDHV Nederland B.V.. Voordat publicatie plaatsvindt (of anderszins openbaarmaking), dient dit document te worden geanonimiseerd of dient toestemming te worden verkregen om dit document met persoonsgegevens te publiceren. Dit hoeft niet als wet- of regelgeving anonimiseren niet toestaat. 16 maart 2022

BH9016-MI-RP-220316-1003

i

Projectgerelateerd

Inhoud 1

Inleiding

4

1.1

Aanleiding

4

1.2

Samenhang

4

2

Beleid, kaders en wetgeving

5

2.1

Wet- en regelgeving

5

2.2

Beleidskader

5

3

Beheerscope

6

3.1

Huidig areaal

6

3.1.1 3.1.2 3.1.3 3.1.4

Omschrijving haven Eigendoms- en onderhoudssituatie Onderdelen haven Buiten scope vallende onderdelen

6 7 7 10

4

Toekomstig (aanpassingen) areaal / ontwikkelingen

11

5

Beheervisie

12

6

Kwaliteit

14

6.1

Inleiding

14

6.2

Kades en oeverbeschermingen

14

6.3

Afmeervoorzieningen

15

6.4

Wegen

15

6.5

Zandvang Groot Molenbeek

15

6.6

Waterbodem haven

16

7

Meerjarenonderhoudsplan

17

7.1

Benodigde financiële middelen

17

7.1.1 7.1.2 7.1.3 7.1.4 7.1.5

Kosten instandhouding kades en oeververdedigingen Kosten instandhouding wegen Kosten baggeren zandvang Kosten beheer en middelen Onderhoudskosten baggeren haven

17 18 18 18 20

7.1.5.1

Algemene informatie baggeren

20

7.1.5.2

Reguliere baggerwerkzaamheden

21

7.1.6 7.1.7

Zwaaikom Overzicht totaal benodigde financiële middelen

23 23

7.2

Inkomsten haven

24

7.3

Verschil benodigd budget en inkomsten

25

16 maart 2022

BH9016-MI-RP-220316-1003

2

Projectgerelateerd

8

Beheerorganisatie

27

9

Risicoparagraaf

28

16 maart 2022

BH9016-MI-RP-220316-1003

3

Projectgerelateerd

1

Inleiding

1.1

Aanleiding

Binnen de gemeente Venray ligt in Wanssum een industrie- en jachthaven aan de Maas. Deze haven heeft de afgelopen jaren veel veranderingen ondergaan: “Ruimte voor de rivier”, verhoging van het rivierpand, verdieping van de haven, uitbreiding van de haven en rondweg inclusief brug (in het kader van de Gebiedsontwikkeling Ooijen-Wanssum). Het laatste beheerplan dateert van 2016; toen lagen de onlangs uitgevoerde plannen nog op de tekentafel. Het onderhoud en de verwachte investeringen waren toen voor een deel afgestemd op de toenmalige toekomstige situatie. Elke vier jaren dient het beheerplan te worden geactualiseerd. Dit nieuwe beheerplan heeft de looptijd 2022-2025; er is uitstel verleend vanwege afronding van diverse werkzaamheden. De gemeente wenst nu goed inzicht te hebben in het benodigde budget voor het beheer en instandhouding van de haven zoals deze nu is; met de uitdagingen van vandaag en morgen. Een beheerplan inclusief meerjarenonderhoudsplan (MJOP) en investeringsraming is hiervoor het juiste instrument. RHDHV heeft in nauwe samenwerking met de gemeente Venray dit “Beheerplan haven Wanssum” opgesteld.

1.2

Samenhang

Het beheerplan haven Wanssum is opgesteld in samenhang met een aantal belangrijke ontwikkelingen en rapportages. Gebiedsplan Ooijen-Wanssum (GOW) Voor de gebiedsontwikkeling van het gebied Ooijen-Wanssum is in 2010 een gebiedsplan opgesteld en vastgesteld. Het plan is opgesteld door een tijdelijk samenwerkingsverband van Rijkswaterstaat, provincie Limburg, Waterschap Limburg, gemeente Venray en de gemeente Horst aan de Maas. De doelstellingen van de gebiedsontwikkeling zijn:  duurzame waterstanddaling (voldoende ruimte voor de Maas);  beveiliging van dorpen, bedrijven en woningen door aanleg dijken en harde keringen (in de haven);  vorming van aaneengesloten waterrijk landschap (in de Oude Maasarm en langs de Maas) en  economische ontwikkeling en leefbaarheid van het gebied. Het GOW is inmiddels volledig uitgevoerd en de verschillende assets zijn of worden overgedragen aan de nieuwe beheerders. Uitbreiding westelijke insteekhaven De uitbreiding van de haven paste uitstekend in de Gebiedsontwikkeling Ooijen-Wanssum: naast bescherming tegen hoogwater, ook economische ontwikkeling en verbetering van de leefbaarheid voor het dorp Wanssum. Naast een uitbreiding van de haven, vergroten van de insteekhaven, is ook een nieuw bedrijventerrein aangelegd. Een verlenging van de insteekhaven met 400 meter en een vergroting van het bedrijventerrein met 6 ha.

16 maart 2022

BH9016-MI-RP-220316-1003

4

Projectgerelateerd

2

Beleid, kaders en wetgeving

Beleid, kaders en wetgeving vormen belangrijke uitgangspunten en randvoorwaarden voor het beheer en de instandhouding van de haven Wanssum.

2.1

Wet- en regelgeving

De wet- en regelgeving die van toepassing is op het construeren, onderhouden of vervangen van kunstwerken in de haven zijn in deze paragraaf omschreven. Hieronder enkele relevante vermeld; in bijlage 1 is een volledig overzicht aanwezig.  Wet milieubeheer  Arbowet  Flora- en faunawet  Omgevingswet  Activiteitenbesluit Milieubeheer  Waterwet, voorheen Wet verontreiniging oppervlaktewater (WVO)  Richtlijn Vaarwegen (RVW) 2020  Binnenschepenbesluit;  Wet Informatie-uitwisseling Ondergrondse Netten (WION);  Regelgeving Baggerwerken, inclusief bijbehorende wetten;  Gemeentelijke verordeningen: o Havenverordening Venray 2017 o Verordening havengelden 2022

2.2

Beleidskader

Scheepvaartklasse Vb In het havenbeheerplan 2016 is opgenomen dat de haven geschikt moet zijn voor klasse Vb schepen. Dit zijn de grootste schepen die nu over de Maas mogen varen. Deze schepen zijn maximaal 135 meter lang, 11,4 meter breed en hebben een diepgang van 3,5 meter (op basis van een groot Rijnschip). Een groot containerschip heeft een iets mindere diepgang: 3,0 meter. Exploitatie haven Voor de gehele haven is de Havenverordering 2017van kracht (“Verordening regelende de openbare orde en veiligheid in de haven 2017”). Voor het gebruik van de haven door schepen en havenondernemers wordt havengeld geïnd. De jachthaven is verpacht aan een particuliere ondernemer. Een gedeelte van de haven is verpacht aan een ondernemer die er vervolgens een jachthaven exploiteert. Een ander bedrijf huurt een deeltje van de industriehaven (nabij de jachthaven) voor de verkoop van jachten. De gemeente staat (sport)vissen aan één visvereniging in de jachthaven wel toe maar niet in de industriehaven. Waterland Travel huurt een vaste ligplaats van de gemeente voor een rondvaartboot.

16 maart 2022

BH9016-MI-RP-220316-1003

5

Projectgerelateerd

3

Beheerscope

3.1

Huidig areaal

3.1.1

Omschrijving haven

De haven Wanssum is een haven in de monding van de Groote Molenbeek (het eindpunt van de Oude Maasarm) en mondt rechtstreeks uit in de Maas. Het haventerrein heeft een totale oppervlakte van circa 76 hectare (waarvan circa 22 hectare tot het “natte” gedeelte behoord). De haven is op hoofdlijnen ingedeeld in twee delen:  industriehaven;  jachthaven.

Industriehaven De industriehaven is oorspronkelijk aangelegd in de jaren 30 en later uitgebreid in de jaren 70 (insteekhaven). De huidige haven is in 2019-2021 grootschalig aangepast en vernieuwd, waarbij de insteekhaven met ruim 400 m1 in westelijke richting is verlengd met een oppervlakte van circa 2,7 ha. (natte deel). De kadelengte bedraagt circa 2.500 m1; de kades zijn allemaal in eigendom van de gemeente (na overdracht). De kades die ook dienstdoen als primaire waterkering zijn gedeeld beheer met het waterschap. Op dit moment kunnen schepen met een diepgang tot 3,50 m1 (klasse Vb) gebruik maken van de industriehaven Wanssum.

Jachthaven De jachthaven is gelegen in het zuiden van de haven en de industriehaven is direct gelegen aan de Maas. De kleine jachthaven heeft een capaciteit van ongeveer 150 ligplaatsen.

16 maart 2022

BH9016-MI-RP-220316-1003

6

Projectgerelateerd

3.1.2

Eigendoms- en onderhoudssituatie

Voor de haven Wanssum is sprake van een aantal eigenaren en belanghebbenden:  gemeente Venray;  waterschap Limburg;  Rijkswaterstaat;  provincie Limburg;  jachthaven Wanssum;  bedrijven. Het water in de havens (industrie- en jachthaven) is eigendom van de gemeente. Het beheer en onderhoud van de haven is eveneens in handen van de gemeente. Alle kademuren, oeververdedigingen, de weg rondom de haven, de drijvende brug en de zandvang zijn in eigendom van de gemeente. Daarnaast zijn er nog eigenaren van de bedrijventerreinen; verschillende gelegen aan het water. De primaire waterkering loopt ook over enkele damwanden (vrijwel allemaal van de gemeente Venray); de waterkering is van het waterschap Limburg. Rijkswaterstaat is de eigenaar van de rivier de Maas en bepaalt hierdoor het beheerregime, de waterpeilen en debieten in en rondom de haven. De nieuwe brug in de N270 over de haven is van de provincie. De brug over de Groote Moolenbeek is van de gemeente (na overdracht van de oude N270). Jachthaven Wanssum is eigenaar van de drijvende delen in de jachthaven: steigers en havenvoorzieningen zoals elektriciteit, water en douches. De haven zelf wordt gepacht van de gemeente.

3.1.3

Onderdelen haven

We beschrijven hieronder de onderdelen van de haven met onderscheid naar locatie en/of gebruik die in eigendom en beheer zijn van de gemeente Venray (gezien van oost naar west en per deel beschreven met de klok mee)

Figuur 1 Overzicht type en lengte oeververdediging en ander onderdelen

16 maart 2022

BH9016-MI-RP-220316-1003

7

Projectgerelateerd

Objectcode Deel 1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5

Omschrijving Havenmonding Steenbestorting oostzijde havenmond Damwand laag oost (nabij Cementbouw) Damwand west (laag deel bij begin insteekhaven) Steenbestorting west havenmond Afmeerpalen (waarvan 2 stuks met loopplank)

Deel 2 2.1 2.2 2.3 2.4

Insteekhaven Damwand (oud) zuidzijde (circa 0,5 m1 lager) Damwand (nieuw) insteekhaven Damwand (oud) noordzijde (circa 0,5 m1 lager) Bodembescherming nieuwe damwand (breed10 m1)

Lengte 220 m1 27 m1 26 m1 305 m1 5 st.

219 m1 874 m1 126 m1 8740 m2

(Damwand heeft wrijfstijlen, bolders en drenkelingenladers)

Deel 3

Industriehaven

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8

Damwand “nieuw” oostzijde Damwand van oprit/helling oostzijde Toegangsweg (4 m1 breed) naar helling en autolosplaats Aanvaarpalen (bij ingang jachthaven) Damwand “nieuw” westzijde Damwand (oud) westzijde (circa 0,5 m1 lager) Toegangspoorten calamiteitenweg en doorgang Bodembescherming nieuwe damwand (breed10 m1)

740 m1 36 m1 40 m1 6 st. 593 m1 92 m1 2 st. 8740 m2

(Damwand heeft wrijfstijlen, bolders en drenkelingenladers)

Objectcode Deel 4 4.1 4.2 4.3 4.4

Omschrijving Jachthaven Damwand laag “nieuw” oostzijde tot einde Damwand laag “nieuw” westzijde tot einde Toegangsweg (4 m1 breed) Boothelling (4 m1 breed)

Lengte

Deel 5 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6

Zandvang in de “Groote Molenbeek” (2 delen) Zuidelijk deel nabij vuilrooster Waterschap Water-/bergingsoppervlak Lx B: circa 220 x 22 m1 Houten damwanden onder water, 2 stuks Noordelijk deel nabij/onder brug “Over ’t Broek” Meanderende uitmonding beek Water-/zandvangoppervlak aan zuidzijde brug

5.7

Water-/ zandvangopp. Aan noordzijde brug tot loopbrug

295 m1 298 m1 30 m1 10 m1

4500 m2 42 m1 1700 m2 6400 m2 3000 m2

Tabel 1 Overzicht type en lengte oeververdediging en ander onderdelen

16 maart 2022

BH9016-MI-RP-220316-1003

8

Projectgerelateerd

Zandvang Groote Molenbeek In de Groote Molenbeek (gelegen in de Oude Maasarm) is in het verleden een zandvang aangelegd. Het doel van de zandvang is het afvangen van slib uit de beek zodat het niet in de haven terechtkomt. Door het slib gecontroleerd op een zelfgekozen plek te laten bezinken wordt de hoeveelheid slib in de haven beperkt en kan het onderhoud (baggeren) tegen lagere kosten en zonder al te veel hinder plaatsvinden. De zandvang is in 2011 voor de laatste keer geleegd.

Algemene en overige onderdelen van de scope: Naast de bovengenoemde “grote” onderdelen heeft de haven nog enkele algemene onderdelen die op diverse locaties in de haven aanwezig zijn. Hieronder volgt het overzicht van deze onderdelen: bebording haven; camerasysteem haven (CCTV); verharding (4 m1 breed, inclusief HWA) langs de damwanden is in beheer en eigendom van de gemeente waterpunten (3 stuks); gangpad tussen Grand Yachts en Staalmeesters (150 m2). Waterbodem Het betreft de waterbodem van zowel de industrie- als de jachthaven. Inmiddels zijn de havens uitgediept tijdens nieuwbouw en baggerwerkzaamheden. Dit heeft in fasen plaatsgevonden:  verdieping tijdens aanleg kade Heemex-SDH in 2014 (donker groen);  verdieping tijdens aanleg kade gebiedsontwikkeling (blauw);  aanleg nieuwe containerterminal met nieuwe havendiepte (donkerbruin);  reststand deel industriehaven; het deel van de voormalige insteekhaven is in 2021 wel gebaggerd (deel licht bruin). De havenmond is niet geheel op diepe (onderhoud is gepland);  de havenbodem is voorzien van een bodemverdediging (stortsteen met colloïdaal beton; delen donkergroen, blauw, donkerbruin).

Figuur 2 Overzicht baggeren haven

De jachthaven is dus uitgediept; de bodem van de jachthaven is dieper moeten worden om de stroomsnelheden in de jachthaven tot een acceptabel niveau te reduceren.

16 maart 2022

BH9016-MI-RP-220316-1003

9

Projectgerelateerd

Resumerend De totale lengte van de oevers bedraagt 3413 meter (in eigendom gemeente). De verdeling in type en materiaal in onderstaande tabel weergegeven. Soort oeververdediging

Materiaal

Damwand havenmonding “(laag) Damwand “hoog” (industrie-/insteekhaven) Damwand “laag” (jachthaven) Bodembescherming Steenbestorting

staal staal staal onderwater beton stortsteen

Totale lengte 136 m1 2684 m1 593 m1 8740 m2 525 m1

Tabel 2 Overzicht type en lengte oeververdediging

3.1.4

Buiten scope vallende onderdelen

De volgende onderdelen vallen buiten de scope van het beheer van de haven: Hoogwaterkering Waterschap op de wal/industrieterrein, deze loopt langs de containerterminal naar het westen (damwand tussen BCTN Venray B.V. en Geelen Beton Wanssum B.V.) Hoogwaterkering Waterschap rondom jachthaven Calamiteitenweg ten zuiden van de westelijke toerit Lienebrug dit is geen eigendom, gemeente heeft alleen recht van overpad. Brug “Over ’t Broek” in de Brugstraat (valt onder beheer kunstwerken gemeente Venray) Aangepast N270 en de Lienebrug” (eigendom van de provincie Limburg). De drijvende loopbrug in de jachthaven (wel eigendom van de gemeente Venray). De uitlaten van overstorten bij Grote Molenbeek gemeente: HWA en Vuilwater (rioleringsbeheer gemeente Venray). Jachthaven Wanssum, alle steigers en ook de beweegbare trap naar de drijvende steigers. Wegen en riolering in het havengebied (valt onder wegbeheer en rioleringsbeheer van de gemeente Venray). Reddingsmiddelen (de aanwezige middelen zijn van de bedrijven).

16 maart 2022

BH9016-MI-RP-220316-1003

10

Projectgerelateerd

4

Toekomstig (aanpassingen) areaal / ontwikkelingen

Zwaaikom Om de schepen met verkeersklasse Vb ter plaatse van de insteekhaven makkelijker te laten draaien is een zwaaikom nodig. Deze zou aangelegd moeten worden ter plaatse van de knik, aan de westzijde van de havenmond. Ter hoogte van de bestaande insteekhaven ontbreekt nog de bodembescherming langs de kades; deze dient nog te worden aangelegd. Bodembescherming Bodembescherming aanbrengen bij BCTN (oude deel van de insteekhaven zowel aan de noord- als de zuidzijde). Uitbreiding CCTV Er is een uitbreiding CCTV in de havennodig; deels vanwege de gerealiseerde uitbreiding insteekhaven (2022). Walstroom Volgens Europese regelgeving mogen schepen in havens vanaf 2030 geen CO2 meer uitstoten en zou er te zijner tijd walstroom aanwezig moeten zijn. De haven van Wanssum is geen verblijfshaven en voor het laden en lossen wordt vaak gebruik gemaakt van materieel vanaf de wal. Op dit moment is er dus geen vraag naar walstroom. De gemeente Venray zal de komende jaren gebruiken voor onderzoek naar de noodzaak van of wens naar walstroom en naar de benodigde investering. Afhankelijk van de uitkomsten van het onderzoek zal de investering wel of niet als investering worden opgenomen. Kleine aanpassingen Diverse kleine aanpassingen (materiaalcontainer, boeien lijn, reddingsmiddelen en olie absorberend materiaal). De boeienlijn is nodig als afzetting van de lagere kades bij hoog water.

Aanschaf in 2022.

16 maart 2022

BH9016-MI-RP-220316-1003

11

Projectgerelateerd

5

Beheervisie

De gemeente wenst een duurzame en verantwoorde ontwikkeling van de haven waarbij de ontwikkeling niet alleen het economische doel dient, maar waarbij ook nadrukkelijk oog is voor de leefbaarheid van de inwoners en de aanwezige natuur- en landschapswaarden. In dit hoofdstuk schetsen we de beheervisie op verschillende onderwerpen. Functionele, veilige en bereikbare haven Wanssum De haven Wanssum moet functioneel zijn met voldoende voorzieningen, waarbij de veiligheid en gezondheid gewaarborgd is, de bereikbaarheid van de kades en terreinen is gegarandeerd, waar zuinig met energie wordt omgegaan en het milieu wordt gerespecteerd. Bereikbaar- en beschikbaarheid De haven Wanssum moet altijd bereikbaar en beschikbaar zijn. Bereikbaarheid van de haven wordt gerealiseerd door altijd voldoende waterdiepte voor het scheepvaartverkeer. De haven is op dit moment geschikt voor schepen met een diepgang van 3,50 m1. Door regulier te baggeren moet een diepgang van minimaal 3,00 m1 + 0.50 m1 = 4,0 m1 worden gegarandeerd (voor scheepvaartklasse Vb). Door de ontwikkelingen rondom en in de haven (verbreding Oude Maasarm en verhoging waterpeil Maas) is naar verwachting de slibaanwas in de haven groter geworden. De kosten voor het baggeren worden dan hoger. Deze veronderstelling dient door een nadere studie te worden onderbouwd.

Jaarlijks wordt de diepte van de havenbodem gemeten; door de verschillen door de jaren heen te meten verkrijgen we meer inzicht in de slibdepositie. Als de oude Maasarm tijdens hoogwater gaat mee stromen, zal er totaal nieuwe stromingsbeelden kunnen optreden in de haven. De beschikbaarheid van de haven als geheel en kadeconstructies specifiek kan worden gerealiseerd door de tijdperiode voor het benodigd onderhoud aan de kades, (meer)palen en waterbodem zoveel mogelijk te beperken. Gebruik van duurzame materialen met een lange levensduur en weinig onderhoudsbehoefte is hierbij van groot belang. Bij de nieuwe kades wordt gewerkt met een ontwerp levensduur van 100 jaar. De bereikbaarheid over land (verkeerswegen) is verbeterd door de aanleg van de rondweg. De (nieuwe) industriegebieden hebben hun eigen aansluiting via de rondweg. Hierdoor is er geen vrachtverkeer meer door de kern van Wanssum; dit scheelt onderhoud aan de betreffende wegen. De rondweg is eigendom en in beheer van de provincie. De rondweg rondom de haven is weer in eigendom en beheer van de gemeente en valt buiten de scope van dit beheerplan. Voorzieningen (jachthaven en industriehaven) Voor zowel de beroeps- als de pleziervaart zijn voorzieningen in de haven aanwezig. De voorzieningen voor de pleziervaart wordt geheel door “Jachthaven Wanssum” geregeld en onderhouden.

Op drie locaties is een watertappunt aanwezig. Tenslotte is op twee locaties een mogelijkheid voor het wegbrengen van huishoudelijk afval. Veiligheid In en rondom de haven moet de veiligheid voor de burgers en gebruikers van de haven continue gewaarborgd zijn. Veiligheid is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van alle betrokken partijen: overheden, bedrijven en burgers. We maken onderscheid tussen verschillende soorten veiligheid: externe veiligheid, verkeersveiligheid en persoonlijke veiligheid. De externe veiligheid betreft de risico’s die in een omgeving aanwezig zijn door het gebruik van gevaarlijke stoffen (bijvoorbeeld brand- en explosiegevaar). We maken bij het veiligheidsbeleid onderscheid tussen transportrisico en risico bij bedrijven. Door de handhaving van vergunningen kan dit laatste risico worden beperkt (Besluit externe veiligheid inrichtingen).

16 maart 2022

BH9016-MI-RP-220316-1003

12

Projectgerelateerd

Het transportrisico wordt beperkt door veilige wegen. Bij de inrichting van de rondweg en de brug is hier rekening mee worden gehouden. Eveneens betreft dit het onderwerp verkeersveiligheid. Persoonlijke veiligheid betreft de risicobeheersing van gevaren voor personen. We beperken ons in het beheerplan tot de veiligheid in de haven. In de haven zijn voorzieningen die veilig moeten zijn voor de gebruikers. In de nieuwe inrichting streven we ernaar dat hulpvoertuigen (Brandweer, Ambulance) overal aan de kade kunnen komen. Daarnaast moeten personen die te water raken snel en eenvoudig op de walkant kunnen komen. De aanwezige reddingsmiddelen zijn van de bedrijven. In de nieuwe damwanden zijn voldoende trappen opgenomen die conform de richtlijnen zijn uitgevoerd. Zandvang Groote Molenbeek De zandvang in de Groote Molenbeek (Oude Maas arm) blijft ook na uitvoering van de diverse projecten van het Gebiedsplan Ooijen-Wanssum ongewijzigd in functie. Waterschap Limburg Rondom en deel van de haven ligt de waterkering van het Waterschap. Aanpassingen aan zowel particuliere als gemeenteonderdelen van de haven (b.v. damwanden en wegen) moeten daarom in nauw overleg met het Waterschap plaatsvinden. De vervangen damwand is een voorbeeld van deze samenwerking; de damwand is waterkering en een kering voor de industriële kade in één. Waterschap draagt bij aan onderhoud en vervanging.

Hierover dienen nog wel structurele financiële afspraken te worden gemaakt. Dagelijks beheer van de haven Havenmeester en CCTV De gemeente heeft het dagelijkse toezicht in de haven veranderd door de aanleg van CCTV (Closed Circuit TV installatie) op bepaalde locaties in de haven. Hierdoor is de dagelijkse aanwezigheid van de havenmeester in de haven verminderd. In combinatie met een aangepaste wijze van innen van de havengelden is het mogelijk gebleken te besparen op de kosten van de havenmeester. Als gevolg van de veranderde haven (uitbreiding, aanleg brug) moet het camerasysteem worden aangepast. Vergunningen Vanuit de vermelde wet- en regelgeving, vermeld in hoofdstuk 2.1, zijn de gebruikers van de haven (en de bedrijventerreinen) vergunningsplichtig op diverse onderwerpen zoals geluid en uitstoot. Vanuit de Watervergunning dient de gemeente jaarlijks de haven te peilen om te bepalen. Verhuur en Verpachtingen De bestaande situatie van het verhuren van de jachthaven en verhuur ligplaatsen Grand Yachts blijft gehandhaafd. Daarnaast huurt Waterland Travel de ligplaats voor de rondvaartboot “Filia Mosae”; deze huidige huurovereenkomst loopt af op 2025. Havengelden Vanaf 1 januari 2012 leveren de ondernemers maandelijks een overzicht aan van de schepen die geladen en gelost zijn. Tevens dient elk schip één dag van tevoren te zijn aangemeld bij de havenmeester.

De havengelden worden dan niet meer geïnd bij de schippers, maar bij de ondernemers die de goederen ontvangen/ verzenden. De meldingen van de bedrijven worden o.a. via het CCTV-systeem door de havenmeester gecontroleerd. Schepen die voldoen aan het Green Award keurmerk (hoge eisen aan veiligheid en milieu) krijgen 15% korting op de havengelden. Vissen De gemeente staat (sport)vissen in de jachthaven wel toe, maar in de industriehaven niet. Het water is niet verpacht aan een visvereniging.

16 maart 2022

BH9016-MI-RP-220316-1003

13

Projectgerelateerd

6

Kwaliteit

In dit hoofdstuk beschrijven we de actuele kwaliteit van het areaal in de haven. Tevens is een eenvoudige inventarisatie uitgevoerd naar de risico’s in de haven. Dit inzicht is nodig om de beheer en instandhoudingsmaatregelen te bepalen en van kosten te voorzien.

6.1

Inleiding

Van de civiele objecten (kades, oeverbeschermingen en afmeervoorzieningen) is een inventarisatie en inspectie uitgevoerd. Deze inspectie is uitgevoerd op 13 oktober 2021. Ten tijde van de inspectie was de waterstand hoog. De inspectie is uitgevoerd door inspecteurs van RHDHV met behulp van de boot van de havenmeester. De inspectie is uitgevoerd in de lijn van de technische inspectie volgens CROW-CUR 117:2020, type B1 en B2 door een beschrijving van de schades en gebreken inclusief het maken van foto’s. De kwaliteit is daarnaast woordelijk beoordeeld op een 5-schaal: • zeer goed (zg) • goed (g) • voldoende (v) • matig (m) • slecht (s) Aansluitend is per object de restlevensduur vastgesteld. Met de restlevensduur wordt bedoeld de technische restlevensduur. Tevens is een technische risico-inventarisatie uitgevoerd; risico’s die verband houden met de technische en functionele staat van de objecten. In hoofdstuk 9 is een risicoparagraaf opgenomen die ingaat op de overige risico die verband houden met het beheer en de instandhouding van de haven.

6.2

Kades en oeverbeschermingen

1.4 Oeverbescherming van stortsteen westzijde havenmond (kwaliteit: slecht, risico: aanzienlijk) Aan de noordwestzijde van de haven is stortsteen aanwezig; deze ontbreekt grotendeels en het geo-doek is op meerdere plaatsen zichtbaar. Overige kades en oeverbeschermingen vertonen geen gebreken.

16 maart 2022

BH9016-MI-RP-220316-1003

14

Projectgerelateerd

6.3

Afmeervoorzieningen

1.5 en 3.4 Meerpalen en aanvaarpalen (kwaliteit: voldoende, risico: laag) De meerpalen in de haven zijn functioneel bestaan uit stalen buispalen of is een door damwanden samengestelde constructie. De stalen buispalen zijn nieuw en in goede staat. De samengestelde constructies staan aan de westzijde in de havenmonding en sommige vertonen lichte scheefstand en/of (lichte) aanvaarschade aan de bovenzijde. Deze voorzieningen voldoen niet volledig aan de normen en moeten worden aangepast. Op enkele meerpalen is door de havenondernemer een loopbrug aangebracht en deze vertonen technisch gezien geen gebreken. De leuning voldoet niet aan het Bouwbesluit en dient te worden aangepast. Overige afmeervoorzieningen vertonen geen gebreken.

6.4

Wegen

Rondom de jacht- en industriehaven zijn diverse wegen in eigendom van de gemeente. Dit betreft met name de eerste 4m1 direct achter de stalen damwanden (asfalt- en elementenverharding). Deze verharding is voorzien van een HWA-systeem; het hemelwater wordt geloosd in de haven. Daarnaast zijn er de toegangswegen naar de boothelling en de autolosplaats.

De wegen: kwaliteit: voldoende – goed en risico: geen.

6.5

Zandvang Groot Molenbeek

De zandvang in de Groote Molenbeek bestaat in de nieuwe situatie uit twee delen. Stroomopwaarts, nabij het vuilrooster van het Waterschap is een natuurlijk kunstwerk met als doel het afvangen van slib voordat het in de haven terecht komt. Dit proces werkt functioneel goed. Daarnaast is in de nieuwe situatie ook in uitmonding van de beek in de haven een zandvang (nabij de nieuwe brug in de voormalige N270. 16 maart 2022

BH9016-MI-RP-220316-1003

15

Projectgerelateerd

De beoordeling van het kunstwerk is anders dan de overige civiele objecten zoals damwanden en de brug. Tijdens de inspectie van de haven was de zandvang niet vol. De zandvang is verder beoordeeld op de stabiliteit van de oevers; de stabiliteit is goed. De kwaliteit van het aanwezige slib is onbekend.

6.6

Waterbodem haven

Diepgang De havenbodem dient regulier te worden gebaggerd om te voldoen aan de scheepvaartklasse Vb. Bij de nieuwe stalen damwanden is de bodem tot op de juiste diepte ontgraven en is een bodembescherming aangebracht van onderwaterbeton. Alleen ter plaatse van de oude insteekhaven dient nog de bodembescherming te worden aangebracht. Slibkwaliteit De bagger uit de haven is deels verontreinigd; deze bagger wordt gestort in een daarvoor bestemd depot. Voor een deel is licht verontreinigd (omdat een deel van de vaste bodem ie meegenomen); deze bagger kan worden hergebruikt en hoeft dus niet te worden gestort. PFAS in grond en bagger werkt zeer prijsopdrijvend voor de kosten van het baggeren. Onderzoek naar de huidige baggerkwaliteit is nodig om dit effect op de baggerkosten in de haven Wanssum te kunnen vaststellen.

16 maart 2022

BH9016-MI-RP-220316-1003

16

Projectgerelateerd

7

Meerjarenonderhoudsplan

In dit hoofdstuk behandelen we het onderwerp beheersmaatregel, onderhoudsmaatregelen, investeringen, planning en kosten van de instandhouding, de inkomsten en het verschil tussen inkomsten en uitgaven. Het uitgangspunt voor de instandhouding is een functioneel en sober onderhoudsniveau gericht op het doel en de functies van de haven. Tevens worden onderhoudsmaatregelen aan voorzieningen die in de gebiedsontwikkeling gaan verdwijnen, zo mogelijk, niet uitgevoerd. Dit om desinvestering tegen te gaan. Alle kosten en bedragen in dit hoofdstuk zijn exclusief btw en prijspeil 2021 (tenzij anders aangegeven). We behandelen achtereenvolgens:  7.1 Benodigde financiële middelen  7.2 Inkomsten haven  7.3 Verschil benodigde financiële middelen en inkomsten  7.4 Conclusies financiën

7.1

Benodigde financiële middelen

In deze paragraaf komen de benodigde kosten voor de instandhouding van de verschillende onderdelen in de haven aan bod:  kades en oeververdedigingen;  wegen;  zandvang;  beheer en middelen;  baggeren;  investeringen. Voor een totaaloverzicht van de onderhouds- en herstelmaatregelen zie bijlage 2 Kostendekkingsplan.

7.1.1

Kosten instandhouding kades en oeververdedigingen

Voor het overzicht van de kosten van de instandhouding kades en oeververdedigingen wordt verwezen naar het bijgevoegde `kostendekkingsplan´. Enkele algemene reguliere onderhoudsmaatregelen zijn:  technische inspectie 1 x 4 jaar  schouw 1 x 1 jaar  verwijderen begroeiing in bestortingen 1 x 5 jaar  onderhoud stenen bestortingen 1 x 5 jaar  vervangen stalen damwanden 1 x 100 jaar  aanbrengen nieuwe steenbestorting 1 x 50 jaar Hieronder melden we enkele onderhoudsmaatregelen naar aanleiding van de inspectie (prijspeil 2022):  herstellen steenbestorting oostzijde havenmond, raming € 67.100, - ;  vervangen leuning op loopplanken, raming € 2.500, - ;  aanpassing / uitbreiding CCTV (zie paragraaf 7.1.4), raming € 10.000, - ;  aanleg walstroom in 2029 (PM post, bedrag nog onbekend);  vervangen meerpalen industriehaven (2022, 4 stuks); raming € 25.000, - ;  aanbrengen bodembescherming t.p.v. oude insteekhaven, 2027, schatting € 475.000, -.

16 maart 2022

BH9016-MI-RP-220316-1003

17

Projectgerelateerd

Geen vervangingen op korte termijn Aangezien een substantieel deel van de damwanden nieuw zijn, zullen deze op korte termijn niet hoeven te worden vervangen. Verschillende damwanden maken onderdeel uit van de waterkering. Indien deze damwanden moeten worden verhoogd i.v.m. nieuwe eisen aan de waterkering, dat zal dat moeten worden gefinancierd door het waterschap Limburg. Indien de damwand moeten worden vervangen, dan zou een verdeling van kosten kunnen worden afgesproken; vooralsnog gaan we uit van een verdeling van 50% 50%.

7.1.2

Kosten instandhouding wegen

Kosten wegen Inspectie Klein onderhoud Groot onderhoud Rehabilitatie wegen

cyclus 1 x 4 jaar 1 x 15 jaar 1 x 15 jaar 1 x 40 jaar

kosten € 200,€ 35,-/m2 € 75,-/m2 € 100,-/m2

per jaar € 50,-

€ 900,-

Tabel 3 Kosten wegen

Het betreft wegen van zowel asfalt en elementen.

7.1.3

Kosten baggeren zandvang

Het baggeren van de zandvang zal naar verwachting 1 x 10 jaar plaats moeten vinden, naar verwachting de komende keer in 2023. De zandvang bestaat uit twee delen: 1 e deel is de zandvang en 2e deel is de meandering nabij de brug; respectievelijk naar verwachting 7800 m3 en 3000 m3 slib. Door onderzoek uit te voeren naar de slibaanwas kan een betere inschatting worden gemaakt over het jaar van uitvoering. Kosten zandvang Baggeren Toezicht Totaal Totaal per jaar

omvang 10800 m3 100 uur

kosten € 13,€ 90,-

per baggerbeurt € 140.400,€ 9.000,€ 149.400,€ 14.940,-

Tabel 4 Kosten baggeren zandvang

Voor het baggeren van de industrie- en jachthaven zie paragraaf 7.1.5.

7.1.4

Kosten beheer en middelen

Havenmeester / havenbeheerder De havenmeester en -beheerder (geen fulltime fte) komen voor € 26.024,- ten laste van het havenbudget. Kosten havenbeheer Havenmeester / havenbeheerder

per jaar € 26.024,-

Tabel 5 Kosten havenbeheer

16 maart 2022

BH9016-MI-RP-220316-1003

18

Projectgerelateerd

CCTV In 2012 heeft de gemeente een CCTV gekocht; op basis van een levensduur van 15 jaar zal deze in 2027 worden vervangen. Er is door de uitbreiding van de haven en het aanleggen van de Lienebrug een uitbreiding van het CCTV noodzakelijk.; dit vergt een investering van € 10.000,- in 2022 (bedrag is een inschatting). Kosten CCTV Vervanging CCTV (15 jaar) Jaarlijks onderhoud Totaal per jaar

kosten € 40.000,-

per jaar € 2.666,€ 600,€ 3.266,-

Tabel 6 Kosten CCTV

Waterpunten Onderhoud en vervanging van de waterpunten (3 stuks). Kosten waterpunten frequentie kosten Klein onderhoud 1 x 5 jaar € 300,Vervangen waterpunten 1 x 20 jaar € 3.000,-

per jaar € 60,€ 150,-

Tabel 7 Kosten waterpunten

Walstroom Zoals vermeld in hoofdstuk 4.2 zal de gemeente Venray de komende jaren gebruiken voor onderzoek naar de noodzaak van of wens naar walstroom en de benodigde investering. Afhankelijk van de uitkomsten van het onderzoek zal de investering wel of niet als investering worden opgenomen. Middelen Dit betreft de kosten voor het regulier vervangen van de aluminium boot (ca. € 16.000,-); prognose vervanging in 2051. Kosten havenboot Vervanging boot (40 jaar) Vervanging motor (15 jaar) Verzekering Jaarlijks onderhoud / brandstof Opslagcontainer (25 jaar) incl. materiaal Totaal per jaar

kosten € 16.000,€ 10.000,-

€ 10.000,-

per jaar € 400,€ 666,€ 350,€ 792,€ 400,€ 2.608,-

Tabel 8 Kosten middelen

De opslagcontainer inclusief boeienlijn, reddingsmiddelen en olie absorberend materiaal.

16 maart 2022

BH9016-MI-RP-220316-1003

19

Projectgerelateerd

Overige exploitatiekosten Onder overige exploitatiekosten vallen de kosten voor stroom, water, OZB, contributies, leges en kosten voor het maaien, afvalverwerking en klein incidenteel onderhoud. Exploitatiekosten Energie Water OZB industriehaven en jachthaven Contributies en leges Onderhoud (maaien, afval, incidenteel) Totaal per jaar

per jaar € 1.542,€ 1.050,€ 2.430,€ 3.417,€ 10.426,€ 18.865,-

Tabel 9 Overige exploitatiekosten

Havenbeheerplan Dit havenbeheerplan zal elke 4 jaar worden geactualiseerd, inclusief een visuele inspectie (toestandsinspectie) van het areaal. De kosten komen ten laste van de haven en zijn opgenomen in de MJOP. Areaal op orde is essentieel voor goed beheer van de haven; hiertoe wenst de gemeente een beheerdatabase op zetten van het areaal dat tot het beheerplan behoort. In de database wordt het volgende bijgehouden: het areaal (inclusief dimensies, materialen, berekeningen, ontwerpbelastingen enz.), de actuele kwaliteit (schades en gebreken door een schouw) en de MJOP met benodigd onderhoud en investeringen. Door dit jaarlijks te actualiseren heeft de gemeente het beheer van de haven op orde. Havenbeheerplan Actualiseren beheerplan (4 jaar) Beheerdatabase  Opzetten (eenmalig)  Bijhouden Totaal per jaar

kosten € 20.000,€ 10.000,€ 1.000,-

per jaar € 5.000,-

€ 1.000,€ 6.000,-

Tabel 10 Kosten havenbeheerplan

7.1.5

Onderhoudskosten baggeren haven

Een van de grootste kostenposten voor de instandhouding van de haven is het baggeren, het op peil houden van de bodem ten hoeve van de vereiste diepgang voor de schepen. Voor het baggeren van de zandvang zie paragraaf 7.1.3 Kosten baggeren zandvang. In deze paragraaf behandelen we achtereenvolgens:  algemene informatie baggeren;  reguliere baggerwerkzaamheden;  bodemdiepte havenmond.

7.1.5.1 Algemene informatie baggeren Baggeronderhoud Het baggeronderhoud wordt bepaald door:  jaarlijkse aanwas van slib  maximale sliblaag  ingrijpdiepte c.q. contractuele verplichtingen met de gebruikers van de haven. 16 maart 2022

BH9016-MI-RP-220316-1003

20

Projectgerelateerd

De maximale sliblaag wordt bepaald door het verschil tussen de minimale waterdiepte en het beoogd bodempeil (streefpeil). Door wisselingen in de waterstand moeten we een bepaalde waterstand als referentiekader houden voor de waterdiepte. We hanteren een minimale diepgang van 4,00 m1 als gewenste diepgang, dit om schepen van klasse Vb toegang te geven. De jaarlijkse slibaanwas wordt bepaald door de aanwas van de Oude Maasarm en de Maas zelf. Omdat het effect van het Gebiedsplan Ooijen-Wanssum op de slibaanwas onbekend is zullen we de slibaanwas jaarlijks meten voor zowel de haven zelf als de zandvang (eis vanuit de watervergunning). De kosten voor het meten (peilen van haven en zandvang) is geraamd op € 3.500,-. Waterbodembeheer Bij waterbodembeheer moet rekening gehouden worden met het feit dat slibkwaliteit en diepte van een perceel veel invloed kan uitoefenen op andere percelen. Slib heeft van nature de neiging om zich in de diepst gelegen delen te verzamelen. Daarnaast zal een verontreinigd perceel naastgelegen percelen ook verontreinigen. In het contract met Domeinen (De Staat) is aangegeven dat baggeren niet is toegestaan zonder vergunningverlening door Domeinen. Percelen of delen van percelen met een overdiepte ten opzichte van de vereiste diepte kunnen soms gebruikt worden om overtollig slib in op te slaan.

Zolang de slibklasse niet te verontreinigd is (licht verontreinigd slib mag, zwaar niet) en de vereiste diepte bereikt wordt kan het slib tussen de percelen (binnen een bepaald gebied) onderling geruild worden. Hierbij dient echter aan strenge eisen te worden voldaan en daarom is dit lang niet altijd uitvoerbaar.

7.1.5.2 Reguliere baggerwerkzaamheden Baggerfrequentie De baggerfrequentie is afhankelijk van de slibaanwas en de ruimte op de bodem. Met de ruimte op de bodem wordt bedoeld het ingrijppeil minus de ontwerpdiepte van de haven. Voor de haven van Wanssum adviseren we een baggerfrequentie van 10-15 jaar. Voor het kostendekkingsplan gaan we uit van 12 jaar en de eerstkomende uitvoering verwachten we in 2027. De jaarlijkse peiling bepaald wanneer er de komende keer zal worden gebaggerd. Baggerhoeveelheid De hoeveelheid bagger wordt bepaald door:  oppervlakte  omtrek  chart datum (CD) (0-niveau van de rivier zonder waardes als stand en getij)  vast bodempeil (gewenste of geëiste bodempeil)  overbaggeren (overdiepte, baggeren kan tot op 5 cm nauwkeurig)  aanwezige stroming  eventueel morsverlies De afvoer in de Maas kan door klimaatverandering en projecten in het kader van Ruimte voor de Rivier / gebiedsontwikkeling Ooijen - Wanssum veranderen waardoor ook de hoeveelheid slib wijzigt. Het ingrijppeil wordt bepaald aan de hand van de beoogde diepte en het baggerbeleid. De nieuwe aanleghoogte van de havenbodem is 6,05 meter+NAP. Bij een gemiddeld waterpeil ter hoogte van de haven van 11,15+NAP staat er gemiddeld 5,1 meter water in de industriehaven.

Wat dit precies betekent voor de baggerfrequentie is niet zonder meer 1 op 1 door te rekenen, het idee is dat als er minder vaak gebaggerd hoeft te worden de kosten verhoudingsgewijs lager zullen zijn. Stel dat we het baggeren uitstellen tot er zich een laag slib heeft gevormd die tot op 0,5 meter van de onderkant van

16 maart 2022

BH9016-MI-RP-220316-1003

21

Projectgerelateerd

de schepen komt, de bovenkant van het slib zit dan op 7,15+NAP. Dan baggeren we in 1 keer terug naar de aanlegdiepte van 6,05+NAP. Dit is goedkoper dan twee keer de halve diepte baggeren. Wij adviseren dus te gaan baggeren bij circa 7,00+NAP. In de praktijk zal moeten blijken of de gehele haven in hetzelfde tempo dichtslibt. Metingen in de huidige haven wijzen uit dat dit waarschijnlijk niet het geval zal zijn, maar dat er wel patronen herkenbaar zijn. We gaan er bij de kostenberekening van uit dat we een baggerfrequentie van eens in de 12 jaar zullen aanhouden, als in de praktijk blijkt dat we dit kunnen rekken dan levert dit winst op ten opzichte van het plan. Slibkwaliteit De slibkwaliteit bepaalt mede de kosten voor het baggeren als geheel. De stort- en verwerkingskosten worden hierdoor in grote mate bepaald. De kwaliteit van het te baggeren slib is in 2021 onderzocht. Uit de resultaten blijkt dat de waterbodem op de locatie het oordeel ‘klasse A ‘(voor een monster) en ‘Klasse B’ voor ontvangende waterbodem heeft gekregen. Voor de kostenberekening gaan we in dit plan uit van Klasse B. Baggerkosten De baggerkosten worden bepaald door de baggerhoeveelheid in m 3, de te baggeren sliblaagdikte en de slibklasse. De bagger-, verwerking- en transportkosten zijn afhankelijk van de slibklasse, brandstof en speciale baggervaartuigen.

Overige kosten zijn scheepvaartverlet, NGE (niet gesprongen explosieven), vaarafstanden, weer, wetgeving enz. Hoe meer het slib vervuild is, hoe strenger de eisen en daardoor hoe hoger de kosten om het slib te verwerken. Hoe dunner de te baggeren sliblaag hoe duurder het baggeren per kuub is. Voor het reguliere baggeren de komende jaren gaan we uit van een grotere haven, een slibkwaliteit van gemiddeld klasse B en geen aanwezige explosieven (die hebben we inmiddels gevonden met het verdiepen van de haven) we ramen dit baggerwerk op € 600.000 eens per 12 jaar. In het havenbeheerplan van 2016 werden de kosten nog geraamd op € 500.000,-; vanwege de verwachting van een slechtere baggerkwaliteit en de mogelijke aanwezigheid van PFAS. Bodemdiepte havenmond Zoals in hoofdstuk 4 al is aangegeven heeft er de afgelopen jaren een verdieping van de haven plaatsgevonden. Het lichtbruine deel van de industriehaven, bij de ingang van de haven, is nog niet uitgediept; dat zou in eerste instantie plaatsvinden in 2018 (als onderdeel van reguliere baggerwerkzaamheden). De signaleringswaarden waren destijds nog niet overschreden. De baggerwerkzaamheden worden nu gecombineerd met het aanleggen van de zwaaikom (nog niet besloten) ten noorden van de insteekhaven inclusief aanleg oeververdediging. Er komt geen damwand maar een oeververdediging. Uitvoering naar verwachting in 2027.

16 maart 2022

BH9016-MI-RP-220316-1003

22

Projectgerelateerd

7.1.6

Zwaaikom

Zoals hiervoor vermeld is er de wens om een zwaaikom aan te leggen. Deze kom zou dat aangelegd moeten worden ter plaatse van de knik, aan de westzijde van de havenmond. De aanleg vindt bij voorkeur plaats tegelijk met de baggerwerkzaamheden aan de havenmond. De komende planperiode zal worden bekeken wat de precieze behoefte is; onderzoek voor voorontwerp € 10.000,- in 2023. Vooralsnog dus geen kosten voor de uitvoering opgenomen; uitvoering zal dus na de planperiode van het beheerplan zijn.

7.1.7

Overzicht totaal benodigde financiële middelen

In voorgaande paragrafen is het benodigd budget per onderdeel vermeld. Hieronder de totalen van het benodigd budget groot onderhoud en exploitatie voor de industriehaven en jachthaven apart. Benodigd budget Groot onderhoud Industriehaven

2022 € 15.120

2023 € 156.111

2024 € 15.741

2025 € 6.367

Tabel 11 Overzicht benodigd budget groot onderhoud industriehaven

Jaarlijkse storting In het kostendekkingsplan is bij de exploitatie van de industriehaven een post “Toevoeging aan de voorziening voor groot onderhoud”. Dit is een bedrag uit de industriehavenexploitatie om de voorziening op peil te houden; de voorziening mag niet negatief worden. De hoogte van de deze jaarlijkse storting bepaalt mede de stand van de voorziening voor de komende jaren. In 2022 is de post € 92.000,- (prijspeil 2022). Kosten industrie- en jachthaven Industriehaven Jachthaven

2022 € 415.359 € 6.067

2023 € 398.381 € 2.964

2024 € 378.429 € 9.589

2025 € 401.244 € 3.084

Tabel 12 Overzicht kosten industrie- en jachthaven

De vervangingen zijn investeringen waarvoor investeringsbudgetten worden aangevraagd en deze worden gekapitaliseerd. Voor een totaaloverzicht van de financiële uiteenzetting zie bijlage 3.

16 maart 2022

BH9016-MI-RP-220316-1003

23

Projectgerelateerd

7.2

Inkomsten haven

De opbrengsten van de haven bestaan uit de volgende onderdelen:  havengelden  overige inkomsten Havengelden De grootste inkomstenbron van de haven is het havengeld voor gebruik van de haven en de faciliteiten. Het havengeld worden geheven naar laadvermogen van het schip (uitgedrukt in tonnen), het aantal te laden of te lossen containers en een vast bedrag voor overige vaartuigen. Hieruit kan al worden opgemaakt dat de inkomsten niet een vast bedrag per jaar is, maar afhankelijk is van het aantal schepen, tonnage en TEU (Twenty feet Equivalent Unit). In het rapport “Ladder uitbereiding haven Wanssum” van de STEC-groep verwachtte men vanaf 2018 een sterke toename van het gebruik van de haven; dat is inmiddels anders gebleken. In het rapport is een conservatieve aanname gedaan voor de toekomstige overslag in de haven. De regels omtrent het havengeld is vastgelegd in de “Verordening op de heffing en invordering van Havengeld 2021”. Deze verordening wordt jaarlijks geactualiseerd. Hierbij wordt het havengeld jaarlijks geïndexeerd conform kostendekkingsplan. Een aanname van de havengelden is moeilijk te maken; grotendeels door de onvoorspelbaarheid van de economie en ook de invloed van Covid en hoge gasprijzen op de economie (hogere transportkosten, beperkte beschikbaarheid containers, tekort aan computerchips).

We schatten het havengeld voorzichtig in; voor 2022 ramen we het op een bedrag van circa € 160.000,- hetgeen ongeveer het verwachte havengeld van 2021 is. Voor de jaren daarna verwachten we een licht stijgende lijn, resulterend in € 235.087,-. Vanaf 2023 zullen de gelden namelijk hoger worden omdat er havengeld binnenkomt van het bedrijf Eurofirm. Inkomsten havengelden Havengelden

2022 € 160.235

2023 € 190.203

2024 € 200.294

2025 € 221.609

Tabel 12 Overzicht inkomsten havengelden

Overige inkomsten Naast havengelden ontvangt de gemeente nog meer inkomsten komende uit activiteiten in de haven:  Pachtgeld jachthaven De jachthaven heeft de gemeente verpacht / verhuurd. De huidige overeenkomst loopt tot en met 31 december 2025 en kan telkens met vijf jaar worden verlengd.  Pachtgeld deel industriehaven Een deel van de industriehaven, nabij de jachthaven, wordt gepacht door een particulier bedrijf voor het afmeren van de jachten.  Huurgeld ligplaats rondvaartboot De gemeente verhuurt een ligplaats voor de rondvaartboot. De huidige huurovereenkomst loopt af op 2025. Het totale bedrag aan deze inkomsten is circa € 24.000,- per jaar.

16 maart 2022

BH9016-MI-RP-220316-1003

24

Projectgerelateerd

7.3

Verschil benodigd budget en inkomsten

Hieronder het verschil tussen benodigd budget en de opbrengsten voor de industrie- en jachthaven voor onderhoud en exploitatie. Onderhoudsvoorziening industrie- en jachthaven Opbrengsten en uitgaven Stand voorziening Vermeerdering begroting 2022 Onttrekking i.v.m. groot onderhoud Stand voorziening d.d. 31/12

2022 € 317.347 € 92.000 € 15.120

2023 € 394.227 € 93.840 € 156.111

2024 € 331.956 € 95.717 € 15.741

2025 € 411.932 € 97.631 € 6.367

€ 394.227

€ 331.956

€ 411.932

€ 503.195

2023 € 398.381 € 190.203 € -208.178

2024 € 378.429 € 200.294 € -178.135

2025 € 401.244 € 221.609 € -179.635

€ -208.178

€ -178.135

€ -179.635

2023 € 2.964 € 24.307 € 21.343

2024 € 9.589 € 24.432 € 14.843

2025 € 3.084 € 24.559 € 21.475

Tabel 13 Overzicht opbrengsten en uitgaven groot onderhoud

Exploitatie en egalisatievoorziening industriehaven Kosten en opbrengsten Kosten industriehaven Opbrengsten Resultaat restant egalisatievoorziening Tekort egalisatievoorziening (negatief)

2022 € 415.359 € 160.235 € -255.124 € 88.209 € -166.915

Tabel 14 Overzicht kosten en opbrengsten industriehaven

Exploitatie jachthaven Kosten en opbrengsten Kosten jachthaven Opbrengsten Resultaat (positief)

2022 € 6.067 € 24.186 € 18.119

Tabel 15 Overzicht kosten en opbrengsten jachthaven

Het verschil wordt in belangrijke mate veroorzaakt door:  de kosten van het baggeren, het eerstkomende uitvoeringsjaar en de cyclus (pas na 2026)  de hoogte van de inkomsten (havengelden);  de jaarlijkse storting “Toevoeging aan de voorziening voor groot onderhoud”. Hieronder een nadere toelichting op deze aspecten. Baggeren Het bedrag voor het baggeren van de haven en de zandvang is de grootste kostenpost bij het beheerplan van de haven (exploitatie). Het is tevens een post waarvan de hoogte en cyclus op dit moment moeilijk te bepalen is. De onzekerheid komt door de slibaanwas dat op dit moment onvoldoende bekend is. Door uitvoering van het Gebiedsplan Ooijen-Wanssum, aanpassing van de indeling van de haven en de verhoging van de waterstand in de Maas is de slibaanwas in de haven anders dan voorheen; dit bepaalt in grote mate de baggercyclus en dus ook het eerstkomende jaar van uitvoering. Vooralsnog hanteren wij een cyclus van 12 jaar, eerste uitvoering in 2027. Elk jaar wordt de bodemdiepte van de haven gepeild waardoor de slibaanwas, de baggerkosten en baggercyclus nauwkeuriger kunnen worden vastgesteld.

16 maart 2022

BH9016-MI-RP-220316-1003

25

Projectgerelateerd

Havengelden Een goede inschatting van de havengelden is moeilijk te maken; zoals beschreven in hoofdstuk 7.2. Vooralsnog blijft dit een onzekere factor.

Aantrekkelijker maken van de haven Hoe kan de haven aantrekkelijker worden gemaakt waardoor de havengelden worden vergroot? Door de aanleg van de zwaaikom (aanlegkosten niet opgenomen in dit havenbeheerplan) kunnen de grotere schepen zich nabij de insteekhaven zich makkelijker bewegen; dit kan een positief effect hebben. Daarnaast is de duurzaamheid van de haven een factor; de mogelijke toekomstige aanleg van walstroom geeft de haven een duurzamer karakter. Daar staat wel tegenover een korting van 15% op de havengelden indien een schip voldoet aan het Green Award keurmerk. Voor een totaaloverzicht van de financiële uiteenzetting zie bijlage 3.

16 maart 2022

BH9016-MI-RP-220316-1003

26

Projectgerelateerd

8

Beheerorganisatie

In dit hoofdstuk behandelen we in het kort de huidige beheerorganisatie, de ontwikkelingen versus beheerorganisatie en de beheerdatabase Huidige beheerorganisatie Op dit moment zijn de volgende medewerkers van de gemeente in meer of mindere mate bezig met het beheer van de haven Wanssum:  Beheerder haven Wanssum De beheerder zorgt voor het beheerplan, stelt het onderhoudsprogramma op en geeft inzicht in de benodigde investeringen om te zorgen voor een veilige, gezonde, duurzame en functionele haven met voldoende voorzieningen. Daarnaast zorgt de beheerder, al dan niet samen met collega’s, voor het in uitvoering brengen van de onderhouds- en vervangingsmaatregelen.  Havenmeester / havenbeheerder Deze persoon zorgt voor de dagelijkse zaken in de haven, houdt de veiligheid in de gaten door een dagelijkse schouw en CCTV en controleert de havengelden. Deze functie wordt in deeltijd uitgevoerd.  Overige functies. Naast bovengenoemden zijn ook andere personen / afdelingen met de haven bezig: afdeling Financiën, afdeling Communicatie enz. Ontwikkeling haven versus organisatie Er hebben in de afgelopen jaren veel ontwikkelingen in en rondom de haven plaatsgevonden: uitbreiding insteekhaven, omlegging N270 inclusief brug over de haven, aanpassingen oude N270 en nieuwe brug, aanpassen jachthaven en vervangen damwanden. Deels door uitvoering van het Gebiedsplan OoijenWanssum.

De komende jaren zullen de ontwikkelingen aanmerkelijk minder zijn. Wel een nadere uitvoering van nog enkele werkzaamheden zoals de zwaaikom, aanbrengen oeververdediging, aanbrengen walstroom enz. Beschouwen de toekomstige ontwikkelingen en werkzaamheden dan achten we de huidige beheerorganisatie voldoende om de haven goed te kunnen beheren. Beheerdatabase Areaal op orde en goed inzicht in de toestand van de haven is van groot belang om de haven goed te kunnen beheren. De gemeente wenst daarvoor een beheerdatabase op te zetten. In de eenvoudige database wordt het volgende bijgehouden:  het areaal (berekeningen), eigendom en beheerverantwoordelijkheden;  de actuele kwaliteit (schades en gebreken door een schouw)  de meerjarenonderhoudsplanning (MJOP) met benodigd onderhoud en investeringen inclusief uitgangspunten. Door dit jaarlijks te actualiseren heeft de gemeente het beheer van de haven op orde.

16 maart 2022

BH9016-MI-RP-220316-1003

27

Projectgerelateerd

9

Risicoparagraaf

Risico’s kunnen zich op meerdere niveaus voordoen, namelijk:  strategisch;  operationeel;  financieel;  op functie en veiligheid;  op ecologie. In dit hoofdstuk zijn de risico’s kwalitatief benoemd, voor een goede afstemming en compleetheid van kwantitatieve en kwalitatieve risico’s zal jaarlijks een risicosessie gehouden worden, waarbij ook aandacht zal worden besteed aan het formuleren van risicobeheersmaatregelen. Onderwerp

Risico

Beheersmaatregel

Beheer

De organisatie van het beheer en onderhoud is onvoldoende voor de instandhouding van het areaal. Men weet niet goed wat er is en wat er moet gebeuren.

Het opstellen van dit beheerplan en een beheerdatabase. Daarnaast is het zaak het beheer en onderhoud te borgen in beleid (actie). Onderzoeken op welke wijze het beheer doelmatiger ingezet kan worden (samenwerken met andere haven in Limburg).

Beheer

Het areaal en het beheer en onderhoud komt onvoldoende tegemoet aan de wet- en regelgeving.

Areaal regulier toetsen aan wet- en regelgeving.

Beheer

De beheerorganisatie gaat naar een regierol. Hierbij dient de kennis en informatie geborgd te worden.

Borgen dat informatie en kennis in voldoende mate aanwezig blijft (bv door opname in beheerdatabase).

Beheer

Vandalisme op openbare kades

Uitvoeren van een schouw door de havenmeester. Bij beschadiging van onderdelen correctieve en bij herhaaldelijke beschadiging eventueel preventieve maatregelen nemen.

Bereikbaarheid

De havens zijn onbereikbaar of onbruikbaar voor de scheepvaart door ondiepte.

Inzetten van doelmatig baggerregime. Opstellen van baggerbeleid. Nader onderzoek naar verwachte slibaanwas na uitvoering hoger peil Maas en verbreding Oude Maasarm

Bereikbaarheid

Risico dat de haven gesloten is voor een bepaalde tijd (tijdens baggeren)

Inzetten van doelmatig baggerregime.

Bereikbaarheid

Het aansluitende wegennet is niet beschikbaar, waardoor bevoorrading naar het schip en doorvoer van goederen niet kan plaatsvinden.

Afstemmen van de onderhoudsplanning havens met de wegbeheerder (rondweg van de provincie Limburg) en de droge kunstwerkenbeheerder.

Bereikbaarheid

Morsverlies bij overslag lijdt tot verondieping en grotere baggerhoeveelheden. Dit geldt vooral tot 20 meter uit de kade.

Mitigerende actie opschoonslag in overslaggebieden tot ontwerpdiepte verantwoordelijkheid van de gebruiker.

Baggeren

De slibaanwas is op dit moment onvoldoende nauwkeurig bekend.

Onderzoek naar de slibaanwas, cyclus en baggerkosten in 2026 waardoor de kosten voor het baggeren beter in beeld zijn.

16 maart 2022

BH9016-MI-RP-220316-1003

28

Projectgerelateerd

Baggeren

Vervuilde grond /slib. Risico van gassen die vrijkomen bij het baggeren. Risico voor de bemanning en omgeving.

Constructie

De baggerdiepte direct naast kademuren mag Bij wijziging van de baggerdiepte dient voor niet dieper zijn dan de constructiediepte. iedere constructie de constructiediepte vastgesteld te worden. Tijdens het peilen dient gecontroleerd te worden of de gepeilde diepte de constructiediepte overschrijdt.

Constructie

Door scheepsschroeven ontstaan er ontgrondingskuilen. Hierdoor kan de stabiliteit van kadeconstructies in gevaar komen.

Tijdens het peilen dient gecontroleerd te worden of de gepeilde diepte de maximale ontgravingdiepte overschrijdt en indien nodig kuilen aanvullen. Indien mogelijk multibeam survey. Plaatsen borden waar niet gedraaid mag worden.

Constructie

De kade stort (gedeeltelijk) in door overbelasting.

Via bouwtekeningen nagaan wat een constructie aankan, vervolgens metingen op de kade uitvoeren om te kijken of die hieraan voldoet (gebruikersrisico).

Constructie

Beschadiging van kademuren en constructies door het baggeren.

Survey van de omgeving en verwerken in het baggerprogramma en –plan.

Constructie

Mogelijk voldoen enkele aanmeervoorzieningen niet aan de Richtlijn Vaarwegen.

Controle ahv de normen.

Contractmanagement

Verlies van invloed op het eigen beheer van havens.

Duidelijke afspraken maken met havenondernemers en regelmatig overleg.

Financiën

PM kosten niet meegenomen in financiën: aanleg zwaaikom en aanleg walstroom.

In het raadsvoorstel duidelijk verwoorden wat er nog niet is begroot aan kosten.

Financiën

Baggerkosten zijn hoger door aanwezigheid van PFAS.

Vroegtijdig de huidige bagger controleren op de aanwezigheid van PFAS en effect op de baggerkosten bepalen.

Financiën

De havengelden zijn lager dan begroot.

Uitvoeren onderzoek naar ontwikkeling omzet en inkomsten van de haven.

Onderhoud

Geen vooropgesteld plan hoe om te gaan met onderhoudsmaatregelen, frequentie van inspecties, peilen, etc.

1) Frequentie van inspecties / diepte peilen vaststellen met dit beheerplan als basis; 2) Meer veiligheid in de inspectiebeoordeling inbouwen, zodat tijdig maatregelen in gang gezet kunnen worden.

Overig

De ontwikkeling van de haven houdt geen gelijke tred met de capaciteitsvergroting van schepen

Een masterplan voor de havens geeft duidelijkheid in de behoefte en de ontwikkeling van de haven (beleid om te ontwikkelen).

16 maart 2022

Onderzoek naar de kwaliteit van het slib en de aanwezigheid van gevaarlijke stoffen en informatie hiervan verwerken aan boord en op het land.

BH9016-MI-RP-220316-1003

29

Projectgerelateerd

BIJLAGE 1

WET- EN REGELGEVING

WABO & bouwbesluit Civiele kunstwerken zijn “Bouwwerken geen gebouw zijnde” volgens de WABO. Deze wet omvat een groot aantal voorschriften voor de bouw- en gebruiksfase voor gebouwen op het gebied van:  veiligheid  gezondheid  bruikbaarheid  energiezuinigheid  milieu Er dient rekening gehouden te worden met het feit dat het Bouwbesluit in de tijd wordt aangepast, de laatste wijziging dateert van 1 januari 2012. Het Bouwbesluit vormt het kader waar vanuit technisch oogpunt wordt gerekend, ontworpen en gebouwd. Als aan het Bouwbesluit wordt voldaan, dan voldoet het kunstwerk qua basisfunctionaliteit aan de meest recente normen, eisen en aanbevelingen in Nederland. Deze regeling geldt ook voor aanpassing van kunstwerken. Dat houdt in dat als wordt besloten kunstwerken te verbouwen of te renoveren er aan de nieuwste bouwvoorschriften moet worden voldaan. Dit is echter niet altijd technisch mogelijk en staat financieel gezien niet altijd in redelijke verhouding tot het resultaat. Daarom kan hiervoor een ontheffing worden verleend door het college van B&W. Burgerlijk Wetboek De risicoaansprakelijkheid voor gebreken aan de weg is geregeld in het Burgerlijk Wetboek. Artikel 6:174 BW regelt de aansprakelijkheid van de wegbeheerder indien de schade het gevolg is van een gebrek aan de openbare weg. Onder de openbare weg vallen het weglichaam en de weguitrusting.

Een kunstwerk moet voor de gebruikers veilig zijn: gebreken aan het kunstwerk kan erin resulteren dat het kunstwerk niet voldoet aan de te stellen (veiligheids)eisen. Daarnaast is het mogelijk dat er op het kunstwerk gebreken aanwezig zijn: voorwerpen of substanties die niet op het kunstwerk thuishoren en die leiden tot gevaarlijke situaties. Wet Milieubeheer In de Wet Milieubeheer is aangegeven welke stoffen als afvalstoffen zijn aangemerkt. Deze stoffen, die in dit kader kunnen vrijkomen bij de aanleg van en het onderhoud aan kunstwerken, mogen niet zonder beschermende maatregelen in het milieu worden gebracht. Arbeidsomstandighedenwet Alle werkgevers zijn op grond van de Arbeidsomstandighedenwet verplicht tot het uitvoeren van arbeidsomstandighedenbeleid, het opstellen van een meerjarenplan daarvoor en het uitbrengen van een jaarverslag. Het beleid moet zijn gericht op zowel veiligheid, gezondheid, welzijn als milieu. Daarnaast moet worden voldaan aan het Bouwprocesbesluit. Dit is een uitwerking van de EG-richtlijn “Minimumvoorschriften inzake veiligheid en gezondheid voor tijdelijke en mobiele bouwplaatsen”. Voor de wegbeheerder betekent dit in hoofdzaak het opstellen van bestekanalyses of arboprojectrisicoinventarisaties en het zorgdragen voor het opstellen van Veiligheids- en Gezondheidsplannen (V&Gplannen).