03 Bijlage TVW Venray

de exacte temperatuur en het

praktijk

afgiftesysteem.

worden

vaak

nog

hogere

eisen

Midden

geadviseerd. Deze mate van isolatie kan in een

temperatuur

bestaande

warmtenetten (S2).

woning

niet

altijd

worden

terugverdiend. Daarnaast zijn speciale grote radiatoren

of

vloerverwarming

strategie

S1

(individuele

warmtepomp)

en

S3

(Lage

nodig.

Bij

elektrische temperatuur

warmtenet) is dus altijd hoogwaardige isolatie nodig

als

voorwaarde

om

te

kunnen

functioneren.

Bij

komt

hoge

voor

bij

temperatuur

warmtenetten (S2), bij groen gas (S4) en waterstof (S5), is een hoge

aanvoertemperatuur

over

het algemeen mogelijk en is de isolatie dus

vooral

nodig

voor

comfort en woonlastenbeperking.

Ook bij de midden-temperatuur (50 tot 70 graden) is extra isolatie en het plaatsen van grotere radiatoren noodzakelijk. De hoeveelheid warmte die een radiator kan afgeven halveert, als de watertemperatuur daalt van 90 naar 70 °C.

56

concept 1.0 Welk energielabel is nodig? Energielabels zijn een maat voor de energiezuinigheid van een gebouw. Een gebouw met goede isolatie, een zuinige ketel of zonnepanelen heeft een goed label. Rondom de warmtetransitie worden energielabels vaak gebruikt als maat voor de hoeveelheid isolatie. Daar is het energielabel echter oorspronkelijk niet voor bedoeld. Een ongeïsoleerd huis met heel veel zonnepanelen kan hetzelfde label halen als een heel goed geïsoleerd huis met een oude geiser en gaskachel. Gebruik energielabels daarom

alleen

als

grove

indicatie

van

de

energiezuinigheid,

meetinstrument voor de isolatie van een individuele woning. De isolatiestandaard Op 18 maart jongstleden heeft minister Kajsa Ollongren de Tweede Kamer geïnformeerd over een nieuwe ‘Isolatiestandaard’ voor bestaande woningen. Hierin zou voor alle woningen een minimaal isolatieniveau worden opgelegd, dat afhankelijk is van het bouwjaar van de woning. Dit minimale niveau is hoger dan wat nodig is voor

strategieën

met

hoge

of

midden-

temperatuur. Het is nog niet helemaal bekend of en in welke vorm de isolatiestandaard zal worden verplicht. Wel is al duidelijk dat voor de derde ronde van de proeftuinen aardgasvrije wijken vereist wordt dat woningen aan de standaard voldoen. De verwachting is dat er steeds meer situaties komen waarin isolatie van bestaande woningen door de landelijke overheid geëist wordt.

57

en

niet

als

concept 1.0 Bijlage III: Welke oplossing past waar in Venray Detailoverzicht variabelen in Transitietool Aardgasvrij Tabel III.1: Variabelen in de potentieanalyse.

Het bouwjaar van het pand is grotendeels bepalend voor de kostprijs om een bepaalde mate van isolatie te kunnen Bouwjaar realiseren en de geschiktheid voor specifieke warmtetechnieken. Hoe beter een pand is geïsoleerd, des te kleiner de warmtevraag en des te groter de geschiktheid voor een LTEnergielabel oplossing. Energielabel is hiervoor niet de ideale maat, maar is de enige maat die van alle woningen geschikt is. Warmtevraag

De warmtevraag heeft invloed op de geschiktheid voor HT- of LT-oplossingen.

De ECW heeft op wijkniveau een inschatting gemaakt van de nationale kosten van iedere oplossing. Dit is een optelsom van Nationale kosten de maatschappelijke kosten en kosten voor de eindgebruiker. Dit geeft een indicatie van de betaalbaarheid in een specifieke wijk. Dichtheid

De adressendichtheid en de warmtedichtheid bepalen of een collectieve oplossing mogelijk is in een gegeven wijk of buurt.

Een collectieve oplossing is haalbaarder in wijken met enkele Type eigenaar eigenaars (bijvoorbeeld woningcorporaties) dan in wijken met veel pandeigenaars Sommige strategieën vergen een grote investering van de woningeigenaar, andere oplossing vergen investeringen van Investeringsandere partijen, bijvoorbeeld in infrastructuur. Met deze mogelijkheid parameter wordt meegewogen of inwoners in staat zijn zelf een grote investering op te brengen.

58

concept 1.0 Resultaten per strategie Strategie 1: Individuele elektrische warmtepomp Warmtepompen hebben vooral potentie aan de randen van de bebouwde kom. Dat komt doordat daar de nieuwste woningen staan. Met name Sint Anthoniusveld en delen van Landweert vallen op en vormen grote concentraties van woningen die geschikt zijn voor een warmtepomp. Op die plaatsen is afstemming met Enexis waarschijnlijk het eerst noodzakelijk.

Figuur III.1: Potentie voor individuele elektrische warmtepompen in Venray.

59

concept 1.0 Strategieën 2 en 3: Warmtenetten In figuur III.2 is duidelijk te zien, dat voor warmtenetten een grote hoeveelheid gebouwen dicht bij elkaar nodig is. Het centrum van Venray licht rood op. Dit komt ook doordat daar veel bezit van WonenLimburg bij elkaar ligt. Het realiseren van een warmtenet is eenvoudiger in wijken met één woningeigenaar, dan met honderden particuliere eigenaren. De kansen voor lage temperatuur warmtenetten zijn minimaal. Hiervoor liggen er op te weinig locaties in de gemeente goed geïsoleerde woningen in grote aantallen dicht bij elkaar.

Figuur III.2: Potentie voor hoge- en middentemperatuur warmtenet in Venray.

60

concept 1.0

Figuur III.3: Potentie voor lage temperatuur warmtenetten.

61

concept 1.0 Strategieën 4 en 5: Individuele hybride warmtepomp Op deze kaart is te zien, dat een hybride oplossing past bij veel verschillende soorten gebouwen. Door de hele gemeente is potentie. De kleinere kernen vallen op, hier staan relatief veel oudere panden. Ook in het buitengebied komt deze oplossing het meeste naar voren in de analyse. In de stad Venray komt de oplossing veel minder voor als meest geschikt.

Figuur III.4: Potentie voor hybride warmtepompen.

62

concept 1.0 Bijlage IV: Warmtebronnen Welke energie- en warmtebronnen zijn er? In plaats van aardgas komen meerdere nieuwe energiebronnen en -dragers. In dit hoofdstuk wordt bekeken hoeveel energie er lokaal beschikbaar is en hoe dit zich verhoudt tot de totale warmtevraag. De getallen in dit hoofdstuk zijn gebaseerd op de studie van BDH in najaar 2020. Dit rapport is als bijlage bijgevoegd. De hoeveelheid warmte wordt uitgedrukt in terajoule, TJ. Eén terajoule staat ongeveer gelijk aan het jaarlijkse gasverbruik van 26 huishoudens. Per strategie wordt besproken welke energiebronnen beschikbaar zijn. Bronnen voor S1 (Individuele elektrische warmtepomp) Elektriciteit – Een warmtepomp gebruikt elektriciteit en een bron waar warmte uit gewonnen wordt. Elektriciteit wordt niet alleen voor verwarmen gebruikt, maar ook voor transport, industrie en huishoudelijke apparaten. Het kan makkelijk over

grotere

afstanden

worden

getransporteerd.

In

plaats

van

op

gemeenteniveau en alleen voor de gebouwde omgeving te kijken of er voldoende duurzame elektriciteit is, wordt in de RES gekeken naar de totale elektriciteitsvraag in de regio. Bodem en buitenlucht – De meeste individuele warmtepompen halen hun energie uit de lucht of uit de bodem. Aangezien deze bronnen (vrijwel) onuitputtelijk zijn, is niet in een getal uitgedrukt of er genoeg energie uit lucht en bodem beschikbaar zijn. Ventilatieretourlucht – Ventilatieretourlucht is lucht die uit de woning wordt afgezogen. Deze lucht is relatief warm, wat leidt tot een hoger rendement van de warmtepomp. Ventilatieretourlucht is echter nooit voldoende om de hele warmtevraag

van

een woning

te

voorzien.

Deze bron wordt

daarom

gecombineerd met buitenlucht of gebruikt in een hybrideopstelling met een gasgestookte installatie. Voor strategie 1 zijn dus altijd voldoende bronnen aanwezig, al is wel meer verzwaring van het elektriciteitsnet nodig, dan bij andere strategieën.

63

concept 1.0 Bronnen voor S2 en S3 (Warmtenetten) Hieronder worden de mogelijke bronnen voor een warmtenet genoemd in volgorde van oplopende temperatuur. Restwarmte met een temperatuur vanaf ongeveer 30 graden kan direct gebruikt worden in een lage temperatuur warmtenet. Bronnen met een lagere temperatuur kunnen gebruikt worden als een warmtepomp wordt ingezet om de temperatuur te verhogen. Door warmte tijdelijk in een buffer op te slaan, kan het rendement van een warmtenet verhoogd worden. Aquathermie is een verzamelnaam voor diverse technieken om warmte te winnen uit water. De temperatuur van dit water is te laag om direct gebouwen mee te verwarmen, daarom

is

hierbij

een

warmtepomp

nodig.

TEO

(thermische

energie

uit

oppervlaktewater) en TEA (thermische energie uit afvalwater) zijn de bekendste. De belangrijkste bron voor aquathermie is de Maas. De totale potentie voor aquathermie is 9.066 TJ, waarvan 8.065 TJ van de Maas komt. Hierbij is naast de hoeveelheid beschikbare energie ook de afstand tot bebouwing van belang, omdat de infrastructuur duur is om aan te leggen. Binnen 500 meter van de bebouwde kom van Venray, waar de meeste potentie is voor een warmtenet, is 267 TJ beschikbaar voor aquathermie. Dit komt vrijwel geheel van de Loobeek. WKO is seizoensopslag van warmte. BDH schrijft hierover: Hoewel rond Venray géén ideale ondergrond

aanwezig

is

voor warmtekoudeopslag

is

er voor de lokale

warmtevraag voldoende mogelijkheid warmte op te slaan en met het overschot aan warmte in de zomer in de warmtevraag voor de winter te voorzien. Er zijn inmiddels verschillende gesloten bronnen gerealiseerd en 2 open WKO bronnen voor het gemeentehuis en het bedrijventerrein bij Oostrum.

64

concept 1.0 Restwarmte industrie – De potentie van restwarmte op lage temperatuur wordt geschat op 44 TJ per jaar. De warmte komt van supermarkten en aardappelverwerker Rixona. Deze kleinere bedrijven kunnen eventueel aanhaken bij een bestaand net, maar hebben onvoldoende warmte om alleen een warmtenet

te voeden.

Hoge temperatuur

restwarmte is in Venray niet beschikbaar. Geothermie – Geothermie is warmte die gewonnen wordt uit de bodem op meer dan 500 meter diepte. Op deze diepte is grondwater te vinden dat voldoende warm is om direct (zonder warmtepomp) een warmtenet te voeden. Afhankelijk van de lokale omstandigheden varieert de temperatuur tussen de 50 en meer dan 100 graden. Venray ligt in een redelijk gunstig gebied. Er zijn waarschijnlijk aquifers van voldoende dikte en voldoende hoge temperatuur om geothermie te kunnen gebruiken. Zekerheid over de hoeveelheid warmte kan pas gegeven worden als daadwerkelijk geboord is tot de betreffende diepte. Ook de risico’s op aardbevingen moeten nader onderzocht worden voordat deze optie als bron kan worden ingezet. Waarschijnlijk zal deze bron niet voor 2030 operationeel kunnen zijn, maar mogelijk is het wel interessant om al onderzoeken te starten.

Figuur IV.1: Potentie voor geothermie in Venray en omgeving (bron: klimaatatlas)

65

concept 1.0 Bronnen voor S3 en S4: biomassa en biogas Biomassa –

Door biomassa

te

verbranden,

ontstaat hoge temperatuur warmte voor een warmtenet.

Dit

gecombineerd

kan

met

eventueel het

worden

opwekken

van

elektriciteit. Er is veel discussie over de mate waarin biomassa duurzaam is. Lokaal groengas kan worden gewonnen uit de vergisting van mest, GFT-afval, rioolslib en andere

vloeibare

technieken

kan

reststromen. ook

groengas

Met

nieuwe

uit

vaste

reststromen zoals gras gewonnen worden. Dit gas wordt gevoed in het gasnetwerk en in de woning verbrand. Er is een jaarlijkse potentie voor biomassa of biogas van 1.600 TJ in de gemeente. Onduidelijk is

hoeveel

hiervan

momenteel

een

andere

(nuttige) toepassing heeft.

Bronnen voor S5: waterstof Strikt genomen is waterstof geen energiebron, maar een energiedrager. Dat betekent dat energie wordt opgeslagen in de vorm van waterstof. De technieken voor het benutten van waterstof zijn nog volop in ontwikkeling. Tot 2030 zal er weinig van beschikbaar zijn en ook daarna is het naar verwachting erg schaars en dus erg duur. Ook is onduidelijk hoe waterstof in de toekomst verdeeld zal worden tussen gebouwde omgeving, mobiliteit en industrie.

66

concept 1.0 Bijlage V: Hoge resolutie potentiekaart, los bestand

67

concept 1.0 Bijlage VI: Uitslag enquête Inleiding Tussen 22 juni en 11 juli 2021 hebben inwoners van de gemeente de mogelijkheid gehad om hun opinie aangaande de warmtetransitie kenbaar te maken via een online enquête. Hierbij is gekozen voor een laagdrempelige methode, waarbij alle inwoners de kans kregen om deel te nemen. Veel hebben dat direct of vlak na de webinar van 22 juni 2021 gedaan, waarbij mensen werden uitgenodigd om de vragenlijst in te vullen. Verder is er tweemaal gecommuniceerd via de gemeentepagina en ook tweemaal via sociale media zoals Facebook. Inwoners zijn niet persoonlijk benaderd. Alle deelnemers hebben twaalf inhoudelijke vragen aangaande de warmtetransitie beantwoord. Vijf vragen gingen over isolatie, vier over de warmtetransitie en drie over communicatie. Hieronder volgt een korte analyse van de respons en wat dit betekent voor de resultaten en interpretatie. Vervolgens worden de resultaten eerst in woorden beschreven en daarna in tabellen en grafieken getoond.

Deelnemers In totaal hebben 108 mensen meegedaan aan de vragenlijst. Hoewel dit op zichzelf een respectabel aantal is, zien we grote verschillen in participatiegraad tussen groepen. Zo hebben slechts vier inwoners onder de 25 jaar oud meegedaan (ongeveer 4%), terwijl deze groep eigenlijk meer dan een kwart van de bevolking van Venray vormt. Hetzelfde is te zien bij de groep huurders versus kopers (7% enquête versus ruim 35% bevolking) en bij lager opgeleiden versus hoger opgeleiden (15% enquête versus ruim 31% bevolking). Door wegingsfactoren toe te passen zijn deze verschillen zo veel mogelijk opgeven, maar een volledig representatief beeld is niet haalbaar met dit aantal respondenten. Daarnaast is het bij de interpretatie van de resultaten belangrijk om te beseffen, dat vooral inwoners met interesse in het onderwerp hebben meegedaan. Dat zijn over het algemeen mensen met een duidelijke mening in positieve of negatieve zin.

68

concept 1.0 Resultaten Deel I: isolatie Deelnemers hebben drie of vier vragen over isolatie ingevuld. De eerste vraag ging over isolatiemaatregelen: wat hebben mensen al gedaan? Hier zien we dat veruit de meeste mensen al gebruik maken van LED-lampen, gevolgd door bekende isolatiemaatregelen als zonnepanelen, spouwmuurisolatie, glasisolatie, dakisolatie en vloerisolatie. Ook zetten

veel

mensen

de

verwarming

een

graadje

lager,

gebruiken

ze

een

waterbesparende douchekop en hebben ze hun cv goed ingeregeld. Slechts een paar mensen hebben een zonneboiler of warmtepomp en een buisfolie of radiatorfolie. Ongeveer de helft van de inwoners is bereid om meer te investeren in het verduurzamen van hun huis, de andere helft heeft deze behoefte niet. Vooral de warmtepomp wordt genoemd als een verduurzamingsmaatregel waar men nog mee aan de slag wil. Dat kan mooi samen gaan met de maatregelen die daarna het beste scoren: zonnepanelen en de zonneboiler. Het hoofdzakelijke motief om te isoleren voor inwoners is de financiële prikkel: het besparen van geld of in waarde stijgen van de woning wordt het meest genoemd als drijfveer. Een goed aantal mensen vindt ook duurzaamheid en het tegengaan van klimaatverandering belangrijk, alsook het wooncomfort dat verduurzaming met zich meebrengt.

Deel II: warmtetransitie Inwoners vinden over het algemeen dat zij redelijk goed op de hoogte zijn van de warmtetransitie in Nederland. Hoewel het verschil niet groot is, staan de meeste inwoners niet achter de doelstelling om vanaf 2050 geen aardgas meer te gebruiken in de gebouwde omgeving. De meeste alternatieve warmteoplossingen worden door inwoners niet haalbaar geacht voor hun eigen woning. Dat geldt met name voor de collectieve (warmtenet) oplossingen. De individuele elektrische warmtepomp en vooral de individuele hybride warmtepomp zien mensen wel als kansrijk. Voorafgaand aan deze vraag hebben zij een korte uitleg in videovorm gekregen over de vier oplossingen.

69

concept 1.0 Qua ambitie zetten de inwoners laag in: andere gemeenten mogen voorop lopen of Venray mag alleen voor het nationaal gemiddelde gaan als dat ongedwongen kan. Dat is ongeveer de helft van de inwoners. De andere inwoners geven aan dat zij ambitieus, neutraal of gemiddeld zijn. Wat voorop staat in de transitie is betaalbaarheid voor de inwoner. Alle andere overwegingen scoren minimaal een factor vijf lager. De betaalbaarheid van een alternatieve oplossing is dus met afstand het meest belangrijk. Enkele mensen geven nog een ander antwoord op, zoals ‘iedereen kan meedoen’, ‘het is technisch haalbaar’, ‘veel CO2-uitstoot verminderen’ of ‘keuzevrijheid in warmteoplossing / -leverancier’.

Deel III: communicatie De gemeente kan mensen op veel manieren helpen bij het verduurzamen van hun woning. Met name aan informatievoorziening is er behoefte: over subsidies en leningen, over isolatie en warmtepompen en over de toekomstige warmteplannen. Maar ook ‘woningadvies op maat’, ‘organiseren van collectieven’ en ‘doorverwijzen naar instanties etc.’ krijgen veel stemmen. Daarnaast opvallend: zowel ‘een nieuwe warmteoplossing regelen voor mij’ als ‘dat kan en wil ik zelf regelen’ worden vaak als antwoord gegeven. Van wie de informatie dan moet komen, daar is de inwoner duidelijk over: de gemeente Venray krijgt veruit de meeste stemmen. Andere populaire antwoorden zijn ‘de Nederlandse rijksoverheid’, ‘een (wetenschappelijk) kennisinstituut’, ‘onafhankelijke energiecoaches’ en ‘de cv-installateur / -reparateur’. Het meest gewilde kanaal om deze informatie op te ontvangen is per e-mailnieuwsbrief. Minder, maar ook een grote groep mensen, heeft ook behoefte aan informatie via een fysieke nieuwsbrief, via de website van de gemeente, via sociale media of via de gemeentepagina in het Weekblad. Opvallend weinig mensen hebben behoefte aan informatiebijeenkomsten.

70

concept 1.0 Conclusie Vooraf was de verwachting dat Venraynaren overwegend negatief tegenover de warmtetransitie zouden staan. Dat beeld wordt bevestigd door deze enquête. Voor veel vragen geldt dat de negatievere antwoordopties vaker werden aangeklikt dan de positievere antwoordopties. Met name de vraag over welke ambitie de gemeente zou moeten hebben is hierin verhelderen: het meest voorkomende antwoord was dat van de laagst mogelijke ambitie. Maar er is hoop: ondanks de overwegend negatieve antwoorden blijft er een aardige groep over die wel positief tegenover de transitie staat. In het geval van de gemeentelijke ambitie is dit zo’n 25%. Daarnaast geeft de enquête bouwstenen om een goede communicatiestrategie mee te bouwen. Genoeg om mee aan de slag te kunnen de komende jaren dus!

71

concept 1.0 Bijlage VI: Uitslag enquête Beschrijvende statistiek en wegingsfactoren (vraag 1 t/m 4) Kern Venray Blitterswijck Castenray Geijsteren Heide Leunen Merselo Oirlo Oostrum Smakt Veulen Vredepeel Wanssum Ysselsteyn Leeftijd 14 jaar of jonger 15 - 24 25 - 44 45 - 64 65 en ouder Opleiding Basisonderwijs, VMBO, onderbouw HAVO/VWO of MBO 1 Bovenbouw HAVO/VWO of MBO 2-4 HBO of WO Koop/huur Huur Koop

N 81 3 0 2 1 8 1 1 4 0 0 0 5 2

Verhouding enquête

75% 3% 0% 2% 1% 7% 1% 1% 4% 0% 0% 0% 5% 2%

Verhouding echt

Wegingsfactor 66% 0,873716805 2,60% 0,934883082 1,86% 0,96% 0,518921887 1,10% 1,186107171 5,23% 0,705795543 2,45% 2,644030568 2,70% 2,915846794 5,51% 1,488811605 0,48% 1,27% 0,54% 4,32% 0,934059397 5,13% 2,767583398

0 4 31 49 24

0% 4% 29% 45% 22%

14,48% 11,97% 22,27% 29,81% 21,47%

16

15%

31,67%

2,13787151

38 54

35% 50%

43,86% 24,47%

1,246567334 0,48934254

8 100

7% 93%

35,43% 64,12%

4,782966744 0,692475268

72

-

3,230912092 0,775950901 0,657120958 0,966054478

concept 1.0

Vraag 5: Met welke maatregelen heb je jouw woning al energiezuiniger

gemaakt? N enquête Zonnepanelen Spouwmuurisolatie Dakisolatie Gevelisolatie Vloerisolatie Zonneboiler Glasisolatie Warmtepomp Radiatorfolie Buisfolie Tochtstrips LED-lampen Waterbesparende douchekop/kraan Tijdschakelaars en/of stekkerdozen CV goed ingeregeld Verwarming graadje lager Geen

61 57 66 34 54 4 57 5 13 9 31 79 50 24 62 47 7

Vraag 5 80 70 60 50 40 30 20 10 0

73

Correctie na weging

60 52 60 32 47 3 49 5 10 7 27 72 44 21 54 45 9

concept 1.0

Vraag 6: Ben je van plan om (verder) te investeren in het energiezuiniger

maken van je woning? N enquête Ja Nee

58 50

Vraag 6

Ja

74

Nee

Correctie na weging

52 51

concept 1.0

Vraag 7 [alleen indien vraag 6 ‘ja’]: Kun je aangeven wat je grootste motivatie

hiervoor is? N enquête Het verbetert mijn wooncomfort Ik vind duurzaamheid belangrijk Het bespaart geld op de lange termijn en/of mijn woning wordt meer waard Het zijn goedkope/makkelijke stappen om geld en energie te besparen Elke stap is belangrijk om klimaatverandering tegen te gaan

Vraag 7 18 16 14 12 10 8 6 4 2 0

75

8 13

Correctie na weging

8 11

20

17

5 10

5 9

concept 1.0

Vraag 8 [alleen indien vraag 6 ‘ja’]: Wat zou je nog meer voor maatregelen

willen treffen? N enquête Zonnepanelen Spouwmuurisolatie Dakisolatie Gevelisolatie Vloerisolatie Zonneboiler Glasisolatie Warmtepomp Radiatorfolie Buisfolie Tochtstrips LED-lampen Waterbesparende douchekop/kraan Tijdschakelaars en/of stekkerdozen CV goed ingeregeld Verwarming graadje lager Geen

25 6 9 3 6 13 10 30 2 0 0 4 7 2 7 3 1

Vraag 8 30 25 20 15 10 5 0

76

Correctie na weging

21 5 7 3 5 13 9 27 2 0 0 4 8 2 7 3 1

concept 1.0

Vraag 9 [alleen indien vraag 6 ‘nee’]: Kun je aangeven wat de belangrijkste

reden hiervoor is? Ik besteed mijn geld liever anders (vakantie, verbouwing, etc) Ik vind duurzaamheid niet belangrijk Het is te veel gedoe Ik zie er niet de meerwaarde van in Ik huur mijn woning Weet niet / geen mening

N enquête

Correctie na weging 5 0 2 7 5 2

4 0 2 8 9 2

Vraag 9 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0 Ik besteed mijn Ik vind geld liever duurzaamheid anders niet belangrijk (vakantie, verbouwing, etc)

Het is te veel Ik zie er niet de Ik huur mijn gedoe meerwaarde woning van in

77

Weet niet / geen mening

Andere

concept 1.0

Hoe warmtetransitie? Vraag

10-1:

goed

ben

je

op

de

hoogte

van

N enquête helemaal niet goed niet goed niet zo goed oke/geen mening een beetje goed goed heel goed

0 4 17 7 36 33 11

de

Nederlandse

Correctie na weging

Vraag 10-1 35

30

25

20

15

10

5

0 helemaal niet goed

niet goed

niet zo goed

oke/geen mening

78

een beetje goed

goed

heel goed

0 5 20 6 31 30 11

concept 1.0

Vraag 10-2: Wat vind je van de (nationale) ambitie om vanaf 2050 geen

aardgas meer te gebruiken voor het verwarmen van gebouwen? N enquête helemaal niet goed niet goed niet zo goed oke/geen mening een beetje goed goed heel goed

22 18 15 7 10 19 17

Correctie na weging

Vraag 10-2 25

20

15

10

5

0 helemaal niet goed

niet goed

niet zo goed

oke/geen mening

79

een beetje goed

goed

heel goed

22 17 14 7 10 16 16

concept 1.0

Vraag 11-1: [Hoe haalbaar denk je dat voor je eigen woning is:] Warmtenet op

hoge temperatuur (stedelijke oplossing; isolatie minder belangrijk) N enquête helemaal niet niet misschien/geen mening wel helemaal wel

33 28 29 16 2

Correctie na weging

Vraag 11-1 35

30

25

20

15

10

5

0 helemaal niet

niet

misschien/geen mening

80

wel

helemaal wel

30 29 28 14 2

concept 1.0

Vraag 11-2: [Hoe haalbaar denk je dat voor je eigen woning is:] Warmtenet op

lage temperatuur (stedelijke oplossing; isolatie heel belangrijk) N enquête helemaal niet niet misschien/geen mening wel helemaal wel

29 30 32 12 5

Correctie na weging

Vraag 11-2 35

30

25

20

15

10

5

0 helemaal niet

niet

misschien/geen mening

81

wel

helemaal wel

26 30 30 12 5

concept 1.0

Vraag 11-3: [Hoe haalbaar denk je dat voor je eigen woning is:] Individuele

elektrische warmtepomp belangrijk)

(all-electric

/

dorpse

oplossing;

N enquête

helemaal niet niet misschien/geen mening wel helemaal wel

23 26 23 25 11

isolatie

Correctie na weging

Vraag 11-3 30

25

20

15

10

5

0 helemaal niet

niet

misschien/geen mening

82

wel

helemaal wel

heel 20 26 24 23 10

concept 1.0

Vraag 11-4: [Hoe haalbaar denk je dat voor je eigen woning is:] Individuele

hybride warmtepomp met gas (aardgas, groengas of waterstof / dorpse N enquête Correctie na weging oplossing; isolatie minder belangrijk) helemaal niet niet misschien/geen mening wel helemaal wel

16 12 26 37 17

14 13 26 35 15

Vraag 11-4 40 35 30 25 20 15 10 5 0 helemaal niet

niet

misschien/geen mening

83

wel

helemaal wel

concept 1.0

Vraag 12: Hoe hoog zou de ambitie moeten zijn van de gemeente Venray?

Heel laag (onze gemeente kan beter afwachten en niet voorop lopen) Laag (onze gemeente moet even veel als andere gemeenten doen, maar alleen als dat ongedwongen kan) Gemiddeld / neutraal / geen mening Hoog (onze gemeente moet even veel als andere gemeenten doen, ook als daarom inwoners gedwongen van het aardgas af moeten) Heel hoog (onze gemeente moet voorop lopen en het goede voorbeeld geven)

N enquête

Correctie na weging 33

31

30 13

29 13

20

18

12

12

Vraag 12 35 30 25 20 15 10 5 0 Heel laag (onze Laag (onze gemeente Gemiddeld / neutraal Hoog (onze gemeente Heel hoog (onze gemeente kan beter moet even veel als / geen mening moet even veel als gemeente moet afwachten en niet andere gemeenten andere gemeenten voorop lopen en het voorop lopen) doen, maar alleen als doen, ook als daarom goede voorbeeld dat ongedwongen inwoners gedwongen geven) kan) van het aardgas af moeten)

84

concept 1.0

Vraag 13: Als jij mocht kiezen, wat is dan het belangrijkst om rekening mee te

houden in de warmtetransitie voor de gemeente Venray? N enquête Betaalbaarheid voor de inwoner Iedereen kan meedoen Inwoners maken samen plannen Het is technisch haalbaar Veel CO2-uitstoot verminderen Keuzevrijheid in warmteoplossing/-leverancier Weet niet / geen mening

62 8 0 9 6 12 2

Vraag 13 70 60 50 40 30 20 10 0

85

Correctie na weging

58 8 0 8 6 11 3

concept 1.0

Vraag 14: Hoe kan de gemeente jou helpen met het verduurzamen van je huis? N enquête informatievoorziening over subsidies en leningen informatievoorziening over besparing, isolatie en (hybride) warmtepompen informatievoorziening over de warmteplannen van de gemeente uitleg over het ‘waarom’ van aardgasvrij een nieuwe warmteoplossing regelen voor mijn woning woningadvies op maat organiseren van collectieve (inkoop)acties doorverwijzen naar initiatieven, projecten, aanbieders en instanties Niet, dat kan en regel ik zelf Weet niet / geen mening

Vraag 14 40 35 30 25 20 15 10 5 0

86

41

Correctie na weging

38

31

30

25 8 27 35 26

23 8 25 30 23

18 25 2

17 21 4

concept 1.0

Vraag 15: Hoe kan de gemeente jou helpen met het verduurzamen van je huis? N enquête De Europese Unie De Nederlandse rijksoverheid De provincie De gemeente De energiecoöperatie Beepower Venray Een adviesbureau Een (wetenschappelijk) kennisinstituut Goede doelen en NGO's (bv. de natuur- & milieufederatie) Onafhankelijke energiecoaches De (lokale) media Bedrijven en winkels Internet De CV-installateur/reparateur Vrienden, familie, collega's en/of buren Weet niet / geen mening

Vraag 15 60 50 40 30 20 10 0

87

5 23 13 50 7 8 28 4 20 5 3 10 25 16 13

Correctie na weging

4 21 13 48 7 8 25 3 19 6 4 9 25 15 15

concept 1.0

Vraag 16: Op welke manier zou je op de hoogte gehouden willen worden van

de ontwikkelingen? N enquête Via een nieuwsbrief per e-mail Via een fysieke nieuwsbrief Via de website van de gemeente Via de gemeentepagina in het Weekblad Via informatiebijeenkomsten Via sociale media Weet niet / geen mening

46 27 24 24 17 21 12

Vraag 16 50 45 40 35 30 25 20 15 10 5 0

88

Correctie na weging

44 26 23 23 17 22 11