03 Bijlage 1 - Locatiekeuze opvang ontheemden aangepast (1)

Opgave en locatiekeuze flexwoningen ontheemden Tijdelijke opvang van ontheemden in Venray de komende 15 jaar

Venray staat voor haar opgave Menswaardig, duurzaam en samen met haar partners

1

Locatiekeuze flexwoningen opvang ontheemden

Gemeente Venray Postbus 500 5800 AM Venray

Samengesteld door Marco Van de Voort Erik Voesten

2

Locatiekeuze flexwoningen opvang ontheemden

Inhoud 1

Aanleiding

4

1.1

Aantallen voor Venray

4

1.2

Samenstelling doelgroepen

5

1.3

Exploitatie en instandhoudingstermijn

5

2

Uitgangspunten en criteria

6

2.1

Uitgangspunten aantallen

6

2.2

Uitgangspunten locaties

7

2.3

Overige uitgangspunten

7

3

Proces locatiekeuze

8

3.1

Afwegingsmatrix

8

3.2

Locatie Stationsweg Oostrum

10

3.3

Locatie Pauwweg/Oirloseweg

11

3.4

Locatie Brabander Korte Broekweg

12

3.5

Ligging locaties

13

3.5.1

Locatie Stationsweg Oostrum

14

3.5.2

Locatie Brabander / Korte Broekweg

15

3.5.3

Locatie Oirloseweg / Pauwweg

16

3

Opgave en locatiekeuze flexwoningen ontheemden

1

Aanleiding

Door een enorme druk op de asielketen en de oorlog in Oekraïne is er landelijk een grote behoefte aan (tijdelijke) woningen. De huidige vorm van crisisnoodopvang wordt niet als een duurzame oplossing gezien. Daarnaast is er door achterstanden in de reguliere woningbouwopgave en met name sociale huur een tekort aan woningen voor lokale doelgroepen. Venray wil graag haar maatschappelijke verantwoordelijkheid nemen en haar aandeel in het bouwen van extra tijdelijke woningen leveren. In de huidige situatie voorzien we tot 1 juli 2023 in noodopvang van 350 asielzoekers (Evenementenhal). Daarnaast hebben we 210 plekken voor vluchtelingen uit Oekraïne op de locaties Raayland (tot 1 juli) Servaashof (vanaf 1 juli), Stationsweg en Roekenbosch. Tenslotte realiseren we tot op heden onze jaarlijkse taakstelling voor statushouders. Deze taakstelling wordt echter ook steeds groter. Waar we in 2022 nog 59 statushouders moesten huisvesten, zijn de aantallen voor 2023 vastgesteld op 121.

1.1 Aantallen voor Venray Voor een duurzame en langjarige huisvesting van de brede doelgroep ontheemden (asielzoekers, statushouders en vluchtelingen uit Oekraïne), komen we op basis van de uitgangspunten uit de bestuursafspraken - tussen het Rijk, Veiligheidsberaad, het Interprovinciaal Overleg en de gemeenten in de vorm van de VNG - van 26 augustus 2022, de toewijzing van statushouders en de prognose van de instroom van asielzoekers en vluchtelingen uit Oekraïne tot een opgave van ongeveer 475 personen voor Venray. Daarnaast is er behoefte aan ongeveer 25 plekken voor urgente spoedzoekers. Omdat veel tijdelijke woningen nu worden bezet door ontheemden is hieraan ook een dringend tekort. In onderstaande tabel zijn de landelijke aantallen en de ontwikkeling daarin weergegeven. Voor het aandeel van de gemeente Venray hierin is gekeken naar de omvang van Venray in relatie tot Nederland en de gemeenten uit de Veiligheidsregio. Op die manier komen we tot de opgave van 500 bedden. Nederland

1-1-2023

1-7-2023

31-12-2023

Asielzoekers

51.000

61.200

77.100

Vluchtelingen Oek

75.000

91.000

91.000

Asielzoekers

137

156

173

Vluchtelingen

189

230

230

Statushouders

70

70

75

Spoedzoekers

25

25

25

421

476

503

Aandeel Venray

Totaal

De gemeente Venray wil deze 500 bedden realiseren door de bouw van 150 tot 200 flexwoningen. Hiermee staan we voor ons aandeel in de landelijke en regionale opgave, ook als deze opgave verandert in de tijd en vooruitlopende op de spreidingswet asiel.

4

Opgave en locatiekeuze flexwoningen ontheemden

1.2 Samenstelling doelgroepen De aantallen voor Venray staan niet persé vast. In provinciaal en regionaal verband wordt de Provinciale Regietafel ingericht om onderling afspraken te maken over de verdeling van doelgroepen over de gemeenten. Het zou bijvoorbeeld kunnen dat het voor een kleine gemeente qua beheer lastig is een beperkt aantal asielzoekers op te vangen en dan kunnen afspraken worden gemaakt dat zij bijvoorbeeld meer statushouders huisvesten en dat Venray extra asielzoekers huisvest. Andersom kan dit ook het geval zijn. De samenstelling van de groep kan dus wijzigen, maar dit doet niets af aan het totale aantal benodigde opvangplekken. Er is besloten dat we niet wachten totdat deze verdeling definitief is gemaakt. Venray wil de bedden beschikbaar hebben, zodat we klaar zijn voor de vraag om mensen op te vangen. We willen voorkomen dat er een aanwijzing komt waardoor we verplicht worden heel snel een niet duurzame en niet menswaardige opvang te realiseren, maar klaar zijn voor onze opgave.

1.3 Exploitatie en instandhoudingstermijn We gaan uit van een instandhoudingstermijn van 15 jaar. Enerzijds omdat we in die periode met ons woningbouwprogramma de huidige woningnood kunnen overbruggen én anderzijds om reële mogelijkheden te bieden voor een goede exploitatie. Het bouwen van flexwoningen voor deze doelgroep is economisch niet rendabel. Het betreft de onderkant van de sociale huur, waardoor het erg lastig is om een sluitende exploitatie te krijgen. Het is duidelijk dat dit in 10 jaar niet lukt. 15 jaar is een meer reële termijn en dan nog zal het nodig zijn om gebruik te maken van subsidies en aanvullende financiering. Eind 2022 hebben we in een themasessie met het college van B&W een eerste verkenning gedaan. Daarbij is door het college onderschreven dat we flexibel willen zijn in omvang en doelgroepen, dat we het “rondslepen” met mensen willen voorkomen, dat we toekomstbestendig willen zijn en dat we het samen doen met maatschappelijke organisaties en marktpartijen. Hieruit is de volgende visie van onze gemeente op de opvang van ontheemden ontstaan: “Venray staat voor haar opgave. Menswaardig, duurzaam en samen met haar partners”.

5

Opgave en locatiekeuze flexwoningen ontheemden

2

Uitgangspunten en criteria

Op 12 december 2022 zijn in een besloten raadsbijeenkomst de kaders opgehaald voor deze opgave. Daar is de denklijn onderschreven om proactief te zorgen voor voldoende opvanglocaties in Venray op een menswaardige en duurzame manier. De visie op de opvang en ook de genoemde aantallen zijn daarbij onderschreven. Tijdens deze raadsbijeenkomst is ook uitgebreid gesproken over de randvoorwaarden waaraan mogelijke locaties zouden moeten voldoen. De raad heeft destijds onderstaande uitgangspunten en criteria meegegeven voor de zoektocht naar geschikte locaties:

2.1 Uitgangspunten aantallen •

Bouw 500 plekken voor ontheemden. (destijds 430, dit is aangepast op basis van de landelijk aangepaste prognoses) o

De samenstelling van de groep kan wijzigingen. Dat is een regionale opgave. We wachten niet totdat deze verdeling is gemaakt. Venray wil de bedden beschikbaar hebben. Als uit regionale afspraken de aantallen per doelgroep wijzigen, heeft dat in principe geen invloed op het aantal benodigde bedden.

•

Bouw voor de brede doelgroep van ontheemden en urgente spoedzoekers o

Geen extra bouw in dit project voor internationale werknemers. Wel mogelijk als overloop, mocht het aantal ontheemden in de instandhoudingsperiode (tijdelijk) dalen. Ook starters of andere woonurgenten mogen hier dan gebruik van maken.

6

Opgave en locatiekeuze flexwoningen ontheemden

2.2 Uitgangspunten locaties •

Bij voorkeur op 2 locaties in verband met verschillende doelgroepen en beheerregimes. o

Doelgroepen zijn asielzoekers, vluchtelingen uit Oekraïne, statushouders en spoedzoekers.

o

We bouwen specifiek niet voor internationale werknemers. Mocht de vluchtelingenstroom afnemen, dan kunnen deze wel als overloop worden gehuisvest op deze locaties om een goede exploitatie mogelijk te maken.

•

Passende locaties o

Voldoende groot voor het realiseren van flexwoningen met 200-300 bedden;

o

Aan de rand van de kernen of bedrijventerreinen / buitengebied;

o

Geen locaties die in beeld zijn voor concrete woningbouw of bedrijven;

o

Locaties moeten reëel haalbaar zijn. Eigendom, locatie, nutsvoorzieningen en tijd/capaciteit om een plan mogelijk te maken zijn belangrijk.

•

Instandhoudingstermijn 15 jaar.

•

Zoek partners met voldoende expertise en draagkracht. Dit kunnen we als gemeente niet alleen.

•

Goed beheer door een betrouwbare partner is belangrijke randvoorwaarde.

•

Zorg voor voldoende kwaliteit van wonen. o

Leefbaarheid: aandacht voor zaken als geluid en externe veiligheid op de locatie zelf;

o

Bouwkwaliteit;

o

Duurzaamheid;

o

Goede inpassing;

o

Beschikbaarheid en bereikbaarheid van voorzieningen.

•

(Verkeers-)veiligheid moet onderdeel zijn van het plan.

•

Langzaam verkeersontsluiting meenemen in de plannen.

•

Korte doorlooptijd: ingebruikname is voorzien in Q4 2023.

•

We benaderen het vraagstuk primair als kans waarbij de realisatie van een locatie als katalysator kan werken voor verdere ontwikkeling van een gebied.

2.3 Overige uitgangspunten •

Voldoende, zo vroegtijdig mogelijke communicatie, waarbij de Venrayse gemeenschap zo veel mogelijk kan meedenken en meedoen. Bewuste keuze participatieladder! o

Aandacht voor verwachtingsmanagement. Er zullen niet veel haalbare locaties zijn. De locatiekeuze an sich leent zich nauwelijks voor inspraak. De wijze waarop een locatie wordt ontsloten en ingepast en de manier waarop het beheer is geregeld zijn onderwerpen waarbij meedenken en meedoen nadrukkelijk wel aan de orde komen.

•

Goed beheer is essentieel. o

Combineer doelgroepen op basis van het benodigde beheerregime. Ervaring met AZC, vluchtelingen en internationale werknemers leert dat met een goed beheer de overlast minimaal is.

o

Werk samen met partijen die aantoonbaar ervaring hebben op dit gebied.

7

Opgave en locatiekeuze flexwoningen ontheemden

3

Proces locatiekeuze

Op basis van de benoemde criteria is gezocht naar geschikte locaties. 1. Een extern bedrijf heeft de opdracht gekregen om op basis van de kaart van Venray en een aantal locatiecriteria (omvang en beschikbaarheid/bereikbaarheid van voorzieningen) percelen in beeld te brengen die mogelijk interessant kunnen zijn voor de bouw van flexwoningen. 2. Met een brede selectie van vakspecialisten is dit rapport geanalyseerd en zijn mogelijk interessante percelen aangeduid. Deze lijst is aangevuld met mogelijke locaties die bekend zijn vanuit ervaring (de eerdere zoektocht naar locaties voor de opvang van asielzoekers en vluchtelingen uit Oekraïne) en lokale kennis, dan wel vanuit principeverzoeken of signalen van partners. 3. Tenslotte zijn interviews gehouden met diverse ondernemers uit Venray die vanuit hun eigen portefeuille, dan wel hun netwerk kennis hebben van panden, gronden en/of ontwikkelmogelijkheden. Dit heeft geleid tot een lijst van meer dan 20 locaties die allemaal nader zijn onderzocht op en getoetst aan bovenstaande criteria. Deze “groslijst” is uitgezet bij diverse vakspecialisten met de vraag om deze locaties te analyseren op zogenaamde “showstoppers”. Showstoppers zijn belemmeringen op milieutechnisch, planologisch of maatschappelijk vlak die een ontwikkeling van de locatie onmogelijk dan wel uitermate lastig of onzeker maken.

Denk daarbij aan de aanwezigheid van beschermde dier- of plantensoorten, geluids- of milieucontouren van wegen en/of bedrijven of het ontbreken van een goede ontsluiting die ook niet te realiseren valt. Tevens zijn locaties afgevallen omdat deze concreet in beeld zijn voor woningbouw en/of bedrijfsontwikkeling. Het is juist de bedoeling om door de realisatie van flexwoningen een extra woningvoorraad op te bouwen, waardoor de ruimte ontstaat om de komende 15 jaar onze reguliere woningbouw op een dusdanig niveau te krijgen dat er voldoende woonruimte is om iedereen te huisvesten. Dan willen we niet op diezelfde plekken tijdelijke huisvesting realiseren.

3.1 Afwegingsmatrix Alle locaties zijn afgewogen tegen de criteria en dit is uitgewerkt in een afwegingsmatrix. Op de volgende pagina is een schematische weergave van deze matrix afgebeeld. Aangezien er uitspraken worden gedaan over de locaties die economisch van groot belang kunnen zijn voor de eigenaren of ontwikkelaars, zijn in deze matrix de locaties niet met adres toegevoegd, maar zijn deze genummerd. Onder de diverse locaties is aangegeven aan welke criteria de locatie voldoet en met name op welke criteria er showstoppers of grote bedreigingen voor een (snelle) ontwikkeling aanwezig zijn. Op een aantal plekken staan vraagtekens. Dit zijn onderdelen die niet duidelijk zijn, maar die ook niet verder zijn onderzocht omdat er op andere criteria al showstoppers aanwezig zijn. In de laatste kolom (20+) zijn diverse locaties samengevoegd die uit het externe rapport als kansrijk naar voren kwamen, maar die bij nader onderzoek op diverse criteria (voornamelijk benodigde omvang voor de gewenste aantallen) zijn afgevallen.

8

Opgave en locatiekeuze flexwoningen ontheemden

Afwegingsmatrix

√ Geen showstopper / Kansrijk X Showstopper / Bedreiging

? Risico / Onderzoeken / Uitwerken 3: Stationsweg Oostrum 5: Korte Broekweg Brabander 16: Oirloseweg/Pauwweg

9

Opgave en locatiekeuze flexwoningen ontheemden

3.2 Locatie Stationsweg Oostrum Het betreft hier het kadastrale perceel E5021, gelegen tussen huisnummers 191 en 195, tegenover de voormalige Muvero fabriek. Een perceel van ongeveer 2 hectare en daarmee groot genoeg voor de beoogde opgave. Op deze locatie zijn in de eerste planopzet ongeveer 100 woningen gepland, met ruimte voor ongeveer 295 statushouders, vluchtelingen uit Oekraïne, spoedzoekers en Venrayse woningzoekenden. Nutsvoorzieningen zijn in de omgeving aanwezig en hoewel de locatie niet in beeld is voor permanente woningbouw, is deze geschikt voor tijdelijke woningbouw. Op een kleiner naastgelegen perceel is al positief meegedacht over een locatie voor tijdelijke woningen. Op deze locatie wil de eigenaar een aantal flexwoningen in het middensegment ontwikkelen. Door de plannen te combineren is het mogelijk om een samenhangend stedenbouwkundig geheel te creëren en de overgebleven knelpunten voor die ontwikkeling op te lossen. Hierdoor ontstaat een divers woongebied met in totaal ongeveer 120 woningen, waarbij een win-win-situatie ontstaat voor beide ontwikkelingen, integratie en leefbaarheid. Ruimtelijk en milieutechnisch zijn er geen showstoppers op deze locatie. Het perceel ligt op ongeveer 1,5 kilometer van winkels en op ongeveer 2,5 kilometer van het centrum en scholen. Het trein- en busstation ligt op loopafstand.

De eigenaar van het perceel is een projectontwikkelaar die mee wil werken aan deze ontwikkeling door de grond te verkopen. Wonen Limburg is bereid om samen met de gemeente Venray de gronden te ontwikkelen en de woningen te beheren. Sfeerimpressie / eerste verkenning

Stationsweg

10

Opgave en locatiekeuze flexwoningen ontheemden

3.3 Locatie Pauwweg/Oirloseweg Het betreft de kadastrale percelen R1456 en R2467, ten noorden van het adres Oirloseweg 14. In totaal zijn deze percelen bijna 6 hectare, voor de opgave zijn ongeveer 2,5 hectare nodig. Op deze locatie komen ongeveer 70 chalets voor 4 personen. Daarmee is er ruimte voor 280 opvangplekken voor asielzoekers (maximaal 190 bedden), vluchtelingen uit Oekraïne en woonurgenten. In de omgeving wordt gezocht naar uitbreiding van bestaande bedrijventerreinen. Door de flexwoningen te realiseren aan de oostzijde van dit perceel kan voldoende afstand worden gecreëerd, waarmee zowel een goed woon- en leefklimaat kan worden bereikt als belemmeringen op een eventuele uitbreiding worden voorkomen. Voor de ontsluiting wordt in eerste instantie gekeken naar de Pauwweg. Op die manier kan met name het autoverkeer veiliger afgewikkeld worden. De afstand tot de voorzieningen in Brukske (winkels en school) is ongeveer 3 kilometer en daarmee heel acceptabel. Het trein- en busstation ligt ook hier op loop-/fietsafstand. De beoogde ontwikkelaar kan hier een opvanglocatie voor 15 jaar ontwikkelen en realiseren, welke door COA en/of gemeente Venray gehuurd kan worden voor de opvang van de doelgroep. Sfeerimpressie / eerste verkenning

11

Opgave en locatiekeuze flexwoningen ontheemden

3.4 Locatie Brabander Korte Broekweg Het betreft het adres Korte Broekweg 1, met de kadastrale percelen C10002 en C10215. Op dit perceel was een bollenkwekerij gevestigd. In totaal ongeveer 4,5 hectare, waarvan een deel gebruikt moet worden voor een goede inpassing en ontsluiting. Op deze locatie wordt gedacht aan 15 grote woningen met daarin maximaal 80 appartementen voor 240 bewoners. Het gaat hier om statushouders, vluchtelingen uit Oekraïne, woonurgenten en Venrayse woningzoekers. Voor de ontsluiting van deze percelen, met name voor autoverkeer, is extra aandacht nodig. Dit Kan niet over de huidige ontsluiting via de Korte Broekweg, maar er zijn mogelijkheden om een extra ontsluiting te maken richting Venrays Broek of de Laagheidsweg. Deze percelen zijn voorheen in beeld geweest voor de verdere uitbreiding van de Brabander, maar daar zijn op korte termijn geen concrete plannen meer voor. De focus ligt nu op woningbouw op inbreidingslocaties. Wellicht is dit nog een locatie voor woningbouw in de toekomst, mochten de plannen op de inbreidingslocaties niet (snel genoeg) ontwikkeld kunnen worden. Stedenbouwkundig is hier naar gekeken en de gekozen percelen blijken ook in dat scenario goed inpasbaar te zijn, zonder die mogelijkheden te belemmeren. De afstanden tot het centrum en supermarkten zijn minder dan 2 kilometer. Sfeerimpressie / eerste verkenning

12

Opgave en locatiekeuze flexwoningen ontheemden

3.5 Ligging locaties

13

Opgave en locatiekeuze flexwoningen ontheemden

3.5.1

Locatie Stationsweg Oostrum

1e verkenning. Dit is een impressie van de eerste studies. Voor een goede communicatie en inschatting van de situatie worden deze toch gedeeld, maar in de uitwerking kan bijvoorbeeld het soort woningen en de inpassing nadrukkelijk nog wijzigen.

14

Opgave en locatiekeuze flexwoningen ontheemden

3.5.2

Locatie Brabander / Korte Broekweg

1e verkenning

± 90 m

1e verkenning. Dit is een impressie van de eerste studies. Voor een goede communicatie en inschatting van de situatie worden deze toch gedeeld, maar in de uitwerking kan bijvoorbeeld het soort woningen en de inpassing nadrukkelijk nog wijzigen.

15

Opgave en locatiekeuze flexwoningen ontheemden

3.5.3

Locatie Oirloseweg / Pauwweg

Dit is een impressie van de eerste studies. Voor een goede communicatie en inschatting van de situatie worden deze toch gedeeld, maar in de uitwerking kan bijvoorbeeld het soort woningen en de inpassing nadrukkelijk nog wijzigen.

16