02 Covid-19 impactrapportage januari 2021
Tekst van het document
-
Op 30 november heeft het college een specifiek handelingskader subsidies 2020 vastgesteld. Hierin is vastgelegd hoe we omgaan met de subsidie-vaststelling aan sociaal, maatschappelijke en culturele organisaties en instellingen die als gevolg van COVID-19 hinder hebben ondervonden of werden belemmerd in de uitvoering van hun plannen en doelen. Hierbij is gehoor gegeven aan het verzoek van de om hier ruimhartig en praktisch mee om te gaan.
-
Compensaties vanuit het Rijk zetten we maximaal in om financiële problemen die door Covid19 ontstaan zijn op te lossen dan wel te beperken.
-
Bij brief van 13 oktober heeft de Provincie laten weten dat zij in het kader van “de vitale regionale infrastructuur” een bedrag van maximaal € 186.000 hebben gereserveerd voor ondersteuning aan Schouwburg Venray, op voorwaarde van medefinanciering door de gemeente.
-
Samen met de Provincie zijn we op dit moment in gesprek met de schouwburg over financiële ondersteuning die noodzakelijk is. Begin 2021 zal hiertoe een voorstel worden geformuleerd.
-
Verder wordt door de schouwburg ook nog gekeken naar andere subsidiemogelijkheden die er landelijk zijn.
-
Om liquiditeitstekorten te voorkomen is 50% van de subsidie 2020/2021 aan de schouwburg vooruit betaald.
-
Risico ten aanzien van steunverzoeken: inmiddels is door het ministerie van EZ bepaald dat gemeentelijke coronasteun in de vorm van subsidie bij een aanvraag NOW als omzet wordt beschouwd, waardoor niet of veel minder ‘loonsubsidie’ wordt toegekend. Dit probleem is door de VNG landelijk aangekaart en dient opgelost te worden.
Compensatie van het Rijk Door het Rijk is ten behoeve van de lokale culturele voorzieningen sport, cultuur en maatschappelijke voorzieningen tot nu toe een bedrag van € 319 mln. beschikbaar gesteld aan gemeenten:
34
Macro x € 1 mln.
Venray x € 1.000
Lokale culturele voorzieningen maart-juni 2020
€ 60
€ 145
Lokale culturele voorzieningen juli-dec. 2020
€ 60
€ 144
Lokale culturele voorzieningen 2021
€ 150
€ 310
Specifieke steunpakket van OCW (matchingsgelden)
€ 49
n.n.b.
Totaal macro
€ 319
€ 599
Compensatie voor:
Als we het bovenstaande vertalen naar Venray dan betekent dit dat we in 2020 ca. € 289.000 rechtstreeks aan compensatie ontvangen en voor 2021 ruim € 310.000. Dit laatste bedrag komt via de decembercirculaire beschikbaar. De OCW matchingsgelden worden via drie rijkscultuurfondsen beschikbaar gesteld voor bepaalde typen lokale instellingen van landelijke betekenis, mits er sprake is van cofinanciering door de betrokken gemeente en/of provincie. Uit dit budget komt ook de door de Provincie toegezegde de bijdrage aan de Schouwburg Venray. Financiële gevolgen Er liggen op dit moment een tweetal concrete ondersteuningsvragen afkomstig van de schouwburg (€ 186.000, matchingsgeld provincie) en BiblioNu € 9.696. Het voorstel voor de schouwburg zal in 2021 worden uitgewerkt. Het verzoek van BiblioNu is in 2020 afgerond. De compensatie die tot en met de septembercirculaire 2020 is ontvangen is bij de 2 e berap in de begroting verwerkt. De compensatie uit de decembercirculaire wordt bij de 1 e berap 2021 in de begroting verwerkt. Compensatie die in 2020 niet is besteed, wordt bij de jaarrekening overgeheveld naar 2021.
2.9 Sociaal maatschappelijke infrastructuur (incl. sport en cultuur) Problemen voor verenigingen/stichtingen Impact en vooruitzicht Amateurverenigingen en stichtingen hebben vanwege Covid-19 (tijdelijk) hun activiteiten moeten staken en/of hebben hun activiteiten slechts beperkt of met extra kosten kunnen uitvoeren. Dit terwijl in veel gevallen de vaste kosten doorlopen en inkomsten (bijv. uit kantine of werkacties) wegvallen. Op dit moment liggen in het kader van de coronamaatregelen veel van de verenigingsactiviteiten voor volwassenen stil. In 2020 waren er nog niet veel acute problemen. Veel zal afhangen van het tempo waarin activiteiten in 2021 weer kunnen worden opgestart. In het geschetste perspectief zal vooral het eerste half jaar van 2021 nog onzeker zijn. Kunnen competities weer worden opgestart, mogen er weer concerten plaatsvinden, mogen er weer activiteiten worden georganiseerd? Kan onze kantine weer open zodat er weer inkomsten binnenkomen? De verwachting is dat dan na de zomervakantie 2021 de verenigingsactiviteiten weer kunnen worden opgestart. Het kunnen bieden van perspectief is cruciaal om leden en sponsoren te kunnen behouden voor de vereniging. 35
Het is niet uitgesloten dat er verenigingen/stichtingen zijn waarvoor de coronacrisis het “laatste zetje” is en die uiteindelijk niet meer kunnen blijven voorbestaan. Voor de gemeente kan dit een extra risico betekenen aangezien wij garant staan voor leningen (totaal ca € 1 mln.) aan een vijftal verenigingen/stichtingen. Beheersmaatregelen -
Sportverenigingen en stichtingen hebben één aanspreekpunt binnen de gemeente die alle communicatie coördineert. Voor culturele verenigingen is Cultura Venray het aanspreekpunt.
-
Verenigen en stichtingen worden maximaal voorgelicht over financiële regelingen waar zij eventueel een beroep op kunnen doen (Togs, Taso, uitstel betaling gemeentelijke belastingen). Deze regelingen zijn bekendgemaakt via de gemeentelijke website. Ook nemen organisaties als Cultura Venray en Venray Beweegt hierin hun rol.
-
Verzoeken van amateurverenigingen/stichtingen om ondersteuning worden in behandeling genomen en beoordeeld op basis van het in oktober 2020 door de raad vastgestelde handelingskader en op grond daarvan door het college vastgestelde maatschappelijke steunregeling corona. Vanaf het begin van de crisis is en blijft het uitgangspunt daarbij dat we binnen deze kaders maximaal proberen te faciliteren.
-
Verleende garantstellingen aan verenigingen en stichtingen worden gemonitord binnen de P&Ccyclus.
Compensatie van het Rijk Door het Rijk is ten behoeve van de ondersteuning van vrijwilligersorganisaties € 7,3 miljoen beschikbaar gesteld, vooral bedoeld voor jongerenorganisaties en scouting. Voor Venray betekent dit een bedrag van € 17.268 in 2020. Financiële gevolgen Verenigingen en stichtingen zijn over het algemeen in staat gebleken om het jaar 2020 op eigen kracht te overbruggen. Dit ondanks het feit dat er voor veel verenigingen een gemis is aan kantine-inkomsten en inkomsten uit andere (neven)activiteiten. De druk op de financiën zal voor de Venrayse verenigingen/stichtingen zal vooral voor de eerste helft van 2021 nog blijven bestaan. De verwachting is dat vanaf de zomer activiteiten weer kunnen worden opgepakt. Hier ligt ook een duidelijke samenhang met de situatie rondom gemeenschapsaccommodaties. De ontvangen compensatie voor vrijwilligersorganisaties die in 2020 is bij de 2e berap in de begroting verwerkt. Compensatie die in 2020 niet is besteed, wordt bij de jaarrekening overgeheveld naar 2021. Daarmee volgen we de lijn van de financiële uitgangspunten zoals die zijn vastgesteld door de Raad in oktober 2020. Lagere inkomsten voor beheerders van sportaccommodaties Impact en vooruitzicht Beheer en exploitatie van sportaccommodaties doet gemeente Venray niet zelf.
Dit is belegd bij een aantal externe partijen (Optisport, Feel Fit Center Venray (voorheen Laco), en beheersstichtingen buitensportaccommodaties). Door een lagere bezetting als gevolg van Covid-19 ontvangen deze beheerders van sportaccommodaties minder huurinkomsten/horeca-inkomsten,
36
waardoor zij in de financiële problemen kunnen komen. Uiteindelijk kan dit mogelijk gevolgen hebben voor de beschikbaarheid van sportvoorzieningen voor de Venrayse burgers. Met het geschetste perspectief is de verwachting dat vooral in het eerste half jaar in elk geval trainingen weer langzaam hervat kunnen worden. In hoeverre dit geldt voor competitiewedstijden is afhankelijk van de sportbonden. Na de zomervakantie kunnen trainingen en competities (mogelijk nog onder bepaalde voorwaarden zoals beperkte aanwezigheid van publiek) dan waarschijnlijk weer worden hervat. Beheersmaatregelen -
Aan Feel Fit Center Venray en Optisport zijn de jaarlijkse accommodatiebijdragen (grotendeels) vooruit betaald om te voorkomen dat zij in betalingsmoeilijkheden zouden komen.
-
Begin augustus is de regeling “Tegemoetkoming verhuurders sportaccommodaties” ingesteld. Hiermee wordt door het Rijk een tegemoetkoming betaald aan een gemeente, sportbedrijf of particuliere verhuurder, voor de in de periode van 1 maart 2020 tot 1 juni 2020 in gederfde huurinkomsten Covid-19.
-
Feel Fit Center Venray en Optisport hebben ingeschreven op deze regeling en een positief besluit ontvangen. Daarmee gaan zij aan gebruikende verenigingen een voorwaardelijke huurcompensatie toekennen. Deze regeling geldt niet voor ongeorganiseerde/informele clubs.
-
Ook beheersstichtingen van de gemeentelijke buitensportaccommodaties zijn geïnformeerd over deze regeling. Daar waar sprake is van verhuur aan sportverenigingen, kunnen beheersstichtingen, mits de huur over maart t/m juni 2020 is kwijtgescholden, deze tegemoetkoming aanvragen.
-
Op 27 oktober jl. heeft het kabinet laten weten dat vanwege de aanscherping van de coronamaatregelen het sport-specifieke pakket door het kabinet wordt aangepast en opnieuw opengesteld voor de periode van 1 oktober tot en met 31 december. Hiervoor wordt € 60 mln. ingezet.
-
Verder is in de Kamerbrief van 16 december 2020 door het kabinet aangekondigd dat op basis van nader onderzoek, via een specifieke uitkering aan gemeenten, €100 miljoen beschikbaar wordt gesteld voor de exploitanten van zwembaden en ijsbanen. Deze regeling wordt in nauw overleg met de sector nader uitgewerkt.
Compensatie van het Rijk Door het Rijk is € 90 mln. beschikbaar gesteld voor de regeling “Tegemoetkoming verhuurders sportaccommodaties” over de periode maart t/m juni 2020. Financiële gevolgen De gevolgen zijn tot nu toe nog te dragen voor beheerders van sportaccommodaties. Er zijn nog geen concrete ondersteuningsverzoeken binnengekomen. Dit kan veranderen zodra de geldende maatregelen (géén publiek, kantines gesloten) langer aanhouden. Gemeenschapshuizen, wijkcentra, jongerencentra Impact en vooruitzicht Vanwege Covid-19 hebben in de meeste accommodaties vanaf maart niet of beperkt activiteiten plaatsgevonden. Vanaf medio oktober 2020 gelden opnieuw strenge restricties en dient alle horeca (keuken en/of bar) gestaakt te zijn. Grote activiteiten en evenementen (denk aan kermissen) zijn
37
in de gemeenschapshuizen (12), wijkcentra (5) en jongerencentra (6) niet of alleen in afgeslankte vorm mogelijk geweest. Naast de sociale impact voor de omgeving ontstaan er op termijn ook grote financiële problemen door derving van huur- en horeca-inkomsten terwijl vaste lasten doorlopen. Op dit moment worden de verliezen opgevangen door in te teren op het eigen vermogen. Tot nu toe is van één stichting (WOC ’t Schöpke in Veltum) een concrete hulpvraag vanwege acute financiële problemen inmiddels behandeld. Een hulpvraag van gemeenschapshuis de Linde in Oirlo is afgehandeld middels een doorverwijzing naar voorliggende voorzieningen. Momenteel is de gemeente in overleg met drie gemeenschapsaccommodaties die zich met (toekomstige) liquiditeitsproblemen hebben gemeld. Met hen wordt aan de hand van het handelingskader geanalyseerd wat de situatie is en toegewerkt naar maatwerkoplossingen. Ook is meermaals naar alle gemeenschapsaccommodaties aangegeven dat zij zich met zaken waarbij de gemeente kan ondersteunen – nu of in 2021 – kunnen melden bij de contactfunctionaris. Dit werkt in de praktijk. Kijken we specifiek naar de jongerencentra dan is ook hier natuurlijk sprake van minder activiteiten en dus minder inkomsten.
Omdat zij jaarlijkse gemeentelijke subsidie ontvangen (waarin bijvoorbeeld accommodatiekosten worden meegenomen) is er nu nog geen acute financiële nood bij deze centra. Wel zijn er veel zorgen over de beperkte mogelijkheden die zij op dit moment hebben om in contact te blijven met hun doelgroep. Als we een doorkijk maken naar 2021, dan zullen er in de eerste maanden van 2021 nog steeds maar beperkt activiteiten plaats kunnen vinden. Alle carnavalsactiviteiten, die een belangrijke bron van inkomsten vormen, zijn al afgelast. Dit zal voor veel gemeenschapsaccommodaties een (te) zware aanslag betekenen op de eigen financiële positie met als gevolg dat de continuïteit serieus gevaar loopt. Kijken we op basis van het geschetste perspectief nog wat verder in de toekomst, dan is de verwachting dat ook gemeenschapshuizen/jongerencentra naar de zomer toe steeds verder “open” kunnen. In de tweede helft 2021 zal dit zich verder doorzetten. Beheersmaatregelen -
Er is frequent overleg met afgevaardigden van diverse gemeenschapsaccommodaties.
-
Er kon gebruik gemaakt worden van uitstel gemeentelijke belastingen en heffingen tot 31 december 2020. Gezien de huidige situatie wordt de noodzaak groter om deze termijn te verlengen of over te gaan tot kwijtschelding/compensatie. Gemeente heeft begin december 2020 betalingsherinneringen verzonden. Eerste verzoek van een gemeenschapsaccommodatie om verder uitstel of liever definitief afstel van betaling is ontvangen.
-
Er kan/kon gebruik gemaakt worden van steunmogelijkheden door het Rijk zoals NOW (indien sprake is van betaalde krachten) of TOGS/TVL. Met name de kleinere accommodaties kunnen vaak geen beroep doen op deze regelingen vanwege een geringere omvang van kosten en omzet.
-
In het geval dat een gemeenschapsaccommodatie of een jongerencentrum zich tot de gemeente wendt voor extra financiële steun, dan wordt dit verzoek middels het vastgestelde handelingskader (zie hierboven) opgepakt.
-
Risico ten aanzien van steunverzoeken: inmiddels is door het ministerie van EZ bepaald dat gemeentelijke coronasteun in de vorm van subsidie bij een aanvraag NOW als omzet wordt beschouwd, waardoor niet of veel minder ‘loonsubsidie’ wordt toegekend. Dit probleem is door de VNG landelijk aangekaart en dient opgelost te worden. 38
Compensatie van het Rijk Door het Rijk is ten behoeve van de ondersteuning van dorpshuizen en wijkgebouwen € 17 mln. beschikbaar gesteld. Voor Venray betekent dit een bedrag van € 37.266 in 2020. Financiële gevolgen De gevolgen zijn tot nu toe nog te dragen voor de meeste gemeenschapsaccommodaties, maar gezien het feit dat grote activiteiten waaronder carnaval nu al zijn afgelast, moeten we er serieus rekening mee houden dat er vanuit de gemeenschapsaccommodaties nog meer ondersteuningsverzoeken gaan volgen. De genoemde rijkscompensatie is zeker onvoldoende om de Venrayse gemeenschapsaccommodaties tot 1 juli 2021 te faciliteren. Een zeer grove inschatting is dat de totale coronaschade 2 tot 3 ton zou kunnen gaan bedragen. De ontvangen rijkscompensatie is bij de 2e berap in de begroting verwerkt. Compensatie die in 2020 niet is besteed, wordt bij de jaarrekening overgeheveld naar 2021.
2.10 Toezicht en handhaving Extra capaciteit en maatregelen openbare ruimte i.v.m. naleving noodverordening Impact en vooruitzicht Tijdens de (eerste) lockdown is er een verhoogde inzet geweest van beleidsmedewerkers, boa's en toezichthouders. Dit was nodig om interpretatie en naleving van de noodverordening te controleren. De verhoogde inzet werd vanaf mei afgeschaald. In fase 2 (vanaf eind juni) werden maatregelen getroffen om de openbare ruimte (daar waar nodig) in te richten voor de 1,5 mtr afstand regels. In de periode vanaf 16 oktober t/m 31 december zijn er extra toezichthouders ingezet en vooral gericht op controle detailhandel, levensmiddelenwinkels op deurbeleid en controle op groepsgrootte in straatbeeld. Daarnaast zijn de tijdsvlakken van de boa’s verruimd en afgestemd op die van de politie. Tevens zijn het aantal juristen die als achtervang beschikbaar zijn voor de boa’s (voornamelijk buiten kantoortijden), verder uitgebreid om de belasting gelijkmatiger te spreiden. Op enkele beleidsvelden heeft de inzet van extra medewerkers geleid tot vertraging in projecten en/of regulier werk (zie ook onderdeel toezicht bouwen en milieu). Per 1 december is de coronawet in werking getreden: dit heeft niet geleid tot extra controles en overuren (zoals in maart/april 2020). Wel is er extra inzet van het kernteam om aandacht te geven aan de uitvoering van deze wet.
Beheersmaatregelen -
Betrokken medewerkers en managers monitoren zelf hun capaciteitsinzet en overdracht van reguliere werkzaamheden. Op verschillende deelgebieden werd het eigen werk (in de openbare ruimte) uitgevoerd in combinatie met naleving maatregelen. Vrijwillig aangemelde andere medewerkers die leegloopuren hadden, werden aangesteld om mee te helpen.
-
Extra capaciteit van straatcoaches werd ingehuurd en voor het milieustation werden verkeersregelaars ingezet. 39
-
Er werden fysieke maatregelen (en communicatie-activiteiten) in de openbare ruimte uitgevoerd om de 1,5 mtr-maatschappij te regelen.
-
Via de werkgroepen wordt contact gehouden met belanghebbenden in het centrum en de buitengebieden. Onder andere in het centrum wordt meegedacht over de mogelijkheden voor ondernemers, worden communicatielijnen open gehouden en aandachtpunten opgepakt en uitgewerkt.
-
Momenteel wordt onderzocht in hoeverre we gebruik kunnen maken van de tijdelijke compensatieregeling voor ondersteuning Toezicht en Handhaving (ook wel ‘coronabanen’regeling genoemd).
Compensatie van het Rijk Door het Rijk werd eind augustus 2020 compensatie beschikbaar gesteld voor de kosten van toezicht en handhaving op de noodverordening. Het gaat om een bedrag van € 50 mln. Voor Venray betekent dit € 107.400 in 2020. In december 2020 werd een Compensatieregeling voor tijdelijke ondersteuning Toezicht en Handhaving gepubliceerd: om toezicht- en handhavingsorganisaties te ondersteunen stelt het kabinet € 60 mln. voor tijdelijke coronabanen beschikbaar aan gemeenten. Hiermee kan extra capaciteit gecreëerd worden voor toezicht en de handhaving. De middelen worden op aanvraag middels een specifieke uitkering uitgekeerd aan gemeenten. Onder bepaalde voorwaarden kunnen gemeenten hiervan gebruik maken voor een ondersteuning over de periode vanaf 15 dec. 2020 tot 30 juni 2021. Er wordt nog onderzocht of dit voor Venray zinvol is en mogelijkheden biedt om hiervan gebruik te maken en voor welke specifieke inzet dit haalbaar is. Financiële gevolgen De vergoedingen voor overwerk/onregelmatigheidstoeslag ten behoeve van handhaving van de noodverordening zijn beperkt tot ca. € 20.000 en kunnen binnen de personeelsbudgetten worden opgevangen. Voor de genomen fysieke maatregelen zijn kosten gemaakt voor o.a. borden, verkeersregelaars en toezicht bij het milieustation. Deze extra kosten bedragen ca. € 90.000 voor 2020.
Daarbij zijn inbegrepen de kosten voor bebording voor de coronatestlocatie Venray die in december in gebruik werd genomen. Aangezien er de eerste maanden van 2021 nog extra inzet noodzakelijk zal zijn, worden de kosten voor overwerk/onregelmatigheidstoeslag ten behoeve van handhaving en toezicht ingeschat op ca. € 10.000. Deze kosten kunnen binnen de personeelsbudgetten worden opgevangen. Indien mogelijk wordt er gebruik gemaakt van de specifieke uitkering voor tijdelijke coronabanen.
Uitvoering controles en toezichthoudend taken bouwen en milieu Impact en vooruitzicht Vooral in de eerste periode konden geen bouw/milieucontroles ter plaatse worden uitgevoerd (besluit taskforce). Dat geldt vooral voor milieutoezicht. Bouwtoezicht is vrij snel weer opgepakt, omdat dit buiten-werkzaamheden betreft en er dus veilig gewerkt kon worden. Ook de werkzaamheden voor de regiogemeenten kwamen stil te liggen, waardoor er over de periode maart tot en met juni geen/minder dienstverlening kon worden doorbelast en dus minder inkomsten zijn gegenereerd. Na de zomer constateren we dat sommige bedrijven/instellingen
40
ervoor kiezen om geen controles toe te laten (bv scholen, zorginstellingen) om besmettingsrisico’s te voorkomen. Dit zal zeker nog het geval zijn in de eerste maanden van 2021. Beheersmaatregelen -
Naast de werkzaamheden voor vergunningverlening, konden ook de werkzaamheden voor administratieve controles gewoon doorgaan. Achterstanden werden bijgewerkt.
-
De VTH-toezichthouders zijn daarnaast ingezet als ondersteuning voor de BOA’s bij het toezichthouden op straat (zie hierboven).
-
Zodra bedrijfsbezoeken weer mogelijk waren, werden controles en toezicht weer opgepakt. Voortdurend wordt gemonitord of er nog inhaalslagen te maken zijn, waardoor de inkomstenderving zo beperkt mogelijk wordt gehouden. Sommige bedrijven/instellingen kiezen er bewust voor om geen controles toe te laten (bv scholen, zorginstellingen) om besmettingsrisico’s te voorkomen, ook ná de zomerperiode.
-
Ter afsluiting van het boekjaar 2020 worden zoveel als mogelijk controledossiers afgerond, zodat facturering kan plaatsvinden en de inkomstenderving wordt beperkt.
-
De GR-overeenkomst maakt het helaas niet mogelijk om voor niet-verleende diensten kosten door te belasten, daardoor is het afwentelen van gederfde inkomsten niet mogelijk.
Compensatie van het Rijk Niet van toepassing. Financiële gevolgen Voor toezicht en handhaving en milieu is in 2020 € 1,1 mln. opgenomen in de begroting als vergoeding van regiogemeenten voor verrichte werkzaamheden. Bij de 2 e berap werden deze inkomsten naar beneden bijgesteld. Helaas is nog geen goed beeld te geven of we de bijgestelde raming kunnen realiseren. Deze resultaten zullen pas eind januari 2021 berekend kunnen worden. De gevolgen voor 2021 zijn op dit moment nog niet in te schatten.
2.11 Centrum Venray Ondernemers in het centrum De impact en vooruitzicht Doordat de horecagelegenheden sinds oktober weer zijn gesloten, staat het water veel horecaondernemers aan – of misschien zelfs boven - de lippen. De decembermaand, met veel winkelend publiek, de kerstborrels en kerstdiners is volledig aan de horeca voorbij gegaan. Samen met het gebrek aan perspectief en de totale lockdown zorgt ervoor dat de vooruitzichten somber zijn. Veel winkeliers (wellicht met uitzondering van de supermarkten en speciaalzaken) hebben een heel slecht jaar gedraaid. Bezoekersaantallen zijn fors gedaald. Het publiek blijft weg, aankopen worden uitgesteld of online gedaan. Door de totale lockdown in december komt daar nog een keer het verlies van de feestdagenomzet en het nadeel van de ingekochte voorraad bij. Een deel zal gecompenseerd worden door de landelijke maatregelen, maar zeker niet alles en in individuele gevallen zal de steun waarschijnlijk ook onvoldoende blijken.
41
Een aantal ondernemers komt in 2021 als gevolg van de beperkte vermogenstoets ook niet meer in aanmerking voor de TOZO terwijl de vaste lasten blijven. Ook het jaar 2021 zal voor de horeca waarschijnlijk nog een zwaar jaar worden. Het zal geruime tijd in beslag nemen voordat achterstanden worden ingehaald door horecaondernemers. In het begin van 2021 zijn er zeker nog beperkende maatregelen. Carnaval en andere evenementen die in het eerste half jaar gepland staan in 2021 gaan niet of slechts beperkt door. Veel winkels in het centrum hebben half december weer hun deuren moeten sluiten. Naarmate 2021 vordert zullen de maatregelen verder worden versoepeld. Het is dan de vraag of het winkelpubliek Venray weer net zo weet te vinden als vóór de coronacrisis. In 2021 kan de markt – afhankelijk van het landelijke beleid –gewoon doorgaan zoals in 2020 ook is gebeurd. Food kan in elk geval omzet draaien. We kunnen concluderen dat de coronacrisis in 2020 zijn weerslag heeft gehad op de vitaliteit van het centrum van Venray. Er komt in 2021 hopelijk weer perspectief op betere tijden, de verwachting is dat deze in 2021 ook daadwerkelijk gaan aanbreken, maar zover zijn we nog niet. Op basis van bovenstaande analyse is het aan te bevelen dat we als gemeente op korte termijn voorstellen doen om de centrum-ondernemers ook in de laatste fase van de crisis te ondersteunen.
Dit zal hen zeker ook helpen om, zodra het weer mogelijk is, een doorstart te maken naar een normale bedrijfsvoering. Beheersmaatregelen -
We zijn voortdurend in overleg met (vertegenwoordigers van) de Venrayse centrumondernemers.
-
De gemeente Venray heeft meegewerkt aan het uitbreiden van de terrassen. Zowel voor de bestaande als voor de extra vierkante meters is in 2020 geen heffing opgelegd voor de terrasgelden.
-
De gemeente Venray heeft besloten om voor 2020 geen heffing van de marktgelden en de reclamebelasting te doen.
-
Wel is een bedrag van € 100.000 uitgekeerd aan Venray Centraal ter promotie van activiteiten en het Venrayse Centrum.
-
Samen met Venray Centraal is een toiletwagen geplaatst en beheerd, zodat bezoekers de gelegenheid hebben voor toiletbezoek, nu meerdere openbare toiletten (schouwburg, bibliotheek, parkeergarage) en de horeca niet meer beschikbaar zijn.
-
In de maand december en de eerste week van januari is het parkeren in de ochtenduren gratis gemaakt, om zo het winkelend publiek beter te spreiden naar de daluren en het Venrayse centrum iets aantrekkelijker te maken. Deze maatregel werd verlengd tot 23 januari 2021.
-
Daarnaast ondersteunt de gemeente Venray Horeca Venray en de ondernemers bij het inrichten van de openbare ruimte, zodat het winkelend publiek zo goed mogelijk aan de regels kan voldoen.
Compensatie van het Rijk Door het rijk is ten behoeve van inkomstenderving gemeentelijke belastingen/leges een bedrag toegekend van:
42
Inkomstenderving gemeentelijke belastingen
Totaal:
Venray:
Reclamebelasting Terrassen en markten
€ 20 milj.
€0 € 21.500
Financiële gevolgen In 2020 is een bedrag van € 100.000 als subsidie uitgekeerd aan Centrum Venray voor de promotie van activiteiten en het Venrayse Centrum. De reclamebelasting is niet opgelegd. Ook de heffing van terrasgelden is achterwege gebleven. Zowel voor de bestaande “normale” terrassen als voor de extra beschikbaar gestelde m2’s zijn er geen inkomsten binnen gekomen. De gederfde inkomsten voor terrasgelden bedraagt ongeveer € 56.000,-. Ook de heffing van standplaatsgeld voor de markt (€ 29.000) heeft niet plaatsgevonden. Voor de kosten van de inrichting openbare ruimte en extra aanvullende maatregelen in het centrum wordt verwezen naar par. 2.10.
2.12 Inkomstenderving belastingen en leges Lagere inkomsten door minder toeristen/bezoekers aan Venray Impact en vooruitzicht Tijdens de eerste lockdown waren er, door de sluiting van campings en hotels geen/nauwelijks overnachtingen in de gemeente. Vanaf mei/juni kwam het toerisme weer redelijk goed op gang. De mooie (na-)zomer heeft een gunstige invloed gehad, maar in hoeverre dit de tegenvallende inkomsten over de lockdown-maanden weer goed maakt, is nog onduidelijk. Verwachtingen is dat met de versoepelingen in het voorjaar 2021 weer meer hotel- en campingverblijf mogelijk wordt. De laatste maanden van het jaar zijn normaliter gunstig voor het gebruik van de parkeervoorzieningen in onze gemeente in verband met de feestdagen in december. Hoewel we in de zomermaanden een redelijk herstel zagen, bleven de inkomsten uit de parkeergelden in de laatste 3 maanden van het jaar weer achter. Ook de maatregelen die half december werden genomen hebben geen gunstige uitwerking op het gebruik van parkeervoorzieningen. Als de maatregelen in het voorjaar 2021 weer versoepeld gaan worden, verwachten we toch weer meer toestroom van bezoekers. Hoewel op dit moment nog niet is in te schatten of het online-koopgedrag een nadelige invloed gaat hebben op 2021. Beheersmaatregelen -
Voor 2020 werd besloten om geen voorlopige aanslag toeristenbelasting op te leggen. De aanslag over 2020 wordt dan op basis van daadwerkelijke overnachtingen in januari 2021 verzonden.
-
Middels de maandelijkse overzichten van P1 (parkeerbureau) vindt monitoring van de inkomsten plaats voor de voorzieningen betaald parkeren. Er is een stijgende lijn te zien in de maandelijkse opbrengsten.
-
In november werd besloten om gratis parkeren in te voeren in de daluren gedurende de maand december én in de eerste week van januari 2021. Dit werd later verlengd tot 23 januari 2021.
43
Compensatie van het Rijk Door het Rijk is ten behoeve van inkomstenderving gemeentelijke belastingen/leges een bedrag toegekend van: Inkomstenderving gemeentelijke belastingen
Totaal:
Venray:
Toeristenbelasting Parkeerbelasting
€ 100 milj. € 125 milj.
€ 116.000 € 58.000
In de kamerbrief van 16 december 2020 wordt aangekondigd dat het Rijk nog € 250 mln. heeft gereserveerd om tekorten van gemeenten op inkomstenderving te compenseren. De compensatie vindt in 2021 plaats op basis van de vastgestelde jaarrekeningcijfers 2020. Het is op dit moment niet in te schatten wat dit voor Venray betekent. Financiële gevolgen Voor toeristenbelasting: Bij de 2e berap 2020 werden de inkomsten met € 185.600 afgeraamd. In december 2020 zijn de aangiftebiljetten voor de overnachtingen in 2020 verstuurd. Op basis van de terugontvangen gegevens en de uitkomsten van de overnachtingen rondom buitenlandse werknemers wordt dan pas duidelijk welke aanslagen opgelegd kunnen worden. De eindbalans kan dus pas begin 2021, opgemaakt worden. Voor parkeergelden: Met de inschatting eind oktober werd becijferd dat het tekort aan parkeergelden over 2020 ca. € 70.000 zou bedragen. Met deze inkomstendaling werd in de 2e berap de begroting 2020 bijgesteld. Als gevolg van de strengere maatregelen in december en het gratis parkeren in de daluren, wordt verwacht dat de inkomsten parkeerbelasting 2020 ca. € 20.000 lager zullen zijn dan in de bijstelling van de 2 e berap was berekend. Voor 2021 zijn de gevolgen nu nog lastig in te schatten. Dit is grotendeels afhankelijk van de ontwikkelingen en de maatregelen die het kabinet nog gaat nemen.
Voor de parkeerbelasting zijn de inkomsten mede ook afhankelijk van de effecten van onlineinkopen. Lagere opbrengsten leges door minder evenementen en activiteiten Impact en vooruitzicht In 2020 kon een groot aantal evenementen door de lockdown niet doorgaan, terwijl hiervoor wel al subsidies waren uitbetaald. Verenigingen en organisaties hebben daardoor geen inkomsten kunnen generen, terwijl men daarvoor wellicht wel al voorbereidingskosten heeft gemaakt. Met de nieuwe maatregelen die eind september zijn afgekondigd, werd het alsnog organiseren van activiteiten en evenementen in 2020 nagenoeg onhaalbaar. Ook voor 2021 zien we dat er nog weinig evenementen georganiseerd worden. Pas vanaf juni 2021 zijn de eerste evenementen weer gepland, omdat organisaties inschatten dat het lastig is om binnen de beperkende maatregelen op een effectieve wijze een activiteit of evenement te kunnen houden. Beheersmaatregelen -
Eind oktober werd besloten dat organisaties de uitgekeerde subsidie konden behouden en mochten inzetten (onder aftrek van reeds gemaakte kosten) voor het organiseren van een evenement in 2021. 44
-
Inmiddels is een besluit genomen over de 1e tender aanvragen evenementensubsidies 2021, waaruit blijkt dat er terughoudendheid is om activiteiten en evenementen te organiseren. Voor 1 mei kunnen organisaties nog evenementensubsidies aanvragen voor het resterende jaar 2021. Als blijkt dat er in 2021 wederom evenementen moeten doorschuiven, zal er over de subsidieverantwoording opnieuw besluitvorming moeten plaatsvinden.
Compensatie van het Rijk Het Rijk heeft compensatiemiddelen beschikbaar gesteld voor inkomstenderving op terrasprecario, marktgelden en leges evenementen. Zie onder compensatie marktgelden/terrasgelden. Financiële gevolgen in 2020 Vanwege het niet doorgaan van evenementen zijn er geen leges geheven. Daarnaast zijn er van gemeentewege ook minder kosten gemaakt om de evenementen te ondersteunen. Per saldo wordt berekend dat dit voor 2020 een klein voordeel oplevert (€ 5.000). Verwachting is dat er met een versoepeling van de maatregelen weer langzaam activiteiten en evenementen gehouden kunnen worden. Voor evenementen die (wederom) doorgeschoven moeten worden vanwege de beperkende maatregelen, zal in 2021 nadere besluitvorming plaatsvinden.
2.13 Aanslagoplegging en invordering Lagere inkomsten Impact en vooruitzicht: Door extra beroep op kwijtschelding van belastingen (alleen voor particulieren), uitstel van betaling, oninbare vorderingen en eventueel niet opleggen van aanslagen blijven de inkomsten achter bij de ramingen. Daarnaast ontvingen burgers, instellingen en bedrijven, die uitstel van betaling hebben gevraagd, pas in december 2020 een betalingsherinnering/aanmaning. Ook kwijtscheldingsverzoeken kunnen nog in het najaar van 2020 binnenkomen. Door de economische crisis was de verwachting dat het aantal faillissement in 2020 zou toenemen en dat er meer vorderingen oninbaar worden verklaard. Dit risico blijft ook voor 2021 actueel. Het naar achter schuiven van betaaltermijnen kan voor 2021 eveneens tot gevolg hebben dat er meer capaciteitsinzet gepleegd moet worden voor de afwikkeling van kwijtscheldingsverzoeken, uitstel van betaling en invorderingstrajecten. Beheersmaatregelen -
Het aantal ingekomen verzoeken om kwijtschelding heeft tot nu toe nog niet geleid tot significante afwijkingen t.o.v. voorgaande jaren. Hoewel er een lichte stijging is waargenomen, leidt dit niet tot substantieel hogere uitvoeringskosten en/of lagere belastingopbrengsten.
-
Het aantal kwijtscheldingsverzoeken wordt bijgehouden, faillissementen en betalingsachterstanden worden gemonitord. Er zijn nog geen signalen dat er grote afwijkingen gaan ontstaan. Waarschijnlijk doordat bedrijven een beroep hebben kunnen doen op de compensatieregelingen van het Rijk, blijft de impact tot nu toe relatief beperkt.
-
Conform de “Aanpak Covid-19”, die eind okt 2020 is vastgesteld is de normale invorderingsprocedure weer opgestart voor oude vorderingen. In dit kader zijn in november 2020 de herinneringen verstuurd. Hiervoor is geen extra capaciteitsinzet noodzakelijk geweest.
45
-
Voor de belastingaanslagen 2020 aan ondernemers en ZZP’ers welke voor de belastingaanslag 2020 uitstel tot 1 december 2020 hebben ontvangen, is de eerste betalingstermijn 31 december 2020 en de tweede betalingstermijn 31 januari 2021. Het ging hierbij om ruim 2760 vorderingen met een totaal bedrag van € 10.546.000. Ondanks het aangeboden uitstel is hiervan door de ondernemers reeds een bedrag van € 7.474.000 voldaan waardoor het openstaand saldo nog € 3.072.000 bedraagt. In de loop van maart 2021 kan een definitieve stand van de nog openstaande vorderingen worden bepaald.
Compensatie van het Rijk N.v.t. Financiële gevolgen Op dit moment zijn er nog geen directe nadelige gevolgen zichtbaar als gevolg van meer kwijtscheldingen en/of faillissementen. We constateren een lichte toename van ingekomen verzoeken om kwijtscheldingen, dit leidt echter niet tot een bijstelling van de begroting. Vanwege de genomen ondersteuningsmaatregelen in maart 2020 en het verleende uitstel van betaling tot 1 december 2020, kan pas in maart 2021 worden bepaald in hoeverre en meer of minder vorderingen oninbaar verklaard moeten worden. Ook de gevolgen voor 2021 zijn nu nog niet te bepalen: we constateren dat er door de beperkende aanvullende aanpassingen (inkomenstoets partners en vermogenstoets) in de TVL- en TOZOregeling(en) veel kleine ondernemingen en ZZP’ers, hiervoor niet meer in aanmerking komen, waardoor de gevolgen groter kunnen zijn dan op dit moment wordt ingeschat. Daarin speelt het natuurlijk wel een rol of de rijks-compensatieregelingen voor ondernemers een vervolg krijgen en/of worden uitgebreid en hoe lang de lockdown maatregelingen van kracht blijven. Een toename van het aantal burgers die een beroep doen op inkomensvoorzieningen en bijstand kan een indicatie zijn, dat ook het aantal kwijtscheldingen nog zal toenemen in 2021. Dit is echter pas zichtbaar in de loop van 2021.
Ook een toename van het aantal faillissementen kan een indicatie zijn maar hier zijn op dit moment nog geen concrete aanwijzingen voor. Het aantal faillissementen van bedrijven die in Venray belastingplichtig zijn bedraagt 13. Het belastingbedrag dat daarmee gemoeid is, wordt becijferd op € 17.000. Dit bedrag past binnen de daarvoor geraamde begrotingspost 2020.
2.14
Eigen organisatie / Interne bedrijfsvoering
Meer thuiswerken brengt extra kosten met zich mee Impact en vooruitzicht: Vanaf maart 2020 konden medewerkers niet meer op kantoor werken. In eerste instantie werden (nood-)voorzieningen en maatregelen getroffen om het werken ook thuis mogelijk te maken. Daarnaast werd de kantooromgeving op basis van de 1,5 mtr-maatregelen ingericht en voor klanten/burgers werden voorzieningen getroffen om binnen de corona-voorschriften het gemeentehuis te kunnen bezoeken. De verlenging van de maatregelen om zoveel mogelijk thuis te werken (tot minimaal april 2021), leidt er toe dat we moeten onderzoeken welke voorzieningen aanvullend noodzakelijk zijn om hieraan verantwoord te kunnen voldoen. 46
Beheersmaatregelen -
Een werkgroep ‘interne organisatie en ontwikkeling’ houdt zich bezig houdt met de vraag hoe de gemeentelijke organisatie tijdens en na Covid-19 fysiek verantwoord het werk kan uitvoeren.
-
Medewerkers worden gefaciliteerd om meer thuis te kunnen werken door het beschikbaar stellen van mobiele telefoons, laptops, software voor digitaal vergaderen etc.
-
Kantoor- en vergaderruimtes worden ingericht met inachtneming van de 1,5 mtr-maatregelen;
-
Er zijn extra schoonmaakrondes voor contactgevoelige ruimtes/materialen
-
Nu het (meer) thuiswerken mogelijk een structureel karakter krijgt, wordt er onderzocht welke extra faciliteiten hiervoor nodig zijn. Met name arbo-technische voorzieningen, laptops en telefoon voor alle medewerkers worden geïnventariseerd. Ook geavanceerde applicaties voor digitaal werken worden hierin meegenomen.
-
Op kantoor werd vanaf maart 2020 de kantine gesloten, waardoor de kantinekosten beperkt bleven. Ook voor kantoorbenodigdheden, papier, porti etc. bleven de kosten lager. Opleidingen werden uitgesteld of digitaal gevolgd, hetgeen ook lagere bedrijfsvoeringskosten met zich meebracht.
Compensatie van het Rijk N.v.t. Financiële gevolgen De noodzakelijke voorzieningen die nodig waren om vanaf de eerste lockdown vanuit thuis te kunnen werken, bedragen ca. € 108.646 (o.a. aanschaf laptops, mobiele telefoons, licenties voor vergaderapplicaties etc). Deze kosten konden worden opgevangen binnen bestaande bedrijfsvoeringsbudgetten (overheadkosten), mede vanwege de onderschrijdingen op facilitaire kosten, minder reis- en opleidingskosten. Het onderzoek naar de benodigde faciliteiten voor de langere termijn loopt nog en is afhankelijk van de mogelijke opties en de uiteindelijke keuzes die hierin gemaakt worden. Voor structurele thuiswerkplekken kunnen ook fiscale aspecten een rol spelen. Ook wordt gekeken naar een adequate inrichting van vergaderruimtes en geavanceerde ICTapplicaties die het (deels) digitaal vergaderen kunnen ondersteunen. Bij de afweging van de opties wordt meegenomen hoe de voorzieningen aansluiten op de uitvoering van het IBP en daar waar mogelijk zullen onderdelen naar voren gehaald worden. Voor de dekking van nog te maken kosten in 2021, als we weer meer op kantoor kunnen werken en daarvoor de noodzakelijke voorzieningen moeten aanschaffen, zal worden voorgesteld om het resterende bedrag van de onderschrijding op bedrijfsvoeringsbudgetten over te hevelen naar 2021.
Of dit budget voldoende zal zijn om alle noodzakelijke kosten te dekken, wordt pas duidelijk nadat de keuzes gemaakt zijn.
47
3
FINANCIELE GEVOLGEN COVID-19
3.1
Ontvangen compensatie van het Rijk
De VNG heeft een infographic samengesteld waarin een actueel totaalbeeld van de door het Rijk toegezegde compensatie aan gemeenten wordt geschetst. Deze rijkscompensaties hebben betrekking op de jaren 2020 en 2021. Voor een aantal onderdelen is aangegeven dat er nog een afrekening moet plaatsvinden. Op de meeste onderdelen worden de extra middelen via een toevoeging aan de algemene uitkering of integratie- dan wel specifieke uitkering aan de gemeente overgemaakt. In een aantal gevallen is dit niet het geval en lopen de geldstromen via derden, of worden middelen op basis van een aanvraag of verantwoording achteraf (SISA) toegekend. In onderstaande tabel is de infographic verder uitgewerkt naar verschillende onderdelen met daarbij aangegeven de toegekende compensatie voor Venray. De tabel laat zien dat voor Venray inmiddels een bedrag van ruim € 2,7 mln. aan de algemene middelen is toegevoegd ter compensatie van gemaakte en nog te maken COVID-gerelateerde kosten (dit is exclusief TOZO en de bijstelling van het BUIG-budget 2020).
Onderwerp
TOZO (zie par 2.1)
Comp. voor Venray in euro’s
Toelichting
€ 3.100
n.n.b.
verwachte vergoeding voor uitvoeringskosten TOZO is € 490K; hoogte van TOZO uitkeringen is nog niet bekend (TOZO 3 loopt immers door tot 1 april 2021); afrekening via SISAverantwoording.
€8 € 23
€ 54.907 € 21.370
vóór 28 mei brief 28 mei
Toeristenbelasting tot 1 juni
€ 100
€ 116.000
brief 28 mei
Parkeerbelasting tot 1 juni Precariobelasting, marktgelden, evenementenleges
€ 125
€ 58.000
brief 28 mei
€ 20
€ 21.566
brief 31 aug.
Derving belastinginkomsten vervolg
€ 100
n.n.b.
Derving belastinginkomsten vervolg
€ 150
n.n.b.
Inhaalzorg en meerkosten Jeugdwet
€ 34,30
€ 84.690
€ 11,70
€ 34.431
Afrekening meerkosten 2020
€ 20,40
€ 60.468
Maatschappelijk opvang
€ 91
n.v.t.
uitvoering door Venlo
brief 28 mei
Vrouwenopvang Afrekening beschermd wonen
€7
n.v.t.
uitvoering door Venlo
brief 28 mei
€ 5,60
n.v.t.
uitvoering door Venlo
brief 28 mei
Inkomstenderving eigen bijdrage Wmo
€ 18
€ 61.065
vóór 28 mei
Compensatie quarantainekosten
€4
€ 8.621
overige
Compensatie
TOZO 1, 2 en 3 (incl. uitvoeringskosten)
Kinderopvang Peuter, SMI, VE (zie par 2.5) Noodopvang kinderen
Inkomstenderving (zie par 2.12)
Financiering SD (zie par 2.3)
Macro (x € 1 mln.)
48
betreft reserveringen; afrekening op basis van jaarrekening 2020; betreft voorschot tot 1 juni
Toezegging middels
maatregel kabinet
brief 31 aug. brief 27 okt. brief 28 mei brief 28 mei brief 28 mei
Onderwerp
Lokale culturele voorzieningen (zie par. 2.8/2.9)
Jeugd en jongeren (zie par 2.4)
Budget bijstand (BUIG)
Compensatie
Macro (x € 1 mln.)
Comp. voor Venray in euro’s
Lokale culturele voorzieningen tot 1 juni
€ 60
€ 145.112
Lokale culturele voorzieningen gemeenten na 1 juni
€ 60
€ 143.915
Lokale culturele voorzieningen gemeenten in 2021
€ 150
€ 310.272
Cultuur gemeenten matchingsgeld OCW
€ 49
n.v.t.
Buurt- en dorpshuizen
€ 17
€ 37.396
brief 31 aug.
Vrijwilligersorganisaties Jeugd (scouting, speeltuin)
€7
€ 17.365
brief 31 aug.
Verkiezingen
Sociaal Werkbedrijf Toezicht en handhaving (zie par. 2.10)
Sport (zie par 2.9)
Meerkosten GGD en Veiligheidsregio's
Toezegging middels
brief 28 mei ook nog € 8 mln. beschikbaar via specifieke uitkering aan provincies
brief 31 aug.
brief 31 aug. zie toelichting onder 2.7
brief 28 mei
Jeugdpakket
€ 58,50
n.n.b.
middelen voor 2020 en 2021; gedeeltelijk via gemeenten en gedeeltelijk via ander kanalen.
Jeugd aan zet
€ 0,50
n.v.t.
op basis van ingediende projecten
Aanpassing BUIG 2020
€ 182
€ 466.631
Afvalverwerking
€ 32
n.n.b.
Coronaproof maken verkiezingen
€ 30
€ 80.152
vindt plaats in 2021
brief 31 aug.
Verkiezingen stemmen per post etc.
€ 27
€ 57.839
vindt plaats in 2021
overige
Sw-bedrijven tot 1 juni
€ 90
€ 512.354
brief 28 mei
Sw-bedrijven na 1 juni
€ 50
€ 284.641
brief 31 aug.
Toezicht en handhaving
€ 50
€ 108.249
brief 31 aug.
Verhuur sportaccommodaties
€ 90
n.v.t.
compensatie loopt via ministerie VWS; aan te vragen door beheerders sportaccommodaties
vóór 28 mei
Ijsbanen en zwembaden
€ 100
n.v.t.
via separate aanvragen specifieke uitkering
brief 15 dec.
GGD
€ 350
N.v.t.
Rechtstreeks aan GGD
brief 28 en 31 aug.
Veiligheidsregio
€ 15
N.v.t.
Rechtstreeks aan Veiligheidsregio's
brief 28 en 31 aug.
Lokale media tot 1 juni
€ 11
N.v.t.
Lokale media na 1 juni
€ 24
N.v.t.
(zie par 2.1) Afval
Toelichting
Lokale media
49
overige
overige
ook voorlopige BUIG 2021 is aangepast ( ca. 1,4 mln. vaststelling BUIG Voor Venray) brief 15 dec.
uitvoering door het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek.
Vóór 28 mei jl. Brief 28 mei jl.
Onderwerp
Compensatie
Macro (x € 1 mln.)
Comp. voor Venray in euro’s
SZW flankerend beleid Bijzondere bijstand
€ 15
€ 35.292
Gemeentelijk schuldenbeleid
€ 45
€ 102.328
€ 130
€ 261.268
€ 50
€ 97.236
bedrag voor 2021
€ 65
n.v.t.
uitvoering Venlo
€ 130
n.n.b.
compensatie o.b.v. verstrekte vergoedingen (bijz. bijstand)
Sociaal Re-integratie steun- en herstelpakket Additionele impuls re(zie par 2.1 integratie en par 2.2) Crisisdienstverlening Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke kosten Totaal incl. BUIG 2020 Af: bedrag BUIG-middelen
3.181.168 - 466.631
Totaal
2.714.537
Toelichting in 2020 € 11.593 en in 2021 € 23.699 in 2020 € 33.618 en in 2021 € 68.716 in 2020 € 79.175 en in 2021 € 182.093
Toezegging middels brief 28 en 31 aug. brief 28 en 31 aug. brief 28 en 31 aug. brief 28 en 31 aug. brief 28 en 31 aug. overige
De meeste compensaties in bovenstaande tabel zijn verder toegelicht in de verschillende paragrafen van hoofdstuk 2. Een tweetal compensaties zijn nog niet nader toegelicht. Het Rijk heeft eerder al € 30 mln. aan gemeenten beschikbaar gesteld voor de organisatie van de Tweede Kamerverkiezing in 2021. Op basis van het wetsvoorstel tot wijziging van de Tijdelijke wet verkiezing covid-19 brengt dit extra kosten voor de gemeenten mee. Hierop is besloten tot een aanvullende compensatie van € 26,9 mln. (€ 22 miljoen voor extra organisatiekosten en € 4,9 mln. communicatie/voorlichting, ondersteuning voor gemeenten en evaluatie. Deze aanvullende compensatie is via de decembercirculaire aan gemeenten uitbetaald. Door de corona hebben gemeenten zowel extra kosten gemaakt als inkomsten gemist met betrekking tot afvalinzameling. Met name het restafval is, door o.a. het thuiswerken, in hoeveelheid gegroeid. Veel gemeenten hebben contracten gesloten met een variabele prijs voor de verwerking hiervan. Deze prijs is door de brede toestroom, gestegen. Tegelijkertijd ontvangen de gemeenten voor andere afvalstromen een vergoeding. Maar omdat deze stromen zijn toegenomen, is de vergoeding hiervoor gedaald. Het kabinet heeft besloten om voor compensatie van deze voor € 32 mln. te reserveren. De verdeling van deze middelen moet nog verder worden uitgewerkt.
In de tabel zijn ook compensaties opgenomen die deel uitmaken van het sociaal steunpakket van de overheid. Om mensen te ondersteunen en hen te helpen zich aan te passen aan de veranderde arbeidsmarkt, trekt het kabinet € 1,4 miljard uit voor een aanvullend sociaal pakket. Aanvullend hierop wordt een nieuwe regeling voorbereid, genaamd de TONK (zie ook paragraaf 2.2). Dit omvangrijke herstelpakket moet in samenhang worden gezien met de overbruggingsmaatregelen NOW, TVL en Tozo. De middelen zullen toegewezen worden aan diverse partijen uit het sociale veld. Dit moet op onderdelen nog verder worden uitgewerkt.
50
Het steunpakket beslaat een programma voor 2020 t/m 2024. Macro zijn middelen als volgt over de vier lijnen verdeeld: Bedragen x € 1 mln.
2020
2021
2022
2023
2024
Cum
€ 104
€ 351
€ 228
€0
€0
€ 683
€0
€ 181
€ 18
€0
€0
€ 199
Bestrijding van jeugdwerkloosheid
€ 13
€ 104
€ 100
€ 88
€ 42
€ 347
Aanpak van armoede en problematische schulden
€ 23
€ 78
€ 45
€0
€0
€ 146
Diversen
€9
€2
€1
€0
€0
€ 12
€ 149
€ 714
€ 392
€ 88
€ 42
€ 1.385
Intensieve ondersteuning en begeleiding naar nieuw werk Scholing en ontwikkeling voor behoud van werk
Totaal aanvullend sociaal pakket
Naast de directe compensatie aan gemeenten heeft het Rijk ook nog middelen beschikbaar gesteld aan partijen die voor de lokale overheid wel relevant zijn. Zo is er € 350 mln. beschikbaar gesteld voor meerkosten GGD’s en € 15 mln. voor meerkosten gemaakt door de veiligheidsregio’s. Er is daarnaast € 35 mln. beschikbaar gesteld voor ondersteuning van lokale media (is Stimuleringsfonds voor Journalistiek). Daarnaast is € 1,5 miljard aan compensatie beschikbaar gesteld ten behoeve van het decentraal openbaar vervoer. De rijkscompensaties zijn in 3 fases overgemaakt aan gemeenten. De middelen zijn daarbij toegevoegd aan de algemene uitkering of als decentrale of integratie-uitkering uitbetaald.
Eerste compensatiepakket Tweede compensatiepakket Derde compensatiepakket stand
Algemeen Decentraal Integratie TOTAAL 264.233 311.341 512.354 1.087.928 858.127 101.718 284.641 1.244.486 565.214 368.111 0 933.325 1.687.574 781.170 796.995 3.265.739
Het eerste compensatiepakket is via de brieven van 28 mei en 26 juni 2020 inzake het “compensatiepakket coronacrisis medeoverheden” bekendgemaakt. Het tweede en derde pakket maakten resp. deel uit van de septembercirculaire en de decembercirculaire 2020. Naast de totale coronacompensatie van € 2.714.537 die die Venray in 2020 heeft ontvangen, bevat het derde compensatiepakket een extra bedrag van € 505.201, bestaande uit de geschrapte opschalingskortingen voor 2020 (€ 167.757) en voor 2021 (€ 383.445)
3.2
Ontvangen compensatie versus coronakosten.
In deze paragraaf willen we inzicht geven in de gemaakte coronakosten cq. gerealiseerde minderopbrengsten. Hoe zijn deze kosten gedekt en op welke manier zijn deze kosten en de ontvangen rijks compensatie in de begroting verwerkt. In bijlage 1 is een overzicht opgenomen waarin per onderwerp het volgende is opgenomen: -
Welke compensatie hebben we ontvangen en voor welk jaar?
-
Wat zijn de kosten/minderopbrengsten als gevolg van corona in 2020 en waaruit zijn deze gedekt (compensatiemiddelen of algemene middelen)?
51
-
Welke compensatiemiddelen houden we gereserveerd voor toekomstige corona-gerelateerde uitgaven en welke budgetoverhevelingen moeten daarvoor worden voorgesteld bij de jaarrekening 2020.
-
Hoe is c.q. wordt bovenstaande verwerkt in de Venrayse begroting.
Het overzicht in bijlage 1 kent een kleine afwijking ten opzichte van het onder 3.1 opgenomen overzicht van compensaties (€ 1.886). Oorzaak hiervan is dat op een viertal onderdelen de bedragen iets afwijken de bedragen zoals gehanteerd voor de 2 e berap 2020. De afwijkingen worden in de bijlage toegelicht. De ontvangen compensatie is/wordt als volgt in onze begroting verwerkt: Totaal ontvangen compensatie
€ 2.712.657
verwerkt in de 2e berap 2020 verwerkt in jaarrekening resultaat 2020 te verwerken in de 1e berap 2021
1.779.327 193.475 739.855
De omvang van de extra uitgaven en minderopbrengsten door covid-19 zijn in onderstaand staatje opgenomen, evenals de dekking. Dekking uit algemene middelen betekent in de praktijk dat deze binnen de bestaande begrotingsposten zijn gedekt. Voor een aantal onderdelen zijn de definitieve kosten ten tijde van de totstandkoming van deze analyse nog niet volledig in beeld. Ook in de maanden februari/maart 2021 zijn nog mutaties mogelijk die betrekking hebben op het boekjaar 2020. Hierdoor kan het voorkomen dat er bij de vaststelling van de jaarrekeningcijfers afwijkende cijfers gepresenteerd worden. Dekking uit: compensatie alg. middelen totaal extra uitgaven/ minderopbrengsten verwerkt in de 2e berap 2020 verwerkt in jaarrekening resultaat 2020
€ 1.309.467
€ 1.088.139
€ 221.328
€ 1.248.999 € 60.468
€ 1.027.671 € 60.468
€ 221.328 -
Samenvattend ziet het overzicht van ontvangen compensatie, extra uitgaven en minder inkomsten er als volgt uit: Ontvangen compensatie Rijk in 2020
€ 2.712.657
Extra kosten/minderopbrengsten 2020 Gedekt binnen de begroting 2020 Gedekt uit compensatiemiddelen Rijk
€ 1.309.467 € 221.328 € 1.088.139
Gereserveerde compensatie Rijk per 1-1-2021
€ 1.624.518
Het vorenstaande betekent dat er nog € 1.624.518 resteert om toekomstige corona-gerelateerde uitgaven mee te dekken. Kijkend naar de onderwerpen waarvoor de compensatie is toegekend, dan zien we dat verreweg het grootste deel (€ 1,46 mln.) gerelateerd is aan programma 1 Leven.
52
De nog beschikbare coronacompensatie is/wordt als volgt verwerkt in de begroting 2021: gereserveerd bij 2e berap 2020 overhevelen bij jaarrekening 2020 nog te verwerken bij 1e berap 2021
€ 80.152 € 804.511 € 739.855
Beschikbare compensatie 2021
€ 1.624.518
Risicoanalyse 2021 en restrisico’s 2020 In bijlage 2 is een geactualiseerde inventarisatie opgenomen met de op dit moment toegezegde of verwachtte ondersteuningsvragen die in 2021 betaald gaan worden en de risico’s die we op de verschillende beleidsterreinen voor 2021 verwachten. Hierbij is rekening gehouden met de compensatiemaatregelen die per ultimo 2020 bekend en/of aangekondigd zijn. Voor 2020 schatten we het restrisico vanwege lagere belastinginkomsten. Door de uitgestelde betaalverplichtingen en de definitieve aangiften toeristenbelasting kan pas in de loop van het 2 e kwartaal 2021 uitsluitsel worden gegeven over de definitieve bedragen en ontvangsten. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar par. 2.12 en 2.13. Voor 2021 schatten we de risico’s op de verschillende onderdelen in tussen de € 0,2 mln. en € 1,8 mln. In de betreffende bijlage is aangegeven, voor welke beleidsterreinen een verwacht risico aanwezig is. Daarnaast zijn voor 2021 de toegezegde ondersteuningsbijdragen en de vermoedelijke uitgaven voor nog te verwachten ondersteuningsverzoeken in beeld gebracht. Hierbij gaat het om een bedrag van ca. € 0,85 mln. Voor beide onderdelen te samen kunnen de resterende compensatiemiddelen ten bedrage van € 1,6 mln. (deels) ingezet worden.
53
Bijlage 1 Totaaloverzicht compensatie vs. gemaakte kosten
Onderwerp
Boek-jaar
Compens. Rijk
Extra uitgaven/ minderopbrengsten 2020 gedekt uit Compensatie Onvoorzien
Gereserveerd in programma Leven
Wonen
Werken
Besturen
Compensatie overhevelen naar 2021
Verwerkt in/ te verwerken in
Bijdragen peuter, SMI, VE
2020
54.907
7.425
47.482
47.482
2e berap 2020
Noodopvang kinderen
2020
21.370
10.000
11.370
11.370
2e berap 2020
Toeristenbelasting
2020
116.000
116.000
27.438
2e berap 2020
Parkeerbelasting tot 1 juni
2020
58.000
58.000
12.000
2e berap 2020
Precariobelasting, marktgelden, evenmentenleges
2020
21.566
21.566
7.342
2e berap 2020
Terrasgelden
2020
55.797
2e berap 2020
Reclamebelasting centrum
2020
105.000
2e berap 2020
Inhaalzorg en meerkosten Jeugdwet
2020
84.690
84.690
2e berap 2020
Inhaalzorg en meerkosten Wmo
2020
34.431
34.431
2e berap 2020
Afrekening meerkosten jeugd en wmo 2020
2020
60.468
60.468
Jaarrek.result. 2020
Inkomstenderving eigen bijdrage Wmo
2020
61.065
61.065
Extra beroep op minimabeleid en schulddienstverlening
2020
Sw-bedrijven tot 1 juni
2020
512.354
Sw-bedrijven na 1 juni
2020
284.641
Minder activiteiten maatsch. dienstverlening
2020
-47.482
2e berap 2020
Minder kosten leerlingenvervoer
2020
-31.054
2e berap 2020
Extra kosten jongerenwerker
2020
7.500
2e berap 2020
Minderkosten GGD i.v.m. vervallen inspecties
2020
-50.000
2e berap 2020
Lokale culturele voorzieningen tot 1 juni
2020
145.112
Lokale culturele voorzieningen gemeenten na 1 juni
2020
143.116
Buurt- en dorpshuizen
2020
37.226
Vrijwilligersorganisaties Jeugd (scouting, speeltuin)
2020
17.268
Extra schoonmaak kunstencentrum
2020
handhaving overlast publiek domein
2e berap 2020 127.500
2e berap 2020
512.354
2e berap 2020 284.641
9.696 30.000
135.416
2e berap 2020
143.116
143.116
2e berap 2020
7.226
7.226
2e berap 2020
17.268
17.268
2e berap 2020
5.000
2e berap 2020
Extra toezicht en integraal beheer openbare ruimte handhaving milieustation Verkiezingen 2021
2021
80.152
C ompensatie voor quarantainekosten
2020
8.621
8.621
Lokale culturele voorzieningen gemeenten in 2021
2021
310.272
310.272
Kosten verkiezingen 2021 (stemmen per post etc.)
2021
57.839
2020
11.593
11.593
2021
23.699
23.699
2020
33.618
33.618
2021
68.716
68.716
2020
79.175
79.175
SZW flankerend beleid Bijzondere bijstand Gemeentelijk schuldenbeleid Re-integratie
49.607 107.429
2020
2e berap 2020 24.985
11.824 21.013
2e berap 2020
135.416
2020 2020
284.641
24.985
2.287
2e berap 2020 2e berap 2020
80.152
2e berap 2020 8.621
Jaarrek.result. 2020 1e berap 2021
57.839
1e berap 2021 11.593
Jaarrek.result. 2020 1e berap 2021
33.618
Jaarrek.result. 2020 1e berap 2021
79.175
Jaarrek.result. 2020
2021
182.093
182.093
1e berap 2021
Additionele impuls re-integratie
2021
97.236
97.236
1e berap 2021
Kosten aanpassingen thuiswerken/vergaderen
2020
108.646
108.646
Jaarrek.result. 2020
Minderkosten bedrijfsvoering (opleidingen, kantinekosten etc)
2020
-108.646
-108.646
Jaarrek.result. 2020
2.712.657
1.088.139
221.328
54
1.461.542
24.985
0
137.991
804.511
Afwijking De totale compensatie in dit overzicht bedraagt € 2.712.657. Dit overzicht is mede gebaseerd op de bedragen zoals die bij de 2e berap 2020 zijn toegepast. In het overzicht dat is opgenomen in paragraaf 3.1 bedraagt de totale compensatie € 2.714.537. De bedragen die hierin zijn opgenomen zijn gebaseerd op de decembercirculaire. Hierin zitten een viertal kleine afwijkingen die het verschil veroorzaken:
Compensatie overzicht in paragraaf 3.1 Compensatie overzicht in bijlage 1 Afwijking
€ 2.714.543 € 2.712.657 € 1.886
Lokale culturele voorzieningen gemeenten na 1 juni Buurt- en dorpshuizen Vrijwilligersorganisaties Jeugd (scouting, speeltuin) Extra toezicht en handhaving
Ovz . par 3.1
Ovz. bijlage 1
Verschil
€ 143.915 € 37.396 € 17.365 € 108.249
€ 143.116 € 37.226 € 17.268 € 107.429
€ 799 € 170 € 97 -€ 820 € 1.886
Afwijking
55
Bijlage 2 Totaaloverzicht financiële gevolgen en risico’s Covid-19 in 2021 LEGENDA: Indicatie effect/risico 1. > 1 mln 2. 0,5 mln - 1 mln 3. 0,1 mln - 0,5 mln 4. < 0, 1 mln blanco: nog niet gekwantificeerd Onderwerp
Omschrijving risico
beheersmaatregelen
Vml.kosten Risico 2021 Opmerkingen/toelichting 2021 zie legenda (x € 1.000)
Uitkeringen en uitvoeringskosten (Noodloket) worden niet volledig gecompenseerd door het Rijk.
Volledige compensatie o.b.v. correcte adminstratie.
4
Volledige compensatie is in principe gegarandeerd mits we rechtmatigheid van verstrekkingen kunnen verantwoorden. Hier ligt nog wel een risico
Toename aantal aanvragen, niet gedekt door rijksuitkeringen. Toename aantal aanvragen.
Open-einde regeling; strakke monitoring; maatregelen Taskforce SD. Open-einde regeling; strakke monitoring.
4
2021: 10% toename; in de komende jaren is geen afname te verwachten 2021: 5% toename
Exploitatietekort door stilvallen productie.
Er zijn door het rijk extra middelen voor SWbedrijven beschikbaar gesteld.
285
-
Besluit door aandeelhoudersvergadering om tot uitkering van compensatie voor periode juni-dec. 2020 (285K) over te gaan.
200
3
Er ligt nog één af te wikkelen ondersteuningsvraag uit 2020 (schouwburg ca. 200K); voor 2021 is mogelijk een tekort in dezelfde orde van grootte te verwachten. Ook voor 2021 is via de decembercirculaire al compensatie van het Rijk ontvangen (310K). Mogelijk dat verenigingen/stichtingen in 2021 toch om ondersteuning moeten vragen; we lopen meer risico dat we aangesproken worden op verleende garantstellingen (5 verenigingen ter waar van € 1mln.)
Inkomensondersteuning TOZO
Armoede en schulddienstverlening Bijzondere bijstand, inkomenstoeslag Schulddienstverlening Partners sociaal domein NLW
4
Sociaal maatschappelijke infrastructuur Professionele culturele instellingen
Maatschappelijke functies kunnen niet meer worden uitgeoefend.
We blijven voortduren in gesprek; maximaal gebruik van voorliggende voorzieningen, vooruitbetaling subsidie (schouwburg)
Amateurverenigingen en stichtingen
Verenigingen/komen in de problemen en moeten mogelijk hun activiteiten staken.
Eén centraal aanspreekpunt vanuit gemeente; maximale voorlichting over voorliggende voorzieningen; ondersteuning vanuit C ultura Venray en Venray Beweegt; verleende garantstellingen aan verenigingen en stichtingen worden gemonitord binnen de P&C -cyclus (extra risico).
4
Beheerders van sportaccommodaties
Huren aan verenigingen zijn kwijtgescholden tijdens lock-down.
Regeling “Tegemoetkoming verhuurders sportaccommodaties” ingesteld.
-
Omdat beheer van accommodaties is ondergebracht bij derden gaat dit buiten gemeente om
Gemeenschapshuizen, wijkcentra, jongerencentra
Activiteiten liggen (deels) stil, geen inkomsten wel kosten.
Frequent overleg met organisaties; maximaal gebruik van voorliggende voorzieningen
4
De verwachting is dat meerdere gemeenschaps-accommodaties in 2021 in de problemen gaan komen. Daarnaast is een risico geraamd voor mogelijke problemen bij jeugd-/jongerenorganisaties
Minder overnachtingen; lagere inkomsten worden niet volledig gecompenseerd.
n.v.t.
4
Betreft een inschatting; daadwerkelijke inkomsten zijn pas begin 2021 bekend; risico dat ook in 2021 de opbrengsten lager zullen zijn.
Minder parkeerders; lagere inkomsten worden niet volledig gecompenseerd. O.a. vrij parkeren daluren,
n.v.t.
4
Risico dat in 2021 de opbrengsten lager zullen zijn, met name in 1e helft 2021.
Belastingeninkomsten Toeristenbelasting
Parkeerbelasting Steunmaatregelen (centrum) ondernemers Marktgelden, leges evenmenten Invordering Gemeentelijke belastingen
terrasgelden, reclamebelasting Minder marktbezetting; minder evenementen.
250
111 n.v.t.
Extra beroep op Kwijtscheldingsverzoeken, faillissementen en kwijtscheldingsregeling, uitstel van betalingsachterstanden worden gemonitord; er is nu betaling en oninbare vorderingen; er nog geen zicht op de (extra) capaciteitsinzet zodra is extra uitvoeringscapaciteit nodig. invorderingen weer opgestart worden.