01 Woonwagen en standplaatsenbeleid en toewijzingsverordening (raadsvoorstel)

Raadsvoorstel

Onderwerp

Woonwagen- en standplaatsenbeleid inclusief toewijzingsverordening

Zaaknummer

Z23000014

Raad datum

6 februari 2024

Steller

Ingrid Van Cleef

Team

Ruimtelijke Ontwikkeling

Teammanager

Veronique Nabben

Portefeuillehouder

Erik van Daal

Openbaarheid Ja, Per direct. Ter advisering/kennisneming/bespreking Ter bespreking

Voorstel 1. het ‘Woonwagen- en standplaatsenbeleid en beleidskader gemeente Venray’ en 2. de ‘Toewijzingsverordening woonwagenstandplaatsen gemeente Venray’, vast te stellen.

1 van 4

Raadsvoorstel Inleiding Er heerst krapte ook op de woningmarkt: in heel Nederland en ook in Venray. Het tekort aan standplaatsen voor woonwagenbewoners is hier onderdeel van. In 1999 is de Woonwagenwet ingetrokken, werd het woonwagenbeleid gedecentraliseerd en was het concrete resultaat hiervan dat er steeds minder standplaatsen voor woonwagens kwamen. Dit beleid was niet in overeenstemming met de rechten van de mens. In 2014 oordeelde het Europees Hof voor de Rechten van de Mens namelijk dat de eigen cultuur van woonwagenbewoners gerespecteerd moet worden en dat overheden verplicht zijn om die levensstijl te faciliteren. Ook het Nederlandse College voor de Rechten van de Mens en de Nationale Ombudsman oordeelden vergelijkbaar. Vanuit het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is in juli 2018 een beleidskader ’Gemeentelijk woonwagen- en standplaatsenbeleid’ opgesteld met de opdracht aan gemeenten om dit te vertalen naar lokaal beleid. Als gemeente Venray geven we nu met dit voorliggende, nieuwe woonwagen- en standplaatsenbeleid ten eerste concrete invulling aan de zorgplicht voor de huisvesting van inwoners, waaronder woonwagenbewoners. Ten tweede geven we met dit beleid ruimte aan de woonwagencultuur en voorzien

we

in

voldoende

woonwagenstandplaatsen

voor

deze

doelgroep.

Met

de

toewijzingsverordening geven we ten slotte praktische ‘spelregels’ voor de toewijzing en verdeling van de bestaande en nieuw te ontwikkelen woonwagenstandplaatsen. Met dit raadsvoorstel formuleren we de gemeentelijke visie op woonwagen- en standplaatsen en werken we deze tevens een slag concreter uit. Samen vormt dit het ‘woonwagen- en standplaatsenbeleid gemeente Venray’. Dit beleid sluit aan bij bovengenoemde juridische uitspraken en

het

beleidskader

van

het

Rijk.

Met

dit

woonwagen-

en

standplaatsenbeleid

en

de

toewijzingsverordening formuleert uw Raad een heldere visie, duidelijke kaders en toewijzingsregels voor woonwagenstandplaatsen en de toewijzing ervan in de gemeente Venray. Beoogd resultaat Een inclusieve samenleving in Venray waarin het voor iedereen fijn wonen, leven, werken en recreëren is. Argumenten 1.1 De gemeente Venray heeft nog geen woonwagen- en standplaatsenbeleid. De krapte op de woningmarkt geldt ook voor de doelgroep woonwagenbewoners. De gemeente Venray werkt in dit woonwagen- en standplaatsenbeleid haar visie uit op de huisvesting van deze doelgroep en hoe zij om wil gaan met de woningbehoefte van deze specifieke doelgroep. De vaststelling van dit beleid maakt duidelijk wat deze visie is, welke uitgangspunten daarbij horen en hoe de gemeente deze uit wil werken naar de praktijk. Dit alles biedt duidelijkheid aan de doelgroep zelf en alle andere inwoners en betrokkenen (bijvoorbeeld ontwikkelaars in woningbouwprojecten). De gemeente Venray voldoet hiermee aan haar positieve verplichting om de identiteit en levensstijl van woonwagenbewoners te beschermen en te faciliteren. 1.2 Er is behoefte aan (extra) standplaatsen voor woonwagens bij de doelgroep. Momenteel heeft Venray 19 standplaatsen voor woonwagens verdeeld over 5 verschillende locaties. Onderdeel bij het opstellen van het beleidsvoorstel was een behoefte-inventarisatie onder de doelgroep.

Hieruit is naar voren gekomen dat de gemeente Venray behoefte heeft aan 6 tot 8 extra standplaatsen voor woonwagens.

2 van 4

Raadsvoorstel Deze zullen worden gerealiseerd in de volgende eigendomsconstructies: huur-huur, huur-koop en/of koop-koop. Voor een nadere toelichting verwijzen wij u naar het beleid. Voor de aanleg van deze standplaatsen zal eerst een locatieonderzoek moeten worden gestart binnen de gemeente. 2.1 We zorgen hiermee voor eerlijke ‘spelregels’ voor de verdeling van de beschikbare standplaatsen en woonwagens. De vraag naar woningen is groter dan het aanbod en zorgt voor de eerder genoemde krapte. Dit geldt ook voor het specifieke ‘woonproduct’ woonwagenstandplaatsen. Heldere regels hoe we de dit woonproduct in de gemeente Venray willen gaan verdelen is daarom van groot belang. Te meer omdat de toewijzing recht moet doen aan de culturele identiteit van woonwagenbewoners. Die identiteit onderschrijven we en borgen we als gemeente Venray met de vaststelling van de toewijzingsverordening woonwagenstandplaatsen. Deze formuleert heldere spelregels hoe we woonwagenstandplaatsen in de gemeente Venray verdelen. Kanttekeningen of risico’s 1.1 De woningbouwopgave in Venray kent al vele uitdagingen. De woningbouwopgave in Venray is groot. Naast de reguliere woningbouwopgave hebben we nog een opgave in de realisatie van (flex)woningen voor andere aandachtsgroepen, zoals statushouders, asielzoekers, arbeidsmigranten en andere woonurgenten.

Als gemeente maken we een goede afweging tussen de verschillende woningbouwopgaven. Voor de nieuwe standplaatsen van woonwagens willen we aansluiting zoeken bij (toekomstige) woningbouwprojecten, zodat de nieuwe locatie deel uitmaakt van een woonwijk. 2.1 De toewijzing van standplaatsen en woonwagens kan tot discussie leiden. Een alternatief voor de toewijzingsverordening woonwagenstandplaatsen lijkt er niet te zijn, aangezien de toewijzing recht moet doen aan de culturele identiteit van woonwagenbewoners. Met de voorgestelde toewijzingsverordening hanteert de gemeente Venray bepalingen die betrekking hebben op de inschrijving en toewijzing van woonwagenstandplaatsen waarmee we die culturele identiteit willen borgen. Door dit niet te doen, handelt de gemeente niet in lijn met eerdere juridische uitspraken en is dit daarom geen alternatief. Een verdeling van het schaarse woonproduct ‘woonwagenstandplaats’ zal betekenen dat sommige geïnteresseerden niet kunnen worden bediend en anderen wel. Dit kan leiden tot discussie, is een risico, maar tegelijkertijd biedt een democratisch vastgestelde toewijzingsverordening met heldere toewijzingsregels wel de juiste basis voor verdeling en toewijzing van een woonwagenstandplaats. Communicatie Het beleid en de verordening zullen worden gepubliceerd. De betrokken bewoners worden persoonlijk geïnformeerd.

Financiële gevolgen Voor de voorbereiding en uitvoering van het beleid hebben we een RHA-subsidie van het Rijk (regeling huisvesting aandachtsgroepen) aangevraagd en ontvangen voor een bedrag van € 56.198,--.

3 van 4

Raadsvoorstel Indien de gemeenteraad instemt met het voorstel zal een locatie moeten worden gevonden en eventueel gronden moeten worden verworven en het omgevingsplan worden gewijzigd. Deze uitwerking zal plaatsvinden in 2024. De meerkosten ten opzichte van de ontvangen subsidie die hiermee samenhangen worden op dat moment bekend en voorgelegd ter besluitvorming aan college en raad. Vervolgtraject besluitvorming De toewijzingsverordening zal eveneens worden verwerkt in de nog vast te stellen Huisvestingsverordening (medio 2024). Verder zullen mogelijke locaties worden voorgelegd aan de gemeenteraad. Evaluatie De gemeenteraad wordt na vaststelling van het beleid actief halfjaarlijks geïnformeerd over de uitvoering van het beleid. Deze terugkoppeling kan aanleiding geven voor tussentijdse aanpassing van het beleid. Een brede beleidsevaluatie vindt plaats in 2028. Bijlagen Bijlage 1:

Raadsbesluit Woonwagen- en standplaatsenbeleid en beleidskader

Bijlage 2:

Raadsbesluit Toewijzingsverordening woonwagenstandplaatsen gemeente Venray

Bijlage 3:

Woonwagen- en standplaatsenbeleid Gemeente Venray

Bijlage 4:

Beleidskader Woonwagen- en standplaatsenbeleid Gemeente Venray

Naslagwerk 1. Rapport ‘Woonwagenbewoner zoekt standplaats’ – Nationale Ombudsman (17-05-2017); 2. ‘Advies inzake Woonwagen- en Standplaatsenbeleid’ – College van de Rechten van de Mens (28-03-2018); 3. ‘Beleidskader gemeentelijk woonwagen- en standplaatsenbeleid’ van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijk Relaties (12-07-2018); 4. Rapport 'Woonwagens en woningcorporaties' – Platform31 (17-05-2021); 5. Wegwijzer gemeentelijk woonwagen- en standplaatsenbeleid –VNG (15-05-2021); 6. Rapportage ‘Een thuis voor iedereen’- interbestuurlijke werkgroep versterking beleid huisvesting aandachtsgroepen (08-07-2021).

4 van 4