01 Wijzigen van modulaire gemeenschappelijke regeling sociaal domein Limburg-Noord (raadsvoorstel)

Raadsvoorstel

Onderwerp

Verlenen toestemming voor wijziging van de Modulaire gemeenschappelijke regeling sociaal domein Limburg-Noord

Zaaknummer

Raad datum

14 december 2021

Openbaar

Ja

Ter advisering/

Ter advisering

Steller

Elleke Raedts

Team

MO

Teammanager

Ernst-Jan Meerbeek

Portefeuillehouder

Chantal Nijkerken

kennisneming/ bespreking

Voorstel Toestemming te verlenen, als bedoeld in artikel 1, lid 2 en 3 van de Wet gemeenschappelijke regelingen, voor het wijzigen van de Modulaire gemeenschappelijke regeling sociaal domein Limburg Noord inhoudende: a.

het toetreden van de colleges van burgemeester en wethouders van de gemeenten Echt-Susteren, Leudal, Maasgouw, Nederweert, Roerdalen, Roermond en Weert tot de Modulaire gemeenschappelijke regeling sociaal domein Limburg-Noord met ingang van 1 januari 2022, en

b.

het toevoegen van een tweede module aan de Modulaire gemeenschappelijke regeling sociaal domein Limburg-Noord (bijlage 1 en 2).

Samenvatting Er is een kleine groep inwoners met complexe psychische en/of sociale problemen (financiële problemen, verslaving, verwaarlozing, en soms overlastgevend gedrag). Door deze problematiek zijn deze inwoners niet in staat zijn om zelfstandig te wonen of hebben hulp nodig bij het zoeken naar een zelfstandige woning. Voor deze groep bestaat binnen de Wmo de maatwerkvoorziening beschermd wonen (wonen bij een zorgaanbieder met 24/7 toezicht) of de maatschappelijke opvang (daklozenopvang). Het beschermd wonen (BW), de maatschappelijke opvang (MO) en de bemoeizorg en preventie (B&P) wordt tot 1 januari 2022 georganiseerd door de centrumgemeente Venlo voor de regio Noord- en Midden Limburg. Vanaf 1 januari 2022 komt er een verplichte regionale samenwerking voor deze taken. Vanaf 1 januari 2023 gaan ook de bijbehorende financiële middelen voor de uitvoering van deze taken middels een ingroeipad van 10 jaar van de centrumgemeente naar alle gemeenten (doordecentralisatie). Voor het beleid op het gebied van de taken van BW-MO-B&P, welke onderdeel zijn van de Wmo 2015, werken de Noord- en Midden-Limburgse gemeenten al geruime tijd samen. De Regiovisie bijzondere doelgroepen 2017-2020 vormt de basis voor het regionaal beleid en het proces rond de doordecentralisatie.

Deze visie ligt in lijn met het landelijke advies van de commissie toekomst beschermd wonen (commissie Dannenberg) ‘Van beschermd wonen naar een beschermd thuis’. Vanwege de vertraging in de landelijke besluitvorming betreffende de doordecentralisatie van de financiële middelen is deze visie met een jaar verlengd. Er wordt op dit moment gewerkt aan een vernieuwde regiovisie die het eerste kwartaal 2022 aan de 14 colleges en gemeenteraden wordt voorgelegd.

Pagina 1 van 6

De huidige regionale samenwerkingsafspraken zijn vastgelegd in het Convenant Beschermd wonen en opvang gemeenten Noord- en Midden-Limburg 2020-2021. De afspraken lopen tot en met 31-12-2021. De Noord- en Midden-Limburgse gemeenten blijven deze taken gezamenlijk uitvoeren vanuit een nieuwe, verplichte, regionale samenwerking, gebaseerd op de Norm voor Opdrachtgeverschap (NvO) die in juni 2020 door de VNG is vastgesteld. De NvO geldt als een landelijke leidraad voor de verplichte regionale samenwerking, zowel voor jeugd als voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Deze verplichting staat opgenomen in het nieuwsbericht van de Rijksoverheid van 18-12-2020 (https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2020/12/18/beschermd-wonen-wordt-vanaf-1-januari-2022taak-van-elke-gemeente ) waarin ook wordt verwezen naar de voortgangsrapportage beschermd wonen en maatschappelijke opvang van 18-12-2020. Daarnaast is in de nieuwe regionale samenwerking ook rekening gehouden met de negen uitgangspunten die door alle 14 colleges zijn vastgesteld. Er zijn vervolgens diverse mogelijke samenwerkingsscenario’s onderzocht die recht doen aan de NvO en de uitgangspunten. De scenario’s zijn bekeken vanuit het bestuurlijk/juridisch en financieel perspectief.

Met name de juridische afdwingbaarheid van de regionale afspraken en de mate van transparantie waarmee de financiële huishouding (inclusief het opstellen en vaststellen van de regionale begroting en jaarrekening) rechtmatigheid, fiscaliteit en besluitvorming is geregeld waren doorslaggevend. De nu voorliggende afspraken doen recht aan de gezamenlijke belangen van alle 14 gemeenten. Met de nieuwe samenwerking geven we enerzijds invulling aan het feit dat de doelgroep ‘rondreist’ door de regio. We zien ook dat de doelgroep maatschappelijke opvang en beschermd wonen te klein en te specifiek is om als gemeente afzonderlijk op te pakken. Anderzijds geeft de verstevigde samenwerking juist ruimte om lokaal de meest passende zorg en ondersteuning te bieden aan inwoners met complexe problematiek. De nieuwe regionale samenwerkingsafspraken in Noord en Midden Limburg worden per 1-1-2022 vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst en een Gemeenschappelijke Regeling. Samenwerkingsovereenkomst In de samenwerkingsovereenkomst wordt de Visie- en beleidsvorming en de overlegstructuur van de regionale samenwerking vastgelegd.

Belangrijke aandachtspunt hierbij is de afspraak dat de regionale visie elke 4 jaar wordt geëvalueerd en besproken met de gemeenteraad en dat de jaarlijkse beleidsagenda door de colleges wordt vastgesteld na afstemming in de BC Wmo (dit is het overleg tussen de 14 wethouders Sociaal Domein). Gemeenschappelijke regeling In de gemeenschappelijke regeling wordt geregeld dat de MGR de hele bedrijfsvoering van dit programma voor de NML gemeenten uitvoert, met uitzondering van de lokale toegang. Met betrekking tot de MGR lichten we drie relevante punten uit. Het eerste punt is de besluitvorming in het Algemeen Bestuur (AB). Besluiten worden genomen indien, •

de meerderheid van het aantal leden instemt met het besluit, en;

•

die meerderheid meer dan 50 procent van de stemmen vertegenwoordigt.

Er moeten dus minimaal 8 van de 14 AB-leden voor het besluit stemmen, en die AB-leden moeten samen ook meer dan 50% van de stemmen in het AB vertegenwoordigen. Het aantal stemmen per AB-lid wordt als volgt

Pagina 2 van 6

bepaald. Ieder AB-lid krijgt een aantal stemmen dat gelijk staat aan het aantal inwoners van zijn gemeente op 1 januari van het voorgaande jaar, gedeeld door 15.000. Het aantal stemmen wordt rekenkundig afgerond (< 0,5: afronding naar beneden, ≥ 0,5: afronding naar boven), met een minimum van 1 stem. Er wordt op deze wijze voorkomen dat een gemeente een veto-positie in kan nemen en tevens houdt dit rekening met het financieel risicoprofiel van iedere gemeente. Het tweede punt is het financiële verdeelmodel. Dit verdeelmodel dient als basis voor het verdelen van het saldo (een surplus of tekort) van de regionale begroting BW, MO en B&P. Dit verdeelmodel is gebaseerd op twee indicatoren: de lokale zorg- en toegangskosten en het aantal inwoners. Voor de lokale zorg- en toegangskosten is er gekeken naar de kosten voor BT die vanaf 1 januari uit de lokale Wmo-middelen betaald moeten worden. Daarnaast is er gekeken naar de dagbestedingskosten van BW-cliënten en de aantallen BW, BT en MO-cliënten per gemeente om de toegangskosten in te schatten. Het derde punt betreft de mogelijkheid tot het instellen van een reserve (artikel 27 lid 2) ter hoogte van maximaal 15% van de uitvoeringskosten. In de aangepaste regeling wordt uitgegaan van 1 reserve voor alle (ondersteunende) activiteiten dus voor zowel module 1 als module 2.

De bevoegdheid voor het vormen van een reserve ligt bij het Algemeen Bestuur. Vanuit lidmaatschap Venray zal altijd kritisch naar het vormen van reserves gekeken worden. Besluit Aangezien sprake is van een gemeenschappelijke regeling die tussen colleges wordt getroffen, dient uw raad hier toestemming voor te verlenen. Uw raad wordt verzocht toestemming te verlenen om de Midden Limburgse gemeenten toe te laten treden tot de MGR per 1 januari 2022 en een nieuwe (tweede) module toe te voegen (zie bijlage 3 en 4). Beoogd resultaat Verlenen van toestemming als bedoeld in artikel 1, lid 2 en 3 van de Wet gemeenschappelijke regelingen, voor wijziging van de Modulaire gemeenschappelijke regeling sociaal domein Limburg-Noord Argumenten 1.

Dit voorstel draagt bij aan twee ambities van de toekomstvisie 2030 ‘Venray loopt voorop’ Ambitie 1:

“In het Venray van 2030 zijn inwoners, hun netwerken, culturen en voorzieningen met elkaar verbonden, zodat iedereen kan meedoen en er in Venray altijd wat te beleven valt”. De stap van onze inwoners die niet meer zelfstandig kunnen wonen naar weer zelfstandig wonen en leven is groot. Door de toegang tot het beschermd wonen en de maatschappelijke opvang lokaal te beleggen i.p.v. centraal is de kans op het goed kunnen aansluiten op de ondersteuningsvraag van onze inwoners het grootst. Er kan optimaal gebruik worden gemaakt van onze lokale sociale basisinfrastructuur. Meedoen en meewerken gaat beter vanuit de eigen omgeving. De verstevigde samenwerking in de regio geeft lokaal de ruimte om de meest passende zorg en ondersteuning te bieden aan inwoners met complexe problematiek. Vanuit de regionale samenwerking is er ook een inspanningsverplichting van elke gemeente om de sociale basisinfrastructuur op orde te houden of te brengen.

Pagina 3 van 6

Ambitie 2: “In 2030 woon je in Venray groen en sociaal. Alle inwoners beschikken in elke levensfase over een passende woonvorm die bijdraagt aan een sociaal krachtige naaste omgeving”. Binnen de negen uitgangspunten die zijn gebruikt als basis voor de regionale samenwerking is bepaald dat er ingezet wordt op een spreiding van voorzieningen beschermd wonen en maatschappelijke opvang over de hele regio. Deze inspanningsverplichtingen worden actief bevorderd en is onderdeel van de nieuwe aanbestedingen van beschermd wonen en de maatschappelijke opvang. Dit betekent dat inwoners die onverhoopt gebruik moeten maken van deze voorzieningen in hun eigen omgeving of zo dichtbij als mogelijk kunnen blijven. 2. In de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) is opgenomen dat colleges van burgemeester en wethouders niet overgaan tot het treffen danwel wijzigen van een regeling na verkregen toestemming van de gemeenteraden. De toestemming kan slechts worden onthouden wegens strijd met het recht of het algemeen belang. Er is geen sprake van strijd met het recht of het algemeen belang. Op grond hiervan kan toestemming niet worden onthouden. Het niet verlenen van toestemming zou juist strijdigheid opleveren aangezien het een wettelijke plicht is om samen te werken.

De nieuwe afspraken zoals nu worden voorgesteld, zijn in het belang van de gemeente Venray omdat er vanaf 1 januari 2022 meer zeggenschap, meer transparantie, een stem in de besluitvorming over de inzet van middelen, een efficiënte uitvoering door een kleine, competente organisatie die namens de 14 gemeenten werkt ontstaat. Van strijd met het algemeen belang kan sprake zijn wanneer uw raad van oordeel zou zijn dat er zwaarwegende argumenten bestaan op grond waarvan samenwerking met de gemeenten in Noord- en Midden-Limburg ten aanzien van beschermd wonen, bemoeizorg en preventie ondoelmatig zou zijn. Daarbij geldt dat deze beoordeling door uw raad, gelet op onze eigen verantwoordelijkheid ten aanzien van onze taken en bevoegdheden, terughoudend dient te worden toegepast. Ons inziens bevordert deze samenwerking de doelmatigheid van de ondersteuning aan deze doelgroep. Daarnaast wordt ook vanuit het Rijk en de VNG (mede gelet op de Norm voor Opdrachtgeverschap) samenwerking op dit terrein door gemeenten in de regio gestimuleerd, juist vanwege de meerwaarde daarvan voor inwoners, zorgaanbieders en het algehele functioneren van het zorglandschap. Risico’s Er is een kans dat er één of meerdere colleges of gemeenteraden niet akkoord gaan met de voorgestelde besluiten. Beheersmaatregel: in geval één of meerdere colleges of raden niet akkoord gaan is er een noodscenario geschetst.

Dit noodscenario voorziet in een tijdelijke oplossing en geeft tijd om zaken aan te passen zodat de afspraken wel door alle 14 colleges en raden kunnen worden vastgesteld. Ook voor het noodscenario zal er besluitvorming plaats moeten vinden. Dit kan met terugwerkende kracht waardoor de zorgcontinuïteit wordt geborgd. Bovendien wordt dan de vastgelopen samenwerking vlot getrokken door toepassing van het VNGescalatiemodel. Kanttekeningen Regionale samenwerking is een wettelijke verplichting. Dit betekent dat gezamenlijke afspraken onontkoombaar zijn. Met de voorliggende aanpassing van de MGR en de SOK wordt hieraan invulling gegeven. Communicatie De inhoud van het raadsvoorstel inclusief collegevoorstel en de bijlagen is ter kennisname voorgelegd aan de adviesraad sociaal domein. Uw raad is op 24 maart 2021 (informatieavond) en 6 september 2021 (sprekersplein) geïnformeerd.

Pagina 4 van 6

Financiële gevolgen Na besluitvorming in de 14 gemeenteraden zal de regionale conceptbegroting als opdracht aan de MGR worden meegegeven. Het AB van de MGR verwerkt deze conceptbegroting vervolgens in een definitieve begrotingswijziging van de MGR en legt deze voor zienswijze voor aan de gemeenteraden. Dit zal niet eerder dan in het tweede kwartaal van 2022 plaatsvinden. De begrotingswijziging zal worden verwerkt in de 2e berap 2022. Voor de gemeente Venray betekent dit het volgende: Geraamde inkomsten uit verdeling saldo: Geraamde uitgaven lokale zorg- en toegangskosten 20221 : Saldo

€ € €

2.643.088 839.138 1.803.9492

Personele/organisatorische gevolgen Met de doordecentralisatie van beschermd wonen en maatschappelijke opvang is ook de toegang tot deze voorzieningen niet meer centraal in Venlo maar decentraal in alle gemeenten. Voor de uitvoering van deze taken krijgen wij vanuit de regionale begroting middelen om onze formatie in de toegang uit te breiden met 1 fte. Juridische gevolgen Alle documenten zijn door een regionale juridische werkgroep en via extern ingewonnen adviezen opgesteld. Rechtmatigheid Via extern ingewonnen adviezen (o.a. t.a.v. fiscale aspecten) en een accountantsadvies wordt de rechtmatigheid geborgd. Fatale termijnen Alle raden in Noord- en Midden Limburg moeten in de vergadering van december een besluit nemen. Vervolgtraject besluitvorming In het tweede kwartaal van 2022 zal aan uw raad de regionale begroting voor zienswijze worden voorgelegd. Daarnaast wordt in het eerste kwartaal van 2022 de nieuwe regionale visie ter besluitvorming aan uw raad voorgelegd. Evaluatie In 2025 staat een landelijke evaluatie gepland.

1

specificatie van de lokale zorg- en toegangskosten 2022: Toegang : BT/ZIN/PGB: Dagbesteding: Totaal: € 71.576,€577.042,€190.520,€839.138,2 het betreft een conceptbegroting, dit is nog niet het definitieve bedrag.

Pagina 5 van 6

Bijlagen Collegebesluit regionale samenwerking BWMOBP 1.

Samenwerkingsovereenkomst

2.

Toelichting Samenwerkingsovereenkomst

3.

Modulaire gemeenschappelijke regeling

4

Toelichting Modulaire gemeenschappelijke regeling

5.

Afwegingskader

6.

Regionale begroting BW, MO, B&P

7.

Toelichting Regionale begroting BW, MO, B&P

8.

Advies adviesraad sociaal domein

Naslagwerk n.v.t.

Pagina 6 van 6