01 Wegenbeleidsplan 2023-2027 (raadsvoorstel)

Raadsvoorstel

Onderwerp

Wegenbeleidsplan 2023-2027

Zaaknummer

Raad datum

12 december 2023

Steller

Tom Stam

Team

Openbare Ruimte

Teammanager

Paul de Mulder

Portefeuillehouder

Wim de Schryver

Openbaarheid Ja, Per direct. Ter advisering/kennisneming/bespreking Ter advisering

Voorstel 1. Het “Wegenbeleidsplan Venray 2023 t/m 2027” vast te stellen 2. De investeringsbudgetten1 uit het wegenbeleidsplan voor de komende jaren, als volgt vast te stellen: 2023

6.852.300

2024

11.752.900

2025

11.886.846

2026

15.840.625

2027

9.977.323

3. De onderhoudsvoorziening conform de financiële paragraaf aan te passen 4. De afschrijvingstermijn voor wegen, straten, pleinen, rotondes, trottoirs naar maximaal 40 jaar te veralgemeniseren

1 De ophoging van de investeringsbudgetten vanwege de Investeringsimpuls Verkeersveiligheid

Subsidie (lasten en baten neutraal) voor de jaren 2024 en 2025 zijn, vanwege de overzichtelijkheid, buiten beschouwing gelaten/niet weergegeven. Deze zijn reeds goedgekeurd door de gemeenteraad.

1 van 5

Raadsvoorstel Inleiding Wegbeheerders, waaronder gemeenten, hebben vanuit de Wegenwet de zorgplicht over de gemeentelijke wegverhardingen. Dit betekent dat de gemeente als wegbeheerder, te allen tijde, verantwoordelijk is voor de kwaliteit (onderhoudstoestand) van de verhardingen die de gemeente in beheer heeft. Deze zorgplicht moet er aan bijdragen dat het gebruik van de wegen veilig plaats kan vinden en schades/ongevallen als gevolg van gebreken aan de weg zoveel mogelijk worden voorkomen. In het wegenbeleidsplan zijn beleidskaders zoals streefkwaliteitsniveaus, onderhoudskosten en budgetten vastgelegd. Deze kaders worden elke 4 jaar geactualiseerd aan de hand van maatschappelijke behoeften en huidige staat van het wegennet. In het nu voorliggend “Wegenbeleidsplan Venray 2023 t/m 2027” bouwen we verder op het huidige (oude) plan. Wijzigingen komen voort uit de tweejaarlijkse monitoring dan wel nieuw flankerend (rijks-)beleid. De belangrijkste wijzigingen ten opzichte van het vorige Wegenbeleidsplan zijn: -

De gebiedsontsluitingswegen en wijkontsluitingswegen binnen de bebouwde kom worden onderhouden met SMA (Steen Mastiek Asfalt).

-

Woonstraten worden aangelegd met gebakken klinkers in verband met de langere levensduur.

-

In het kader van duurzaamheid en circulariteit worden bouwstoffen, die gebruikt worden in nieuwe wegen, vastgelegd in ons beheersysteem zodat in de toekomst bekend is welke materialen we kunnen hergebruiken.

Beoogd resultaat Een vastgesteld wegenbeleidsplan voor de gemeente Venray, met de daarbij behorende financiële, technische en kwalitatieve kaders, waardoor het wegennet van Venray veilig blijft. Argumenten 1.1

Omdat in het “Wegenbeleidsplan 2023-2027” de financiële, technische en kwalitatieve kaders zijn vastgesteld waarbinnen het wegenareaal de komende jaren zal worden beheerd en onderhouden

1.2

Omdat dit Wegenbeleidsplan de keuzes die de afgelopen jaren zijn gemaakt vanuit de monitoring bevat Tijdens de verschillende momenten van monitoring zijn keuzes gemaakt op het gebied van techniek, kwaliteit en duurzaamheid. Deze keuzes zijn samengebracht in het nieuwe Wegenbeleidsplan.

2

Zodat we voldoende budget hebben om het wegareaal op voldoende niveau te houden De wegen worden op een beeldkwaliteitsniveau B beheerd, daar zijn de budgetten ook op afgestemd. Vanwege een geplande reconstructie of projecten aan een wegvak wordt er in sommige gevallen gekozen om een weg tijdelijk naar een lager niveau te laten zaken. Hierbij wordt het comfort minder maar wordt de weg wel veilig gehouden. Daar komt bij dat de wegen cyclisch worden onderhouden, zodat er meerdere jaren vooruit gepland moet worden. Onderdeel van het vaststellen van het wegenbeleidsplan is derhalve ook het opnemen van de benodigde investeringen voor de uitvoering van het beleidsplan in de begroting en het bijstellen van de onderhoudsvoorziening wegen. Via de wegenmonitoring, welke eens per twee jaar ook aan de raad wordt aangeboden, vinden bijstellingen plaats.

2 van 5

Raadsvoorstel 4

Omdat de huidige afschrijvingstermijnen, zoals deze zijn vastgelegd in de financiële verordening, te eng zijn omschreven. In de financiële verordening wordt onderscheid gemaakt in de afschrijvingstermijn voor binnen (25 jaar) of buiten (40 jaar) de bebouwde kom. We zien dat dit in de praktijk niet altijd toereikend is en er afgeweken moet worden omdat de daadwerkelijke levensduur langer of korter is. Dit komt door het gebruik van materialen/grondstoffen, de geografische ligging van de weg binnen de gemeente en de timing van de werkzaamheden i.r.t. het groot onderhoud. Voor de volledigheid: het betreft geen schattingswijziging, de levensduur van 25 en 40 jaar worden al gehanteerd.

Kanttekeningen of risico’s De planning en budgetten zijn begroot op basis van een inschatting van de prijsontwikkelingen in de toekomst op basis van de huidige kennis, ervaringen en informatie. De huidige tijd kenmerkt zich door een hoge mate van onzekerheid als het gaat om de prijzen van materialen en de levertijden. Dit geldt voor meerdere componenten die in een weg worden verwerkt. De aannames in het beleidsplan kunnen er in de toekomst voor zorgen dat we zullen moeten gaan schuiven met projecten of budgetten moeten bijstellen. Mochten de prijzen doorstijgen, bestaat de kans dat we materialen van projecten moeten gaan heroverwegen. Momenteel wordt al gekeken hoe we, door middel van het schuiven met projecten en kiezen voor andere wijze van uitvoering, projecten uit kunnen voeren met minimale prijsverhoging en dezelfde kwaliteit. De afgelopen jaren zijn enkele kilometers halfverharde fiets- en voetpaden aangelegd waar hogere eisen aan gesteld worden dan aan een halfverharde weg. In de eerstvolgende monitoring zal beleid worden opgenomen voor halverharde fiets- en voetpaden. Communicatie Over het wegenbeleidsplan zal niet actief worden gecommuniceerd. Tijdens de uitvoering van de diverse beheers- en onderhoudswerkzaamheden zal op iedere situatie toegespitste communicatie met de betrokkenen plaatsvinden om de overlast tot een minimum te beperken.

Financiële gevolgen Tijdens de totale levensduur van een weg worden op verschillende momenten kosten gemaakt. Grofweg zijn er drie verschillende soorten kosten te onderscheiden: 1. De investeringskosten (activeren en afschrijven). 2. Groot onderhoudskosten (onderhoudsvoorziening wegen). 3. Jaarlijkse exploitatiekosten (bijvoorbeeld klein onderhoudskosten)->blijft ongewijzigd. Bovenstaande kosten zijn reeds vertaald naar budgetten en al sinds jaar en dag opgenomen in de gemeentelijke begroting. Op basis van het voorliggende beleidsplan worden op basis van de laatste inzichten deze investerings- en exploitatiebudgetten bijgesteld en worden de investeringsbudgetten voor de jaren 2026 en 2027 toegevoegd. Deze budgetten zijn al meegenomen in de Kadernota 2024 die op 5 juli door de gemeenteraad is vastgesteld.

3 van 5

Raadsvoorstel Met betrekking tot de budgetten wordt het volgende nog meegegeven: 1. De investeringskosten/budgetten Omdat de projecten qua doorlooptijd afwijken en in de tijd anders worden afgerond/afgesloten leidt dit tot fluctuaties in de gemeentelijke exploitatie. Er is daarom uitgegaan van een gemiddelde doorlooptijd van projecten van twee jaar. Na deze twee jaar komen de afschrijvingslasten van een project voor het eerst in de gemeentelijke begroting. Voorbeeld: de afschrijvingslasten van een project dat gepland staat voor 2023, komen voor het eerst in de gemeentelijke begroting van 2025. Bij de daadwerkelijke uitvoering en jaarlijkse financiële actualisatie van de investeringen wordt dit bijgesteld. Onderstaande tabel geeft de aanpassing van de investeringsbudgetten weer, voor 2026 en 2027 worden nieuwe investeringsbudgetten toegekend.

Investeringsbudgetten Jaar Reeds vastgesteld Wegenbeleidsplan 2023-2027 Verschil 2023 € 6.193.230 € 6.852.300 € 659.070 verloop voorziening groot onderhoud wegen€ 2024Overzicht € 4.606.300 € 11.752.900 7.146.600 Jaar 1-1 Toevoeging Onttrekking Saldo€per5.951.400 31-12 2025 € Saldo per 5.935.446 € 11.886.846 2022 € 1.363.532 € 453.176 € 541.394 € 1.275.315 2026 € € 15.840.625 € 15.840.625 2023 €€ 1.275.315 793.583 € 2027 - € € 481.273 € 9.977.323 € 963.005 9.977.323 2024 € 963.005 € 511.112 € 705.114 € 769.003 2025 € 769.003 € 542.801 € 722.037 € 589.767 2026 € 589.767 € 576.454 € 735.755 € 430.466 2. Groot 2027 onderhoudskosten € 430.466 € 612.195 € 749.735 € 292.926 2028 € 292.926 € 650.151 € van 763.980 179.096 De onderhoudsvoorziening is berekend op een periode 10 jaar. € In het wegenbeleidsplan is de 2029 € 179.096 € 690.460 € 778.495 € 91.061 volledige doorrekening van de onderhoudsvoorziening weergegeven. Onderstaande tabel geeft de 2030 € 91.061 € 733.269 € 793.287 € 31.043 gevolgen,2031 van de van de voor de € aanpassing 31.043 € onderhoudsvoorziening, 778.731 € 808.359 € gemeentelijke 1.415 begroting 2032 € 1.415 € 827.012 € 823.718 € 4.709 weer, als volgt:

Extra toevoeging in voorziening ten laste van het begrotingsresultaat 2023 € 19.467 2024 € 42.378 2025 € 67.036 2026 € 93.553 2027 € 122.050 Zoals in bovenstaande tabellen zichtbaar wordt, moeten de investeringsbudgetten en de storting in de onderhoudsvoorziening wegen worden opgehoogd om het gewenste kwaliteitsniveau de komende jaren te kunnen waarborgen. De voornaamste reden hiervoor is de kostenstijgingen voor civiele werken. De gevolgen, van de wijzigingen in de investeringskosten/budgetten en de groot onderhoudskosten, voor de gemeentelijke begroting zijn als volgt 2023 Ophoging storting voorziening

€

Toename afschrijvingslasten Totaal NADEEL (reeds in begroting 2024-2027) €

19.467

2024 €

19.467

€

2025

2026

2027

42.378

€

67.036

€

93.553

€

122.050

-

€

18.787

€

223.651

€

375.209

42.378

€

85.823

€ 317.204

€ 497.259

*De rentecomponent is in dit voorstel financieel buiten beschouwing gelaten, deze wordt jaarlijks bij de begroting integraal voor alle investeringen doorgerekend. Door de gestegen rente kan dit voor extra rentelasten zorgen.

4 van 5

Raadsvoorstel

Financiële dekking In de gemeentelijke begroting is reeds een budget gereserveerd voor het opvangen van de enorme prijsstijgingen/inflatie stelpost. Via de 1e berap is reeds goedgekeurd om dit budget in te zetten voor de financiële nadelen die voorvloeien uit het voorliggende wegenbeleidsplan, omdat het overgrote deel van de extra kosten wordt veroorzaakt door de prijsstijgingen. Het voorliggende wegenbeleidsplan is daarmee dus reeds financieel verwerkt in de meerjarenbegroting2024-2027 die 7 november ter besluitvorming voorligt in de gemeenteraad. Financiële kanttekening Tot 2017 was het niet verplicht om investeringen met maatschappelijk nut in de openbare ruimte te activeren en af te schrijven. De gemeente Venray is in de jaren 90 artikel 12 gemeente geweest. Er werd toen (naar alle waarschijnlijkheid) vaak gekozen voor het in een keer afschrijven van dergelijke investeringen omdat je hiermee geen structurele begrotingsruimte gebruikt. Er zijn tot 2034 nagenoeg geen aflopende boekwaarden van bestaande en hierdoor ook geen begrotingsruimte die vrijkomt om nieuwe afschrijvingslasten op te vangen. Bij ieder begrotingsjaar wordt een nieuw investeringsbudget toegevoegd om de vervangingsinvesteringen te bekostigen en wordt dus een claim gedaan op de vrije begrotingsruimte om de kapitaallasten te bekostigen.

Bovenstaande zorgt ervoor dat de komende jaren de kosten voor wegen, door de cumulerende kapitaallasten en de oplopende onderhoudskosten, fors toenemen. In 2028 komt er bijvoorbeeld een bedrag van ruim € 500.000 bovenop het bedrag van € 497.259 wat reeds in de begroting is opgenomen. Dit loopt vervolgens door tot 2034. Vervolgtraject besluitvorming N.v.t. Evaluatie De evaluatie van de stand van zaken op het gebied van het wegenonderhoud wordt eens in de 2 jaar uitgevoerd en aan de gemeenteraad voorgelegd via de Monitoring Wegenbeleidsplan (najaar2025). Om resultaatgericht te kunnen blijven sturen, worden tijdens de monitoring indicatoren gebruikt zoals beeldkwaliteit (CROW 323), comfort etc. In deze monitoring zal tevens een vooruitblik worden gemaakt van de benodigde investeringen, zodat hiermee de begroting voor het daarop volgende jaar kan worden geactualiseerd. In 2026 wordt gestart met het opstellen van het wegenbeleidsplan voor de volgende periode, 2028 – 2031. Bijlagen -

Wegenbeleidsplan 2023-2027

-

Raadsbesluit Wegenbeleidsplan 2023-2027

Naslagwerk n.v.t.

5 van 5