01 Voorbereidingsbesluit Oostrum (raadsvoorstel)

Raadsvoorstel

Onderwerp

Voorbereidingsbesluit Oostrum

Zaaknummer

Z24000803

Raad datum

14 mei 2024

Steller

Maud Godschalk

Team

Ruimtelijke Ontwikkeling

Teammanager

Veronique Nabben

Portefeuillehouder

Daan Janssen

Openbaarheid Ja, Per direct. Ter advisering/kennisneming/bespreking Ter advisering

Voorstel 1. een voorbereidingsbesluit te nemen zoals bedoeld in artikel 4.14 van de Omgevingswet, voor de gronden die als besluitgebied zijn vastgelegd in het gml-bestand NL.IMRO.0984.TAMVB24001-vg01, zoals vastgelegd op https://www.ruimtelijkeplannen.nl en dat tevens raadpleegbaar is via https://omgevingswet.overheid.nl/regels-op-de-kaart/ en waarvan de voorbeschermingsregels zijn opgenomen in bijlage 1 bij dit raadsbesluit. 2. Hierbij te bepalen dat het verboden is om binnen het werkingsgebied van dit voorbereidingsbesluit: a.

gewasbeschermingsmiddelen te gebruiken in de openlucht;

b.

het bestaand gebruik te wijzigen naar een andere vorm van agrarisch grondgebruik waarbij gewasbeschermingsmiddelen worden gebruikt in de openlucht.

3. De bestemmingsomschrijving en gebruiksregels van het tijdelijke omgevingsplan voor de onder beslispunt 1 aangewezen gronden die deel uitmaken van het bestemmingsplan ‘Oostrum’, vastgesteld door de gemeenteraad op 22 december 2025, en die in strijd zijn met de voorbereidingsregels als bedoeld onder beslispunt 2 sub a en b, buiten toepassing te verklaren.

1 van 5

Raadsvoorstel Inleiding In Oostrum zijn recentelijk twee bestemmingsplannen vastgesteld waarin woningbouw binnen de kern van Oostrum mogelijk wordt gemaakt. Het betreft de bestemmingsplannen Oostrum-Oost (NL.IMRO.0984.BP22024-va01) en Zompgraaf Oostrum (NL.IMRO.0984.BP21001-va01). Tegen beide plannen is een beroepsprocedure bij de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna. ABRvS) gestart o.a. vanwege de nabij gelegen agrarische gronden en hun mogelijkheden om op die betreffende percelen gewasbestrijdingsmiddelen te mogen toepassen. De ABRvS gaat uit van een afstand van 50 m tussen de agrarische bestemming en gevoelige functies, zoals wonen. Dit zou betekenen dat een flink aantal woningen niet gerealiseerd kan worden voordat de betreffende agrarische activiteiten zijn beëindigd. Met het oog op de voorbereiding van in het omgevingsplan te stellen regels en om te voorkomen dat deze twee woningbouwplannen en het in voorbereiding zijnde woningbouwplan Oostrum-Oost II gehinderd worden, is het voorstel om voor deze gronden een voorbereidingsbesluit te nemen.

Het voorbereidingsbesluit is bedoeld om te voorkomen dat het ongehinderd agrarisch gebruik – voor zover dit ziet op het gebruik van gewasbestrijdingsmiddelen op een kortere afstand dan 50 m van een gevoelige functie, zoals wonen – de gebruiksmogelijkheden van de bestaande en beoogde woonfuncties binnen de kern beperkt. Het voorbereidingsbesluit ziet op een algeheel verbod voor het gebruik van gewasbestrijdingsmiddelen binnen een afstand van 50 meter tot een woonfunctie. Beoogd resultaat Met het voorbereidingsbesluit worden de in het (tijdelijke) omgevingsplan onbeperkte agrarische gebruiksmogelijkheden – waaronder specifiek het gebruik van gewasbestrijdingsmiddelen nabij woonfuncties – die in strijd zijn met de voorbereidingsregels, buiten toepassing verklaard. Het betreft agrarische percelen gelegen binnen de kern Oostrum. Hiermee wordt voorkomen dat de agrarische percelen binnen de kern de omgeving minder geschikt maken voor woningbouw.

Argumenten 1.1 Zonder het uitsluiten van gewasbeschermingsmiddelen kan vanwege mogelijke driftblootstelling geen aanvaardbaar woon- en leefklimaat worden gegarandeerd voor de nieuwe woningbouwkavels Zoals uit jurisprudentie van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State (verder: Afdeling) blijkt en als is bevestigd in de uitspraken van de voorzieningenrechter van de Afdeling met betrekking tot het bestemmingsplan “Oostrum-Oost”, dient bij het mogelijk maken van gevoelige functies nabij agrarische gronden waarop gewasbeschermingsmiddelen (kunnen) worden gebruikt rekening te worden gehouden met driftblootstelling door het aanhouden van zogenoemde spuitvrije zones. Het aanhouden van een afstand van 50 meter tussen een gevoelige functie en dergelijke agrarische gronden wordt niet onredelijk geacht. Door alsnog het gebruik van gewasbeschermingmiddelen uit te sluiten binnen 50 meter van de binnen de bestemmingsplan “Oostrum-Oost” en “Woningbouw Zompgraaf Oostrum”, wordt de mogelijke driftblootstelling gelet op de hiervoor bedoelde jurisprudentie zodanig beperkt dat een aanvaardbaar woon- en leefklimaat kan worden gegarandeerd.

2 van 5

Raadsvoorstel 1.2 Het voorbereidingsbesluit zorgt dat er meer woningen gebouwd kunnen worden in de kern Oostrum Zoals onder 1.1 al aangegeven dient tussen een agrarisch perceel en een gevoelige functie, zoals woningen, een afstand van 50 m te worden gehanteerd. Deze afstand leidt tot een belemmering voor bestaande woonfuncties en de eerder vastgestelde bestemmingsplannen Oostrum-Oost en Zompgraaf Oostrum. Hierdoor kunnen er minder woningen worden gebouwd in de kern. Als gevolg van dit voorbereidingsbesluit kunnen de voornoemde bestemmingsplannen in hun geheel worden gerealiseerd. Tevens is het woningbouwplan Oostrum-Oost II in voorbereiding. Dit plan zal dan ook geen hinder ondervinden van het gebruik van gewasbestrijdingsmiddelen op deze percelen. 1.3 Het voorbereidingsbesluit sorteert alvast voor een wijziging van het omgevingsplan De voorbereiding van een wijziging omgevingsplan waarin een afweging moet worden gemaakt of er sprake is van een effectieve toedeling van functies aan locaties, kost enige tijd. Een voorbereidingsbesluit geldt gedurende 1,5 jaar. Binnen die periode is het zaak een wijziging van het omgevingsplan voor te bereiden waarin de planologische mogelijkheden voor de gronden binnen het werkingsgebied van dit voorbereidingsbesluit worden herzien.

Dit voorbereidingsbesluit voorziet er in dat binnen het werkingsgebied geen ontwikkelingen kunnen plaatsvinden die (mogelijk) niet passen binnen de regels die worden opgenomen in de beoogde wijziging van het omgevingsplan en die tot die wijziging heeft plaatsgevonden de invulling van de woningbouwopgave binnen de genoemde twee bestemmingsplannen kunnen belemmeren. Deze gronden vallen grotendeels binnen de in voorbereiding zijn wijziging van het omgevingsplan voor het deelgebied woongebieden en/of het TAM-omgevingsplan OostrumOost II. 1.4 Het voorbereidingsbesluit leidt niet tot onevenredig nadelige gevolgen Het gebied waarop dit voorbereidingsbesluit betrekking heeft is relatief klein en de periode waarin de voorbeschermingsregels gelden is met 1,5 jaar relatief beperkt. Gelet op de grote woningbouwbehoefte en het feit dat andere vormen van agrarisch grondgebruik dan waarop dit besluit betrekking heeft mogelijk blijven, brengt dit besluit geen onevenredig nadelige gevolgen voor de eigenaren en gebruikers van de betreffende percelen met zich mee en wordt een groter belang toegekend aan de invulling van woningbehoefte en het garanderen van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat in de nieuw te realiseren woningen. Een verdere belangenafweging zal binnen die periode plaatsvinden gelet op de voor te bereiden wijziging van het omgevingsplan.

2.1 Het is voor de gemeente ondoenbaar om zelf locatiegebonden onderzoek te doen Het is voor de gemeente ondoenbaar om zelf een afweging te maken of het gebruik van gewasbestrijdingsmiddelen kan bestaan naast een gevoelige functie, aangezien er rekening moet worden gehouden met veel verschillende variabelen. Het moment van bespuiten, de windrichting, de ligging van het perceel, het betreffende gewasbestrijdingsmiddel, de methode van spuiten en de spuitkoppen. Daarom verbiedt dit besluit het gebruik van gewasbestrijdingsmiddelen en wordt van de gebruiker van gewasbestrijdingsmiddelen gevraagd te onderzoeken of zijn gewenste wijze van het gebruik van bestrijdingsmiddelen passend is op de betreffende gronden.

3 van 5

Raadsvoorstel

3.1 Hiermee wordt uitvoering gegeven aan 4.14, derde lid onderdeel d van de Omgevingswet Het voorbereidingsbesluit wijzigt op grond van artikel 4.14, tweede lid van de Omgevingswet het omgevingsplan met de voorbeschermingsregels die onder 2 staan. Omdat de voorbereidingsregels volgens artikel 4.14, tweede lid van de Omgevingswet onderdeel uitmaken van het omgevingsplan, is het buiten toepassing verklaren van planregels die met de voorbereidingsbeschermingsregels in strijd zijn, gewenst om een conflict te voorkomen. Kanttekeningen of risico’s 1.1 Gebruik gewasbeschermingsmiddelen binnen 50 meter niet absoluut onmogelijk Zoals eerder in dit raadsvoorstel is beschreven volgt uit jurisprudentie van de Afdeling dat het hanteren van spuitvrijezones van 50 meter rond gevoelige functies niet onredelijk is. Zoals uit diezelfde vaste jurisprudentie volgt is het hanteren van een kortere afstand in beginsel mogelijk, mits door middel van een zorgvuldig en op de locatie toegesneden onderzoek wordt aangetoond dat in dat geval een aanvaardbaar woon- en leefklimaat ter plaatse van de nabijgelegen gevoelige functies kan worden gegarandeerd.

Dergelijke onderzoeken kunnen op dit moment echter niet worden uitgevoerd, omdat uit recente uitspraken van de Afdeling volgt het daarbij in het verleden gehanteerde model (EFSAmodel) volgens de Afdeling – mede op basis van een deskundigenbericht van de STAB – geen algemeen wetenschappelijk aanvaard model betreft waarmee in het kader van een goede ruimtelijke ordening (kleinere) spuitvrije zones kunnen worden bepaald. Het deskundigenbericht van STAB is onder meer gebaseerd op een briefrapport van het RIVM waaruit volgt dat het genoemde model nog verder moet worden ontwikkeld. De geconstateerde onzekerheden hebben onder meer betrekking op cumulatieve effecten bij het gebruik van verschillende middelen en risico’s voor kinderen onder 1 jaar en zwangeren. Nu nader wetenschappelijk onderzoek c.q. een verfijning van het genoemde model nog niet beschikbaar is, gaat dit besluit – mede gelet op het voorzorgsbeginsel – uit van de ‘standaard’ 50 meter. 1.2 Als het gevolg van dit besluit kunnen de eigenaren van deze percelen een aanspraak maken op nadeelcompensatie Onderhavig besluit leidt tot beperkingen van gebruiksmogelijkheden van de betreffende agrarische percelen. Als gevolg hiervan is het mogelijk dat de eigenaren van deze percelen in aanmerking komen voor nadeelcompensatie.

Om de mogelijke gevolgen van dit besluit in beeld te brengen wordt een nadeelcompensatierisicoanalyse uitgevoerd. Een eerste verwachting is dat er sprake zal zijn van een beperkt nadeel vanwege dit besluit. Communicatie Na vaststelling wordt het voorbereidingsbesluit gepubliceerd in het digitale gemeenteblad via officielebekendmakingen.nl en via de Landelijke voorziening beschikbaar stellen en bekendmaken (LVBB) in het Omgevingsloket, onderdeel van het Digitaal stelsel Omgevingswet (DSO).

4 van 5

Raadsvoorstel

Financiële gevolgen Zie kanttekeningen onder 1.2 Vervolgtraject besluitvorming Een voorbereidingsbesluit vereist het vaststellen van een omgevingsplan op de betreffende percelen binnen 1 jaar en 6 maanden na inwerkingtreding, anders komen de regels uit het voorbereidingsbesluit te vervallen. Mocht er binnen de looptijd van het voorbereidingsbesluit een wijziging van het omgevingsplan worden vastgesteld dan kunnen de regels uit het voorbereidingsbesluit in stand blijven of kunnen er andere gebruiksactiviteiten aan de gronden worden toegekend. Gelet op artikel 3:40 Algemene wet bestuursrecht treedt het voorbereidingsbesluit in werking na bekendmaking, indien geen andere dag van inwerkingtreding is bepaald in het besluit. Tegen dit besluit kan géén bezwaar of beroep worden ingesteld. Tegen de uiteindelijke wijziging van het omgevingsplan staan wel rechtsmiddelen open. Indien er een buitenplanse wijziging van het omgevingsplan (BOPA) wordt verzocht en de verzoeker kan niet aantonen dat het gebruik van gewasbestrijdingsmiddelen niet leidt tot hinder voor de omliggende woonfuncties, dan kan de aanvrager in bezwaar tegen de weigering van de omgevingsvergunning. Evaluatie N.v.t. Bijlagen -

Concept raadsbesluit

-

Bijlage 1 - Op te nemen regels in omgevingsplan

-

Besluitgebied

Naslagwerk N.v.t.

5 van 5