01 Visie klimaatadaptatie (raadsvoorstel)

Raadsvoorstel

Onderwerp

Visie klimaatadaptatie

Zaaknummer

Raad datum

09 februari 2020

Openbaar

Ja

Ter advisering/

Ter advisering

Steller

Jan Erik Kikkert

Team

RO

Teammanager

Margon van den Hoek

Portefeuillehouder

Cor Vervoort

kennisneming/ bespreking

Voorstel De visie Klimaatadaptatie Venray vast te stellen. Samenvatting In het collegeprogramma 2018-2022 ‘Een gezonde toekomst voor Venray’ is duurzaamheid een speerpunt. Vervolgens is het majeure procesplan ‘Venray Vergroent’ vastgesteld, waarvan klimaatadaptatie een van de drie deelprogramma’s is. Circulaire economie en energietransitie zijn de andere twee programma’s. Er is eerder nog geen beleid of visie op klimaatadaptatie vastgesteld, daar wordt met dit stuk invulling aan gegeven. Ons klimaat verandert. Op zich niet zo vreemd, want klimaat is altijd aan verandering onderhevig. Zo hebben we door honderdduizenden jaren heen te maken gehad met tropische perioden afgewisseld door ijstijden. Natuurlijke processen waren verantwoordelijk hiervoor. Sinds een aantal eeuwen is de mens ook een rol gaan spelen in het klimaat. Menselijke invloeden zijn veranderend landgebruik en de uitstoot van broeikasgassen. Hierdoor oefent de mens niet alleen invloed uit op een verandering van ons klimaat, maar ook op de snelheid waarmee dit gebeurt. De gevolgen van de klimaatverandering uiten zich in onze streken in warmere zomers, mildere winters, zwaardere buien met grote hoeveelheden neerslag in korte tijd, langere droge perioden en veranderingen in de biodiversiteit. Wat de gevolgen gaan zijn van de opwarming van de aarde is niet zeker.

Wat wel zeker is, is dat niets doen geen optie is, we ondervinden immers nu al gevolgen van de klimaatverandering. De risico’s zijn groot in de vorm van economische schade door mislukken van oogsten, schade aan infrastructuur en minder woongenot. We volgen twee sporen om de gevolgen van klimaatverandering te verminderen. Enerzijds nemen we maatregelen die de verandering van het klimaat zo veel mogelijk tegengaan door bijvoorbeeld het gebruik van fossiele brandstoffen te vervangen door schone energiebronnen. Dit noemen we klimaat mitigatie. Aan de andere kant moeten we leren omgaan met een veranderend klimaat en nemen we maatregelen om schade en hinder zo veel mogelijk te voorkomen. Dit noemen we klimaatadaptatie. Voor dit tweede spoor, klimaatadaptatie, is deze visie opgesteld.

Pagina 1 van 4

Er zijn vijf klimaatthema’s geformuleerd. Per klimaatthema is een speerpunt benoemd (hoofdstuk 5) die de richting aangeeft die Venray de komende jaren gaat volgen om klimaatbestendig te worden:  Overstromingen  Wateroverlast  Hitte  Droogte  Biodiversiteit Na het vaststellen van de visie worden concrete doelen en uitvoeringsplannen uitgewerkt die bijdragen aan het tijdig behalen van een klimaatbestendig Venray in 2035. De doelen zijn gekoppeld aan de klimaatthema’s. Beoogd resultaat Richting geven aan de ambitie voor een klimaatadaptief Venray in 2035. Argumenten 1. Het past in het gemeentelijke beleid zoals vastgesteld in het procesplan ‘Venray Vergroent’. Daarin staat dat de ambitie voor klimaatadaptatie nog verder uitgewerkt dient te worden. Deze visie geeft daar vorm aan. In het collegeprogramma 2018-2022 ‘Een gezonde toekomst voor Venray’ is duurzaamheid een speerpunt. Eén van de drie hoofdonderwerpen van duurzaamheid is klimaatadaptatie en hiervoor is de volgende ambitie omschreven: “De samenleving is kwetsbaar voor de gevolgen van de klimaatverandering. Extreme weersomstandigheden kunnen leiden tot overlast en schade voor de samenleving. In 2035 willen we de gevolgen van klimaatverandering, zoals wateroverlast, verdroging en hittestress in de stedelijke omgeving onder controle hebben.” 2. Dit voorstel draagt bij aan de toekomstvisie 2030 ‘Venray loopt voorop’.

Klimaatverandering wordt gezien als een van de belangrijkste trends waar Venray in de toekomst mee te maken krijgt. “Het vraagt een omwenteling in menselijk gedrag, het bedrijfsleven en de ruimtelijke ordening van het landschap. Het vereist grote investeringen, maar biedt ook kansen voor werkgelegenheid. Klimaatadaptatie sluit aan op de tweede en derde ambitie uit de toekomstvisie; “In 2030 woon je in Venray groen en sociaal. In 2030 zorgt ondernemerschap met aandacht voor mens, dier en milieu voor nieuwe economische kansen.” Met het voorkomen, dan wel verminderen van de gevolgen van klimaatverandering zodat schade en hinder zo veel mogelijk wordt beperkt, maakt het mogelijk om invulling aan deze ambities te geven. 3. De visie geeft richting In deze visie Klimaatadaptatie wordt de richting verwoord die Venray de komende jaren gaat volgen om klimaatbestendigheid na te streven. Zo is er duidelijkheid over hoe we onze ambitie willen nastreven. Bij processen en projecten kan er daardoor beter aangesloten worden op en bijgedragen aan klimaatadaptatie in Venray. 4. De visie zorgt voor een uitgangspositie Door de visie bepalen we als gemeente onze positie in dit vraagstuk. Hierdoor kunnen we vervolgens samen met de belanghebbenden gaan onderzoeken hoe we concreet met klimaatadaptatie aan de slag gaan. Als overheidsorganisatie hebben we verschillende rollen.

We hebben een voorbeeldfunctie waar we de regie hebben, en we hebben een faciliterende en stimulerende functie waar we het samen met de belanghebbenden

Pagina 2 van 4

gaan doen. Dit zorgt ervoor dat we eerst duidelijkheid moeten hebben over de positie en richting en daarna pas het gesprek aan kunnen gaan met externe partijen. 5. De visie is integraal met andere overheden tot stand gekomen Deze visie is tot stand gekomen door samenwerking met andere overheden zoals waterschap Limburg, provincie Limburg en Noord-Limburgse gemeenten. Deze samenwerking wordt voortgezet bij het opstellen van het uitvoeringsplan. Risico’s We weten niet precies hoe het klimaat eruit gaat zien. Het KNMI berekend met de meest recente kennis klimaatscenario’s. Maar wat precies ons toekomstbeeld wordt is onduidelijk. Dit hangt van veel factoren af, waaronder ook de mondiale maatregelen om de klimaatverandering tegen te gaan. Niets doen is echter geen optie. Ten opzichte van een aantal decennia geleden is ons klimaat al wezenlijk veranderd en merken we al de gevolgen. Kanttekeningen De Visie is geschreven met de kennis van nu. De ontwikkelingen rondom de veranderingen van het klimaat en de gevolgen die dat voor ons kan hebben volgen elkaar snel op. Niets doen is echter geen optie omdat de gevolgen nu al merkbaar zijn. Dit kan dus wel betekenen dat als gevolg van nieuwe kennis we op onderdelen ingehaald worden door de actualiteit. Communicatie Er is een animatievideo gemaakt om klimaatadaptatie in Venray in een minuut uit te leggen.

Deze video zal verspreid worden via de communicatiekanalen van de gemeente, waaronder via de website (onder Venray Vergroent). Financiële gevolgen Het vaststellen van de visie heeft geen financiële gevolgen. De visie geeft richting aan en focus op de gestelde doelen en ambities. Deze visie is niet vrijblijvend, maar legt zich nog niet vast op keuzes voor specifieke maatregelen in concrete vraagstukken. Door de visie zorgen we ervoor dat de opgenomen uitgangspunten waar nodig en mogelijk meegenomen worden bij de integrale afwegingen die gemaakt worden bij projecten en processen. Een nog op te stellen uitvoeringsplan zal concreter zijn; daarin worden keuzes vastgelegd en er wordt inzicht gegeven in de benodigde financiële middelen. Als daaruit blijkt van financiële gevolgen die niet uit bestaande budgetten gedekt kunnen worden, zullen hiervoor separate voorstellen worden gedaan voor de dekking in de reguliere cyclus (in de kadernota, middels (raads-)voorstellen, in projectplannen enzovoorts). Personele/organisatorische gevolgen De visie heeft geen personele en/of organisatorische gevolgen. Het vervolg op de visie is het opstellen van een uitvoeringsprogramma. Hierin zal duidelijk worden welke gevolgen dit heeft. Juridische gevolgen Niet van toepassing. Rechtmatigheid Niet van toepassing. Fatale termijnen Niet van toepassing. Vervolgtraject besluitvorming

Pagina 3 van 4

Deze visie wordt verder uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma, waarbij de speerpunten en doelen uit deze visie de basis vormen. Daarnaast wordt er gerapporteerd in de reguliere voortgangsrapportage van het majeure proces Venray Vergroent. Deze visie Klimaatadaptatie is een momentopname, geschreven met de kennis van nu, terwijl dit onderwerp nog volop in ontwikkeling is. Hierdoor zijn de doelstellingen minder hard geformuleerd en de weg nog niet helemaal duidelijk. Het opstellen van de visie en het daaruit volgende uitvoeringsprogramma is een onderdeel van een proces dat we doormaken. Het is daardoor juist van belang om te gaan doen en gaandeweg te leren. Aan de hand van de opgedane ervaring worden de doelstellingen steeds verder aangescherpt. Evaluatie Door de omvangrijkheid kunnen we de situatie over meer dan een paar jaar niet accuraat genoeg inschatten. Daarom stellen we doelen voor de korte termijn én zorgen we dat deze doelen iedere paar jaar geëvalueerd en geactualiseerd worden. Zo kunnen we de laatste inzichten gebruiken en onze focus op de juiste factoren leggen om de ambitie zonder veel omwegen te bereiken. Bijlagen Visie klimaatadaptatie Venray Naslagwerk Animatie klimaatadaptatie Venray Procesplan Venray Vergroent

Pagina 4 van 4