01 Verzoek aan CBS mbt peildatum inwonertal (raadsvoorstel)

Raadsvoorstel

Onderwerp

Verzoek aan het CBS met betrekking tot peildatum inwonertal

Zaaknummer

Steller

Medewerker team Griffie

Team

Griffie

Raad datum

23 september 2025

Teammanager

Teammanager Griffie

Indiener

Presidium

Portefeuillehouder

M.C. Uitdehaag

Openbaarheid Ja, Per direct. Ter advisering/kennisneming/bespreking Ter advisering

Voorstel Het Centraal Bureau voor de Statistiek te verzoeken om, voor de vaststelling van het in artikel 8 van de Gemeentewet bedoelde inwonertal, 1 oktober 2025 te hanteren. Inleiding In de Gemeentewet is bepaald dat het zeteltal van een gemeenteraad afhankelijk is van het inwonertal. Een verandering van het aantal zetels vindt plaats na de verkiezingen. De volgende gemeenteraadsverkiezingen zijn in 2026. Venray heeft 27 raadszetels. Het inwonertal is gestegen. Sinds enkele maanden is het inwonertal hoger dan 45.000. Bij dat aantal zou de raad kunnen bestaan uit 29 raadszetels. De peildatum voor het zeteltal is in principe 1 januari in het jaar vóór de verkiezingen. Voor de verkiezingen van 2026 was dat dus 1 januari jl. Op dat moment was het inwonertal net beneden 45.000. De wet biedt de mogelijkheid om een latere datum als peildatum te gebruiken. In het geval van de komende verkiezingen is dat 1 oktober 2025. Voorwaarde is dat het aannemelijk moet zijn dat het inwonertal een bepaalde grens is overschreden. Beoogd resultaat Het verzoek zal duidelijkheid scheppen over het aantal zetels na de gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart 2026. Argumenten 1. Het huidige inwonertal van de gemeente is de grens van 45.000 inwoners gepasseerd. Het aantal inwoners van de gemeente kent een stijgende lijn. Het inwonertal is de grens van 45.000 inwoners gepasseerd.

Dit is al enkele maanden het geval. Het is derhalve aannemelijk dat dit de komende (raads)periode voortduurt. 2. 29 zetels sluit aan bij de in artikel 8 van de Gemeentewet genoemde indeling. Het aantal raadszetels ligt hoger naarmate een gemeente meer inwoners heeft. Dit doet recht aan de rol van de raad als volksvertegenwoordigend orgaan. Bij 45.000 inwoners bestaat de gemeenteraad uit 29 zetels.

1 van 3

Raadsvoorstel

3. De raad moet formeel verzoeken om een afwijkende peildatum te gebruiken. Als peildatum geldt normaal gesproken 1 januari in het jaar vóór de verkiezingen. Als aannemelijk is dat de gemeente in een andere inwonersklasse hoort, dan kan een afwijkende peildatum worden gehanteerd. In het geval van de komende raadsverkiezingen is dat 1 oktober 2025. In artikel 1 lid 2 van de Gemeentewet is bepaald dat de raad hiervoor een schriftelijk verzoek moet indienen bij het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Navraag bij het CBS, de Vereniging van Griffiers, de VNG en de Kiesraad leerde dat hiervoor ook een raadsbesluit nodig is. Kanttekeningen en risico’s Het is mogelijk dat het inwonertal daalt. Daardoor zou het inwonertal weer onder 45.000 kunnen raken. Echter, dit is onwaarschijnlijk gelet op de trend van de afgelopen jaren. Bovendien, het scenario dat het inwonertal boven of onder een bepaalde grens uitkomt, bestaat ook als de gebruikelijke peildatum wordt gehanteerd. Communicatie Het verzoek van de raad wordt gecommuniceerd naar het CBS. Het Centraal Stembureau wordt geïnformeerd zodra het CBS het inwonertal heeft bevestigd. Financiële gevolgen De “extra” raadsleden hebben uiteraard recht op dezelfde vergoedingen, tegemoetkomingen en voorzieningen als de huidige raadsleden. De hoogte van de vergoeding per raadslid zal niet veranderen.

(Hiervoor wordt een andere tabel gehanteerd dan voor het zeteltal, zie artikel 3.2 van het Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers.) Het voorstel heeft geen gevolgen voor de vergoedingen van de burgemeester, de wethouders en de leden van de commissies. In de Gemeentewet is bepaald dat het maximumaantal (fulltime)wethouders afhangt van het aantal zetels (zie artikel 36). Als de raad wordt uitgebreid naar 29 zetels, dan is het mogelijk om maximaal 6 (fulltime)wethouders te benoemen. Momenteel is het maximum 5 (fulltime)wethouders. Overigens zijn er 4 wethouders in functie op het moment van schrijven. Het meubilair in de raadszaal is ingericht op 27 raadszetels. Uitbreiding is dus noodzakelijk. Overigens is het meubilair bijna afgeschreven. Er is een separaat raadsvoorstel ingediend voor de vervanging. Vervolgtraject besluitvorming Niet van toepassing. Evaluatie Niet van toepassing. Bijlagen 02 concept raadsbesluit 03 concept brief aan het CBS

2 van 3

Raadsvoorstel

Naslagwerk Gemeentewet Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers

3 van 3