01 Verruiming vermogensnorm kwijtschelding (raadsvoorstel)

Raadsvoorstel

Onderwerp

Verruiming vermogensnorm kwijtschelding

Zaaknummer

Raad datum

31 januari 2023

Openbaar

Ja

Ter advisering/

Ter advisering voor de commissie en ter bespreking in de raad

kennisneming/

Steller

Stephan Holtman

Team

Teammanager

Bedrijfsvoering / Financiën, Planning & Control Mieske Seegers

Portefeuillehouder

Wim de Schryver

bespreking

Voorstel 1. De verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen vast te stellen om de vermogensnorm voor kwijtschelding van gemeentelijke belastingen te verruimen met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2022. Samenvatting Gemeenten bieden nu kwijtschelding van gemeentelijke belastingen aan als inwoners voldoen aan twee normen, de inkomensnorm en de vermogensnorm. De inkomensnorm is 90% van het sociaal minimum, maar gemeenten hebben de mogelijkheid om die inkomensnorm te verhogen tot 100% van het sociaal minimum zodat meer mensen belastingvrijstelling krijgen. Álle gemeenten die kwijtschelding verlenen, hanteren de maximale kwijtscheldingsnorm van 100 procent. De vermogensnorm is nu voor paren € 2.350,--, voor alleenstaande ouders € 2.150,-- en voor alleenstaanden € 1.775,--. De Tweede Kamer heeft in de afgelopen kabinetsperiode moties aangenomen over verruiming van de vermogensnorm bij kwijtschelding van de lokale belastingen. De minister schreef begin dit jaar in een brief aan de Kamer dat daarvan één motie uitgevoerd wordt. Gemeenten en waterschappen mogen voor de groep AOW-gerechtigden en volledig arbeidsongeschikten per 1 januari 2022 de vermogensnorm met maximaal € 2.000 ophogen. Vrijwillig Op 17 september is de Regeling kwijtschelding belastingen medeoverheden in werking getreden.

Nieuw in deze regeling is dat de raad kan bepalen dat het bedrag aan financiële middelen dat niet meetelt bij de berekening van het vermogen wordt verhoogd. De nieuwe norm geeft gemeenten de mogelijkheid om meer kwijtschelding te verlenen, niet een verplichting. Het gaat om een algemene verhoging van de vermogensnorm. De verhoging is dus niet beperkt tot enkel AOW-gerechtigden en duurzaam arbeidsongeschikten, maar voor alle inwoners die een kwijtscheldingsverzoek indienen. De verhoging bedraagt maximaal € 2.000 bovenop de reguliere vermogensnorm en is afhankelijk van de leefsituatie van de belastingschuldige (echtgenoten, alleenstaanden of alleenstaande ouders). Beoogd resultaat 1. Het vaststellen van de verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen om de vermogensnorm voor kwijtschelding van gemeentelijke belastingen te verruimen met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2022. Argumenten 1.1 Door de verruiming vermogensnorm tot maximaal € 2.000,00 komen meer klanten in aanmerking voor kwijtschelding.

Pagina 1 van 3

Gemeenten en waterschappen krijgen de beleidsvrijheid om de vermogensnorm voor gehuwden/samenwonenden met een zelf te bepalen bedrag (tot maximaal € 2.000,00) op te hogen. Voor alleenstaanden en alleenstaande ouders zal automatisch de ophoging worden doorberekend op basis van de voorgeschreven percentages van respectievelijk 75% en 90%. Deze regeling treedt in werking met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2022. Het vermogen wordt bepaald door de waarde van de inboedel (in bijna alle gevallen is dit geen belemmering), het spaargeld, de eigen woning en overige bezittingen (als een auto etc.) Als de norm voor het vermogen wordt verhoogd komen meer klanten in aanmerking voor kwijtschelding. 1.2

Eigen beleidsvrijheid Gemeenten en waterschappen bepalen uiteraard zelf of en vanaf wanneer er van deze beleidsvrijheid gebruik wordt gemaakt. Moties vanuit de Tweede Kamer hebben geleid tot een aanpassing in de nadere regels over kwijtschelding (hierna: Nadere regels). In artikel 255, vierde lid, van de Gemeentewet is bepaald dat de gemeenteraad afwijkende regels mag stellen met betrekking tot (onder meer) de vaststelling van vermogen waardoor in ruimere mate kwijtschelding wordt verleend. Dit wordt vertaald in de verordening kwijtschelding gemeentelijke heffingen. Er kan voor worden gekozen om maximaal te verruimen, maar ook een tussenweg is mogelijk. Er kan ook voor worden gekozen om de verruiming eerst per 1 januari 2023 in te laten gaan, maar het is ook mogelijk de ingangsdatum met terugwerkende kracht vast te stellen op 1 januari 2022. Gezien de economische ontwikkeling zoals de hoge inflatie en de energiecrises is het wenselijk een zo ruim mogelijk toetsing toe te staan en met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2022 zoals ook beoogd met het aanpassen van het wetsvoorstel.

Risico’s De minister heeft bij ‘nadere regels’ dit wettelijk goedgekeurd. Een verruiming van de kwijtscheldingsnorm is overeenkomstig deze regel en is juridisch volgens alle regels. Kanttekeningen n.v.t. Communicatie Het besluit tot vaststelling van de verruiming vermogensnorm kwijtschelding gemeentelijke heffingen dient bekendgemaakt te worden via DROP (www.overheid.nl) hetgeen is vereist voor de inwerkingtreding. Het is ook aan te raden dat het KCC in kennis wordt gesteld om vragen hierover te beantwoorden. Individuele burgers worden schriftelijk op de hoogte gesteld. Financiële gevolgen Bij de berekening van zowel de tarieven afvalstoffenheffing als bij de berekening van de tarieven rioolheffing maakt kwijtschelding onderdeel uit van de totale kostendekkendheidsberekening van het tarief. 2022 Bij het invoeren van de verruiming komen mogelijk 57 reeds ingediende verzoeken in aanmerking voor de verruiming in 2022. Deze zullen ambtshalve getoetst moeten worden. Financieel zou er een geschatte minderopbrengst zijn van ongeveer € 28.000. Per belastingsoort is dit onder te verdelen in: € 15.000 voor afvalstoffenheffing en € 13.000voor rioolrechten. De extra kosten voor de werkzaamheden worden geschat op € 3.000. Hiermee komen de totale minderopbrengsten/meer kosten op een bedrag van € 31.000.

Deze budgetten worden niet meer bijgesteld maar zo nodig toegelicht bij de jaarstukken 2022. 2023 en verder De minderopbrengsten/meerkosten voor de kwijtschelding wordt ook hoger dan begroot voor 2023. Daarnaast komen door de verruiming van de vermogensnorm mogelijk ook meer burgers in aanmerking voor kwijtschelding. Aangezien dit momenteel nog erg lastig is in te schatten wordt dit afgewogen na Q2 2023 en zo nodig bijgesteld in de 2e berap 2023. Vanaf 2024 wordt dit meegenomen bij het opstellen van de meerjarenbegroting 2024-2027. Personele/organisatorische gevolgen n.v.t.

Pagina 2 van 3

Juridische gevolgen Als de verruiming van de vermogensnorm wordt toegepast is dit overeenkomstig de ‘nadere regels’ zijn er geen juridische gevolgen. Rechtmatigheid Op grond van artikel 255 van de Gemeentewet kan de raad bepalen dat in het geheel geen dan wel gedeeltelijk kwijtschelding wordt verleend. Daarnaast kan de raad met betrekking tot de wijze waarop de kosten van bestaan en de wijze waarop het vermogen in aanmerking worden genomen bij verordening afwijkende regels stellen die ertoe leiden dat in ruimere mate kwijtschelding wordt verleend. De gemeenteraad dient de bijgevoegde verordening kwijtschelding gemeentelijke belasting vast te stellen om deze regeling in werking te laten treden. Fatale termijnen Voorgesteld wordt de invoering met terugwerkende kracht plaats te laten vinden, zodat ook de regeling geldt voor de aanslagen van het belastingjaar 2022 meegenomen. Dit geldt niet voor aanslagen waarbij de belastingplicht voor 2022 ligt. Een aanslag afvalstoffenheffing variabel recht 2021 opgelegd in het jaar 2022 wordt dan ook niet in regeling meegenomen. Vervolgtraject besluitvorming Via Commissie Werken en Besturen ter vaststelling door de Gemeenteraad. Evaluatie n.v.t. Bijlagen 1. Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen Naslagwerk n.v.t.

Pagina 3 van 3