01 Verordening op de heffing en de invordering van leges 2024 (raadsvoorstel)

Raadsvoorstel

Onderwerp

Verordening op de heffing en de

invordering

van

leges

2024 Zaaknummer

Teammanager

Stephan Holtman / John Jenniskens Bedrijfsvoering / Financiën, Planning & Control Mieske Seegers

Portefeuillehouder

Wim de Schryver

Steller Team

Raad datum

12 december 2023

Openbaar

Ja. Per direct.

Ter advisering/

Ter advisering voor de commissie en ter bespreking in de raad

kennisneming/ bespreking

VOORSTEL 1. De Verordening op de heffing en de invordering van leges 2024 (met tarieventabel) vast te stellen. 2. De Verordening op de heffing en de invordering van leges 2023 in te trekken met ingang van 1 januari 2024, met dien verstande dat zij van toepassing blijven op de belastbare feiten die zich voor die datum hebben voorgedaan.

Pagina 1 van 5

Inleiding Een gemeente kan verschillende gemeentelijke belastingen heffen. In artikel 219 van de Gemeentewet is limitatief aangegeven welke belastingen dat kunnen zijn. Voordat een belasting kan worden geheven, moet een belastingverordening worden vastgesteld door de raad (artikel 216 Gemeentewet). De belangrijkste ontwikkelingen en toelichtingen op de leges 2024 zijn in deze nota verwoord. Per 1 januari 2024 wordt de Omgevingswet van kracht en wordt de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen gefaseerd ingevoerd. Beide wetten hebben gevolgen voor de leges die gemeenten mogen heffen. De VNG heeft voor 2024 een nieuwe modelverordening beschikbaar gesteld voor de gemeente en zij adviseren om de huidige legesverordening aan te passen naar deze nieuwe modelverordening leges. De indeling was tot en met 2023 in titels, hoofdstukken, onderdelen, subonderdelen en subsubonderdelen. De nieuwe indeling is in hoofdstukken, paragrafen en artikelen. De paragrafen en artikelen zijn per hoofdstuk doorlopend genummerd.

De hoofdstukken komen overeen met de voormalige titels: - Hoofdstuk 1 Algemene dienstverlening - Hoofdstuk 2 Dienstverlening en besluiten in het kader van de Omgevingswet - Hoofdstuk 3 Dienstverlening vallend onder de Dienstenrichtlijn en niet vallend onder hoofdstuk 2 De legesverordening en de hoofdstukken 1 en 3 zijn in vergelijking met de voormalige titels 1 en 3 inhoudelijk niet gewijzigd. Bestaand kader en context De raad heeft op 15 februari 2022 het ‘Koersdocument implementatie Omgevingswet gemeente Venray’ vastgesteld. Hierin zijn m.b.t. leges een aan aantal uitgangspunten opgenomen: • De huidige legesverordening wordt als uitgangspunt gebruikt, en op basis van monitoring en evaluatie wordt die verbeterd en aangepast. • Venray sluit aan bij de provinciebrede keuze om leges te gaan heffen voor milieubelastende activiteiten (MBA’s). De hoogte van de milieuleges (en daarmee de mate van kostendekkendheid) is een lokale afweging door de gemeenteraad. • Uiterlijk in 2030 (liefst eerder natuurlijk) moet er sprake zijn van een nieuw evenwicht in kosten en baten gemoeid met de implementatie van de Ow. Voor de aanpassing van hoofdstuk 2 van de legesverordening zijn de modelverordening 2024 van de VNG én onze eigen legesverordening 2023 dus als uitgangspunt gebruikt. De VNG heeft hierbij gekozen voor een zo beleidsneutraal mogelijke overgang.

Dit sluit ook aan bij bovengenoemde uitgangspunten van onze raad. De tarieventabel, in de bijlage van de verordening, bevat de tariefbepalingen die betrekking hebben op de Omgevingswet. Hierin zijn de bestaande tariefbepalingen gewijzigd of vervallen en nieuwe tariefbepalingen toegevoegd. De VNG heeft hiervoor een transponeringstabel beschikbaar gesteld om de bestaande naar de nieuwe verordening en tarieven te vertalen. Deze opzet hebben wij ook als leidraad genomen. Belangrijke wijzigingen De invoering van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen heeft effect op de legesheffing. Hieronder worden de belangrijkste wijzigingen toegelicht: •

Voorfase omgevingsvergunning is gewijzigd (proces Intake- en omgevingstafel) De Omgevingswet stelt de gebruiker centraal en vraagt om transparantie en een betere dienstverlening. Met het implementeren van de intake – omgevingstafel is het de bedoeling om zo vroeg mogelijk in het proces te toetsen op inhoud, het bestuurlijk en het vervolg proces. Dit moet uiteindelijk minder overdrachtsmomenten opleveren, wat de wachttijden en bewerkingstijden verkort, maar ook de kwaliteit van het werk vergroot omdat adviezen integraal aan tafel worden afgestemd.

•

We gaan milieuleges heffen Het nieuwe stelsel staat toe dat gemeenten leges gaan heffen over milieuvergunningen. Het voorstel is om leges te heffen voor milieuvergunningen (omgevingsvergunning milieubelastende activiteit). De

Pagina 2 van 5

leges voor milieubelastende activiteiten worden doorberekend met een onderverdeling in drie categorieën. De voorgestelde leges voor vergunningplichtige MBA’s zijn: - voor één MBA: € 2.400,00 - voor twee tot vijf MBA’s, per MBA: € 2.200,00 - voor vijf of meer MBA’s, per MBA: € 2.000,00 Het tarief voor maatwerkschriften bij MBA’s wordt voorgesteld op € 500 per maatwerkvoorschrift. •

Veranderingen door de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen zorgt voor een scheiding van bouwtechnische en ruimtelijke toets. Conform de Wet Kwaliteitsborging wordt de technische toets gefaseerd geprivatiseerd. Volgens laatste informatie (12-10-2023) geldt dit per 1 januari 2024 alleen voor nieuwbouw gevolgklasse 1. Per 1 juli 2024 volgt dan ook verbouw gevolgklassen 1 (zie ook onder kanttekeningen) . Hiervoor mogen gemeenten dan dus geen leges meer heffen omdat de kosten voor de gemeente op dat moment ook komen te vervallen. Voor de ruimtelijke activiteiten waarvoor een omgevingsvergunning noodzakelijk is, worden vaste tarieven gehanteerd. Voor het bouwtechnische deel van de omgevingsvergunning is gekozen voor tariefklassen, waarbij de bouwkosten als heffingsmaatstaf gelden.

•

Vermindering of teruggaaf van leges In de verordening wordt alleen vermindering toegepast als vooraf omgevingsoverleg heeft plaatsgevonden waarover al leges geheven zijn (artikel 2.52). Dit is conform de modelverordening van de VNG. Voor wat betreft teruggaaf is het voorstel om in lijn met de modelverordening de volgende redenen in de verordening 2024 op te nemen: - Bij oordeel dat er geen omgevingsvergunning nodig is (art 2.54) - Als de aanvraag verder buiten behandeling wordt gelaten (art 2.55) Als gevolg van intrekking aanvraag omgevingsvergunning of maatwerkvoorschrift bij reguliere procedure (art 2.57) of uitgebreide procedure (art 2.58) als gevolg van intrekking van een verleende (art 2.58) of weigeren van een aangevraagde (art 2.59) omgevingsvergunning voor bouw- of milieubelastende activiteiten Aanvullend daarop wordt voorgesteld om teruggaaf van leges in verband met het realiseren van duurzaamheidsmaatregelen uit de verordening 2023 over te nemen in de legesverordening 2024.

•

Indexering Legestarieven 2024 Het bijgevoegd raadsvoorstel tot wijziging van de leges verordeningen 2024, alsmede de aanpassingen van de tarieven zijn conform de besluitvorming in de Programmabegroting 2024. Deze belastingvoorstellen zijn ook financieel afgestemd op de voorstellen in de Programmabegroting 2024. Voorgesteld wordt om de tarieven voor de legestarieven voor 2024 te verhogen met 3,90% inflatiecorrectie dan wel het wettelijk tarief conform de programmabegroting.

Beoogd resultaat Door het vaststellen van de legesverordening en tarieventabel wordt de rechtsgrond voor de heffing van leges gecreëerd en daarmee belastingheffing over het jaar 2024 mogelijk gemaakt.

Argumenten 1.1

Nieuwe wetgeving vereist aanpassingen van de legesverordening 2024. We volgen hiermee het advies op van de VNG waarin wordt aangegeven dat vóór inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen, de aangepaste legesverordening moet worden vastgesteld.

Pagina 3 van 5

1.2

Het vaststellen van de legesverordening is een bevoegdheid van de raad. Volgens artikel 216 Gemeentewet moet een belastingverordening worden vastgesteld door de raad om daadwerkelijk leges te mogen heffen.

Kanttekeningen en risico’s 1.1

De wijze waarop de Wet kwaliteitsborging bouwen gefaseerd wordt ingevoerd is nog steeds niet definitief. Ten tijde van het opstellen van deze nota is er nog steeds geen besluit genomen of de bouwkundige toets gevolgklasse alleen voor nieuwbouw of ook voor verbouw per 1 januari 2024 wordt ingevoerd. De verordening is in elk gevolg zodanig geformuleerd dat deze, onafhankelijk van besluitvorming hierover, kan worden toegepast.

Communicatie De verordeningen worden, nadat de verordeningen door de raad zijn vastgesteld, bekend gemaakt op www.overheid.nl en het weekblad Peel en Maas. De verordeningen kunnen op deze site geraadpleegd worden en liggen bij het klantencontactcenter voor iedereen ter inzage. In Peel en Maas wordt een publicatie geplaatst waarin wordt vermeld dat de belastingaanslagen met dagtekening 23 februari 2024 worden verstuurd. Voor informatie over de nieuwe herwaardering van de onroerende zaken in onze gemeente en de inhoud van de belastingaanslagen wordt verwezen naar de website van de gemeente Venray.

Financiële gevolgen Legesopbrengsten Als we kijken naar onze begroting dan zien we dat de legesopbrengsten, die vallen binnen de taakvelden Ruimtelijke ordening en Wonen en bouwen, in de meerjarenbegroting 2024 structureel op ongeveer € 1 mln. zijn geraamd. Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

€ 1.013.071

€ 1.029.280

€ 1.045.749

€ 1.062.481

€ 1.079.481

Om in te kunnen schatten in hoeverre de nieuwe wetgeving van invloed is op deze legesopbrengsten is op hoofdlijnen een doorrekening gemaakt. Hierbij zijn de legesverordening 2024 en het aantal aanvragen in 2022 als uitgangspunt genomen. In deze berekening is dus onder andere rekening gehouden met de splitsing van de vergunning in het bouwkundig en ruimtelijk deel. Ook is hierin de legesheffing voor milieubelastende activiteiten meegenomen. De uitkomst van deze doorrekening geeft vooralsnog geen aanleiding om de legesopbrengsten in de meerjarenbegroting 2024 aan te passen. Hierbij merken we wel op, dat er geen rekening is gehouden met het feit dat in 2024 nog aanvragen uit 2023 onder de oude wetgeving worden afgehandeld. Verder is het de vraag wat de invloed van de nieuwe de wetgeving gaat zijn op het aantal aanvragen dat we gaan ontvangen. Met andere woorden, we hebben te maken met veel onzekerheden. Een goede monitoring vanaf 2024 is daarom van groot belang. Kosten en personele capaciteit Als we kijken naar de kostenkant, dan is er op moment nog veel onzekerheid over de capaciteitsinzet die in de toekomst nodig zal zijn. Zowel bij de invoering van de Omgevingswet als de Wkb hebben we te maken met een transitieperiode die meerdere jaren in beslag gaat nemen. Dit betekent aanvragen van vóór 1-1-2024 nog onder de oude wetgeving worden afgehandeld.

Daarnaast worden onderdelen uit de nieuwe wetgeving gefaseerd ingevoerd. Op diverse onderdelen gaat de capaciteitsinzet in de toekomst mogelijk veranderen. Denk hierbij aan het aangepaste proces van het voortraject, uitvoering van de bouwkundige toets door private partijen (Wkb), het invoeren van participatie op ontwikkelingen, op plan-, programma- en op visieniveau, aanpassingen in de bedrijfsvoering (Digitaal stelsel Omgevingswet), etc.

Pagina 4 van 5

Dit betekent dat er in de komende jaren nog verschuiving in werkzaamheden en taken zal gaan plaatsvinden. Op dit moment is het nog te vroeg om te besluiten de omvang van de personele inzet op de diverse onderdelen aan te passen.

Vervolgtraject besluitvorming Via Commissie Werken en Besturen ter vaststelling door de Gemeenteraad. De vaststelling en bekendmaking van deze belastingverordeningen dient voor 1 januari 2024 plaats te vinden. De juridische inwerkingtreding van alle belastingverordeningen is voorzien op 1 januari 2024. De formele vaststelling van de verordeningen vindt plaats in de landelijke module “www.overheid.nl”. De publicatie in Peel en Maas is een extra service voor de inwoners, maar is formeel gezien geen officiële bekendmaking.

Evaluatie In de loop van 2024 zal er pas echt meer duidelijkheid komen wat de implementatie van zowel de Omgevingswet als de Wet kwaliteitsborging bouwen daadwerkelijk in financiële zin gaat betekenen. Aan de kostenkant krijgen we meer inzicht in de gevolgen die nieuwe, vervallen of verschoven taken gaan hebben op onze capaciteitsinzet en wat bijvoorbeeld de kosten van ICT-ondersteuning uiteindelijk gaan zijn. Aan de opbrengstenkant zullen we steeds beter in staat zijn om op basis van ingekomen aanvragen de toekomstige legesinkomsten in te schatten. Het is verder goed om te vermelden dat de inwerkingtreding van de Omgevingswet stapsgewijs plaatsvindt. Dit betekent dat niet alle instrumenten per 1-1-2024 al hoeven te voldoen aan de nieuwe eisen van het stelsel. De omgevingsvisie moet bijvoorbeeld per 1-1-2027 gereed zijn en voor de omgevingsplannen is dit 1-1-2032. Er is dus sprake van een ruime overgangsfase. Zoals eerder aangegeven wordt ook de Wet kwaliteitsborging bouwen gefaseerd ingevoerd. Met behulp van een permanente monitoring zal de komende jaren binnen de reguliere P&C-cyclus steeds beoordeeld worden wat de financiële gevolgen zijn van de overgang naar de nieuwe wetgeving.

Bijlagen Verordening op de heffing en de invordering van leges 2024 (met tarieventabel).

Naslagwerk N.v.t.

Pagina 5 van 5