01 Verordening nadeelcompensatie gemeente Venray 2024 (raadsvoorstel)

Raadsvoorstel

Onderwerp

Zaaknummer

Raad datum

Vaststelling Verordening nadeelcompensatie gemeente Venray 2024

Z23003453

12 december 2023

Steller

Veronique van IJzendoorn

Team

Ruimtelijke Ontwikkeling

Teammanager

Veronique Nabben

Portefeuillehouder

Daan Janssen

Openbaarheid Ja per direct Ter advisering/kennisneming/bespreking Ter advisering

Voorstel 1. de ‘Procedureverordening voor advisering tegemoetkoming in planschade 2008’ per 1 januari 2024 in te trekken, behalve voor de aanvragen die vallen onder artikel 9 lid 2 van de voorgestelde verordening; 2. de ‘Verordening nadeelcompensatie gemeente Venray 2024’ met ingang van 1 januari 2024 vast te stellen.

1 van 4

Raadsvoorstel Inleiding Op 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet (hierna: Ow) in werking. Dit heeft gevolgen voor de verzoeken tot vergoeding van planschade. De vergoeding van planschade uit de huidige Wet ruimtelijke ordening (hierna: Wro) gaat hierbij over in het hoofdstuk ‘nadeelcompensatie’ in de Ow. Aan de hand van de modelverordening van de VNG en reeds bestaande Venrayse werkwijze uit de huidige ‘Procedureverordening voor advisering tegemoetkoming in planschade 2008’ is de nieuwe ‘Verordening nadeelcompensatie gemeente Venray 2024’ tot stand gekomen. Deze verordening zal bij vaststelling gelijktijdig met de inwerkingtreding van de Ow in werking treden. Procedures die vallen onder het overgangsrecht worden nog afgehandeld onder het oude stelsel van de Wro waarvoor de ‘Procedureverordening voor advisering tegemoetkoming in planschade 2008’ geldt. Zodra de overgangsrechtelijke termijnen zijn verstreken, vindt deze verordening geen toepassing meer. Voor verdere achtergrondinformatie over nadeelcompensatie onder de Ow wordt verwezen naar de bij de verordening horende toelichting. Beoogd resultaat Het vaststellen van de ‘Verordening nadeelcompensatie gemeente Venray 2024’ en het intrekken van de huidige ‘Procedureverordening voor advisering tegemoetkoming in planschade 2008’ (behalve de aanvragen die vallen onder het overgangsrecht).

Argumenten 1.1 Er is een wettelijke noodzaak om een verordening inzake nadeelcompensatie vast te stellen De Ow zorgt ervoor dat naast de wettelijk geldende bepalingen, aanvullende zaken op het gebied van nadeelcompensatie nader kunnen worden ingekleurd door gemeenten zoals het verschuldigd recht en de werkwijze intern dan wel door middel van een adviescommissie. Dit is momenteel grotendeels al geregeld in de ‘Procedureverordening voor advisering voor tegemoetkoming in planschade 2008’, maar met de inwerkingtreding van de Ow kan deze verordening niet meer voor nieuwe aanvragen worden gehanteerd. Met de nieuwe verordening kunnen aanvragen voor nadeelcompensatie op grond van de nieuwe wetgeving per 1 januari 2024 in behandeling worden genomen. 1.2

De bepalingen van de nieuwe verordening blijven grotendeels hetzelfde ten opzichte van de huidige verordening Het omzetten van de bestaande ‘Procedureverordening voor advisering voor tegemoetkoming in planschade 2008’ naar de nieuwe ‘Verordening nadeelcompensatie gemeente Venray 2024’ is in principe op hoofdlijnen beleidsneutraal. De bestaande werkwijze is veelal ingepast in het nieuwe stelsel onder de Ow. De belangrijkste aandachtspunten en keuzes van de nieuwe verordening zijn onder 1.3 en 1.4 nader uitgewerkt.

1.3

Werkwijze inschakeling externe adviescommissie blijft (voorlopig) hetzelfde Onder de Wro is het verplicht om extern advies in te schakelen bij de beoordeling van een verzoek om planschade. Dit is daarom de huidige werkwijze. Onder het nieuwe recht van de Ow vervalt deze plicht. De Modelverordening van de VNG hanteert intern advies als nieuw uitgangspunt. De nieuwe ‘Verordening nadeelcompensatie gemeente Venray 2024’ neemt geen stelling in als het gaat om een uitgangspunt voor een interne – of externe adviseur. De verordening zoals deze is aangeboden biedt zowel de mogelijkheid om intern verzoeken tot nadeelcompensatie te beoordelen als deze aan een externe adviescommissie voor te leggen. Het wordt wenselijk geacht om de ruimte die de wetgever geboden heeft open te laten.

2 van 4

Raadsvoorstel In principe wordt de huidige werkwijze middels een externe adviescommissie in eerste instantie voortgezet. Eveneens blijft de wrakingregeling uit de ‘Procedureverordening voor advisering voor tegemoetkoming in planschade 2008’ gehandhaafd voor de externe adviescommissie. Externe advisering ten aanzien van de beoordeling van een verzoek tot nadeelcompensatie kan als onafhankelijker worden beschouwd. Ook wordt er mogelijk extra deskundigheid geleverd en bestaat er de mogelijkheid de adviescommissie te wraken. Daarbij moet er intern ook voldoende capaciteit en expertise aanwezig zijn om de verzoeken intern te kunnen beoordelen. Het zal wat tijd kosten om dit intern goed te kunnen organiseren mochten we de interne advisering ook als uitgangspunt willen nemen. In dit kader zal na inwerkingtreding van de Ow en na evaluatie van de huidige werkwijze intern nadere afstemming plaatsvinden. Mocht na de evaluatie intern advies alsnog als uitgangspunt worden genomen, dan hoeft de verordening niet te worden herzien. 1.4

Er wordt (wederom) een recht van €300,- geheven voor het in behandeling nemen van een aanvraag om nadeelcompensatie Zonder vaststelling van deze nieuwe verordening onder de Ow kan er geen recht (meer) worden geheven bij een verzoek tot nadeelcompensatie. Door de heffing van het recht worden lichtvaardige aanvragen om vergoeding op grond van nadeelcompensatie tegengegaan doch is het bedrag niet dusdanig hoog bepaald dat het een drempel vormt voor mensen die denken nadeel te ondervinden van een ruimtelijk besluit. Bij toewijzing van het verzoek om nadeelcompensatie wordt het geheven recht van €300,- weer terugbetaald. Dit is conform de aanpak uit de huidige ‘Procedureverordening voor advisering tegemoetkoming in planschade 2008’.

2.1

In het kader van het overgangsrecht zal de huidige regeling van toepassing blijven De ‘Procedureverordening voor advisering tegemoetkoming in planschade 2008’ blijft van toepassing voor de afhandeling van planschadeverzoeken die zijn of nog worden ingediend naar aanleiding van een planologische maatregel op basis van de Wro. Na de inwerkingtreding van de Ow op 1 januari 2024 worden er nog bestemmingsplannen op basis van de Wro vastgesteld. Op basis van de Wro mag een verzoek tot tegemoetkoming in planschade nog tot 5 jaar na onherroepelijk worden van het bestemmingsplan worden ingediend. Om deze reden is het van belang om de huidige verordening onder het overgangsrecht via artikel 9 lid 2 van de verordening in stand te houden. Dit is om te voorkomen dat de hiervoor benoemde procedures geen (juridische) mogelijkheid meer hebben om een verzoeken voor tegemoetkoming in de planschade te doen.

Kanttekeningen of risico’s 1.1 Het vaststellen van een verordening voor nadeelcompensatie is niet verplicht De VNG adviseert gemeenten wel om een verordening nadeelcompensatie vast te stellen. Zonder een dergelijke verordening kan een gemeente bijvoorbeeld geen recht heffen dan wel een adviescommissie instellen. 1.2

Het gevraagde drempelbedrag is (momenteel) niet kostendekkend Er wordt een drempelbedrag van €300,- geheven voor het in behandeling nemen van een aanvraag om nadeelcompensatie, terwijl inschakeling van een adviescommissie al snel duizenden euro’s kost. Daar zijn de ambtelijke uren nog niet in meegenomen. De nieuwe ‘Verordening nadeelcompensatie gemeente Venray 2024’ hanteert niet het uitgangspunt om verzoeken voor nadeelcompensatie intern te beoordelen, met als gevolg dat in eerste instantie veelal een adviescommissie zal worden ingeschakeld. In de bestaande situatie wordt altijd extern advies gevraagd middels een adviescommissie en tevens een recht van €300,- geheven. Er vindt daarom geen verandering plaats qua kostendekkendheid. Er kan gekozen worden voor een verhoogd drempelbedrag, maar advies is hiertoe momenteel niet toe over te gaan. Het

3 van 4

Raadsvoorstel eigen risico wordt namelijk al verhoogd van 2% naar 4% waardoor er minder snel sprake zal zijn van schade. Niet alle schade welke wordt geleden door rechtmatige overheidshandelen komt voor vergoeding in aanmerking. Onder de Ow moet de schade uitkomen boven dit eigen risico van 4%. Daarbij is ook een verhoogd drempelbedrag niet kostendekkend (volgens de Ow mag deze maximaal €500,- bedragen). Er ontstaat daarbij een grotere drempel om een verzoek tot nadeelcompensatie in te dienen. De hoogte van het drempelbedrag zal 2-3 jaar na inwerkingtreding van de Ow worden geëvalueerd. Communicatie De verordening wordt gepubliceerd in het Gemeenteblad. Initiatiefnemers en aanvragers worden in geval van een aanvraag tot nadeelcompensatie geïnformeerd over de verdere procedure en werkwijze van een eventueel te benoemen adviescommissie conform de omschreven procedure in de verordening. Financiële gevolgen Met het vaststellen van deze verordening zijn geen kosten gemoeid. Wel wordt hiermee mogelijk gemaakt dat een recht van €300,- kan worden geheven voor het in behandeling nemen van een aanvraag (zie argument onder 1.4). Vervolgtraject besluitvorming De verordening wordt gepubliceerd in het Gemeenteblad. Deze treedt in werking op de dag dat de Ow in werking treedt. Evaluatie Periodiek wordt de verordening geëvalueerd.

Het drempelbedrag alsmede de werkwijze ten aanzien van de inschakeling van een externe adviescommissie zal 2-3 jaar na inwerkingtreding van de Ow worden geëvalueerd. Bijlagen 1. Concept-raadsbesluit 2. Verordening nadeelcompensatie gemeente Venray 2024 Naslagwerk Model Verordening nadeelcompensatie – VNG Procedureverordening voor advisering voor tegemoetkoming in planschade 2008

4 van 4