01 Vaststellen van Transitievisie Warmte (raadsvoorstel)

Raadsvoorstel

Onderwerp

Transitie Visie Warmte

Zaaknummer

Raad datum

2 november 2021

Openbaar

Ja

Ter advisering/

Ter advisering

Steller

Arjen van Wijngaarden

Team

RO

Teammanager

Margon van den Hoek

Portefeuillehouder

Cor Vervoort

kennisneming/ bespreking

Voorstel De Transitie Visie Warmte Venray vast te stellen. Samenvatting Op 28 juni 2019 is het Nationale Klimaatakkoord aangeboden aan de Rijksoverheid. Het Klimaatakkoord is de Nederlandse uitwerking van de internationale klimaatafspraken van Parijs (2015). In het landelijk Klimaatakkoord is afgesproken dat gemeenten, met betrokkenheid van stakeholders, uiterlijk eind 2021 een Transitie Visie Warmte (TVW) hebben opgesteld. Er wordt hiermee ook invulling gegeven aan het ‘Uitvoeringsprogramma Energie Venray 2018 – 2021’ waarin is opgenomen dat in 2020 het gezamenlijke proces van de totstandkoming van de TVW opgestart wordt. Een TVW is een beleidsdocument dat een eerste richting geeft aan de aanpak van het aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving in 2050. In het Klimaatakkoord heeft Nederland zich ook als doel gesteld om in 2030 een CO2 emissiereductie te bereiken van 49% ten opzichte van 1990. Deze TVW beschrijft de strategie van gemeente Venray om, in lijn met het Klimaatakkoord, de warmte transitie in de gebouwde omgeving in te zetten en de CO2-uitstoot te verminderen richting het jaar 2030. Deze opgave is onderdeel van de energiestrategie die in 2013 is ingezet door gemeentes Beesel, Venlo en Venray. Destijds is al vastgesteld, dat zowel op vermindering van de energie behoefte als op verduurzamen van de warmtebronnen ingezet moet worden.

Het realiseren van de warmtetransitie is niet alleen een technische, maar ook een maatschappelijke opgave. Uiteindelijk krijgt iedereen hiermee te maken en gaat het om ingrepen tot achter de voordeur. Bij het opstellen van deze TVW is daarom naast een technische potentie analyse ook gekeken naar de behoeftes van inwoners en overige stakeholders die een rol spelen of gaan spelen. Op basis van een bewonersonderzoek en een gerichte enquête kan geconcludeerd worden, dat bewustwording, betaalbaarheid en laagdrempeligheid essentiële elementen zullen zijn om voldoende draagvlak te krijgen voor de warmtetransitie. Bestaande initiatieven uit de samenleving zijn op dit moment nog erg kleinschalig. Er ligt daarom een belangrijke rol voor de gemeente om het draagvlak te verbreden en meer bewonersinitiatieven te stimuleren en faciliteren.

Pagina 1 van 4

In het traject naar uitvoering, dat in 2022 start, is het advies om op de volgende vier sporen in te zetten: 

Een programma ‘verduurzamen gebouwen’: Dit programma behelst alle projecten om eigenaars van woningen te helpen bij individuele maatregelen. Die maatregelen kunnen gaan van isolatie tot warmtepompen en zonnepanelen.



Strategische samenwerking om de opgave te delen met andere partijen en inwoners van de gemeente.



Utiliteitsbouw: Zowel het verduurzamen van eigen vastgoed, als stimuleringsmaatregelen voor overig maatschappelijk vastgoed en bedrijven vallen hieronder.



Vervolgstappen warmtenet: Dit heeft nu nog te weinig potentie, maar kan in de toekomst wel een belangrijke (deel)oplossing vormen. Advies is, om hier in TVW2.0 aandacht aan te geven voor de strategie richting 2035.

Bovenstaande sporen worden uitgewerkt in een Uitvoeringsprogramma warmtetransitie. Deze visie en het uitvoeringsprogramma komen te hangen onder het overkoepelende Omgevingsprogramma Venray Vergroent. Beoogd resultaat Vaststellen van deze TVW waarin de strategie beschreven wordt om de warmtetransitie in de gebouwde omgeving in te zetten en de CO2-uitstoot te verminderen richting het jaar 2030, in lijn met het Klimaatakkoord. Argumenten 1.1 Dit voorstel draagt bij aan de toekomstvisie 2030 ‘Venray loopt voorop’ In de toekomstvisie worden verschillende ambities genoemd. De TVW gaat in op ambitie 2; Venray groen en sociaal. Hierin wordt genoemd; ‘de gemeente stimuleert verder de verduurzaming van bestaande woningen, met succes.’ 1.2 Deze opgave is onderdeel van de energiestrategie die in 2013 is ingezet door gemeentes Beesel, Venlo en Venray. Destijds is al vastgesteld, dat zowel op vermindering van de energiebehoefte als op verduurzamen van de warmtebronnen ingezet moet worden. 1.3 De Transitie Visie Warmte geeft bewoners, huis- en gebouweigenaren een eerste beeld van het stapsgewijze tijdpad richting aardgasvrij. Ook staat in de Transitievisie Warmte welke toekomstige energievoorziening(en) kansrijk zijn per buurt, wijk of cluster van woningen, met een indicatie van de mogelijke kosten.

Dit biedt huis- en gebouweigenaren perspectief om investerings- en verduurzamingsbeslissingen te kunnen nemen wanneer bijvoorbeeld de Cv-ketel vervangen moet worden of een nieuw kooktoestel gekocht wordt. 1.4 De TVW is tot stand gekomen met betrokken partijen. 

Op 13 april is er een themasessie met het college geweest



Op 3 mei is er een online bijeenkomst geweest voor alle betrokken interne collega’s bij het proces



Op 3 juni is er een raadsavond geweest



Op 22 juni is er een online Webinar geweest voor inwoners waarna de enquête is opengezet voor de inwoners.

Risico’s 1. Nog veel onduidelijkheden. De TVW is een eerste aanzet op basis van de op dit moment bekende gegevens. Mede door technologische vernieuwing en marktprijzen van aardgas is nog niet duidelijk wat de exacte koers gaat worden. We weten wel dat wachten op duidelijkheid ervoor zal zorgen dat de opgave alleen nog moeilijker wordt. Inzetten op

Pagina 2 van 4

isoleren is evenwel altijd een goede keuze omdat het bijdraagt aan besparing van energie en gebouwen voorbereid op andere vormen van verwarmen. 2. De TVW is niet definitief. Het is mogelijk dat de oplossingsrichtingen nog wijzigen door o.a. technologische ontwikkelingen. Om die reden is de TVW nog niet beslissend voor een aantal typen panden. De TVW dient elke 5 jaar een update te krijgen. In de volgende versie zal waarschijnlijk voor de typen panden waar onzekerheden over bestaan meer duidelijkheid komen. 3. De warmtetransitie is een arbeidsintensief proces. Onderzoek in opdracht van Raad voor Openbaar Bestuur (AEF, 2020) laat zien dat voor het realiseren van de gestelde doelen in het Klimaatakkoord op termijn extra capaciteit per gemeente nodig zijn. De samenwerking in de Regionale Energie Strategie zal enkele taken op zich nemen die regio overstijgend zijn (onderzoeken Geothermie en Aquathermie). Omdat er dit moment geen zicht is op een warmtenet in Venray betekent dit ook dat hierop geen directe actie ondernomen hoeft te worden Ook is er efficiëntie te behalen door samen te werken met partners (o.a. Wonen Limburg) en omliggende gemeenten (er is bijvoorbeeld al een plan om regionale installatiebedrijven bij elkaar te brengen over dit onderwerp, gezamenlijk met Beesel en Horst).

Kanttekeningen Als er geen TVW warmte wordt opgesteld voldoet Venray niet aan het landelijk Klimaatakkoord. Belangrijker nog is dat inwoners en pandeigenaren niet weten waar ze aan toe zijn in de warmtetransitie. Met de TVW wordt een eerste richting gegeven waar belanghebbenden zich op kunnen oriënteren hopen wij dat ze het gesprek met de gemeente aangaan zodat we ze kunnen ondersteunen. Communicatie De TVW zal na vaststelling breed onder de aandacht gebracht worden. Tevens zullen er allerlei acties met ondersteuning van communicatie opgestart worden. Zo zullen specifiek dit jaar installatiebedrijven benaderd worden, tevens is er een plan om alle Verenigingen Van Eigenaren uit Venray bij elkaar te brengen over de warmtetransitie. De eerste afspraken daartoe zijn al gemaakt met een VVE die vóór 2030 van het aardgas af wil zijn en Wonen Limburg. De TVW zal worden gedeeld met Enexis en Wonen Limburg als direct betrokkenen bij de warmtetransitie in Venray. Financiële gevolgen Ten aanzien van de financiering van het vervolg proces heeft de rijksoverheid een onderzoek uit laten voeren. Op basis van de resultaten van dit onderzoek, zal er door de nieuw te vormen coalitie n.a.v. de landelijke verkiezingen gekeken worden welke middelen beschikbaar komen vanuit de Rijksoverheid voor de uitvoering van de taken voor gemeenten in het klimaatakkoord.

Als niet alles uit bestaande budgetten gedekt kan worden zal hiervoor separate voorstellen worden gedaan. Personele/organisatorische gevolgen Volgens het onderzoek van de Raad van Openbaar Bestuur inzake de personele gevolgen van de TVW voor gemeenten is er op termijn extra capaciteit benodigd voor de uitvoering per gemeente. Zie ook het punt bij de risico’s Juridische gevolgen Niet van toepassing Rechtmatigheid De visie wordt officieel bekendgemaakt door publicatie op overheid.nl Fatale termijnen

Pagina 3 van 4

De TVW dient eind 2021 vastgesteld te zijn, er zijn echter geen consequenties benoemd als dit niet haalbaar blijkt. Vervolgtraject besluitvorming Deze visie wordt verder uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma, waarbij de doelen en sporen uit deze visie de basis vormen. Daarnaast wordt er gerapporteerd in de reguliere voortgangsrapportage van het majeure proces Venray Vergroent. Evaluatie De TVW dient elke 5 jaar een update krijgen. Voorafgaand zal de huidige TVW en de resultaten van het uitvoeringsprogramma geëvalueerd worden. Bijlagen Transitie Visie Warmte Venray Naslagwerk https://www.raadopenbaarbestuur.nl/documenten/publicaties/2020/09/24/aef--onderzoeksrapportuitvoeringskosten-klimaatakkoord Expertisecentrum Warmte: https://www.expertisecentrumwarmte.nl/home/default.aspx Energie voor Groene Groei; Energiestrategie 2030 voor de gemeenten Beesel, Venlo en Venray. Uitvoeringsprogramma Energie Venray 2018 – 2021

Pagina 4 van 4