01 Suppletieregeling Ontplofbare Oorlogsresten 2024 (raadsvoorstel)

Raadsvoorstel

Onderwerp

suppletie uitkering Ontplofbare Oorlogsresten 2024

Zaaknummer

Steller Team

Raad datum

25 maart 2025

Teammanager Portefeuillehouder

Medewerker team Maatschappelijke Ontwikkeling Maatschappelijke Ontwikkeling Teammanager Maatschappelijke Ontwikkeling M.C. Uitdehaag

Openbaarheid Ja, Per direct. Ter advisering/kennisneming/bespreking Ter bespreking

Voorstel 1. De kosten voor de gemeentelijke projecten van de gemeente Venray voor de suppletie aanvraag Ontplofbare Oorlogsresten vast te stellen op € 21.817,50 excl. BTW. 2. Bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties vóór 1 april 2025 een aanvraag in te dienen voor suppletie uit het gemeentefonds ter hoogte van € 14.835,90 (zijnde 68% van € 21.817,50). 3. De door het Rijk toegekende suppletie-uitkering bommenregeling ad € 14.835,90 beschikbaar te stellen aan de gemeente Venray voor de projecten: a.

Aanleg groene loper (Venrayseweg); bijdrage € 699,38.

b. Bedrijventerrein Hulst II; bijdrage € 2.632,96 c.

Hoendersveld; bijdrage € 11.503,56

Inleiding In de gemeente Venray is veel gevochten in de Tweede Wereldoorlog. Met grote regelmaat worden er nog ontplofbare oorlogsresten gevonden. Niet ontplofte munitie blijft gevaarlijk, ook meer dan 80 jaar na de Tweede Wereldoorlog. Munitie is niet alleen explosief maar ook vervuilend. Het is ijzerhoudend materiaal met soms ook chemische stoffen zoals fosfor. Elk munitieartikel dat geruimd wordt, draagt bij aan een veiliger en schoner grondgebied. Naar toekomstige generaties toe heeft gemeente Venray een verantwoordelijkheid om het grondgebied zo gezond mogelijk te maken. Voor het maatschappelijk veiligheidsbelang en de veiligheid van de werkzaamheden is het essentieel om onderzoek te laten doen naar de aanwezigheid en het ruimen van ontplofbare oorlogsresten. De kosten zijn echter hoog. Het ministerie van BZK hanteert daarom een ‘bommenregeling’ waar we als gemeente Venray jaarlijks gebruik van maken. Deze regeling houdt in dat in geval van opsporing en ruiming van ontplofbare oorlogsresten, gemeenten jaarlijks een bijdrage van 68% van de werkelijk gemaakte kosten kunnen ontvangen (suppletieuitkering). Hiervoor is vereist dat de aanvraag moet worden ingediend op basis van een raadsbesluit dat vóór 1 april 2025 moet worden ingediend.

De hoofdpunten van de Bommenregeling Ministerie van BZK staan beschreven in de Septembercirculaire Gemeentefonds 2014 en kunnen als volgt (voor zover voor ons relevant) worden samengevat.

1 van 4

Raadsvoorstel

•

Vanaf 2015 kunnen alle gemeenten in geval van opsporing en ruiming van explosieven een bijdrage van 68% in de kosten ontvangen door het indienen van een raadsbesluit.

•

De mogelijkheid voor het ontvangen van een suppletie-uitkering is beperkt tot de werkelijk gemaakte kosten.

•

Om in aanmerking te komen voor een bijdrage volstaat de toezending van een gemeenteraadsbesluit waarin de gemaakte kosten voor het opsporen en ruimen van explosieven zijn opgenomen. Er hoeft geen verdere onderbouwing overlegd te worden.

•

"Projectplannen of studies naar risico's e.d. worden niet in behandeling genomen". Aldus het Ministerie moet dat zo worden gelezen dat bij een verzoek om een vergoeding alleen het raadsbesluit hoeft te worden gevoegd. Projectplannen en risicostudies hoeven dus niet te worden meegezonden en worden ook niet beoordeeld.

•

BTW komt, net als onder het voormalige Bijdragebesluit, niet voor compensatie in aanmerking. In de opgave van de gemaakte kosten dient daarom duidelijk te worden opgenomen dat de bedragen exclusief btw zijn.

Verscherpte richtlijnen In de facsheet bommenregeling gemeentefonds 2025 (d.d. 21-5-2024) staat als richtsnoer aangegeven dat de bommenregeling in het gemeentefonds niet is bedoeld voor het compenseren van private partijen voor kosten die anders door de markt zouden worden gedragen. Naast waterschappen of provincies komen ook (semi)-overheid en non-profit organisaties zoals het Rijksvastgoedbedrijf, Rijkswaterstaat, ProRail, Staatsbosbeheer, drinkwaterbedrijven en netwerkbeheerders niet meer voor een suppletie uitkering in aanmerking. Tevens is een verdere aanscherping opgenomen voor de bommenregeling 2025. Beoogd resultaat Het ontvangen van een suppletie-uitkering van 68% van de gemaakte kosten (het exclusief BTW bedrag) voor het opsporen en ruimen van ontplofbare oorlogsresten binnen de gemeente Venray door middel van een raadsbesluit in te dienen bij het Ministerie van Binnenlandse zaken en Koninkrijksrelaties. Argumenten 1-2.

Gebruik maken van de suppletie-uitkering bommenregeling. Binnen de gemeente Venray zijn verschillende opdrachten gegeven om op bepaalde verdachte locaties verder onderzoek te doen naar de mogelijke aanwezigheid van ontplofbare oorlogsresten. Dit betreffen dan (historische) vooronderzoeken, detectiewerkzaamheden en opruimwerkzaamheden. Vanaf 2015

kunnen alle gemeenten in geval van opsporing en ruiming jaarlijks een bijdrage van 68% in de werkelijk gemaakte kosten ontvangen door het indienen van een raadsbesluit. Verzoeken die voor 1 april 2025 bij het Ministerie zijn ingediend worden in de meicirculaire 2025 toegekend. Indien geen aanvraag wordt ingediend kan de gemeente (en ook particuliere vondsten) geen suppletie ontvangen van de 68% van de gemaakte kosten in het kader van ontplofbare oorlogsresten. 3

Ontvangen bedragen komen ten gunste van de gemeente Venray. Bij verschillende projecten zijn ook dit jaar kosten gemaakt in het kader van ontplofbare oorlogsresten. Dit zijn voornamelijk kosten op het gebied van onderzoek, detecteren en ruimen van ontplofbare oorlogsresten. De overheid heeft als taak om een veilige omgeving te creëren voor haar inwoners. Ondanks de verplichting in de Arbowetgeving, dat er een veilige werkomgeving door de opdrachtgever

2 van 4

Raadsvoorstel dient te worden gecreëerd voor werknemers bij grondroerende werkzaamheden, stimuleert deze bijdrage dat er ook daadwerkelijk onderzoek wordt gedaan naar ontplofbare oorlogsresten. Dit komt ten goede aan een schonere en veiligere grond binnen de gemeente en heeft een positieve werking op het ontwikkelingsklimaat in Venray. Kanttekeningen en risico’s Op 26 maart 2024 heeft de Raad besloten de uitgaven 2023 in verband met ontplofbare oorlogsresten voor de gemeente Venray en voor derden vast te stellen, een aanvraag in te dienen voor een suppletie uitkering uit het gemeentefonds en de door het Rijk toegekende suppletie betaalbaar te stellen aan de gemeente Venray en aan derden. Als gevolg van de door het ministerie opgestelde verscherpte uitgangspunten heeft het gemeentefonds op 24 mei 2024 medegedeeld de kosten van derden niet te honoreren. Dit betekent dat de aanvragen in 2023 van respectievelijk van Ampyr Solar Europe, Hendriks Project Ontwikkeling b.v. en Bouwmij Janssen b.v. niet zijn gehonoreerd. Het niet honoreren van hun aanvraag heeft voor de gemeente Venray geen financiële consequenties. Alle partijen hebben de kosten voor de onderzoeken al betaald. De gemeente heeft geen verplichtingen naar partijen om eventueel niet te ontvangen subsidie (suppletie) te vergoeden. Betrokkenen zijn hierover door ons geïnformeerd.

Ondanks dat er geen financiële consequenties zijn voor de gemeente Venray als gevolg van het niet honoreren van de aanvraag suppletie uitkering 2023, onderzoeken we de mogelijkheden om een herziening van de bijdrage 2023 door het gemeentefonds te bewerkstelligen. Communicatie N.v.t. Financiële gevolgen Het niet besluiten tot het aanvragen van de suppletie-uitkering heeft financiële gevolgen voor de gemeente voor zover het de gemaakte gemeentelijke kosten betreft. Dit zou namelijk betekenen dat de gemeente geen suppletie krijgt van 68% van de gemaakte kosten. De door het Rijk toegekende suppletie-uitkering bommenregeling ad € 14.835,90 worden gesteld voor de projecten: a.

Aanleg groene loper (Venrayseweg); bijdrage € 699,38.

b.

Bedrijventerrein Hulst II; bijdrage € 2.632,96

c.

Hoendersveld; bijdrage € 11.503,56

Bij de 2e Berap 2025 wordt de begroting hierop aangepast. Vervolgtraject besluitvorming N.v.t. Evaluatie N.v.t. Bijlagen 1. Raadsbesluit; Suppletie uitkering bommenregeling 2024

3 van 4

Raadsvoorstel 2. Overzicht kosten Ontplofbare Oorlogsresten 2024 3. Facsheet bommenregeling gemeentefonds 2025 (d.d. 21-5-2024)

Naslagwerk N.v.t.

4 van 4