01 Subsidieverordening energiekosten Het Venray Fonds (raadsvoorstel)

Raadsvoorstel

Onderwerp

Subsidieverordening energiekosten Venray, Het Venray Fonds

Zaaknummer

Raad datum

21 maart 2023

Steller

Joost Smits

Team

Concern

Teammanager

Marijke Weijmans, opdrachtgever Wim de Schryver

Portefeuillehouder Openbaar

Ja.

Ter advisering/

Aanbieden via de Griffie aan de raad.

kennisneming/ bespreking

Voorstel 1 – De subsidieverordening energiekosten gemeente Venray, Het Venray Fonds, vast te stellen; 2 – Het subsidieplafond vast te stellen op een bedrag van € 750.000.

Pagina 1 van 5

Samenvatting In de raadsvergadering van 8-11-2022 is de motie “Fonds voor energie- en inflatieproblemen, het Venray Fonds”, aangenomen. De tekst van de motie luidt als volgt: Daarin roept de raad het college op: -

Zo snel mogelijk een Fonds voor energie- en inflatieproblemen in te stellen voor inwoners, organisaties en MKB bedrijven, voor als lopende regelingen echt geen uitkomst bieden en hierbij bijvoorbeeld een voorbeeld te nemen aan de lijn van de gemeente Venlo;

-

Vóór de raadsvergadering van januari 2023 met een voorstel aan de raad te komen met passende kaders voor dit fonds.

We hebben diverse signalen ontvangen van Venrayse organisaties die financiële problemen zien aankomen als gevolg van de oplopende inflatie en de hoge energiekosten. Ook vanuit het MKB Limburg is een brief ontvangen dat MKB bedrijven moeite hebben het hoofd boven water te houden. In de periode tussen het indienen van de motie en het opstellen van deze nota, is er meer duidelijk geworden over diverse (landelijke) regelingen voor de verschillende doelgroepen. In de uitwerking van het Venray Fonds zijn we uitgegaan van drie doelgroepen: inwoners, maatschappelijke organisaties/verenigingen en MKB. Voor iedere doelgroep is in beeld gebracht welke regelingen er al zijn of komen om betrokkenen extra financieel te ondersteunen bij de hoge inflatie en energiekosten. Het doel van de motie is om alleen extra ondersteuning te bieden indien lopende regelingen echt geen uitkomst bieden. De conclusie is dat er voor inwoners al de nodige vangnetregelingen zijn om de hogere kosten deels te compenseren. Daarnaast voorziet ons armoedebeleid in structurele ondersteuning voor inwoners. Dit beleid wordt momenteel geactualiseerd. Voor maatschappelijke organisaties/verenigingen en MKB is er weinig of niets structureel georganiseerd. Voorgesteld wordt om voor maatschappelijke organisaties/verenigingen en kleine MKB een éénmalige subsidiemogelijkheid in de vorm van een Venray Fonds te creëren.

Daarvoor is een subsidieverordening energiekosten gemeente Venray gemaakt. Degene die hiervoor in aanmerking komen kunnen een éénmalige subsidie aanvragen. Er wordt bewust gekozen om alleen een deel van de energiekosten te subsidiëren en niet de overige kostenstijgingen die invloed hebben op het inflatiecijfer. Dit is gedaan om de regeling eenvoudig te houden en de uitvoering ervan zo efficiënt mogelijk te laten zijn. Beoogd resultaat Met de mogelijkheden die de gemeente heeft er maximaal zorg voor te dragen dat de genoemde doelgroepen deze financieel lastige periode kunnen overbruggen. Met als randvoorwaarde dat lopende regelingen echt geen uitkomst bieden. Argumenten De inflatie is in 2022 met 10% gestegen ten opzichte van 2021 (bron CBS dd 10-1-2023). Een groot deel (4,6%) wordt veroorzaakt door de hogere energiekosten. Het inkomen is gemiddeld met 3,2% gestegen. Dit betekent dat de lonen gemiddeld genomen 6,8% minder stijgen dan het inflatiecijfer. Dit verschil wordt deels opgevangen door diverse landelijke regelingen. We gaan uit van drie doelgroepen; inwoners, maatschappelijke organisaties/verenigingen en MKB. Voor de drie genoemde doelgroepen is al het nodige geregeld, te weten:

Pagina 2 van 5

Inwoners Een energie toeslag van het rijk voor lagere inkomens. Tot een inkomen van 120% van het sociaal minimum een toeslag van € 1.300 voor de jaren 2022 en 2023. De gemeente heeft voor inwoners met een inkomen tussen 120% en 130% van het sociaal minimum een bedrag van € 650 beschikbaar gesteld voor 2022. Voor 2023 volgt nog een apart voorstel. Huishoudens die een energietoeslag van de gemeente ontvangen, kunnen vanaf 1 februari 2023 tot eind 2024 éénmalig rekenen op extra ondersteuning om hun energierekening te verlagen. Zij kunnen kiezen uit een tegoed van € 250 voor de aanschaf van energiebesparende producten of een waardebon van € 400 voor de aanschaf van energiezuinig witgoed. Dit is eigen beleid van de gemeente. Inwoners zullen eerder recht hebben op kwijtschelding van gemeentelijke belastingen, omdat er extra € 2.000 aan eigen vermogen wordt toegestaan. Dit is eigen beleid van de gemeente. Een betalingsregeling voor de betaling van de gemeentelijke belastingen. Als bestaand vangnet is er nog de bijzondere bijstand voor inwoners om in nood extra ondersteuning te krijgen. Privaat noodfonds, geïnitieerd door de energie leveranciers en maatschappelijke organisaties om financieel kwetsbare huishoudens die ondanks bestaande maatregelen toch problematische schulden bij hun energieleverancier opbouwen. Dit fonds treedt begin 2023 in werking.

Het Rijk steunt dit met maximaal € 50 mln en geldt tot uiterlijk 1 april 2023.

Inwoners, maatschappelijke organisaties/verenigingen en kleine MKB bedrijven Vanaf 2023 heeft het Rijk een energieplafond ingevoerd. Het prijsplafond geldt voor alle kleinverbruikers. Naast huishoudens gaat het om zzp’ers, winkels, verenigingen, kleine maatschappelijke organisaties en een deel van het kleine mkb. -

Ook hebben naast alle huishoudens de kleinverbruikers van maatschappelijke organisaties/verenigingen en kleine MKB in november en december 2022 een tegemoetkoming van € 190 ontvangen.

Maatschappelijke organisaties/verenigingen en MKB -

De regeling voor energie-intensieve ondernemingen en maatschappelijke organisaties “Tegemoetkoming Energie Kosten” (TEK). Deze regeling is nog niet definitief vastgesteld door het rijk. Dat zal waarschijnlijk in het 1e kwartaal 2023 gebeuren. De ingangsdatum is 1 november 2022 en loopt tot 31 december 2023.

-

Specifiek voor scholen en zwembaden heeft het rijk extra geld gereserveerd.

Conclusie Gezien de maatregelen die er inmiddels al zijn is de conclusie dat de gemeente zowel voor de maatschappelijke organisaties/verenigingen als voor de (kleine) MKB bedrijven een extra bijdrage kan doen door middel van een éénmalige subsidie. Daarvoor is een concept verordening gemaakt. De belangrijkste onderdelen uit de verordening zijn: -

Artikel 6. De subsidie kan worden aangevraagd door een maatschappelijke organisatie/vereniging die met zijn activiteiten in hoofdzaak gericht is op de inwoners van Venray èn de beschikking (eigendom of huur) heeft over één of meerdere panden voor zijn activiteiten die zijn gelegen in de gemeente Venray.

-

Artikel 8. Voor subsidie komen uitsluitend de kosten in aanmerking die volgen uit de stijging van de energierekening als gevolg van de energieprijzen. Deze keuze is gebaseerd op het feit dat de kostenstijging op basis van afrekeningen aangetoond kan worden. Voor de overige kostenstijgingen is dat te complex en daarom niet uitvoerbaar.

Pagina 3 van 5

-

Artikel 9 Het subsidiebedrag wordt berekend over een periode van 6 maanden en wordt als volgt berekend: 1. Het verschil tussen de voorschotnota van de maand januari 2022 (exclusief BTW) en de voorschotnota van de maand januari 2023 (exclusief BTW) wordt berekend. Dit verschil wordt doorberekend voor een periode van zes maanden. Van dit bedrag wordt 50% gesubsidieerd. 2. Als de aanvrager huurder is en de energiekosten zijn verdisconteerd in de huurprijs, dan wordt de subsidie als volgt berekend: Het verschil tussen de huurprijs in januari 2022 en de huurprijs in januari 2023 wordt berekend. Dit verschil wordt doorberekend voor een periode van zes maanden. Vervolgens wordt van dit bedrag 46% berekend. Dit is het percentage van de huurstijging dat is te wijten aan de stijging van de energielasten. Van dit bedrag wordt 50% vergoed. 3. Als het subsidiebedrag lager is dan € 500 wordt geen subsidie verleend. Bij ondernemers is dat € 1.000. 4. Als het subsidiebedrag hoger is dan € 7.000 wordt maximaal € 7.000 aan subsidie verleend.

-

Artikel 10. De subsidie kan worden aangevraagd door een ondernemer die: 1. staat ingeschreven bij de Kamer van Koophandel, én; 2. een onderneming heeft waarin minimaal één persoon en maximaal 50 personen – inclusief eigena(a)r(en) - werkzaam zijn, én 3. één of meer panden in de Gemeente Venray heeft waarin hij zijn onderneming uitoefent, niet zijnde de eigen woning.

Voor inwoners is er al veel geregeld zodat een extra vangnet niet nodig is. Overige maatregelen Voor huishoudens worden momenteel 10 bespaarcoaches opgeleid. Dit zijn vrijwilligers die inwoners op verzoek adviseren op welke wijze zij kunnen besparen op de energiekosten. Tevens wordt onderzocht naar de mogelijkheid om professionele coaches in te zetten voor maatschappelijke organisaties en MKB. Risico’s Voor de gemeente zelf zijn er weinig risico’s. In de verordening is het subsidieplafond opgenomen. Het enige risico is dat het totaalbedrag van de aanvragen hoger is dan het beschikbare budget. Een deel van de aanvragen moet dan geweigerd worden of het plafond moet tijdig worden verhoogd. Kanttekeningen Niet van toepassing Communicatie Inmiddels zijn er al veel verschillende regelingen en subsidiemogelijkheden voor (financiële) ondersteuning van diverse doelgroepen. Nu komt daar het Venray Fonds nog bij. Om ervoor te zorgen dat iedereen van alle mogelijkheden op de hoogte is en weet waar men waarvoor terecht kan, is goede communicatie essentieel. Hiervoor zetten we verschillende middelen in, zoals een persbericht en informatie over het Venray Fonds en alle andere regelingen op onze website. Financiële gevolgen De financiële gevolgen zijn moeilijk in te schatten. Het is niet mogelijk om het aantal aanvragen en de bedragen die daarbij horen te berekenen.

We kiezen er nu voor om het budget wat in de begrotingsvergadering in november 2022 genoemd is te ramen, € 750.000. Het bedrag van € 750.000 is tevens het subsidieplafond. We gaan het werkelijk uitgegeven bedrag permanent monitoren zodat we tijdig de raad kunnen betrekken als dit budget onvoldoende blijkt te zijn.

Pagina 4 van 5

Ten laste van het budget worden ook de extra benodigde uitvoeringskosten betaald. In dit stadium is het benodigde bedrag daarvoor ook nog moeilijk in te schatten. Het eenmalig budget van € 750.000 kan worden gedekt door een bijdrage uit de algemene reserve die daartoe voldoende ruimte biedt. De verwachting bij de 2e berap 2022 was dat we het jaar 2022 afsluiten met een ruim batig saldo. Het batig saldo wordt bij de jaarrekening toegevoegd aan de algemene reserve waardoor deze reserve weer wordt verhoogd. Overigens hebben we in de begroting 2023 een stelpost opgenomen om de (eigen) hogere inflatiekosten op te vangen. Dit betreft een bedrag van ongeveer € 2,4 mln structureel en wordt gebruikt om de negatieve gevolgen van de inflatie voor de hele gemeentelijke begroting te dekken. Dit betekent dat extra kosten voor alle (maatschappelijke) organisaties en verenigingen die nu al subsidie ontvangen (in eerste aanleg) uit deze stelpost gedekt worden. Personele/organisatorische gevolgen Met de uitvoering van deze werkzaamheden is in de begroting geen rekening gehouden. De extra werkzaamheden zullen waarschijnlijk niet binnen het regulier werk of door herprioritering uitgevoerd kunnen worden. Vooralsnog gaan we ervanuit dat de te maken extra kosten uit het budget van het Venray Fonds gedekt kunnen worden.

Juridische gevolgen Om rechtmatig extra financiële ondersteuning te kunnen bieden aan maatschappelijke organisaties/verenigingen en de kleine MKB zal de raad een subsidieverordening moeten vaststellen. Deze is als bijlage toegevoegd. Er is geen koppeling met het BNRS (Besluit Nadere Regels Subsidies) omdat iedereen die voldoet aan de kaders van deze verordening recht heeft op subsidie. Rechtmatigheid Zie hiervoor onder juridische gevolgen. Fatale termijnen In de motie van uw raad is gevraagd om uiterlijk vóór de raadsvergadering van 31 januari 2023 een voorstel aan de raad voor te leggen. Juridisch is dit geen fatale datum. Vervolgtraject besluitvorming Na besluitvorming door de raad zal de verordening bekend moeten worden gemaakt via ons elektronische gemeenteblad. Bovendien moet de verordening geplaatst worden in onze lokale regelingenbank, zodat hij voor eenieder in te zien is. Dit gaat allemaal via de landelijke ontsluiting DROP. Evaluatie De gemeenteraad zal via de P&C producten regelmatig op de hoogte gehouden worden van de uitvoering van de verordening.

Bijlagen Subsidie verordening energiekosten gemeente Venray. Naslagwerk Motie begroting 2023 M5, “Fonds voor energie- en inflatieproblemen (Het Venray Fonds)”.

Pagina 5 van 5