01 Spoorwegovergang Witte Vennenweg (raadsvoorstel)

Raadsvoorstel

Onderwerp

Spoorwegovergang Witte Vennenweg

Zaaknummer

---

Raad datum

9 februari 2021

Openbaar

Ja

Ter advisering/

Ter advisering

Steller

Siemen Halbersma

Team

RO

Teammanager

Margon van den Hoek

Portefeuillehouder

Cor Vervoort

kennisneming/ bespreking

Voorstel 1.

Kennis te nemen van de door het college van B&W uitgesproken intentie om samen met ProRail de verkeerssituatie op en rondom de Spoorwegovergang Witte Vennenweg te willen verbeteren en hiervoor een overeenkomst met ProRail af willen te sluiten;

2.

Kennis te nemen van de door het college van B&W verzonden brief gericht aan ProRail inzake het voorgaande beslispunt;

3.

Het voor het kunnen sluiten van een overeenkomst met ProRail benodigde investeringsbudget ter grootte van €1.465.000 beschikbaar te stellen en de daarmee samenhangende financiële consequenties te verwerken in de meerjarenbegroting.

Pagina 1 van 6

Samenvatting In het kader van het verbeteren van de Maaslijn wordt de spoorlijn naast het elektrificeren ervan ook gedeeltelijk verdubbeld, onder andere ter plaatse van de spoorwegoverweg Witte Vennenweg. De verkeerssituatie voor het (vracht)auto- en fietsverkeer op en rondom deze overweg is echter verre van optimaal (zie bijlage 1 voor toelichting). Nu de overweg vanuit de spoorkant wordt aangepakt is er de gelegenheid ook de situatie voor het wegverkeer sterk te verbeteren. Behalve met de Maaslijn is er ook een relatie met het project Via Venray: 

 

In het kader van de Via Venray krijgt het bedrijventerrein De Blakt als het ware een tweede “voordeur” naast de bestaande toegang via de Deurneseweg/Nobelstraat. Deze nieuwe toegang is vooral van belang voor de bevoorrading van de bedrijven door (vracht)verkeer vanaf de haven van Wanssum. De bereikbaarheid van De Blakt voor de toevoer van goederen is dan niet meer afhankelijk van de verkeersafwikkeling op de Deurneseweg. Dit vrachtverkeer verdwijnt van de Deurneseweg waardoor daar ruimte ontstaat voor verkeer dat we uit Oostrum weren en van de Oostverbinding gebruik gaat maken. De landbouwroute als alternatief voor landbouwverkeer door de kom van Oostrum en Venray loopt via deze spoorwegovergang. De Witte Vennenweg wordt binnen het wegonderhoud opgewaardeerd van een wijkontsluitingsweg naar een gebiedsontsluitingsweg, oftewel een weg met fietspaden. Dit vanuit oogpunt van de vorige opmerkingen en het vergroten van de verkeersveiligheid voor fietsers.

Met de werkzaamheden voor de Maaslijn moet ProRail de spoorwegovergang sowieso aanpakken. Er komt een extra spoor aan de oostkant en aan de westkant komt een zogenaamd onderstation. De mogelijke verbeteringen voor het wegverkeer zijn beschreven in bijlage 1. Voor het realiseren van deze verbeteringen is het onder meer noodzakelijk dat de spoorwegovergang enigszins naar het noorden wordt verplaatst. Deze verbeteringen voor het wegverkeer meenemen betekent voor ProRail dat de werkzaamheden groter uitvallen dan vanuit het perspectief van alleen de Maaslijn. Met ProRail is voorbereidend technisch overleg geweest met als conclusie dat de beoogde verbeteringen mogelijk zijn. ProRail noemt het meenemen van dergelijke wensen zogenaamde “derdenwerken”. ProRail heeft de kosten hiervan geraamd op een bedrag van €1.465.000 (excl. btw). Gelet op de technische voorbereiding die al enige tijd loopt, was in de doorkijk van de Kadernota 2021 voor dit project al een bedrag opgenomen van €893.500 voor het jaar 2023. De bijdrage aan ProRail is eenmalig, beheer en onderhoud van de aan te passen spoorse voorzieningen berust in de toekomst bij ProRail. Qua procedure verlangde ProRail in december 2020 uitsluitsel of de Gemeente Venray wil doorgaan met het meenemen van deze extra werkzaamheden binnen het project van de Maaslijn.

Dit lijkt vroeg gelet op realisatie in 2022-2024 maar vanwege de grote impact van een project als de Maaslijn op reizigers en vervoerders, is ProRail nu al volop bezig met de voorbereiding. Het college heeft op 14 december 2020 derhalve besloten de intentie uit te spreken hiervoor een overeenkomst af te willen sluiten en heeft ProRail per brief van 14 december 2020 hierover bericht. Aangezien er op dit moment geen budget beschikbaar is, heeft het college aan deze intentie het voorbehoud gehangen dat een overeenkomst alleen tot stand kan komen als de gemeenteraad het benodigde budget beschikbaar stelt. Beoogd resultaat Met deze adviesnota wordt de raad gevraagd: 

kennis te nemen van dat het college de intentie heeft uitgesproken een overeenkomst met ProRail te willen afsluiten voor het samen met ProRail voorbereiden van de aanpassingen op de spoorwegovergang Witte Vennenweg en de financiering hiervan, en…



het hiervoor benodigde budget beschikbaar te stellen.

Pagina 2 van 6

Argumenten 1.1

Dit voorstel draagt bij aan de realisatie van de toekomstvisie 2030 “Venray loopt voorop” (ambitie 5 In 2030 is iedereen in Venray mobiel) door het verbeteren van de economische bereikbaarheid van met name De Blakt en de verkeersveiligheid voor het wegverkeer en het fietsverkeer in het bijzonder;

1.2

De gedeeltelijke verdubbeling van de Maaslijn plus de aanleg van een zogenaamd onderstation betekent dat er diverse aanpassingen komen aan de spoorwegovergang Witte Vennenweg welke in opdracht van ProRail worden gerealiseerd;

1.3

Opdat ProRail de verbeteringen kan meenemen in de voorbereidingen voor de Maaslijn, is het noodzakelijk dat er een overeenkomst wordt gesloten tussen ProRail en de Gemeente Venray;

1.4

Gelet op de noodzakelijke voorbereidingstijd van ProRail heeft het college in december 2020 de intentie uitgesproken een overeenkomst met ProRail te willen sluiten;

1.5

Het is noodzakelijk hiervan kennis te nemen alvorens een besluit te kunnen nemen;

2.1

Gelet op de noodzakelijke voorbereidingstijd van ProRail heeft het college in december 2020 per brief ProRail geïnformeerd over de intentie om een overeenkomst met ProRail te willen sluiten, echter wel met het voorbehoud dat de raad het benodigde budget ter beschikking stelt;

2.2

Het is noodzakelijk hiervan kennis te nemen alvorens een besluit te kunnen nemen;

3.1

de bijdrage van de Gemeente Venray voor het door ProRail laten uitvoeren van extra werkzaamheden aan het spoor vanwege de genoemde verbetering zijn door ProRail geraamd op een bedrag ad €1.465.000 (excl. btw);

3.2

om de overeenkomst af te kunnen sluiten, is het noodzakelijk dat het ervoor benodigde budget daadwerkelijk beschikbaar is.

Risico’s Geen budget Als de intentie is uitgesproken te komen tot een overeenkomst terwijl het benodigde budget niet ter beschikking wordt gesteld, is het reëel te verwachten dat ProRail de tot dat moment gemaakte kosten toch in rekening brengt. Hoeveel die bedragen hangt sterk af van het moment in het proces waarop duidelijk is dat de verbeteringen toch geen doorgang kunnen vinden. Dit risico wordt ondervangen met dit raadsvoostel. Project bevind zich nog in de opstart fase ProRail wil al in een vroeg stadium een akkoord van de gemeente Venray voor het meenemen van deze extra werkzaamheden binnen het project van de Maaslijn. Echter zal de komende maanden het project verder worden uitgewerkt. Doordat in een dergelijk vroeg stadium al een investeringsbudget wordt aangevraagd is de kans reëel dat gedurende het project het investeringsbudget met de daarbij horende afschrijvingstermijnen en kapitaallasten bijstelling behoeft op basis van nieuwe inzichten. Dit kan zowel positieve als negatieve gevolgen hebben voor het gemeentelijke begrotingsresultaat. Omvorming ProRail naar een zbo ProRail wordt met ingang van 1 januari 2021 een zelfstandig bestuursorgaan (zbo). Na deze omvorming zal ProRail voor de wettelijke taken aan de hoofdspoorweginfrastructuur geen BTW-ondernemer meer zijn.

Dit betekent dat ProRail geen BTW meer in rekening hoeft te brengen aan afnemers voor zover het gaat om deze

Pagina 3 van 6

wettelijke activiteiten. Maar tevens kan ProRail de door ProRail betaalde BTW voor die activiteiten niet meer in vooraftrek brengen bij de Belastingdienst. Dat leidt tot hogere kosten voor ProRail en betekent dat ProRail die hogere kosten in principe ook moet doorberekenen aan opdrachtgevers van werken voor derden. Derden zoals decentrale overheden zouden daardoor te maken kunnen krijgen met hogere kosten dan voorzien. Het kabinet wil dat voorkomen. Daarom is afgesproken dat dit juridisch wordt verankerd in de lagere regelgeving door daarin op te nemen dat ProRail de hogere kosten als gevolg van een andere dan de huidige BTW-behandeling in voorkomende gevallen niet doorberekent aan derden. De Rijksoverheid zal ProRail daarvoor compenseren. Het kabinet zal garanderen dat derden dit kostenvoordeel materieel kunnen behouden tot 2040 (in verband met het OV Toekomstbeeld 2040). Hiermee wordt het materiële voordeel van de huidige fiscale behandeling, die sinds 2017 ervoor zorgt dat derden die in het spoor investeren geen BTW hoeven te betalen, tot 2040 in stand gehouden. De omvorming heeft daarmee in principe geen gevolgen voor de investeringen die zij in het spoor doen. Niet helder is op dit moment in welke mate deze wijziging invloed heeft op het onderhavige project, reden dat dit als een financieel risico vermeld wordt.

Bij de uitwerking van de overeenkomst wordt dit verder met ProRail afgestemd. Kanttekeningen De kans om grote verbeteringen voor het wegverkeer te realiseren doet zich voor als gevolg van de aanstaande werkzaamheden aan de Maaslijn. Deze verbeteringen in de toekomst separaat uitvoeren, zouden een fors grotere bijdrage betekenen dan het nu benodigde budget. Communicatie Het betreft vooral een besluit inzake bedrijfsvoering. Externe communicatie is daarom niet van toepassing. Financiële gevolgen ProRail heeft de kosten van deze zogenaamde “derdenwerken” geraamd op een bedrag van €1.465.000 met de toevoeging dat er 5% kans is op overschrijding. Deze bijdrage is eenmalig, ProRail is ná aanpassing verantwoordelijk voor beheer, onderhoud en toekomstige vervanging. Doordat het project zich momenteel nog in de beginfase bevindt is er nog onduidelijk welke afschrijvingstermijnen door de gemeente moeten worden gehanteerd bij het bepalen van de gevolgen voor de gemeentelijke begroting. Dit komt doordat de gemeente de bijdrage aan ProRail activeert als een bijdrage in activa in eigendom van derden waarbij maximaal de afschrijvingstermijn van ProRail gehanteerd mag worden. Hierover is momenteel nog geen duidelijkheid. Om toch een inschatting te kunnen maken van de gevolgen voor de gemeentelijke meerjarenbegroting is uitgegaan van een gemiddelde afschrijvingstermijn van 25 jaar.

Bij een totale investering van €1.465.000 betreffen de totale kapitaallasten in het eerste jaar €114.000. In de doorkijk van de Kadernota 2021/meerjarenbegroting 2021 is op basis van een zeer globale raming reeds rekening gehouden met een investeringsbudget voor dit project van €893.500 voor 2023. Dit bedrag dient te worden aangepast naar €1.465.000. De extra lasten voor de gemeentelijke begroting betreffen daardoor € 45.000 per jaar en komen ten laste van het begrotingsresulaat (€ 114.000 minus € 69.000 (reeds in de doorkijk bij de begroting 2021)). Wanneer er meer duidelijkheid is over de exacte financiële gevolgen voor de meerjarenbegroting zal dit worden bijgesteld.

Pagina 4 van 6

ProRail heeft aangegeven geen kosten te mogen voorschieten. Het uitgavenpatroon voor dit project zal derhalve gelijke tred houden met de voortgang van de werkzaamheden. Gelet op planning van het project Maaslijn is de eerste rekening te verwachten in 2022, het project is naar verwachting gereed in 2024. Genoemde bedragen zijn exclusief btw en exclusief budget voor het aanpassen van de gemeentelijke wegen. Met het beschikbaar stellen van dit investeringsbudget is het onontkoombaar dat voor de aanpassingen aan de eigen wegen ook budget beschikbaar komt. Het budget hiervoor is al deels in de begroting van 2020 geborgd en deels opgenomen in de doorkijk van de Kadernota 2021. Komend jaar zal duidelijk worden in hoeverre hiervoor nog extra middelen beschikbaar moeten komen.

Personele/organisatorische gevolgen Het betreft hier een bijdrage aan ProRail voor het door hen laten uitvoeren van extra werkzaamheden. Inzet van gemeentelijk personeel is vooral gericht op het goed afstemmen van de werkzaamheden van de gemeenten op die van ProRail. Deze inzet is onderdeel van het gemeentelijke project voor de noodzakelijke wegaanpassingen.

Juridische gevolgen Met het ter beschikking stellen van het gevraagde krediet, wordt het mogelijk dat het college de uitgesproken intentie kan omzetten in een uitvoeringsovereenkomst.

Rechtmatigheid -

Fatale termijnen Het college heeft op 14 december 2020 ProRail per brief laten weten de intentie te hebben een overeenkomst te willen sluiten inzake verbeteringen op en rondom de spoorwegovergang Witte Vennenweg. Om zo snel als mogelijk duidelijkheid voor alle betrokken partijen te verkrijgen, is het gewenst dat de raad zich hierover op de kortst mogelijke termijn uitspreekt. Het beschikbaar zijn van budget is namelijk als voorbehoud gehangen aan het tot stand komen van een overeenkomst met ProRail.

Vervolgtraject besluitvorming Technisch proces Het proces van de technische voorbereiding zal worden voortgezet. Procedureel proces Er zal een overeenkomst worden gesloten tussen ProRail en de Gemeente Venray voor het verder uitwerken van de details en de financiering. Gelet op het daarvoor noodzakelijkerwijs beschikbaar moeten hebben van budget, is het daadwerkelijk sluiten van de overeenkomst niet eerder mogelijk dan eind februari 2021.

Evaluatie -

Bijlagen 1. IM van 4 november 2019 inzake de spoorwegovergang Witte Vennenweg 2. Brief van 14 december 2020 gericht aan ProRail inzake dit besluit.

Pagina 5 van 6

Naslagwerk -

Pagina 6 van 6