01 Ruimtelijk Kwaliteitskader (raadsvoorstel)

Raadsvoorstel

Onderwerp

Ruimtelijk Kwaliteitskader

Zaaknummer

Z23002523

Raad datum

31 oktober 2023

Steller

Mathilde Mollenhorst

Team

Ruimtelijke Ontwikkeling

Teammanager

Veronique Nabben

Portefeuillehouder

Daan Janssen

Openbaarheid Ja, per direct. Ter advisering/kennisneming/bespreking Ter bespreking

Voorstel 1. Het Ruimtelijk Kwaliteitskader gemeente Venray, zoals opgenomen in de bijlage en weergegeven op de website https://rkkvenray.nl, overeenkomstig het advies van het college en de daarbij behorende stukken, vast te stellen en per direct in werking te laten treden als een beleidsregel; 2. Het Ruimtelijk Kwaliteitskader gemeente Venray (de verbeeldingen zoals weergegeven op pagina’s 18,25,29,33,37,42,46,50,54,58,64,69,73,77,81,85 en 89 en pagina’s 157-190) zoals opgenomen in de bijlage en weergegeven op de website https://rkkvenray.nl, overeenkomstig het advies van het college en de daarbij behorende stukken, vast te stellen als Welstandsnota voor het gehele ambtsgebied van de gemeente Venray 3. Wijzigingen in het Ruimtelijk Kwaliteitskader aan het college van B&W te delegeren voor zover deze geen betrekking hebben op de welstandsnota en enkel voor besluiten die reeds zijn genomen door de gemeenteraad van Venray; 4. Het Ruimtelijk Kwaliteitskader Buitengebied gemeente Venray, zoals vastgesteld op 14 december 2010, in te trekken; 5. Het Ruimtelijk Kwaliteitskader Buitengebied Oost gemeente Venray, zoals vastgesteld op 18 juni 2013, in te trekken; 6. De welstandsnota “Wederzijds Vertrouwen. Tweede herziening 2018”, zoals vastgesteld op 6 maart 2018, in te trekken; 7.

Het bestemmingsplan “Buitengebied Venray, herziening regels Ruimtelijk Kwaliteitskader” gewijzigd vast te stellen (NL.IMRO.0984.PHBP23010-va01); Inleiding In onze omgevingsvisie hebben we aangegeven een integraal ruimtelijk kwaliteitskader op te stellen voor zowel het landelijk als stedelijk gebied. Het ruimtelijk kwaliteitskader beschermt en versterkt de ruimtelijk kwaliteit van Venray door de waarden en kenmerken van de diverse kwaliteiten vast te leggen. Met het kader sluiten we aan bij het motto van de omgevingswet: Ruimte voor ontwikkeling, waarborgen voor kwaliteit. Voor initiatiefnemers in onze gemeente betekent dit dat nieuwe ontwikkelingen, die niet mogelijk zijn op basis van het geldende bestemmingsplan of omgevingsplan, getoetst worden aan het ruimtelijk kwaliteitskader. Ook voor ontwikkelingen die mogelijk worden gemaakt via een afwijkings-en wijzigingsbevoegdheid in bestemmingsplannen is het een

1 van 6

Raadsvoorstel toetsingsmiddel om te bepalen of de bevoegdheid wordt toegepast. Het kader helpt initiatiefnemers eveneens om een initiatief zo goed mogelijk in te passen gelet op de aanwezige waarden en kwaliteiten. Het ruimtelijk kwaliteitskader is dus zowel toetsingskader als inspiratiekader. Integratie welstandsnota Het ruimtelijk kwaliteitskader vervangt de bestaande ruimtelijke kwaliteitskaders voor het buitengebied en integreert de welstandsnota ongewijzigd. Voor het integreren van de welstandsnota is gekozen omdat de welstandsnota zich eveneens richt op behoud van ruimtelijke kwaliteit. Door het ruimtelijk kwaliteitskader in de vorm van een website aan te bieden is deze eenvoudig raadpleegbaar. De website is zodanig opgebouwd dat deze ook op onderdelen (bijvoorbeeld opgaven) te actualiseren is. Juridische status als beleidsregel Het Ruimtelijk Kwaliteitskader is een beleidsregel op grond van titel 4.3 Algemene wet bestuursrecht. Het Ruimtelijk Kwaliteitskader is een beleidsregel en daarmee zelfbindend voor de gemeente. Voor initiatiefnemers geeft het Ruimtelijk Kwaliteitskader inzicht in hoe de gemeente initiatieven toetst op het gebied van ruimtelijke kwaliteit en geeft richting hoe initiatieven worden gewaardeerd. Qua welstandsnota is de gemeente op basis van artikel 12a, 1e lid Woningwet verplicht om een welstandsnota te hebben.

Een specifiek beslispunt is daarom opgenomen om het gedeelte van het Ruimtelijk Kwaliteitskader wat dient als welstandsnota ook als zodanig aan te wijzen. Bestemmingsplan Buitengebied Venray, herziening regels Ruimtelijk Kwaliteitskader In diverse bestemmingsplannen in het buitengebied van Venray zit in de begrippen een statische verwijzing naar het ruimtelijk kwaliteitskader (respectievelijk naar het kader uit 2010 en 2013). Er wordt niet verwezen naar eventuele (nieuwe) herziene kwaliteitskaders in deze bestemmingsplannen. Hierdoor moet er bij een (binnenplanse) afwijkingen getoetst worden aan het ruimtelijk kwaliteitskader uit 2010 respectievelijk 2013 en niet aan het nu voorliggende kader. Met deze herziening wordt de statische verwijzing aangepast naar een dynamische verwijzing. Hiermee wordt geborgd dat er altijd aan het actuele beleidskader getoetst wordt. De begrenzing van het plangebied komt overeen met de gemeentegrens van de gemeente Venray en de samengestelde plangebieden van het bestemmingsplan Buitengebied Venray 2010 en het bestemmingsplan Buitengebied Venray Oost 2013. Vanwege het ontbreken van een direct bouwplan als opgenomen in Artikel 6.12 lid 1 Wro is er geen sprake van een zogenoemd Grex-bouwplan in de zin van afdeling 6.4 (Grondexploitatie) van de Wet ruimtelijke ordening en hoeft er geen exploitatieplan worden vastgesteld.

Daarom is dit niet als apart beslispunt opgenomen Beoogd resultaat Het behouden en versterken van ruimtelijk kwaliteit en blijven mogelijk maken van ontwikkelingen.

2 van 6

Raadsvoorstel Argumenten 1.1 Hiermee geven we invulling aan onze omgevingsvisie In onze omgevingsvisie hebben we een vijftal waarden (erfgoed, landschap, natuur en groen, water en bodem en stedenbouwkundig kader) opgenomen. Deze waarden zijn in het ruimtelijk kwaliteitskader verder uitgewerkt in kenmerken en waarden en gespecificeerd voor de verschillende deelgebieden. We hebben in de omgevingsvisie eveneens aangeven dat dit kader een brug vormt tussen de omgevingsvisie en het nog op te stellen omgevingsplan. Hiervoor biedt het kader aanknopingspunten doordat wordt aangegeven welke (on)mogelijkheden er in diverse gebieden zijn, als ook het bieden van aanknopingspunten om invulling te geven aan kwaliteit voor zowel het landschap als de inrichting van het erf en bebouwing. 1.2 Een zorgvuldig proces is doorlopen om tot het nieuwe kader te komen De totstandkoming van het Ruimtelijk Kwaliteitskader heeft een uitgebreid (burgerparticipatie) proces doorlopen. Dit proces wordt ook gezien als omgevingsdialoog in het kader van het bestemmingsplan traject. Inwoners, bedrijven en organisaties hebben van 8 mei tot 29 mei de gelegenheid gehad om (op anonieme wijze) digitaal te reageren op het concept Ruimtelijk Kwaliteitskader. Hierbij zijn specifieke doelgroepen actief geattendeerd op deze mogelijkheid (onder andere via de nieuwsbrief landelijk gebied en deelnemers aan de woontafel).

In deze periode is er eveneens op 16 mei een informatieavond georganiseerd. Hierbij is eveneens de gelegenheid geboden om ook op andere wijze dan de website te reageren. Het merendeel van de voorgestelde wijzigingen is overgenomen en dit is ook teruggekoppeld aan de inbrengers. Deze terugkoppeling is tot 1 november 2023 leesbaar op de website en er was eveneens de gelegenheid om gebruik te maken van de terugkoppelavond op 14 juni 2023. De leden van de ARK zijn sinds het begin van het proces betrokken bij de totstandkoming van het Ruimtelijk Kwaliteitskader. Met hen is meerdere keren van gedachten gewisseld over het proces. Specifieke afwegingen met betrekking tot het opnemen van normen voor onder andere landschappelijke inpassing zijn expliciet ter discussie gesteld en is er bewust voor gekozen om geen norm op te nemen (in m2 of %), maar dit vormvrij te houden. Dit in overeenstemming met de bedoeling van de Omgevingswet. 1.3 Initiatiefnemers worden op weggeholpen Het ruimtelijk kwaliteitskader kent een stappenplan om initiatiefnemers zo goed mogelijk in staat te stellen om tot een kansrijk plan te komen. Het kader biedt een beschrijving van de aanwezige kenmerken en waarden, maar biedt ook aanknopingspunten op het gebied van uitstraling van het landschap en uitstraling van erf en bebouwing om het plan vorm te geven.

2.1 Meerdere beleidsstukken worden integraal gepresenteerd Het nieuwe ruimtelijk kwaliteitskader vervangt niet alleen de huidige twee ruimtelijk kwaliteitskaders voor het buitengebied, maar integreert ook de welstandsnota en de ruimtelijke aspecten uit het Kader Opwek Duurzame Energie (KODE). Dit heeft met name betrekking op de (on)mogelijkheden om zonnevelden te realiseren. Er is gekozen voor een beleidsneutrale omzetting; de herijking van het welstandsbeleid/erfgoedbeleid en van de Energiestrategie/KODE vindt separaat plaats.

3 van 6

Raadsvoorstel 2.2. Het is noodzakelijk om de welstandsnota separaat vast te stellen Op grond van de Wabo en de Woningwet moeten bouwplannen worden getoetst aan redelijke eisen van welstand zoals gesteld in de welstandsnota. Om te voorkomen dat de welstandstoetsing vervalt is het noodzakelijk om het gedeelte van het RKK wat de welstandsnota bevat als een welstandsnota zoals genoemd in de Woningwet vast te stellen. En ook het te beperken tot het genoemde gedeelte. Dit om te voorkomen dat het gehele RKK als welstandsnota wordt gezien. Dit is niet gewenst aangezien de rest van het RKK alleen van toepassing is op nieuwe ontwikkelingen die in strijd zijn met het bestemmingsplan/omgevingsplan. Procesmatig zijn er dus twee routes: Enerzijds ontwikkelingen die in strijd zijn met bestemmingsplan/omgevingsplan. Deze worden aan het gehele Ruimtelijk Kwaliteitskader getoetst. Anderzijds ontwikkelingen die niet in strijd zijn met het bestemmingsplan/omgevingsplan. Deze worden getoetst aan het welstandsgedeelte van het Ruimtelijk Kwaliteitskader 2.3 Bij de benoeming van de leden van de adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit is rekening gehouden met een bredere rol De adviescommissie ruimtelijke kwaliteit (ARK) wijzigt met de komst van de omgevingswet in het adviesbureau Omgevingskwaliteit (AOK). Bij de benoeming van de huidige leden van het ARK, toekomstig

AOK, is

ervoor

gekozen

om, naast de

verplichte

taak op

het

gebied

van

rijksmonumentenzorg en het huidige adviseren op welstandsplichtige zaken ook de discipline van landschapsontwerp/kwaliteit toe te voegen. Vanwege de grote uitdagingen in het landelijke gebied en gemiste kansen binnen het huidige welstandbeleid, kan het ARK/AOK op deze manier vanuit een breder perspectief ruimtelijke plannen toetsen. Het ARK/AOK kan hierdoor breder advies uitbrengen dan alleen voor het aspect welstand 3.1 Hiermee kan het kader adaptief inspelen op actuele ontwikkelingen. Vaststelling van het Ruimtelijk Kwaliteitskader door u als raad betekent formeel dat iedere wijziging in het Ruimtelijk Kwaliteitskader ter vaststelling aan u moet worden voorgelegd: Iedere tekstuele wijziging, maar ook wijzigingen in opgaven waarover u afzonderlijk, bijvoorbeeld via afzonderlijke programma’s of visies al een besluit neemt. Doormiddel van het beperkt delegeren van deze bevoegdheid aan het college van B&W, kan dit ondervangen worden. De delegatie is beperkt tot het wijzigen van het Ruimtelijk Kwaliteitskader wanneer dat nodig is voor het verwerken van besluiten door uw raad die leiden tot een andere regime in het beleidsstuk. Voor het onderdeel welstand is het juridisch niet mogelijk om dit te delegeren en zijn wijzigingen alleen mogelijk na besluitvorming door uw gemeenteraad.

1.5, 4.1, 5.1, en 6.1 Het is de bevoegdheid van de raad om kaders vast te stellen en in te trekken De gemeenteraad is het orgaan dat beleidskaders en bestemmingsplannen in kan trekken en kan vaststellen. Deze bevoegdheid geldt zowel voor het ruimtelijk kwaliteitskader als voor het bestemmingsplan.

4 van 6

Raadsvoorstel 7.1 De gemeenteraad is bevoegd om bestemmingsplannen, eventueel gewijzigd ten opzichte van het ontwerp, vast te stellen en om een standpunt in te nemen omtrent de ontvangen zienswijzen. Het college heeft op 4 juli 2023 met het ontwerpbestemmingsplan ingestemd. Het ontwerpplan heeft van 14 juli 2023 tot en met 24 augustus 2023 ter inzage gelegen. De ontwerpbestemmingsplan is conform 3.8 Wro aan de provincie, elektronisch toegezonden. Gedurende de terinzagelegging

kennisgeving van het

waterschap en Rijkswaterstaat

van het ontwerpplan zijn géén

zienswijzen ontvangen. 7.2 De wijzigingen leiden tot een betere aansluiting op het Ruimtelijk Kwaliteitskader Uit de opmerkingen die voort kwamen uit de omgevingsdialoog is gebleken dat het bestemmingsplan juridisch niet geheel dekkend was. Derhalve is er voor gekozen om het bestemmingsplan op drie ondergeschikte punten aan te passen. -Toevoegen van het consoliderende bestemmingsplan “Buitengebied Venray 2010 herziening regels” (NL.IMRO.0984.PHBP15001-va02) in de toelichting en de regels. -Een eenduidige benaming van de term Ruimtelijk Kwaliteitskader in de benaming van het bestemmingsplan, regels, toelichting en de verbeelding. -Aanpassing van de datum van beoogde vaststelling in de definitie van het Ruimtelijk Kwaliteitskader naar de datum 31 oktober 2023 Deze aanpassingen leiden tot de vaststelling van een gewijzigd bestemmingsplan maar zijn van ondergeschikte aard en leiden niet tot een wezenlijk ander plan. Kanttekeningen en risico’s 1.1 Toezicht en handhaving van afwijkingen op het bestemmingsplan en landschappelijke inpassing kennen een lage prioriteit in het beleidsplan vergunningen, toezicht en handhaving Het

ruimtelijk

kwaliteitskader

geeft

richting

aan

de

landschappelijke

inpassing

en

de

stedenbouwkundige voorwaarden om nieuwe bebouwing op te richten. De exacte voorwaarden voor realisatie van een ontwikkeling worden vastgelegd in de omgevingsvergunning of het omgevingsplan. Toezicht op de uitvoering en de handhaving na realisatie kent een lage prioriteit in het beleidsplan vergunningen, toezicht en handhaving. Inwoners hebben hier hun zorgen over uitgesproken. Niet actief optreden zorgt voor negatieve beeldvorming en kan de werking van het ruimtelijk kwaliteitskader ondermijnen. 1.2 De website is niet volledig in begrijpelijke taal De juridische status van het Ruimtelijk Kwaliteitskader zorgt ervoor dat een aantal onderdelen van de website niet in begrijpelijke taal is geschreven. Er is geprobeerd om zo goed mogelijk een balans te vinden tussen de juridische vereisten en het gebruik van begrijpelijke taal zonder de status van het Ruimtelijk Kwaliteitskader hiermee tekort te doen. De website voldoet wel aan de overige toegankelijkheidseisen. Communicatie Vaststelling van het Ruimtelijk Kwaliteitskader wordt actief bekend gemaakt via onze sociale mediakanalen en op termijn wordt een koppeling met de website van de omgevingsvisie gelegd. Het vastgestelde bestemmingsplan wordt op grond van artikel 3.8 Wro gepubliceerd (conform DROP)

5 van 6

Raadsvoorstel in het Gemeenteblad. Tevens wordt deze kennisgeving elektronisch verzonden aan de provincie, waterschap en de Inspectie voor Leefomgeving en Transport. De

formele

kennisgeving

van

het

Ruimtelijk

Kwaliteitskader

en

de

kennisgeving,

het

bestemmingsplan, het raadsbesluit horend bij het bestemmingsplan Buitengebied Venray, herziening regels Ruimtelijk Kwaliteitskader zullen ook elektronisch worden weergegeven op de landelijke voorziening www.ruimtelijkeplannen.nl en via de link op de gemeentelijke website. Het vastgestelde bestemmingsplan is tevens op papier te raadplegen aan de balie van het gemeentehuis. De kennisgeving van zowel het Ruimtelijk Kwaliteitskader als het bestemmingsplan wordt tevens als extra service bekendgemaakt in het weekblad Peel en Maas. Financiële gevolgen Invoering van het Ruimtelijk Kwaliteitskader heeft geen directe financiële gevolgen. Afhankelijk van het aantal ruimtelijke plannen kan dit ertoe leiden dat er vaker een beroep wordt gedaan op de inzet van het adviesbureau omgevingskwaliteit (AOK). Met de samenstelling van het ARK toekomstig AOK is hier reeds rekening mee gehouden. Indien de hiervoor beschikbaar gestelde middelen ontoereikend zijn volgt hiervoor een separaat voorstel. Het bestemmingsplan Buitengebied Venray, herziening regels Ruimtelijk Kwaliteitskader kent geen grondslag om een exploitatieplan vast te stellen in de zin van artikel 6.12, tweede lid Wro en heeft geen financiële gevolgen.

Vervolgtraject besluitvorming Na vaststelling van het bestemmingsplan Buitengebied Venray, herziening regels Ruimtelijk Kwaliteitskader bestaat de gelegenheid om beroep in te stellen bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Het Ruimtelijk Kwaliteitskader staat niet open voor bezwaar en beroep. Evaluatie Evaluatie van het Ruimtelijk Kwaliteitskader gebeurt gelijktijdig met de omgevingsvisie. Op deze wijze kunnen eventuele wijzigingen in ambities en opgaven direct vertaald worden in het Ruimtelijk Kwaliteitskader. Bijlagen 1. Ruimtelijk Kwaliteitskader Venray 2. Concept-raadsbesluit vaststelling Ruimtelijk Kwaliteitskader. 3. Het concept-raadsbesluit vaststelling bestemmingsplan “Buitengebied Venray, herziening regels Ruimtelijk Kwaliteitskader” gewijzigd vast te stellen (NL.IMRO.0984.PHBP23010va01); 4. Bestemmingsplan “Buitengebied Venray, herziening regels Ruimtelijk Kwaliteitskader” (NL.IMRO.0984.PHBP23010-va01); Naslagwerk www.rkkvenray.nl en www.omgevingsvisie.venray.nl

6 van 6