01 Ruimte voor Ruimte regeling 2023 (raadsvoorstel)

Raadsvoorstel

Onderwerp

Ruimte voor Ruimte regeling Venray 2023

Zaaknummer

Z23003213

Raad datum

31 oktober 2023

Steller

Mathilde Mollenhorst

Team

Ruimtelijke Ontwikkeling

Teammanager

Veronique Nabben

Portefeuillehouder

Daan Janssen

Openbaarheid Ja, per direct. Ter advisering/kennisneming/bespreking Ter bespreking

Voorstel 1. de Ruimte voor Ruimte regeling gemeente Venray 2018, zoals vastgesteld op 18 december 2018 in te trekken. 2. de Ruimte voor Ruimte regeling gemeente Venray 2023 vast te stellen.

1 van 5

Raadsvoorstel Inleiding Onze gemeente kent een Ruimte voor Ruimte regeling waarvan de laatste actualisatie in 2018 heeft plaatsgevonden. Doel van de regeling uit 2018 was om de ruimtelijke en milieukundige kwaliteit rondom onze kernen en wijken te verbeteren door de bouw van woningen (de zogenoemde Ruimte voor Ruimte titels) toe te kennen in ruil voor de beëindiging van intensieve veehouderijen. De belangrijkste voorwaarden voor deelname aan deze regeling zijn de ligging van het intensieve veehouderijbedrijf binnen 400 meter van een dorp en het veroorzaken van geuroverlast op minimaal één burgerwoning. Aan bedrijven die aan de voorwaarden voldoen kan per 1.000m2 sloop van bedrijfsgebouwen een Ruimte voor Ruimte titel worden toegekend. Naast deze regeling is maatwerk, gebaseerd op de Ruimte voor Ruimte regeling,

toegepast bij

deelnemers aan de Saneringsregeling Varkenshouderij (Srv). Hierbij is door een aantal deelnemers gebruik gemaakt van de zogenoemde sloopplusregeling. Deelnemers aan de Srv konden binnen deze regeling stallen, waarvoor geen sloopverplichting gold en waaraan ook geen subsidie was toegekend, inzetten voor een Ruimte voor Ruimte titel. Deze deelnemers moesten voldoen aan 2500m2 sloop van bedrijfsgebouwen om een ruimte voor ruimte titel toegekend te krijgen. Voor de herijking en verbreding van de regeling 2023 worden een vijftal aanpassingen voorgesteld: 1. Een verbreding door alle veehouderijen in aanmerking te laten komen, waarbij een veehouderijbedrijf geuroverlast veroorzaakt op minimaal één burgerwoning. 2. De zogenoemde sloopplusregeling (verhouding 1 titel voor de sloop van 2500m2) ook van toepassing te verklaren op deelnemers aan de Landelijke Beëindigingsregeling Veehouderij (LBV). 3. Voormalige nertsenhouders de mogelijkheid te bieden om sloop van hun leegstaande nertsenfarms in te zetten voor het verkrijgen van een titel. 4. Ruimte voor Ruimte titels mogen ingezet worden voor de realisatie van meerdere woningen. 5.

De looptijd wordt beperkt tot anderhalf jaar er is een mogelijkheid opgenomen om in uitzonderlijke gevallen maatwerk te kunnen leveren via een uitzonderingsmogelijkheid Via dit voorstel wordt u gevraagd een besluit te nemen omtrent de vaststelling van dit besluit. Beoogd resultaat Verbeteren woon-en leefmilieu voor omwonenden rondom veehouderijen en het bieden van een breder perspectief aan een deel van de stoppende intensieve veehouderijen. Argumenten 1.1 en 2.1 Het is de bevoegdheid van de raad om kaders vast te stellen en in te trekken De gemeenteraad is het orgaan dat beleidskaders in kan trekken en kan vaststellen. 2.2 Hiermee geven we invulling aan onze doelen in de omgevingsvisie In onze omgevingsvisie hebben we aangegeven het woon-en leefmilieu rondom veehouderijbedrijven te willen verbeteren en te streven naar een afname van het aantal overlast locaties. Als concrete actie staat hierbij het herijken en verbreden van de huidige Ruimte voor Ruimte regeling benoemd. Deelname van veehouders aan deze regeling draagt eveneens bij

aan ontstening van het

buitengebied.

2 van 5

Raadsvoorstel 2.3 Hiermee geven we deels uitvoering aan de aangenomen motie uit 2020 In 2020 is een motie aangenomen om de mogelijkheden voor verbreding van de Ruimte voor Ruimte regeling te onderzoeken voor de Kadernota van 2002 en verbetering voor de leefomgeving als uitgangspunt te nemen. Het flankerend beleid is in 2021 onderzocht en de uitkomsten hiervan zijn via een raadsinformatiebrief aan u aangeboden. Zoals aangegeven in de beantwoording van gestelde vragen in september 2022 is actualisatie van de regeling onderdeel van het omgevingsprogramma landelijk gebied. In deze beantwoording is aangegeven eerst te komen tot een ruimtelijk kwaliteitskader. In deze beantwoording is eveneens aangegeven dat bij mogelijkheden tot verruiming, vergelijkbaar zoals bij de Saneringsregeling Varkenshouderij, we dit gericht oppakken. We bieden de verruimde regeling nu gelijktijdig met het Ruimtelijk Kwaliteitskader aan en zien mogelijkheden om de verruiming zoals toegepast bij de Saneringsregeling Varkenshouderij breder toe te passen. 2.4 Hiermee verminderen we de geuroverlast op burgerwoningen Niet alleen hebben een beperkt aantal burgerwoningen in onze dorpen te maken met geuroverlast (een overschrijding van de normwaarde voorgrondbelasting zoals vastgelegd in de geurverordening), maar ook een aantal burgerwoningen buiten de dorpsgrenzen zijn in sommige gevallen overbelast.

Door de regeling te verruimen dragen we bij aan een gezonder woonklimaat en bieden we stoppende intensieve veehouderijen een breder palet aan keuzes. 2.5 Bieden van maatwerk aan deelnemers Landelijke Beëindigingsregeling Veehouderij Op dit moment staan de Landelijke Beëindigingsregeling Veehouderij en de Landelijke Beëindigingsregeling Veehouderij plus open voor inschrijving. Binnen de Landelijke Beëindigingsregeling Veehouderij plus is er sprake van een verplichting tot sloop en staat hier ook een passende vergoeding tegenover. Bij de Landelijke Beëindigingsregeling Veehouderij is er wel sprake van een verplichting tot sloop, maar staat hier geen vergoeding tegenover. We stellen daarom voor om deze groep, net als eerder bij de Saneringsregeling Varkenshouderij, deel te laten nemen tegen een verhouding van 1:2500m2. Deze veehouderijbedrijven dienen wel nog steeds aan te tonen dat er sprake is van een geuroverlast op minimaal één burgerwoning. Indien andere vergelijkbare regelingen geopend is de Ruimte voor Ruimte regeling hier ook op van toepassing. 2.6 Bieden van maatwerk aan voormalige nertsenhouders Voor nertsenhouders geldt dat de Rijksoverheid gemeenten heeft opgeroepen om ruimhartig mee te denken bij het zoeken naar oplossingen voor voormalige nertsenhouders.

Door de coronacrisis moest deze groep vroegtijdig, 8 januari 2021 in plaats van 1 januari 2024, haar bedrijfsactiviteiten beëindigen. De stoppersregeling voor deze groep bestaat uit nadeelcompensatie, een subsidie voor sloop en ombouw, een sociaal economisch plan voor medewerkers en in uitzonderlijke gevallen een tegemoetkoming in de pensioenvoorziening. We hebben hierbij verkend hoe omliggende gemeenten hiermee zijn omgegaan en ook gekeken hoe dit te vertalen naar de specifieke Venrayse situatie. Daarnaast kiest de provincie Limburg ervoor om geen provinciale regeling in het leven te roepen. We hebben daarbij ook kennis genomen van de provinciale Brabantse beleidsregel maatwerk omgevingskwaliteit en dit als input gebruikt voor een passende verhouding. Gelet op de Rijksregeling en de verhouding van 1:2500 voor deelnemers aan de Srv zijn wij van mening met een verhouding van sloop van 1:10.000m2 nertsenfarms voor een woningbouwtitel en de mogelijkheid om deze m2 met de sloop van andere locaties aan te vullen een passend aanbod te doen.

3 van 5

Raadsvoorstel

2.7 We geven gehoor aan de oproep van het Rijk om ruimhartig te zijn en mee te denken Zowel in het kader van het verplicht eerder moeten stoppen van de nertsenhouders als in het kader van de landelijke beëindigingsregelingen is door de Rijksoverheid opgeroepen om met stoppende nertsenhouders en veehouders mee te denken over mogelijkheden voor herbestemming van het vrijkomende perceel. Door de Ruimte voor Ruimte regeling te verbreden en te verruimen geven we, binnen de grenzen van redelijkheid en met oog voor de lokale situatie, gehoor aan deze oproep. Voor gevallen die strikt genomen niet voldoen aan deze regeling, maar waarvan duidelijk is dat we wel beoogd hebben om deze deel te laten nemen is een uitzonderingsmogelijkheid opgenomen. De uiteindelijke besluitvorming hierover is aan u als raad bij vaststelling van het desbetreffende omgevingsplan. 2.8 Verbreding van woningtypen sluit beter aan bij de behoefte Zoals ook aangegeven is het omgevingsprogramma wonen verwachten we een toenemende vraag naar kleinere en betaalbare woningen. Van oudsher zijn Ruimte voor Ruimte woningen juist woningen met een grote inhoudsmaat. Hoewel we vasthouden aan de omvang (bouwvolume van maximaal 875m3) wordt het mogelijk om hier meerdere woningen in te realiseren. Qua uitstraling dient hierbij wel te worden voldaan aan de uitgangspunten zoals opgenomen in het Ruimtelijk Kwaliteitskader.

2.9 Binnen de gemeentelijke organisatie is een proces ingericht voor de afhandeling van aanvragen Voor stoppende veehouderijbedrijven die gebruik maken van de Landelijke beëindigingsregeling is binnen de organisatie een team en proces ingericht om deze deelnemers zo optimaal mogelijk te faciliteren. We verwachten dat de meeste veehouders die gebruik maken van deze regeling dit in combinatie met de landelijke beëindigingsregeling zullen doen. 2.10 Er is een zorgvuldig proces doorlopen De conceptregeling is voorgelegd aan een drietal adviseurs die geregeld initiatiefnemers adviseren in ons buitengebied. Daarnaast hebben zowel met individuele nertsenhouders als het collectief van nertsenhouders meerdere bestuurlijke overleggen plaatsgevonden. Tijdens deze overleggen is ook stilgestaan bij verschillende aspecten zoals benoemd in de brief van de nertsenhouders. Wel hebben deze overleggen mede geleidt tot de mogelijkheid om Ruimte voor Ruimte titels voor meerdere woningtypen inzetbaar te maken en de mogelijkheid te bieden om aanvullende m2 van andere veehouders te kunnen inzetten.

Kanttekeningen en risico’s 2.1 De Ruimte voor Ruimte regeling biedt geen oplossing voor iedere stoppende veehouder Hoewel de regeling wordt verruimd komen niet alle veehouders in aanmerking. Enerzijds doordat in een aantal gevallen de landelijke regeling reeds voorziet in een volledige vergoeding voor sloop. Anderzijds doordat er ook intensieve veehouderijbedrijven zijn die geen overlast veroorzaken op minimaal één burgerwoning. Zij voldoen niet aan de voorwaarde voor deelname aan de regeling.

4 van 5

Raadsvoorstel 2.2 De Ruimte voor Ruimte regeling biedt geen oplossing voor alle overbelaste woningen Burgerwoningen waarbij sprake is van een overbelaste situatie, veelal ontstaan door aanscherping van de milieunormen, beperken de (uitbreidings)mogelijkheden van agrarische bedrijven, maar zorgen er niet voor dat deze bedrijven verplicht zijn tot het nemen van maatregelen. De Ruimte voor Ruimte regeling biedt meer perspectief aan stoppende intensieve veehouderijen, maar verplicht hen niet tot deelname. 2.3 Initiatiefnemers dienen zelf Ruimte voor Ruimte locaties aan te dragen voor titels die niet op de eigen locatie gerealiseerd kunnen worden. Hoewel het uitgangspunt van de Ruimte voor Ruimte regeling blijft dat titels in principe op de eigen, voormalige veehouderij, locatie gerealiseerd worden is dit niet altijd mogelijk of gewenst. Dit komt met

name

door

milieu-planologische

(geuroverlast

van

andere

veehouderijen)

en

stedenbouwkundige randvoorwaarden. Zo zijn nieuwe woningen in het buitengebied in beginsel alleen mogelijk in kernrandzones of bebouwingslinten. Het Ruimtelijk Kwaliteitskader geeft wel een eerste indicatie waar de verwachting is waar het perspectief meer op wonen gericht is en de toevoeging van woningen voorstelbaar is. Communicatie De beleidsregel wordt gepubliceerd op overheid.nl en vermeld in het weekblad Peel en Maas. Financiële gevolgen Niet van toepassing Vervolgtraject besluitvorming De ‘Ruimte voor Ruimte regeling gemeente Venray 2023’ betreft een beleidsregel die, wil deze juridische werking hebben, gepubliceerd moet worden. De regeling treedt in werking daags na de publicatie. Evaluatie De regeling staat open voor de periode van 1,5 jaar en eindigt van rechtswege op 1 mei 2025. Voor continuering van de regeling, zowel in gelijkblijvende als in aangepaste vorm, is aparte besluitvorming noodzakelijk. Bijlagen Beleidsregel Ruimte voor Ruimte regeling gemeente Venray 2023 Concept raadsbesluit Ruimte voor Ruimte regeling gemeente Venray 2023 Naslagwerk Beleidsregel Ruimte voor Ruimte regeling gemeente Venray 2018 Motie Ruimte voor Ruimte-regeling Beantwoording vragen regeling Ruimte voor Ruimte

5 van 5