01 Raadsvoorstel Programmabegroting 2026-2029 (raadsvoorstel)

Raadsvoorstel

Onderwerp

Programmabegroting 2026-2029.

Zaaknummer

Raad datum

Steller

4 november 2025

Team

Medewerker team Financiën Planning & Control Financiën Planning en Control

Teammanager

Team Financiën Planning & Control

Portefeuillehouder

Wim de Schryver

Openbaarheid Ja, per direct. Ter advisering/kennisneming/bespreking Ter bespreking.

Voorstel 1.

De raad voorstellen om: 1.

De programmabegroting 2026 inclusief de meerjarenbegroting 2027-2029 vast te stellen.

2.

In te stemmen met het Meerjarig Uitvoerings- en InvesteringsProgramma 2026-2029 (MUIP 20262029).

3.

In te stemmen met de in programmabegroting 2026-2029 verwerkte (investerings-) budgetten zoals opgenomen in paragraaf H investeringen.

4.

Per subsidieregeling voor het jaar 2026 een subsidieplafond vast te stellen zoals opgenomen in bijlage 5.

1 van 4

Raadsvoorstel Inleiding De Programmabegroting is de beleidsmatige en de financiële vertaling van de lijnen die zijn uitgezet vanaf de Kadernota 2026. Deze geactualiseerde kaders dienen vervolgens als uitgangspunt bij het opstellen van de Programmabegroting 2026 inclusief de meerjarenbegroting 2027-2029. Beoogd resultaat Het vaststellen van de programmabegroting 2026-2029 door de raad. Argumenten 1.1 De programmabegroting 2026 inclusief meerjarenbegroting 2027-2029. De programmabegroting is het begin van de P&C-cyclus 2026. Wettelijk is vastgelegd dat de raad de programmabegroting moet vaststellen. De uitwerking van de kadernota 2026, de gevolgen van de meicirculaire 2025 en de verwerking van nieuw genomen besluiten resulteert in het volgende meerjarenperspectief 2026-2029: Bedragen x € 1.000 Meerjarenbegroting 2026 – 2029 Structureel begrotingssaldo (richtlijn provincie)

2026

2027

2028

2029

1.019

159

-5.034

-6.313

201

-538

-5.586

-6.945

Voor 2026 is de begroting net sluitend. Op het eerste oog lijkt er ook voor 2027 een sluitende begroting te zijn. Echter, als we kijken naar de richtlijnen die de provincie stelt, moeten we concluderen dat we in 2027 de rode cijfers induiken. Dat komt omdat de provincie voorschrijft dat we incidenteel ontvangen middelen niet mogen inzetten voor structurele uitgaven. Vanaf 2027 verwachten we forse oplopende tekorten. De situatie is zorgwekkend. Scherpe keuzes zijn noodzakelijk om de meerjarenbegroting sluitend te maken. Nieuwe plannen, wensen en uitgaven hebben direct impact op bestaande afspraken uit het coalitieakkoord. We merken echter nog onvoldoende bewustzijn over het zorgwekkende huishoudboekje. In deze begroting hebben we voor het eerst de verwachte kosten opgenomen voor het verwerven van grond en het voorbereiden van de ontwikkeling van deze gebieden. We verwachten hiervoor tot en met 2029 ruim € 60 miljoen te moeten investeren. Daarvoor is extra financiering nodig. Deze kosten leggen extra druk op het meerjarenperspectief. Het aantrekken van de benodigde extra leningen heeft op termijn gevolgen voor onze schuldenpositie waardoor we in een hoger risicoprofiel gaan vallen. Dit kan leiden tot een strengere accountantscontrole en toezicht door de provincie. We blijven via de VNG in gesprek met het Rijk over een eerlijke verdeling van taken en middelen.

Gemeenten moeten realistisch begroten en het Rijk moet zorgen voor voldoende compensatie. We verwachten dat het huidige demissionaire kabinet op dit punt weinig meer zal bewegen. Daarom hopen we op duidelijke keuzes van een nieuw kabinet. 1.2 In te stemmen met het Meerjarig Uitvoerings- en InvesteringsProgramma 2026-2029 (MUIP 2026-2029). Voorgesteld wordt om akkoord te gaan met het Meerjarig Uitvoerings-en InvesteringsProgramma 2026-2029. 1.3 In te stemmen met de in programmabegroting 2026-2029 verwerkte (investerings-) budgetten zoals opgenomen in paragraaf H investeringen. De raad heeft beslissingsbevoegdheid over de (investerings-) budgetten en de investeringen. Om recht te doen aan de wet en regelgeving vindt daarom expliciete besluitvorming plaats door dit beslispunt. 1.4 Akkoord met de subsidieplafonds 2026. Het is juridisch noodzakelijk om het subsidieplafond op te nemen voor alle subsidies. Het is juridisch en financieel noodzakelijk om een financiële weigeringsgrond te hebben. In het overzicht subsidieplafond wordt een onderverdeling gemaakt tussen de subsidies vanuit de Algemene Wet Bestuursrecht, de Algemene Subsidie Verordening en de periodieke en eenmalige subsidies. Kanttekeningen en risico’s In deze begroting hebben we voor het eerst de verwachte kosten opgenomen voor het verwerven van grond en het voorbereiden van de ontwikkeling van deze gebieden.

We verwachten hiervoor tot en met 2029 ruim €

2 van 4

Raadsvoorstel 60 miljoen te moeten investeren. Daarvoor is extra financiering nodig. Deze kosten leggen extra druk op het meerjarenperspectief. Het aantrekken van de benodigde extra leningen heeft op termijn gevolgen voor onze schuldenpositie waardoor we in een hoger risicoprofiel gaan vallen. Dit kan leiden tot een strengere accountantscontrole en toezicht door de provincie. De gevolgen van de septembercirculaire 2025 van het gemeentefonds zijn nog niet bekend. Het uitkomen van de septembercirculaire kan het financieel meerjarenperspectief weer beïnvloeden. Via een Raadsinformatiebrief (RIB) wordt de raad zo snel mogelijk op de hoogte gebracht van de resultaten van de septembercirculaire 2025. De gevolgen van de meicirculaire 2025 zijn verwerkt in de programmabegroting 2026-2029. Dit is tevens een eis van de Provincie Limburg. Communicatie Via de griffie wordt de programmabegroting 2026-2029 aangeboden aan de raad. Een persbericht wordt aan de pers beschikbaar gesteld. Het subsidieplafond per subsidieregeling bekend maken op de daarvoor voorgeschreven wijze. Financiële gevolgen Voor de provincie is het structureel en reëel sluitend zijn van de begroting de belangrijkste toets. Het is een vereiste om voor het eerste of het laatste begrotingsjaar een structureel sluitende begroting in te dienen. Bedragen x € 1.000

2026

Meerjarenbegroting 2026 - 2029

2027

1.019

2028

159

2029

-5.034

-6.313

Om het structurele begrotingssaldo te bepalen wordt bovenstaand saldo gecorrigeerd met incidentele baten en lasten. In onderstaand overzicht is het structurele begrotingssaldo weergegeven. Voor 2026 beschikken we over een positief saldo. Het structureel begrotingssaldo is vanaf het jaar 2027 echter negatief. Samenvatting structurele exploitatieruimte 2026-2029 (bedragen x € 1.000)

Omschrijving

2026

2027

2028

2029

Bedrag Som

Bedrag Som

Bedrag Som

Bedrag Som

182.665

186.148

189.308

194.754

178.526

181.923

182.313

187.076

Totaal lasten (exclusief toevoeging reserves) Totaal baten (exclusief toevoeging reserves) Resultaat voor mutatie reserves

-4.139

-4.225

-6.995

-7.678

Toevoegingen aan reserves

362

362

362

362

Onttrekkingen aan reserves

5.520

4.746

2.323

1.727

Saldo mutaties reserves

5.158

4.384

1.961

1.365

Begrotingssaldo

1.019

159

-5.034

-6.313

Incidentele lasten (inclusief mutaties reserves)

4.773

3.492

1.259

601

5.591

4.189

1.811

1.233

Incidentele baten (inclusief mutaties reserves) Saldo incidentele baten en lasten

818

697

552

632

3 van 4

Raadsvoorstel Structureel begrotingssaldo

201

-538

-5.586

-6.945

0,11%

-0,30%

-3,06%

-3,71%

% structureel evenwicht (van totaal baten)

Vervolgtraject besluitvorming De Programmabegroting 2026-2029 wordt in de raadsvergadering van 4 november behandeld in de raad. Evaluatie Via de reguliere P&C-cyclus wordt gemonitord of de geformuleerde kaders en uitgangspunten realistisch en haalbaar zijn. Bijlagen Bijlage 1: Boekwerk programmabegroting 2026-2029. Bijlage 2: Persbericht begroting 2026. Naslagwerk Kadernota 2026.

4 van 4