01 Omgevingsvisie Venray en Omgevingseffectrapport (raadsvoorstel)

Raadsvoorstel

Onderwerp

Omgevingsvisie Venray

Zaaknummer

Raad datum

Team

Sonja van Griethuysen/Martine Sillekens/Jos Kniest RO

Teammanager

Margon van den Hoek

Portefeuillehouder

Jan Jenneskens

Steller

2 november 2021

Openbaar

Ja

Ter advisering/

Ter advisering

kennisneming/ bespreking

Voorstel 1. de zienswijzen tegen de ontwerp Omgevingsvisie Venray en het ontwerp Omgevingseffectrapport (OER) ontvankelijk te verklaren en deels gegrond te verklaren overeenkomstig de overwegingen als opgenomen in het Eindrapport zienswijzen, ambtshalve aanpassingen en advies Commissie mer; 2. de Omgevingsvisie Venray (NL.IMRO.0984.STV21001-va01) zoals opgenomen op de website https://omgevingsvisie.venray.nl.en het Omgevingseffectrapport (OER) gewijzigd ten opzichte van het ontwerp vast te stellen, overeenkomstig het advies van het college en de daarbij behorende stukken; 3. met de vaststelling van deze Omgevingsvisie Venray de beleidsnota’s zoals opgenomen in het bijgevoegde raadsbesluit in te trekken.

Pagina 1 van 6

Samenvatting De Omgevingsvisie Venray is een strategische ruimtelijke visie voor de lange termijn en heeft betrekking op de gehele fysieke leefomgeving van de gemeente. Hierbij is voortgeborduurd op de ambities zoals verwoord in de Toekomstvisie Venray 2030 ‘Venray loopt voorop’. De Omgevingsvisie Venray geeft richting aan de gewenste duurzame ontwikkeling van de gemeente, met kaders voor nieuwe ontwikkelingen en aandacht voor behoud van bestaande kwaliteiten. De Omgevingsvisie Venray is ontsloten als een website (zie https://omgevingsvisie.venray.nl) en bestaat uit een aantal onderdelen, namelijk ambities, gebieden, thema’s en waarden. Door het gebruik van een basiskaart (waarop je kunt doorklikken) en bondige teksten is de visie op een overzichtelijke manier raadpleegbaar. Door de gebiedsgerichte aanpak kan later ook een goede doorvertaling plaatsvinden van de omgevingsvisie naar het omgevingsplan. Onder de ambities staan de belangrijkste doelen voor en van Venray in de komende jaren. De vier hoofdambities zijn: 1) 2) 3) 4)

Groen wonen voor iedereen (een goed woon- en leefklimaat) Een gezond Venray heeft de toekomst (een duurzame en gezonde leefomgeving) Venray bruist, bloeit en boeit (een goed werk- en verblijfsklimaat) Natuurlijk Venray! (behoud en versterking van de ruimtelijke kwaliteiten).

Per deelgebied wordt beschreven waar we nu staan, wat er op ons af komt en welk toekomstperspectief we voor ogen hebben. Ook geven we aan welke beleidskeuzes we hebben gemaakt en wat we hiervoor gaan doen. De deelgebieden zijn als volgt: het centrum van Venray, de woongebieden (dorpen en wijken), de werkgebieden (bedrijventerreinen), de agrarische gebieden en de natuurgebieden. In een thema wordt besproken hoe we in onze gemeente om willen gaan met een bepaald onderwerp. Het betreft de thema’s duurzaamheid, gezondheid, milieu, economie, wonen, voorzieningen, bereikbaarheid en recreatie & toerisme. De waarden geven aan wat de kracht is van Venray. Het betreft de waarden erfgoed, landschap, natuur, groen, water en bodem. Daarnaast bevat de omgevingsvisie een stedenbouwkundig kader voor de kern Venray. De combinatie van ambities, thema’s en waarden per deelgebied vormen tevens de kapstok (afwegingskader) voor nieuwe initiatieven. Hiermee geven we invulling aan het principe van de Omgevingswet ‘ruimte voor ontwikkeling, waarborgen voor kwaliteit’. In de Omgevingsvisie is verder uitgewerkt hoe we onze rol zien en samen willen werken aan de uitvoering van de visie. Conform de Wet milieubeheer (en straks de Omgevingswet) zijn visies, die kaderstellend zijn voor toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen, m.e.r-plichtig.

Dat wil zeggen dat hiervoor een milieueffectrapportage (m.e.r.) moet worden opgesteld. Vanwege het hoge abstractieniveau vraagt een m.e.r. bij een omgevingsvisie om een andere aanpak dan bij een projectmatige ontwikkeling. Bij een omgevingsvisie gaat het dan vooral om een kwalitatieve beoordeling van de effecten van de beleidskeuzes die in de omgevingsvisie worden gedaan. Daarom is ook gekozen voor een andere benaming: niet milieueffectrapport, maar Omgevingseffectrapport (OER). Het OER heeft bijgedragen aan het opstellen van de omgevingsvisie en daarin gemaakte keuzes, door inzicht te geven in mogelijke effecten op de omgeving en door verbetervoorstellen aan te dragen voor aanscherping cq. uitwerking van beleid.

Pagina 2 van 6

Voorliggend voorstel bevat een beantwoording van de binnengekomen zienswijzen en een voorstel voor (ambtshalve) aanpassingen ten opzichte van de ontwerp Omgevingsvisie en het ontwerp OER, met als doel om de Omgevingsvisie Venray en het OER definitief vast te stellen en te publiceren. Beoogd resultaat Vaststellen van de Omgevingsvisie waarin, op hoofdlijnen, de ambities en kaders voor de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving in Venray worden aangegeven. Argumenten 1.1 De ontwerp Omgevingsvisie Venray en de ontwerp OER hebben in het voorjaar van 2021 zes weken ter inzage gelegen. Er zijn 25 zienswijzen ontvangen. Alle zienswijzen zijn ontvankelijk en hebben inhoudelijk betrekking op de omgevingsvisie (niet op het OER). In de beoordeling hiervan, opgenomen in het bijgevoegde Eindrapport zienswijzen, ambtshalve aanpassingen en advies Commissie mer (kortweg Eindrapport zienswijzen), wordt gemotiveerd aangegeven waarom de zienswijzen gegrond dan wel ongegrond zijn. 1.2 De zienswijzen hebben grotendeels betrekking op de ambities en uitspraken voor de agrarische gebieden. Sommige reclamanten vinden deze te vergaand en maken zich zorgen over de ontwikkelingsmogelijkheden van de agrarische sector, terwijl andere reclamanten juist verzoeken om een verdere aanscherping van het beleid.

Veel reclamanten hebben behoefte aan concrete uitwerking van de diverse opgaven en ambities zoals benoemd in de visie, met name in de agrarische gebieden. Aangezien deze uitwerking plaats gaat vinden in het programma Landelijk gebied (en in andere uitvoeringsprogramma’s en projecten), hebben de zienswijzen slechts op een beperkt aantal punten geleid tot een wijziging van de tekst van de ontwerp Omgevingsvisie. Deze wijzigingen zijn te lezen in het Eindrapport zienswijzen en leiden tot het voorstel om de Omgevingsvisie gewijzigd vast te stellen. 1.3 Daarnaast zijn in het Eindrapport zienswijzen ook de ambtshalve aanpassingen vermeld. Deze aanpassingen zijn bedoeld om de teksten van de Omgevingsvisie actueel, duidelijker leesbaar en beter toepasbaar te maken; ze leiden niet tot wijziging van de ambities of beleidskeuzes ten opzichte van de ontwerp Omgevingsvisie of ontwerp OER. 1.4 De Commissie voor de milieueffectrapportage (Commissie mer) heeft advies uitgebracht over het ontwerp OER. In het algemeen constateert de Commissie dat het OER beknopt, helder van structuur en goed leesbaar is.

Volgens de Commissie mer ontbreekt het op een drietal punten nog aan verduidelijking: 1) de beoordeling van de referentiesituatie en de alternatieven is niet duidelijk navolgbaar, 2) de gemaakte keuzes in de omgevingsvisie wijken soms af van de in het OER onderzochte beleidsopties waardoor de effecten op deze onderdelen niet duidelijk is en 3) de effecten op beschermde natuur zijn onvolledig beoordeeld. Het advies van de Commissie is aanleiding geweest om het ontwerp OER op deze punten aan te vullen en te verduidelijken en heeft daarmee ook geleid tot het voorstel om de OER gewijzigd vast te stellen. 1.5 De Commissie mer merkt in haar advies tevens op dat de eventuele heropening van de vliegbasis De Peel potentieel gevolgen kan hebben voor het realiseren van de ambities van de omgevingsvisie. Daarom beveelt de Commissie aan om een gevoeligheidsanalyse uit te voeren op de mogelijke gevolgen voor de beleidskeuzes en ambities van de gemeente. Deze aanbeveling wordt niet gedeeld. De verantwoordelijkheid voor het inzichtelijk maken van de effecten van een mogelijke reactivering ligt bij het Ministerie van Defensie en niet bij de gemeente. Aangezien sprake is van een afweging op nationaal niveau, een zogenaamd nationaal belang, is de Rijksoverheid hierin de leidende partij.

Bovendien zijn de effecten van de voorgenomen reactivering nog niet exact bekend waardoor het op dit moment niet mogelijk is om een diepgaande analyse uit te voeren. Het OER is op dit onderdeel dan ook niet aangevuld.

Pagina 3 van 6

2.1 Aan de totstandkoming van de omgevingsvisie is een uitgebreid participatieproces voorafgegaan met inwoners, organisaties en ketenpartners van de gemeente. In maart 2020 stelde de gemeenteraad deel 1 van de Omgevingsvisie vast. Dit vormde het vertrekpunt voor de participatie met onze inwoners en stakeholders. In het najaar van 2020 zijn diverse digitale en fysieke bijeenkomsten gehouden. In het voorjaar van 2021 volgden (digitale) gesprekken met vertegenwoordigers van onze belangrijkste stakeholders. Ook is een digitale enquete gehouden, organiseerden we een tekenwedstrijd onder basisscholen en spraken we met leerlingen van het Raayland College en Gilde Opleidingen zodat ook onze jongste inwoners hun richting konden meegeven aan de visie. Een uitgebreide toelichting en alle verslagen van de bijeenkomsten zijn opgenomen in de omgevingsvisie. Ook voor de gemeenteraad zijn meerdere informatiebijeenkomsten georganiseerd. Daarnaast is de Raadswerkgroep Omgevingswet gedurende het hele traject betrokken geweest. 2.2 De Omgevingsvisie Venray bevat ons integrale beleid voor de fysieke leefomgeving op de lange termijn. Het geeft ambities en doelen weer die wij nu richting de toekomst kunnen overzien. Trends en ontwikkelingen zijn echter niet allemaal te voorspellen. De Omgevingsvisie is dan ook nooit ‘af’ maar heeft een dynamisch karakter.

In de praktijk kunnen en zullen zich altijd omstandigheden voordoen waardoor doelen niet haalbaar blijken en/of het nodig is om deze aan te scherpen of aan te passen. Daarom kiezen we ervoor om ons in de Omgevingsvisie Venray te beperken tot de hoofdlijnen van beleid en werken we deze vervolgens verder uit in thematische of gebiedsgerichte omgevingsprogramma’s (zoals het programma Landelijk gebied en het programma Venray Vergroent) en in het omgevingsplan. In de Omgevingsvisie Venray is (onder het kopje Uitvoering en monitoring) de relatie en wisselwerking tussen de visie, programma’s en plan verder toegelicht. De opzet van de website met een indeling naar gebieden en thema’s vormt een belangrijke ondersteuning hiervoor. Daarnaast kiezen we ervoor om aan te sluiten bij de beleidscyclus zoals de Omgevingswet deze beoogt. Zowel omgevingsvisie als omgevingsprogramma’s en omgevingsplan zullen na vaststelling regelmatig worden gemonitord. Indien nodig kunnen dan de teksten in de omgevingsvisie worden aangepast en aangevuld en vice versa. 3.1 Een omgevingsvisie bundelt zo veel mogelijk beleid op het gebied van de fysieke leefomgeving en tracht deze te integreren. In de voorliggende Omgevingsvisie Venray is veel bestaand beleid integraal opgenomen waardoor de onderliggende beleidsnota’s bij de vaststelling van de omgevingsvisie kunnen worden ingetrokken.

Daarnaast is een aantal verouderde beleidsnota’s geactualiseerd (zie bijlage 7 voor een volledig overzicht). Zo is in de Omgevingsvisie Venray onder andere een groenkaart opgenomen als vervanging van het gemeentelijke Groenstructuurplan uit 2005. Ook is voor alle dorpen en wijken een separate bijlage opgenomen met een beschrijving van de belangrijkste kenmerken, opgaven en wensen voor de toekomst. Deze beschrijvingen zijn opgesteld in samenwerking met de dorps- en wijkraden en dienen als vervanging van de structuurvisies DOP’s en WOP’s die de raad tussen 2007 en 2013 heeft vastgesteld. Een aantal dorpen en wijken hebben overigens ook een ‘eigen’ visie opgesteld of zijn hiermee bezig. Daarnaast wordt gewerkt aan het opstellen van gezamenlijke uitvoeringsagenda’s (gebiedsagenda’s) per dorp/wijk. 3.2 Voor een aantal beleidsnota’s geldt dat het bestaande beleid op hoofdlijnen in de Omgevingsvisie Venray is opgenomen maar dat er nog een verdere uitwerking volgt. Dit is bijvoorbeeld het geval bij het in wording zijnde programma Landelijk gebied waarin straks diverse beleidsnota’s een plek krijgen (o.a. Visie veehouderij, Gebiedsvisie geur, beleid plattelandswoningen). Deze beleidsnota’s zullen dan ook pas worden ingetrokken tegelijkertijd met de vaststelling van dit programma.

3.3 In de Omgevingswet wordt ook gewijzigde regelgeving opgenomen inzake het grondbeleid (dat nu nog grotendeels is geregeld in de Grondexploitatiewet). Met name op het gebied van kostenverhaal verandert er het een en ander, zo vervalt onder andere de bijdrage Ruimtelijke Ontwikkeling. In de plaats van de bijdrage Ruimtelijke ontwikkeling komt de financiële bijdrage. Deze financiële bijdrage moet gebaseerd worden op de omgevingsvisie en de omgevingsprogramma’s. De huidige Structuurvisie bijdrage Ruimtelijke Ontwikkeling zal

Pagina 4 van 6

daarom worden herijkt met inwerkingtreding van de Omgevingswet (medio 2022). Hiervoor stellen we programma’s op waarin de verschillende bijdragen en de bestedingsdoelen zullen worden gedefinieerd op basis van deze omgevingsvisie en/of andere omgevingsprogramma’s. Risico’s Geen. Kanttekeningen Geen. Communicatie De formele kennisgeving van de Omgevingsvisie en OER wordt gepubliceerd (conform DROP) in het Gemeenteblad. Daarnaast zal de omgevingsvisie digitaal raadpleegbaar zijn op www.ruimtelijkeplannen.nl. De kennisgeving wordt tevens als extra service bekendgemaakt in de Peel en Maas. De indieners van de zienswijzen ontvangen een brief over de afhandeling van de zienswijzen. Ook de eerder betrokken stakeholders en inwoners worden (per email) geinformeerd over de vaststelling van de visie en het OER. Financiële gevolgen Vanuit het majeur project Implementatie Omgevingswet zijn reeds middelen beschikbaar gesteld voor het opstellen van de Omgevingsvisie en het OER. Hiermee kunnen alle kosten worden gedekt. Personele/organisatorische gevolgen Geen. Juridische gevolgen De Omgevingsvisie Venray is opgesteld vooruitlopend op de Omgevingswet die naar verwachting op 1 juli 2022 in werking zal treden. De visie heeft daarom de status van een structuurvisie onder de Wet ruimtelijke ordening.

Door gebruik te maken van de zogenaamde gelijkstellingsbepaling, blijft deze omgevingsvisie ook als zodanig gelden na de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Op grond van artikel 11.7 Omgevingswet wordt een visie die onder het oude recht tot stand kwam, gelijkgesteld aan een gemeentelijke omgevingsvisie onder de Omgevingswet als aan een aantal voorwaarden is voldaan. Zo moet participatie hebben plaatsgevonden en moet de visie integraal beleid bevatten voor fysieke leefomgeving. De Omgevingsvisie Venray voldoet aan deze voorwaarden. Deze omgevingsvisie is dan na inwerkingtreding van de Omgevingswet een omgevingsvisie als bedoeld in artikel 3.1, lid 1 Omgevingswet. Daarmee heeft de gemeente ook voldaan aan de verplichting om een omgevingsvisie vast te stellen. Deze mogelijkheid staat in artikel 4.10, lid 1 Invoeringswet Omgevingswet. Het opstellen van een structuurvisie op basis van de Wet ruimtelijke ordening is grotendeels vormvrij; dit geldt ook voor het opstellen van een omgevingsvisie onder de Omgevingswet. In dit geval is er naast een structuurvisie eveneens sprake van een m.e.r. procedure. Op grond artikel 7.11 Wet milieubeheer wordt in dit geval de uniforme voorbereidingsprocedure uit de Algemene wet bestuursrecht (Awb) van toepassing verklaard. Zowel de ontwerp Omgevingsvisie Venray als het bijbehorende OER hebben ter inzage gelegen voor een termijn van 6 weken.

De vastgestelde omgevingsvisie en OER zullen worden gepubliceerd. Daarnaast moet aan de digitaliseringverplichtingen worden voldaan. Dit betekent in de praktijk dat de omgevingsvisie digitaal beschikbaar wordt gesteld op www.ruimtelijkeplannen.nl, en na inwerkingtreding van de Omgevingswet via het digitaal stelsel omgevingswet (DSO).

Pagina 5 van 6

De visie betreft een strategisch beleidsdocument dat alleen de gemeente zelf bindt en niet rechtstreeks werkt naar de burgers en bedrijven. Er is dan ook, na de vaststelling door de gemeenteraad, geen bezwaar of beroep mogelijk. Rechtmatigheid De gemeenteraad is bevoegd tot het vaststellen van de structuurvisie en de omgevingsvisie. Het opstellen van een omgevingsvisie (inclusief m.e.r.) sluit aan bij de beoogde invoering van de Omgevingswet. Gebaseerd op de huidige inzichten voldoen de Omgevingsvisie en OER aan de wettelijke eisen. Fatale termijnen De Omgevingswet treedt naar verwachting op 1 juli 2022 in werking. Hierin is bepaald dat gemeenten verplicht zijn om uiterlijk in 2024 een omgevingsvisie op te stellen. Vervolgtraject besluitvorming N.v.t. Evaluatie In de Omgevingsvisie is een voorstel opgenomen voor jaarlijkse monitoring en evaluatie van de visie. Daarnaast zal minimaal vierjaarlijks een integrale herijking plaatsvinden. De werkwijze hiervoor zal verder worden uitgewerkt in een nog op te stellen monitoringsplan.

Bijlagen 1. Concept raadsbesluit vaststelling Omgevingsvisie Venray. 2. Concept raadsbesluit intrekking beleidsnota’s. 3. Eindrapport zienswijzen, ambtshalve aanpassingen en advies commissie MER. 4. VERTROUWELIJK Overzicht indieners zienswijzen Omgevingsvisie en de ingediende zienswijzen. 5. Omgevingseffectrapport (OER) Omgevingsvisie Venray. 6. Advies commissie MER. 7. Overzicht in te trekken beleidsnota’s. Naslagwerk Geen.

Pagina 6 van 6